2. Szkoła jako wprowadzenie do kultury przepracowania.

3. Obecny system edukacji jest kontynuacją przestarzałych modeli, które nie uwzględniają współczesnej wiedzy o potrzebach rozwojowych dzieci i młodzieży.

https://youtube.com/shorts/sVHZha2qYUk?si=laoHRy78-OlKEvTr

https://youtube.com/shorts/pix7HJCGYDQ?si=Dp27HU2M3mN5QOOx

1. Nadmierne obciążenie uczniów

Długie dni nauki

Brak czasu na regenerację

2. Brak indywidualizacji planów lekcji

Ignorowanie różnic indywidualnych

Niedostosowanie do rytmu biologicznego

3. Ograniczona elastyczność systemu edukacyjnego

Sztywność planów lekcji

Brak przestrzeni na innowacje

W przeciwieństwie do tego, Liceum w Chmurze oferuje elastyczny model – uczniowie sami decydują, kiedy i jak się uczą.

“Dzień szkolny jest rozbity na bloki czasowe nazywane lekcjami. Czas wolny ma swoją stałą porę, podobnie przerwa obiadowa, początek popołudnia i koniec dnia szkolnego, [...] System ten zostaje zaakceptowany jako “naturalne”, jeżeli nie nieunikniony, sposób działania” (Meighan R.,1993 s. 101)

“Niezgodność organizacji dziennego planu pracy z indywidualnym rytmem dobowej aktywności młodzieży” (Nowotniak J., 2005, s. 57)

2. Organizacja Lekcji

“[...] można powiedzieć, że 20,6 min. każdej lekcji, zajmują zupełnie niezorganizowane składniki 45-minutowego jej limitu, oraz że aż 39,5 min. W każdej lekcji to czas który trudno jest uznać za sprzyjający z całą pewnością rozwojowi uczniów”  (Kwieciński Z., 1995a, s. 97)

3. Nauczyciel dysponentem czasu

“Zmusza to nauczycieli do selekcji materiału, czyli wyboru tego, co uważają za ważne i tego, co taki nie jest,[...]. Ponadto ograniczenia czasowe nie zawsze pozwalają na zgłębienie wybranych kwestii i zaspokojenie oczekiwań uczniów.” (Zemło M., 1996,s.139,144)

4. Podział uczniów 

• Plan lekcji zależny od grupy wiekowej w jakiej znajduje się student;

• Przydzielenie do pewnych zajęć ze względu na płeć;

• Podział na grupy według osiągnięć;

(Meighan R., 1993, s. 104)

5. Hierarchizacja władzy - Który przedmiot jest najważniejszy?

“Niektórym przedmiotom i zajęciom przydziela się więcej czasu niż innym. Na pierwszych miejscach listy najczęściej znajdują się język ojczysty i matematyka, na trzecim miejscu często pojawia się wychowanie fizyczne. Przedmioty, na które często przeznacza się najmniej czasu, to religia i muzyka.” (Meighan R., 1993, s. 105)

6. Przekazywanie wiedzy zorientowanej na przeszłości, a nie na teraźniejszości, czy przyszłości

“Najodpowiedniejsza dla szkół wiedza - to raczej wiedza zorientowana na przyszłość i oparta na odwiecznym systemie podziału na przedmioty, a niewiedza zorientowana na teraźniejszość i oparta na zintegrowanych zagadnieniach [...] przekraczających granicę tradycyjnych przedmiotów.” 

“Mało miejsca w większości planów lekcji poświęca się systemom wiedzy zorientowanym na przyszłość, kładącym nacisk na umiejętności uczenia się, tworzenia nowej wiedzy i radzenia sobie z nieustannie zmieniającymi się informacjami.” (Meighan R., 1993, s. 105)

7. Plan lekcji jako nauka przystosowania się do istniejącej rzeczywistości

"Plany lekcji opracowuje się zanim uczniowie rozpoczną zajęcia. Są one zwykle narzucone. [...] Uczniowie nie mają wpływu na to, czego utają się uczyć. [...] Muszą przystosować się do istniejącej rzeczywistości."

Bibliografia

• Meighan R. 1993, Socjologia edukacji, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Toruń

• Nowotniak J. (2005). Temporalne wzory organizacji życia młodzieży w szkole, czyli o poczuciu niedogodności w czasie. W: R. Leppert, Z. Melosik, B. Wojtasik (red.) Młodzież wobec niegościnnej przyszłości. Wrocław: WN Dolnośląskiej Szkoły Wyższej Edukacji TWP.

• Kwieciński Z. (1995a). Praca w szkole jako złudzenie (studium przypadku). W: Z. Kwieciński. Socjopatologia edukacji. Wyd. 2 popr. Olecko: MWN.

• Zemło M. (1996). Ukryty program szkoły. Studia Socjologiczne, 1.

• https://repozytorium.ukw.edu.pl/bitstream/handle/item/574/Agata%20Przybysz%20Ukryty%20program%20zakres%20tresci%20i%20przeglad%20wybranych%20badan%20empirycznych.pdf?sequence=1&isAllowed=y

• https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/studia-pedagogiczne-problemy-spoeczne-edukacyjne-i-artystyczne/2000-tom-13/studia_pedagogiczne_problemy_spoleczne_edukacyjne_i_artystyczne-r2000-t13-s101-114.pdf

Zajęcia często zaczynają się od przedmiotów wymagających dużego skupienia (np. matematyka, język polski), niezależnie od tego, że biologiczna aktywność młodzieży w porannych godzinach jest często obniżona.

W planie dominują:

matematyka i język polski (po 3–5 razy w tygodniu),

WF – dość regularny,

religia, muzyka, edb – marginalizowane (1 raz/tydzień lub nieregularnie).

Rozkład lekcji pokazuje dominację tradycyjnych przedmiotów

Brak zajęć takich jak muzyka czy plastyka

Dwie najdłuższe przerwy to 10 i 15 min, pozostałe to 5 min

Wymagające lekcje kilka godzin pod rząd

https://youtube.com/shorts/uYgkyLXPESk?si=RQqbZYWia-XGCI8n

Genevieve Gariepy, How Are Adolescents Sleeping? Adolescent Sleep Patterns and Sociodemographic Differences in 24 European and North American Countries, „Journal of Adolescent Health” 2020, t. 66, nr 6, ss. 81-88, online: https://www.jahonline.org/article/S1054-139X(20)30128-2/fulltext

• Polska młodzież – jedna z najmniej śpiących w Europie

• Wczesny start lekcji (8:00–9:00) + długi dzień szkolny (do 15:00)

• Rytm dobowy nastolatków – naturalne zasypianie później

• Konsekwencja – chroniczny niedobór snu

• Skutki – gorsza koncentracja, słabsze wyniki w nauce

• Badania – późniejsze godziny startu = lepszy sen i osiągnięcia

• Plan lekcji – niedostosowany do potrzeb biologicznych

• Ukryty program – szkoła kształtuje dyscyplinę i podporządkowanie

  
  

"Masowość to jeden z tych czynników, który wydaje się ma największy wpływ na obecną rzeczywistość szkolną. [...] Powoduje on , iż z czterdziestu pięciu minut lekcji, na nadzór i zorganizowanie pracy przez jednego nauczyciela poświęcanych jest przeważnie około trzydziestu procent zajęć, co sprawia, że efektów nauczania nie dostrzeżemy u większości uczniów."

https://www.rozbrat.org/publicystyka/kontrola-spoeczna/4266-ukryty-program-porozmawiajmy-o-obliczu-polskiej-szkoly

2. Szkoła złodziejem czasu:

"[...] to nie po okresie edukacji nadchodzi nieunikniony często czas ośmiogodzinnego dnia pracy, a już w okresie wczesnego dzieciństwa. Młody człowiek nie ma chwili na swoje refleksje czy rozwój własnych zainteresowań. Ma też marginalny wpływ na to czego i w jaki sposób się uczy. [...] Mnogość czasu poświęcanego ze strony uczniów, w głównej mierze skupiony wyłącznie na zdobywaniu wiedzy, to czynnik degradujący możliwość pełnego rozwoju samego siebie i śmiałego, zdrowego nawiązywania relacji z innymi ludźmi w szkole."

https://www.rozbrat.org/publicystyka/kontrola-spoeczna/4266-ukryty-program-porozmawiajmy-o-obliczu-polskiej-szkoly

3. Narzucanie przedmiotów „do wyboru”.

/Cyt./: „Oficjalnie, studenci mogą dokonać wyboru przedmiotów nauczania spoza realizowanej przez siebie specjalności, w praktyce bywa, iż przedmioty te nie są wliczane do wymaganego limitu godzinowego, ponieważ „burzą” arkusz organizacyjny studiów.”

https://gazeta.us.edu.pl/node/208611

4. Nauczyciele wobez planu lekcji:

“Uczniowie nie mają wpływu na plan lekcji, godziny rozpoczęcia i zakończenia zajęć, program nauczania czy wybór podręcznika. Nie uważam jednak tego za wielki problem – w końcu nie mają kompetencji, aby program nauczania wybrać, [...].” (W98)

“Uczeń potrzebuje jasno określonych zasad, dyscypliny, dostosowania się do reguł. Wcale nie chce decydować o różnych sprawach, potrzebuje autorytetu i ograniczenia jego rozpasanej często wolności. Szkoła bywa dla niego często jedynym miejscem (w sytuacji kryzysu rodziny), w którym stawia się młodemu człowiekowi bariery. Jak można kogokolwiek wychować i czegokolwiek nauczyć bez stosowania minimalnego chociaż systemu opresji. Człowiek to istota leniwa a nauka to ciężka praca, więc bez stosowania minimalnego choćby przymusu nic się nie osiągnie.” (W19)

file:///C:/Users/cp24/Downloads/mcuprjak,+%7B$userGroup%7D,+Dorota+Pankowska.pdf

Z naszej pracy wynika, że plany lekcji: 

• mają sztywną strukturę,

• faworyzują wybrane przedmioty,

• są narzędziem kontroli,

• nie uwzględniają współczesnej wiedzy o potrzebach rozwojowych dzieci i młodzieży,

• mają negatywny wpływ na zdrowie psychiczne.