Ауызша сөйлеу тілі – қарым-қатынастың ең шынайы формасы. Сондықтан алдымен, сөйлеу тілінің осы формасын тудыратын жағдайға тоқталу керек, оның есту қабілеті зақымдалған балаларды оқытудағы алатын орны, сөйлеу тілінің басқа формасына әсерін анықтау маңызды. (Дактилология. Қол-қимыл сөйлеу тілі пәнінде қарастырылады). Ауызша сөйлеу тілін артикуляция және көру арқылы қабылдау дағдыларын қалыптастыруға өте  көп күшпен, ұзақ уақыт жұмсалады. Сондықтан сөйлеу тіліне оқыту қарым-қатынастың негізгі құрамы ретінде сөйлеу тілінің ауызша формасынан бастамау мүмкін емес. Ал, сөйлеу тілінің жазбаша формаларын (оқу және жазу) меңгеру айтарлықтай уақыт алады, және ол жанды қатынастың қажеттілігіне жауап бермейді. Жазуды меңгеру үшін белгілі бір уақыт пен арнайы ұйымдастырылған жағдай (жазатын орын, жазу құрамы) керек болады.

            Зерттеушілер сөйлеу тілінің дактильдік сөйлеу формасын ғылымдағы алғашқы публикациясы – шіркеулік Вебраның кітабы деп есептеген. Ол алғаш рет   1593 жылы шыққан болатын. Бұған шіркеу адамдарының қатысы бар ма деген сұрақ туындауы мүмкін. Сөйлеу тілінің дактильді формасы шамамен орта ғасырларда көрініс тапқан деуге болады. Есту қабілеті зақымдалған балаларды сөйлеу тілінің дактильдік формасына оқытуды  алғаш испандық шіркеу адамы Педро Понсе де Лион ХVI ғасырда қолдана бастағаны белгілі. Оның белгілі дәрежеде жариялап қалдырған жұмысының бар жоқтығы белгісіз. Ол өзінің есту қабілеті зақымдалған балаларды сөйлеу тілінің дактильдік формасына үйрету жүйесін қатаң құпияда сақтаған. Бірақ Понсенің сөйлеу тілінің дактильдік формасын қолданғаны жайлы мәліметтер сақталынған.

Испандық шіркеу адамы шіркеулік ұжымдық қатынасқа түсу барысында, осы сөйлеу тілінің дактильдік формасын енгізген. Бірақ шіркеудегі өмірлерінің қандай да бір қатынассыз мүмкін еместігін түсінген соң, шіркеу мүшелері қол-қимыл тілін ойлап тапқан сынды. (Қажеттіліктің туындауы осында.) Әдеби мәліметтерге сүйенетін болсақ, есту қабілеті зақымдалған балаларды оқыту барысында сөйлеу тілінің дактильдік формасын қолдану ХVI ғасырға тән құбылыс. Педро де Понседен кейін оны ары қарай жүйелеп, есту қабілеті зақымдалған балаларды оқытудың жүйесіне енгізген Валлис Бульвер (Англия ХVIІ ғасыр), оны кең ауқымда қолданған Ш.Делепе (Франция ХVIІ ғасыр); тіпті немістік ауызша сөйлеу тілі жүйесінің негізін қалаушы С.Гейнике т.с.с. атақты ғұламалар осыған сүйенген болатын.