íslenska bókmennta tímabil by alma bergros

Einkenni

emblahroha — 2024-11-18 14:01:50 UTC

Helstu einkenni rómantísku stefnurnar voru:

Einstaklingshyggja
ástir og örlög einstaklingsins
fegurðardýrkun
ást á náttúrunni
Ímyndunarafl, tilfinningar og skynjun einstaklingsins
o.fl.

Skáld

emblahroha — 2024-11-18 14:02:18 UTC

Vatnsenda-Rósa

þekkt fyrir lausavísur
Alin upp í sveit við fátækt en ástríki.
- missti ung móður sína
Orti frægar vísur til Páls Melsteð sem hún var líklega í sambandi við um tíma
Giftist Ólafi Ásmundssyni og eignaðist þrjú börn með honum

Bjarni Thorarensen

Hann lærði lög í Kaupmannahöfn
Einn helsti brautryðjandi og boðberi rómantísku stefnunnar á Íslandi.
Eitt fremsta erfiljóðaskáld síns tíma
Verk Bjarna eru meðal annnars innblásin af gamla skáldamálinu og fornum bragarháttum

Áhrif á íslenskt samfélag

almabergros — 2024-11-18 14:03:52 UTC

Rómantíska stefnan hafði meiri áhrif á samfélög utan Íslands. Meðal annars varð mikil menningarvakning á Þýskalandi sem varð til þess að þjóðernisvitund fólks fór sívaxandi og baráttu fyrir því að ráða sér sjálfir og sameina landið sitt.

Tenging rómantísku stefnunnar til íslands er sú að í rómantísku stefnunni varð mikill áhugi á því hvað það væri sem gerði þjóð að þjóð. Einnig kom Johann Gottfreid herder með hugökin þjóðarsál eða þjóðarandi sem höfðuðu mjög til Íslendinga þar sem að þeir fóru í vaxandi mæli að horfa á sinn eigin þjóðarauð. þar sem að aukin áhersla á slálfstæði og þjóðerniskennd sem fól í sér áhuga á öllu þjóðlegum eignum eins og þjóðtungu, þjóðsögum og þjóðkvæðum ýtti það undir áhuga stúdenta til sjálfstæðis þjóðarinnar. Þar á meðal fóru skáldin að yrkja fjölmörg rómantísk ljóð til alþýðunnar í landinu.

Jónas Hallgrímsson

almabergros — 2024-11-18 14:08:17 UTC

Lærði náttúrufræði í Kaupmannahöfn og var mikill náttúrufræðingur og skáld
Einn helsti boðberi rómantísku stefnunnar ásamt Bjarna Thorarensen
Einfaldaði skáldamálið og gerði það skýrara
Persónugerði náttúruna í ljóðum sínum
Kynnti fyrstur erlenda bragarhætti eins og ítölsku sonnettuna
Þýddi rím um stjörnufræði

einkenni nýrómantíkur

2024-11-18 14:11:53 UTC

ljóð voru algengasta listform nýrómantíkur
það var mikil áhersla á ljóðmyndir og tákn í stað nákvæmra lýsinga á hlutum
höfundur höfðu meiri áhuga á því að skrifa út frá tilfinningum en áður og einkendi það nýrómantík þeir skrifuðu oft draumkennda hluti í stað raunverulega heimsins
höfundurnir áttu það til að skrifa meira um ofurmenni oft með mögnuðum listaverkum
Nýrómantík snerist um List fyrir listina ekki neitt annað

þekktustu skáld

2024-11-18 14:12:06 UTC

Jóhann Sigurjónsson
Friedrich Nietzsche
Guðmundur Böðvarsson
Einar Benediktsson
Þórbergur Þórðarsson
Hulda

Áhrif á íslenskt samfélag

2024-11-18 14:12:51 UTC

Styrking þjóðerniskenndar: Áhersla á íslenska náttúru, þjóðsögur og goðafræði sem tákn fyrir sjálfsmynd þjóðarinnar.

Breyting á bókmenntum og listum: Persónulegri og andlegri tjáning með áherslu á tilfinningar og innri reynslu.

Ný tenging við náttúruna: Náttúran varð tákn fyrir tilfinningar, einmanaleika og sjálfsfrelsi.

Áhrif á kvenréttindabaráttu: Skáld og listamenn byrjuðu að nýta verk sín til að varpa ljósi á innri líf kvenna.

Breyting á samfélagsmynd: Hugmyndir um einstaklingsfrelsi og sjálfsmynd við iðnvæðingu og samfélagsbreytingar.

Einkenni

emblahroha — 2024-11-20 14:39:04 UTC

Samfélagshyggja
Áhugi á stöðu einstaklingsins í samfélaginu
Sannleikurinn það eina sem skiptir máli
Öllu lýst eins og það var
Tekist á við vandamál í samfélaginu
Óréttlæti gagnrýnt
Lágt settu fólki sýnd meiri samúð
Rithöfundar áttu að skrifa um óréttlæti og vandamál samfélaga til að ,,lækna'' þau
Rithöfundar áttu að vera hlutlausir skrásetjendur

Rithöfundar og skáld

emblahroha — 2024-11-20 14:39:26 UTC

Í raunsæistefnunni urðu skáldsögur, smásögur og leikrit mun algengari en kveðskapur

Merkilegir rithöfundar sem komu fram á sjónarsviðið:

Torfhildur Hólm: Fyrsta íslenska konan til að skrifa skáldsögur
Þorgils gjallandi: Olli miklu hneyksli með skrifum sínum

Áhrif á íslenskt samfélag

emblahroha — 2024-11-20 14:39:45 UTC

Stefnan barst til Íslands með íslenskum námsmönnum sem stunduðu nám í kaupmannahöfn
Samstaða gegn óréttlæti jókst

Einkenni

almabergros — 2024-11-20 14:43:51 UTC

Siðaskiptin urðu árið 1550 og þjóðin tekur upp lúterska trú í stað hinnar kaþólsku sem markar upphaf lærsómsaldarinnar.
Ægivald kirkjunnar var mikið á þessum tíma og fólk lifði í guðsótta og iðrun fyrir syndir sínar.
lítið rúm var fyrir aðrar skoðanir en þær sem kirkjan boðaði og refsingar fyurir minnstu brot voru harðar og óvægnar.
Þó að rímurnar hafi að mörgu leyti átt undir högg að sækja á lærdómsöld hédu þær velli hjá fólkinu.
- þær voru afþreyingarefni, styttu stundir og glöddu í fábreytni þessa tíma.
Lok lærdómsaldar miðast við fræga Heklugöngu Eggerts Ólafssonar og Bjarna Pálssonar 1750 eða stofnun Hrappseyjarprentsmiðjuna árið 1770.

Guðbrandur Þorláksson

almabergros — 2024-11-20 14:44:05 UTC

hann var einn litríkasti menntamaður lærdómsaldarinnar. Hann lærði meðal annars guðfræði í Kaupmannahöfn, var biskup á Hólum í Hjaltada í fimtíu og sex ár og stýrði prentun á túarlegum ritum, þar á meðal Biblíunni.

Hann notaði þýðingu Odds Gottskálkssonar á Nýja testamentinu í þýðinguna á Biblíunni.

Teiknaði nákvæmt kort af Íslandi, lét mála af sér málverk en merkasta er að hann stuðlaði að varðveislu móðurmálsins og auknu læsi landsmanna.

Áhrif á íslenskt samfélag

almabergros — 2024-11-20 14:45:32 UTC

Mesti áhrifavaldur samfélagisns á Íslandi á þessum tíma var kirkjan þar sem hún hafði vald yfir því sem var prentað, lært og lesið. Fólk átti að vera undirgefið trúnni, halda sig í guðsótta og sætta sig við hlutskipti sitt því að þannig ætti það möguleika á því að komast til himnaríkis.

Einkenni

almabergros — 2024-11-20 14:45:43 UTC

Fólk byrjaði að nota Gagnrýna hugsun, því að almenningurinn flæddi af nýjum upplýsingum um heiminn
Með þessari hugsun mynduðust nýjar hugsanir sem leiddu heiminn í að fara í nýja stefnu
aðal einkenni upplýsingaraldarinnar var fræðslan, áherslan sem var lögð á rannsóknarvinnu og söfnun upplýsinga

Skáld

almabergros — 2024-11-20 14:45:49 UTC

Björn Halldórsson

Eggert Ólafsson

Jón Steingrímsson

Jón Þorláksson á Bægisá

Áhrif á íslenskt samfélag

almabergros — 2024-11-20 14:46:09 UTC

upplysingaöldinn leiddi til þess að íslenska samfélagið opnaði augun og litu til möguleika vísinda til að svara spurningum í stað þess að líta til hjátrúar. Fólk byrjaði að leita að sannleikanum í stað einhvers bulls sem þau höfðu trúað áður fyrr