Sareko arriskuak by Mari Irurtia https://padlet.com/mari_irurtia/fg9moevbrekn Definitu eta azaldu tokatu zaizun kontzeptua en-us 2018-02-27 11:49:59 UTC 2018-10-09 11:19:54 UTC hello@padlet.com HOAX(bulo) - Nora nora_zuazobide_04 https://padlet.com/mari_irurtia/fg9moevbrekn/wish/235814387 Gezurra den informazioa pertsonei transmititzea datza jendeak egia dela pentsatzeko. Horretarako interneta da gehien erabiltzen den aplikazioa. Zenbatetan iritxi zaigu informazio bat gezurra dena?
Hoaxak helburu desberdinekin zabaldu ohi dira:
  • Ordainketak. Gezur horrek sorturiko kalte hipotetiko horietatik babesteko ordainketa bat egiteko orrialde batera eramanaz.
  • Posta elektronikoak, telefono zenbakiak eta abar lortu. Gero propaganda bidali ahal izateko.
  • Datu pertsonalak jaso (helbidea, kreditu txartela...). Aurrerago lapurretak egin ahal izateko. 
]]> 2018-02-27 11:57:02 UTC https://padlet.com/mari_irurtia/fg9moevbrekn/wish/235814387 SEXTING (Naia Cartier) naia_cartier_04 https://padlet.com/mari_irurtia/fg9moevbrekn/wish/235814436  

Sexting, sex eta texting hitzen arteko elkarketaz sortutako anglizismoa, telefono mugikorren bidez eduki erotiko edo pornografikoak bidaltzea da. Hasiera batean eduki sexualak zuten mezuei erreferentzia egiten zuen. Ez da nahastu behar eta ez du harremanik bideo pornografikoak bidaltzearekin. Gazteen artean ohikoa da eta gero eta gehiago nerabeen artean. 

]]> 2018-02-27 11:57:09 UTC https://padlet.com/mari_irurtia/fg9moevbrekn/wish/235814436 HACKER (Unax) unax_santamaria_04 https://padlet.com/mari_irurtia/fg9moevbrekn/wish/235814513 Hacker ordenagailuen alorreko hainbat motatako adituei deitzeko erabiltzen den terminoa da.
Bi efinizio izan ditzake, bata positiboa eta bestea negatiboa. Erabilera orokorrean eta komunikabideetan, gehienetan, hackerrak ordenagailuetara sartzen diren pertsona arrotz eta kriminalekin erlazionatzen dira. Informatika alorrean, ordea, programatzaile edo teknikari trebea adierazteko erabiltzen da. Askotan ere cracker hitzarekin nahastu izan da, baina informatika alorrean, crackerrak beti helburu negatiboarekin jokatzen du: criminal hacker hitzetatik dator. ]]> 2018-02-27 11:57:27 UTC https://padlet.com/mari_irurtia/fg9moevbrekn/wish/235814513 ROGUEWARE (Aratz) aratz_sanz_04 https://padlet.com/mari_irurtia/fg9moevbrekn/wish/235814515 Rogueware aplikazio bat da, beste aplikazio baten kopia, izenez edo itxuraz antzekoa dena. Dirua irabazteko erabiltzen da gehienetan. Baita ere, antibirus faltsua, rogue software edo software bandidoa deitzen zaio. 
Forma normalena dohanikako antibirusak eskaintzean datza. Ondoren ekipoak birus pila bat dauzkala adierazten du, eta hemen dator iruzurra: ordenagailua desinfektatzeko bertsio osoa behar dela eta horretarako ordainketa bat eskatzen du.
Ordenagailua desinfektatu beharrrean okerrago uzten du. ]]> 2018-02-27 11:57:29 UTC https://padlet.com/mari_irurtia/fg9moevbrekn/wish/235814515 GROOMING (Elene) elene_laskibar_04 https://padlet.com/mari_irurtia/fg9moevbrekn/wish/235814802 Heldu batek adin gutxikoen aurrean gaztea dela simulatuz abusua egiten dueneko jokabidea da, bereziki Internet bidez egiten da.
Orain arte gehien erabili izan den bidea txateatzen hastea izan da, adin txikikoen guneetan gaztetxoen konfiantza lortu eta haietako bat legez idatzi. Konfiantza daukatenean helduek adin-txikikoengana hurbiltzeko saioak egiten dituztenean, grooming gerta daitekeela esaten da. Helduek gaztetxoekin irudi pornografikoak edo erotikoak partekatzen badituzte, sexu-harremanak izateko ahaleginak egin ahal dituzte gero. Kasu batzuetan, heldua adingabeari esaten dio topaketa bat egiteko. Adingabea topaketara badoa, heldua sexu-erasoa egiteko asmoarekin joan daiteke.
Elene

]]> 2018-02-27 11:58:29 UTC https://padlet.com/mari_irurtia/fg9moevbrekn/wish/235814802 CIBERBULLING (Lara) lara_gonzalez_04 https://padlet.com/mari_irurtia/fg9moevbrekn/wish/235815661 Orain dela urte gutxi, teknologia berrien aurrerapenekin batera agertutako fenomenoa da. Teknologia berriak eta interaktiboak erabiliz egindako mehatxu, irain...  bezala definitzen da azken aldian, batez ere gazteen artean oso erabilia da.
LARA]]> 2018-02-27 12:01:44 UTC https://padlet.com/mari_irurtia/fg9moevbrekn/wish/235815661 PHISHING (Maria Rigüela) maria_riguela_04 https://padlet.com/mari_irurtia/fg9moevbrekn/wish/235815959 Informazio konfidentziala (pasahitza, kreditu txartela...) eskuratzeagatik ezagutzen den gizarte-ingeniariaren erabilpena da. Ustezko mezu ofizial baten bitartez  konfiantzazko enpresa edo pertsona bezala aurkezten da (telefonia enpresa, banketxe edo horrelako baten izenean) informazioa eskatzeko.
Phishing-aren praktika hau zigortzen duen legeak ezarriz, erabiltzaileak ohartarazteko kanpainak eginez eta programetarako neurri teknikoak ezarriz, aurre egiteko saiakerak burutu dira.
MARIA ]]> 2018-02-27 12:02:46 UTC https://padlet.com/mari_irurtia/fg9moevbrekn/wish/235815959 SPYWARE (Naroa Usabiaga) naroa_usabiaga_04 https://padlet.com/mari_irurtia/fg9moevbrekn/wish/235816800 Spyware ordenagailutik informazio pertsonala jaso eta internetetik transmititzen duen softwarea da, erabiltzaileak jakin edo onespena eman gabe. Software mota hau ez dute antibirus programek detektatzen eta horregatik behar dira SpyBoot motako softwareren bat instalatzea.

]]> 2018-02-27 12:05:34 UTC https://padlet.com/mari_irurtia/fg9moevbrekn/wish/235816800 MALWARE (Alex Garcia) alex_garcia_04 https://padlet.com/mari_irurtia/fg9moevbrekn/wish/235817532 Malware ingelesezko malicious software (programa kaltegarri) hitzetatik dator eta software gaiztoa adierazten du.
Malware mota asko dago; ezagunenen artean birusak, harrak, troiakoak, spyware/adware eta bot-ak daude.
Panda security-ren arabera, 12 hilabeteren artean 7300 eraso informatiko berri sortu ziren. Malware-a normalean arrisku ikurrekin adierazten da, adibidez kalabera ikurrak.
]]> 2018-02-27 12:07:49 UTC https://padlet.com/mari_irurtia/fg9moevbrekn/wish/235817532 CRACKER (Maria Arano) maria_arano_04 https://padlet.com/mari_irurtia/fg9moevbrekn/wish/235817742 Cracker bat sistema informatiko baten segurtasuna urratu nahi duen pertsona da, hacker baten antzera; baina horrek ez bezala, onura pertsonalak edota sistema mintzea ditu helburu. Hitza "criminal hacker"-etik dator, eta hacker-en defentsa bezala 1985an sortu zen hitza.]]> 2018-02-27 12:08:38 UTC https://padlet.com/mari_irurtia/fg9moevbrekn/wish/235817742 RANDSOMWARE (Ander) Romajos https://padlet.com/mari_irurtia/fg9moevbrekn/wish/235818525 Ransomware-a birus mota bat da, zure gailuetara heltzean bertan dagoen informazio guztia zifratu egiten duena. Ondoren, birusak ohar bat agertzen du pantailan, informazioa deszifratzea ahalbidetuko lizukeen pasahitzaren truke bahisaria eskatuz.
Kezkak, informazioa berreskuratu nahiak eta urduritasunak pertsona asko ordainketa egitera eramaten ditu.]]> 2018-02-27 12:11:47 UTC https://padlet.com/mari_irurtia/fg9moevbrekn/wish/235818525 TROIARRA (Urko) urko_iztueta_04 https://padlet.com/mari_irurtia/fg9moevbrekn/wish/235819233 Troiatarra, troiarra edo Troiako zaldia, konputagailu-sareen arloan, bi txandatako erasoaren egitura duen malwarea da. Izena Homeroren olerkiaren arabera eman zitzaion, Troiako gerran eginiko erasoa gogoratuz.
  1. Lehenengoan, Troiako zaldiak, hau da “etsaiaren” programak, sareko defentsak gainditzen ditu.
  2. Bigarrenean, programa gaitzen da eta bere traidore lana egiten hasten da: datuak bidali, informazioa deuseztatu, sistemaren funtzionamendua ez-egonkortu,...
Defentsarik onena, antibirus on bat eta erabiltzaileak informatzean datza.

]]> 2018-02-27 12:15:07 UTC https://padlet.com/mari_irurtia/fg9moevbrekn/wish/235819233