• ปี 1992(พ.ศ.2535) โดยองค์การยูเนสโก (UNESCO)

ลักษณะเด่น

1.      สถาปัตยกรรม:

•    เป็นวัดที่สร้างขึ้นในสมัยอาณาจักรขะแมร์ (Khmer Empire) โดยพระเจ้าสุริยวรมันที่ 2 (King Suryavarman II)

•   โครงสร้างวัดสร้างด้วยหินทรายและมีรายละเอียดการแกะสลักลวดลายที่วิจิตรบรรจง เช่น ลายดอกบัวและภาพรามายณะ

•   โครงสร้างมีรูปแบบการสร้างที่แสดงถึงจักรวาลตามความเชื่อของศาสนาฮินดู โดยศูนย์กลางของวัดเปรียบเสมือนภูเขาพระสุเมรุ

•    มียอดปราสาท 5 ยอดที่เป็นสัญลักษณ์ของเขาพระสุเมรุ

2.      ความยิ่งใหญ่:

•    นครวัดถือเป็นศาสนสถานที่ใหญ่ที่สุดในโลก

•   มีพื้นที่ประมาณ 1.6 ล้านตารางเมตร

3.      ภาพแกะสลักนูนต่ำ (Bas-relief):

•    ภาพแกะสลักที่มีความละเอียด เช่น ภาพการกวนเกษียรสมุทร (Churning of the Ocean of Milk) และฉากสงครามโบราณ

ความสำคัญ

1.        ด้านศาสนาและวัฒนธรรม:

• เดิมนครวัดถูกสร้างขึ้นเพื่อเป็นวัดในศาสนาฮินดู (บูชาพระวิษณุ)

•   ต่อมาได้กลายเป็นวัดในศาสนาพุทธ มีความสำคัญในฐานะศูนย์กลางทางศาสนา

2.        ด้านประวัติศาสตร์และอารยธรรม:

•    แสดงถึงความรุ่งเรืองของอาณาจักรขะแมร์ในช่วงศตวรรษที่ 12

•    เป็นตัวอย่างที่โดดเด่นของสถาปัตยกรรมโบราณที่แสดงถึงความสามารถของมนุษย์ในด้านการออกแบบและการก่อสร้าง

3.        ด้านการท่องเที่ยวและเศรษฐกิจ:

•   เป็นสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญของกัมพูชา ดึงดูดนักท่องเที่ยวหลายล้านคนต่อปี

•   มีบทบาทสำคัญต่อเศรษฐกิจของประเทศ

4.        ด้านมรดกโลก:

•   นครวัดได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกในประเภทวัฒนธรรม เนื่องจากคุณค่าที่โดดเด่นด้านสถาปัตยกรรมและวัฒนธรรมที่ยังคงอยู่ถึงปัจจุบัน

ปีที่ขึ้นทะเบียน: 2023
ลักษณะเด่น:

• ตั้งอยู่ในจังหวัดเพชรบูรณ์ ครอบคลุมพื้นที่กว่า 2,889 ไร่

• เป็นเมืองโบราณที่มีการพัฒนาต่อเนื่องตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์จนถึงยุคทวารวดีและอิทธิพลของขอมในช่วงหลัง

• ลักษณะเด่นของเมืองแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ เมืองชั้นในและเมืองชั้นนอก มีคูน้ำ คันดิน และกำแพงล้อมรอบ

• โบราณสถานสำคัญ ได้แก่

  • ปราสาทศรีเทพ: ศูนย์กลางของพิธีกรรมในยุคอิทธิพลขอม

  • ปรางค์สองพี่น้อง: โครงสร้างหินทรายที่สะท้อนถึงอิทธิพลศิลปะเขมร

  • หลักฐานทางโบราณคดีอื่นๆ เช่น ลูกปัดแก้ว เครื่องมือโลหะ และเศษภาชนะดินเผา

ความสำคัญ:

• ศรีเทพเป็นแหล่งเรียนรู้ประวัติศาสตร์ที่แสดงถึงการเปลี่ยนผ่านทางวัฒนธรรมจากยุคก่อนประวัติศาสตร์มาสู่ยุคอาณาจักรที่มีระบบศาสนาและการปกครอง

• โบราณสถานสะท้อนถึงการพัฒนาสถาปัตยกรรมและความสัมพันธ์ทางการค้าในภูมิภาค

• ตั้งอยู่ในรัฐซาราวัก เป็นที่ตั้งของถ้ำหินปูนที่มีขนาดใหญ่และมีความสำคัญทางโบราณคดี

• ถ้ำเนียะฮ์เป็นแหล่งหลักฐานการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ยุคหินที่มีอายุกว่า 40,000 ปี

• หลักฐานสำคัญ ได้แก่

  • โครงกระดูกมนุษย์โบราณ: ที่พบในถ้ำหลัก

  • ภาพเขียนสี: แสดงถึงพิธีกรรมและความเชื่อของมนุษย์ยุคโบราณ

ความสำคัญ:

• ช่วยขยายความเข้าใจเกี่ยวกับการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์และพฤติกรรมทางสังคมในยุคก่อนประวัติศาสตร์

• สถานที่แห่งนี้ยังสะท้อนถึงวิวัฒนาการของวัฒนธรรมและการปรับตัวของมนุษย์ต่อสิ่งแวดล้อม

• เมืองหลวงแห่งแรกของอาณาจักรสุโขทัย ตั้งอยู่ในจังหวัดสุโขทัย ครอบคลุมพื้นที่กว่า 70 ตารางกิโลเมตร

• มีโครงสร้างที่แสดงถึงความเจริญทางศิลปะ วัฒนธรรม และการปกครอง เช่น

  • วัดมหาธาตุ: ศูนย์กลางศาสนาพุทธในยุคนั้น

  • วัดศรีชุม: ที่มีพระพุทธรูป "พูดได้" ที่เป็นตำนาน

  • พระราชวังโบราณ: แหล่งที่มาของศิลาจารึกสุโขทัย

• รูปแบบศิลปะสุโขทัย เช่น พระพุทธรูปสุโขทัย และจิตรกรรมฝาผนัง

ความสำคัญ:

• เป็นแหล่งกำเนิดอักษรไทยโดยพ่อขุนรามคำแหง

• แสดงถึงรากฐานของวัฒนธรรมไทยที่สืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน

ปีที่ขึ้นทะเบียน: 1993 (พ.ศ.2536)
ลักษณะเด่น:

• ตั้งอยู่ในเกาะมินดาเนา ครอบคลุมพื้นที่กว่า 209,000 เฮกตาร์

• มีระบบนิเวศที่หลากหลาย ประกอบด้วยป่าดงดิบ ภูเขาสูง น้ำตก และแม่น้ำ

• เป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์และพืชเฉพาะถิ่น เช่น

  • นกอินทรีฟิลิปปินส์: หนึ่งในนกที่ใกล้สูญพันธุ์และใหญ่ที่สุดในโลก

  • ค่างหางยาวฟิลิปปินส์ และ กวางฟิลิปปินส์

• พื้นที่นี้ยังเป็นที่อยู่อาศัยของชนเผ่าพื้นเมืองหลายกลุ่ม เช่น ชนเผ่า Higaonon

ความสำคัญ:

• แสดงถึงความสำคัญของการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ

• เป็นตัวอย่างที่สำคัญของการอนุรักษ์ร่วมกับการดำรงชีวิตของชนพื้นเมือง

ปีที่ขึ้นทะเบียน: 2019 (พ.ศ.2562)
ลักษณะเด่น:

• ตั้งอยู่ในที่ราบสูงเชียงขวาง มีไหหินกระจายตัวในพื้นที่ 11 แห่ง

• ไหหินทำจากหินทรายและหินแกรนิต บางไหมีความสูงเกิน 3 เมตร

• นักโบราณคดีเชื่อว่าไหเหล่านี้ใช้ในพิธีกรรมเกี่ยวกับความตาย เช่น การบรรจุศพ หรือเก็บน้ำ

• หลักฐานทางโบราณคดี เช่น เศษเครื่องปั้นดินเผาและเครื่องมือหิน

ความสำคัญ:

• เป็นหลักฐานทางวัฒนธรรมและประเพณีของชุมชนโบราณในภูมิภาคลุ่มน้ำโขง

• ช่วยขยายความเข้าใจเกี่ยวกับความเชื่อและการดำเนินชีวิตในยุคก่อนประวัติศาสตร์

ปีที่ขึ้นทะเบียน: 1999
ลักษณะเด่น:

• เป็นกลุ่มปราสาทฮินดูที่สร้างขึ้นโดยอาณาจักรจามปาในช่วงศตวรรษที่ 4–13

• โครงสร้างอิฐและหินทรายที่แกะสลักอย่างประณีต สะท้อนถึงอิทธิพลของศาสนาฮินดู

• สถานที่ตั้งอยู่ในหุบเขาลึก ล้อมรอบด้วยป่าดงดิบ

ความสำคัญ:

• เป็นศูนย์กลางทางศาสนาและพิธีกรรมของชาวจามปา

• แสดงถึงการผสมผสานระหว่างศิลปะพื้นถิ่นกับอิทธิพลจากอินเดีย

ปีที่ขึ้นทะเบียน: 1991 (พ.ศ.2534)
ลักษณะเด่น:

• กลุ่มวัดฮินดูที่ใหญ่ที่สุดในอินโดนีเซีย สร้างขึ้นในศตวรรษที่ 9

• วัดหลัก ได้แก่

  • ปราสาทศิวะ: เป็นปราสาทที่สูงที่สุดในกลุ่ม

  • ปราสาทพรหมา และ ปราสาทวิษณุ

• ภาพแกะสลักเล่าเรื่องมหากาพย์รามายณะ

ความสำคัญ:

• แสดงถึงอิทธิพลของศาสนาฮินดูและพัฒนาการของศิลปะชวา

• เป็นศูนย์กลางของพิธีกรรมและวัฒนธรรมในยุคอาณาจักรมัตชาปาหิต

ปีที่ขึ้นทะเบียน: 1991 (พ.ศ.2534)
ลักษณะเด่น:

• วัดพุทธที่ใหญ่ที่สุดในโลก สร้างขึ้นในศตวรรษที่ 8–9

• ลักษณะเป็นพีระมิดขั้นบันได มีสถูปจำนวนมากบนยอด

• ภาพแกะสลักกว่า 2,500 ชิ้นที่เล่าเรื่องราวในพระพุทธศาสนา

ความสำคัญ:

• ศูนย์กลางของการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในภูมิภาค

• แสดงถึงความเจริญรุ่งเรืองของศาสนาและศิลปวัฒนธรรมชวา

• เมืองหลวงโบราณของอาณาจักรเจนละในศตวรรษที่ 6–7

• โครงสร้างอิฐและศิลปะแกะสลักที่สะท้อนถึงศิลปะเขมรยุคต้น

• ศูนย์กลางพิธีกรรมทางศาสนา

ความสำคัญ:

• ต้นแบบของการพัฒนาสถาปัตยกรรมเขมรในยุคนครวัด

• สะท้อนถึงความเจริญทางวัฒนธรรมในยุคก่อนเขมรโบราณ

ลักษณะเด่น:

• ตั้งอยู่ในทะเลซูลู ประกอบด้วยแนวปะการังสองแนวหลัก คือ North Atoll และ South Atoll และ Jessie Beazley Reef

• มีพื้นที่รวมประมาณ 97,030 เฮกตาร์ รวมทั้งพื้นที่ทะเลลึกโดยรอบ

• เป็นระบบนิเวศทางทะเลที่สมบูรณ์แบบที่สุดแห่งหนึ่งของโลก

• เป็นที่อยู่ของสิ่งมีชีวิตหลากหลายสายพันธุ์ เช่น

  • ปะการังกว่า 360 ชนิด

  • ปลาหลากชนิดกว่า 600 สายพันธุ์

  • เต่าทะเลใกล้สูญพันธุ์ เช่น เต่ากระ และเต่าตนุ

  • ฉลามวาฬ ฉลามหัวค้อน และโลมา

• สภาพแวดล้อมที่ยังคงความเป็นธรรมชาติสูงมาก เพราะเป็นพื้นที่ห่างไกลจากแผ่นดินใหญ่

ความสำคัญ:

• เป็นแหล่งอนุรักษ์ทางทะเลระดับโลกและเป็นตัวอย่างของการบริหารจัดการระบบนิเวศที่ประสบความสำเร็จ

• มีบทบาทสำคัญในการรักษาความหลากหลายทางชีวภาพในมหาสมุทรแปซิฟิกตะวันตก

• เป็นจุดดำน้ำที่มีชื่อเสียงระดับโลก ดึงดูดนักท่องเที่ยวเพื่อศึกษาธรรมชาติ

• ได้รับการยกย่องในฐานะตัวแทนของระบบนิเวศแนวปะการังที่สมบูรณ์และมีการป้องกันอย่างมีประสิทธิภาพ

Tubbataha Reefs Natural Park ถือเป็นมรดกโลกที่แสดงถึงความงดงามและความสำคัญของการอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเลที่มีผลกระทบเชิงบวกทั้งในด้านสิ่งแวดล้อมและเศรษฐกิจของชุมชนท้องถิ่นและประเทศ