🤵🏻6304649 พีรภัครนรากุล พรรณการศรี ✅

🤵🏻‍♀️6405946 ธันยาการณ์ กล้าหาญ✅

🤵🏻‍♀️6604036 ชลันธร หาญเวช✅

🤵🏻‍♀️6604935 ปนัดดา จินดาพงษ์✅

🤵🏻6606838 ไผ่ทิพย์ หงษาคำ✅

🤵🏻6608859 ธีร์ธวัช อุทัยกิจวานิช✅

ศาลเจ้าทีกง ทีม่า ตลาดคลอง12 ตำบลลำไทร อำเภอลำลูกกา จังหวัดปทุมธานี 12150

การเดินทาง

รถเมล์ฝั่งตลาดรังสิต ที่ไปผ่านปากทางเข้าวัดมะขาม/วัดศาลเจ้า
คือสาย 6249
เป็นรถวงกลม  เลือกขึ้นแล้วแต่ชอบได้ ดังนี้
1.สาย 6249 ป้ายหน้ารถ"พุนทรัพย์" จะไปถึงเร็วกว่า---7 กม. ถึงตลาดพูนทรัพย์(แยกบ้านกลาง)
แล้วจะเลี้ยวซ้ายเข้าถนนติวานนท์  ผ่านฝั่งตรงข้ามซอยวัดฯ
แต่
ตำแหน่งที่ลงฝั่งตรงข้าม ซ.วัดฯ ไม่มีจุดข้ามถนน มีผนังคอนกรีตตรงกลางขวางเต็ม...รถมาเร็วทั้ง 2 ฝั่ง
เรียกมอไซค์มาจากตลาดพูนทรัพย์ ก็จะต้องเลยไปกลับรถใต้สะพานคลองบางกะดี
2.สาย 6249 ป้ายหน้ารถ"ซ่อมสร้าง"
ข้ามสะพานทางรถไฟแล้ว จะไปเลี้ยวซ้ายแยกบางพูน---ถนนซ่อมสร้าง (3100)---ผ่านแยกปู่โพธิ์ ไปกลับรถที่ใต้สะพานปทุมธานี2
กลับมาผ่านตลาดปู่โพธิ์ เลี้ยวซ้ายไปตามถนนติวานนท์
ผ่านนิคมอุตสาหกรรมบางกะดี--วัดบางกะดี--ข้ามสะพานข้ามคลองบางกะดี...ลงป้ายปากซอยวัดน(แฟมิลี่มาร์ท) ได้

ขากลับ ออกมาปากซอยวัดฯ...ขึ้น 6249---ตรงไปรังสิตได้เลย
หรือถ้าเดินไปข้ามถนนที่แยกบ้านกลาง (รพ.กรุงสยามเซนต์คาร์ลอส) ไปป้ายฝั่งตรงข้ามตลาดพูนทรัพย์(ใกล้ ปตท.)
นอกจาก 6249 แล้ว
ยังมีสาย ปอ.1138 รถปทุมฯ และรถสายรังสิต-ศูนย์ศิลปาชีพ (ซึ่งเลือกขึ้นาไป--พูนทรัพย์แล้วลงเดินก้ได้) กลับรังสิตเป็นทางเลือกเพิ่มจาก 6249

ชุมชนตลาดคลอง 12 คนในชุมชนจะนับถือศาสนาพุทธเป็นส่วนใหญ่ และยังนับถือศาสนา

คริสต์จำนวนหนึ่งอีกด้วย ชุมชนจึงมีประเพณีสำคัญที่เกี่ยวข้องกับพุทธศาสนา เช่น วันมาฆบูชา วันวิ

สาขบูชา เป็นต้น และคริสต์ศาสนา มิสซาในวันตรุษจีน เสกสุสาน สวดพระแม่ เป็นต้น รวมไปถึง

ประเพณีเกี่ยวกับความเชื่อดั้งเดิมของคนจีน เช่น วันตรุษจีน เทศกาลสารทจีน เช็งเม้งหรือว่าบรรพ

บุรุษ ดังรายละเอียดต่อไปนี้

1. ประเพณีและพิธีกรรมในความเชื่อดั้งเดิมของคนจีน

2. วัดพระวิสุทธิวงส์
ชุมชนตลาดคลอง 12 นั้นเป็นชุมชนคริสตังจีนที่ใหญ่ที่สุดในตำบลลำไทร สัดส่วนการนับถือ
ศาสนาคริสต์ ร้อยละ 20 ของคนในชุมชน (นันทวดี สุริยะมงคล, สัมภาษณ์, 22 กุมภาพันธ์ 2561) วัด
พระวิสุทธิวงส์ เป็นวัดทางคริสต์ นิกายโรมันคาทอลิก มีอาณาเขตกว้างขวางมาก ทำให้บริเวณวัดนั้น
ประกอบไปด้วย โบสถ์ไว้สำหรับประกอบพิธีกรรมทางศาสนา เช่น ทำพิธีมิสซาในวันหยุด สุสานแบบ
คริสต์ สุสานจะมีงานประจำปี คือ การเสกสุสาน ลูกหลานที่นับถือคริสต์และนับถือพุทธมารวมตัวกัน
จุดเทียนให้กับบรรพบุรุษ รวมถึงมีโรงเรียนพระวิสุทธิวงส์ตั้งอยู่ โรงเรียนเปิดสอนตั้งแต่เตรียมอนุบาล
ถึงมัธยมปลาย และบ้านพักคนชราวิสุทธิวงส์อยู่ในอาณาเขตของวัดพระวิสุทธิวงส์
ภาพที่ 6 โบสถ์วัดพระวิสุทธิวงส์
ถ่ายภาพโดย พิชญ์สินี ติระตระกูลเสรี ถ่ายวันที่ 19 มีนาคม พ.ศ. 2561

3. วัดมงคลรัตน์
วัดมงคลรัตน์เป็นวัดพุทธ ที่ตั้งอยู่ห่างออกไปไกลจากชุมชนตลาดคลอง 12 เดิมวัดแห่งนี้ชื่อ
วัดลำไทรสร้างขึ้นเมื่อ 1 มกราคม พ.ศ.2445 โดยนางจันทร์ ไม่ทราบนามสกุล เป็นผู้บริจาคที่ดิน การ
เดินทางต้องอาศัยรถส่วนตัว วัดนี้มีความสำคัญคือ เป็นที่ตั้งฮวงซุ้ย หรือสุสานจีนของบรรพบุรุษคนใน
ชุมชน เมื่อถึงเทศกาลเช็งเม้งหรือเทศกาลไหว้บรรพบุรุษของชาวจีน ลูกหลานในชุมชนก็จะรวมตัวกัน
มาไหว้บรรพบุรุษ
ภาพที่ 7 ฮวงซุ้ย ในวัดมงคลรัตน์

4. บ้านแสงสูง
บ้านแสงสูงเป็น เรือนไม้ทรงปั้นหยา อายุร้อยกว่าปี เป็นบ้านของตระกูลสุริยะมงคล ตระกูล
เก่าแก่ของชุมชนแห่งนี้ ครัวไทยและห้องน้ำแยกออกจากตัวบ้าน พร้อมกับศาลาโปร่งตาริมคลอง มีต้น
ก้ามปูสูงใหญ่แผ่กิ่งก้านให้ร่มเงา เป็นโรงถ่ายละคร ภาพยนตร์ และโฆษณา บ้านแสงสูงแห่งนี้แสดงให้
เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงของชุมชนตลาดคลอง 12 แห่งนี้ เนื่องเกิดการย้ายออกของคนในชุมชนเป็น
จำนวนมากไปอาศัยยังที่อื่น จึงมีการปรับบ้านที่เคยเป็นที่อยู่อาศัย เปลี่ยนเป็นธุรกิจ คือ เปิดบริการให้
เช่าเป็นสถานที่ถ่ายภาพยนตร์ บ้านแสงสูงยังคงมีความสัมพันธ์กับชุมชนเดิมอยู่ เพราะเจ้าของบ้าน
ยังคงเป็นคนในชุมชน และต้องการอนุรักษ์บ้านหลังนี้เอาไว้

ชุมชนตลาดคลอง 12 เกิดขึ้นราวสมัยรัชกาลที่ 5 ประมาณ พ.ศ. 2448 หลังจากมีนโยบายให้
ขุดคลองรังสิต ขนาด 6 วา เป็นที่มาของคลอง 6 วา เมื่อขุดเสร็จแล้วให้ขุนนางเข้ามาจับจองที่ พื้นที่
ตลาดคลอง 12 ดูแลโดย ขุนยวงอนุสรณ์มหาศาล มีเชื้อสายจีนแต้จิ๋ว มีชื่อจีนว่า ตั้งเซ่งกี่ หรือเป็นต้น
ตระกูล สุริยะมงคล
กลุ่มคนจีนแต้จิ๋วได้เริ่มเข้ามาอยู่อาศัย ทั้งคนจีนที่อยู่ในไทยอยู่ก่อนแล้ว รวมถึงคนจีนที่
อพยพหนีคอมมิวนิสต์ในประเทศจีน รวมตัวกันล่องเรือเข้ามา ตามคำแนะนำของคนจีนแต้จิ๋ว ในอดีต
นั่งเรือมาและมีคนจีนจำนวนไม่น้อยที่แอบขึ้นเรือมา ต้องไปซ่อนอยู่ในเข่งผักเข่งปลา เมื่อถึงเมืองไทย
ส่วนหนึ่งไปตั้งรกรากอยู่บริเวณพระนครกรุงศรีอยุธยา และย่านสุขุมวิท กรุงเทพมหานคร และตาม
คลองในปทุมธานีเป็นต้น (พรรณี ฉัตรไพศาลสกุลสัมภาษณ์, 1 พฤศจิกายน 2560) คนจีนที่ตลาด
คลอง 12 มีความเอื้ออาทรต่อกันมากในอดีต คนที่อพยพมาถึงก่อนจะช่วยเหลือ ในการแนะนำการ
ประกอบอาชีพกับคนจีนที่พึ่งอพยพมา ขุนยวงอนุสรณ์มหาศาลเป็นผู้ดูแลบริเวณพื้นที่คลองหกวา สิบ
สองล่าง ขุนยวงอนุสรณ์มหาศาลได้สร้างบ้านของตนเองไว้ ติดริมคลอง และได้สร้างตลาดไม้ขึ้น ตลาด
เป็นห้องแถวติดกันโดยเริ่มต้นจาก 10 ห้อง หลังจากนั้นมีคนจีนเข้ามาอยู่อาศัยเพิ่มจึงค่อยๆ ต่อเติมไป
เรื่อยๆ โดยขุนยวงอนุสรณ์ได้จัดแบ่งห้องเช่าในตลาด มีทั้งหมด 250 ห้อง โดยให้กับลูกชายทั้ง 5 ดูแล
คนละ 50 ห้อง ค่าเช่าที่เก็บมานั้นจะนำมาบำรุงตลาด
ต่อมาเจ้าอาวาสวัดกาลหว่าร์ ต้องการที่จะเปิดกลุ่มคริสตชนใหม่ เพื่อขยายพระศาสนจักรใน
ประเทศสยาม วัดกาลหว่าร์จึงส่งคุณพ่อแดซาลส์เข้ามาเผยแผ่ศาสนาในชุมชน และจัดตั้งวัดพระวิสุทธิ

วงส์ขึ้น ในปี พ.ศ. 2454 กลุ่มคนจีนในตลาดคลอง 12 จึงมีทั้งนับถือคริสต์ศาสนา และศาสนาพุทธ
นิกายมหายาน ในอดีตกลุ่มคริสตังจีนในชุมชนตลาดคลองนั้นมีถึง 90% ปี พ.ศ. 2466 วัดพระสุทธิ
วงศ์ได้จัดตั้งโรงเรียนพระวิสุทธิวงส์ขึ้น ถือเป็นโรงเรียนเอกชนแห่งแรกของจังปทุมธานี จัดการเรียน
การสอนถึงประถมศึกษาปีที่ 4
เมื่อคนจีนได้อพยพเข้ามาอยู่จำนวนมาก มีคนจีนครอบครัวหนึ่งเดินทางกลับประเทศจีน ได้
นำดินกลับมา เมื่อกลับมายังบ้านถมและนำไม้ไผ่มาปัก และจุดธูปขอฟ้าดิน คนในชุมชนต่างเชื่อถึง
ความศักดิ์สิทธิ์ จากการที่คนในชุมชนขออะไรแล้วต่างสมปรารถนา ต่อมาตลาดเริ่มมีคนเข้ามาอยู่
อาศัยเพิ่มมากขึ้น สถานที่ไหว้ฟ้าดิน จึงสร้างขึ้นเป็นศาลเพียงตา ศาลเจ้าทีกง ทีม่าเกิดขึ้น ประมาณปี
พ.ศ. 2466 ทีกง มีความหมายว่าปู่ของฟ้าดินหรือปู่สวรรค์ บ้างก็เปรียบว่า ทีกงเป็นฟ้า ทีม่าเป็นดิน
(อนันต์ชัย ตีระลาภสุวรรณ, สัมภาษณ์ 24 กันยายน 2560) เมื่อคนในชุมชนมีฐานะมากขึ้นจากการทำ
อาชีพค้าขาย และเกษตร จึงไปบูรณะศาลขึ้นมาใหม่ มีที่กราบไหว้ สร้างโรงเล่นงิ้ว และที่เหี่ยมกระ
ดาษ หรือที่เผากระดาษ ทีกงทีม่าเปรียบเสมือนเจ้าที่ ที่คอยคุ้มครองและดูคนในชุมชน
ชาวจีนที่อพยพมาในบริเวณตลาดคลอง 12 ชุมชนเริ่มหนาแน่นมากขึ้น เกิดขยายครอบครัว
ของคนในชุมชน มีลูกหลานมากมาย 5 ตระกูลที่มีฐานะในชุมชน ได้แก่ แซ่ตั้ง (สุริยะมงคล) เจ้าของที่
ตลาดคลอง 12 แซ่ปัง (วิกิตเศรษฐ์) เจ้าของโรงสี แซ่เอี้ยว (ศุภเศวตหิริญ) เจ้าของโรงไม้ แซ่หลี่ (วงศ์
พานิช) เป็นหมื่นคหบดี และแซ่โหว้ (ลีลาวงศ์พาณิชย์) ไม่ทราบว่าประกอบอาชีพอะไร 5 ตระกูล
เหล่านี้ได้รวมตัวกัน จัดตั้งโรงเรียน เจ็งเม้งขึ้น ในปี พ.ศ. 2468 เปิดสอนถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 4
โรงเรียนสอนเป็นภาษาไทย-จีนแต้จิ๋ว เพื่อไม่ให้ลูกหลานชาวจีนลืมวัฒนธรรม ลืมภาษาจีนแต้จิ๋ว
โรงเรียนไม่เก็บค่าเรียนจนถึง พ.ศ. 2528 (เพิ่งอ้าง, สัมภาษณ์ 24 กันยายน 2560)
การจัดตั้งโรงเรียนจีนของชาวจีนในช่วงเริ่มต้น มีเป้าหมายเพื่อให้ลูกหลานมีโอกาสเรียนรู้
หนังสือจีนสนองต่อการทำมาค้าขาย ซึ่งมีข่ายการค้าอยู่ทั่วประเทศไทย จนสามารถสร้างฐานทาง
เศรษฐกิจให้กับตนเองและก่อความรุ่งเรืองให้กับภาคเศรษฐกิจของท้องถิ่น กระทั่ง พ.ศ. 2488 หลัง
สงครามโลกครั้งที่สอง เป็นช่วงที่มีกระแสจีนอพยพครั้งใหญ่ และโรงเรียนสอนภาษาจีนมีความรุ่งเรือง
สูงสุด ต่อมาในปี พ .ศ. 2489 ทางการไทยได้เข้มงวดและสั่งปิดโรงเรียนสอนภาษาจีนในประเทศไทย
หลายแห่ง โดยจำกัดการสอนภาษาจีนให้เหลือเฉพาะระดับประถมต้น พร้อมกับให้เจ้าหน้าที่รัฐ
ตำรวจ ทหาร และเจ้าหน้าที่ศึกษาธิการ ตรวจสอบโรงเรียนสอนภาษาจีนอย่างเข้มงวด โรงเรียนเจ็ง
เม้ง ปิดเช่นกัน หลังจากนั้นไม่นานโรงเรียนจึงเปลี่ยนการเรียนการสอนเป็นภาษาไทย และตั้งชื่อใหม่
ว่า โรงเรียนอนุสรณ์อุปภัมถ์ หลังจากสงครามโลกครั้งที่สองยุติลง โต๊ะเอียงจือ เป็นทูตจากจีน ได้เข้า
มาสร้างความสัมพันธ์กับประเทศไทย โรงเรียนจึงได้กลับมาติดป้ายชื่อเป็นภาษาจีนอีกครั้ง ต่อมา

52
โรงเรียนได้เปลี่ยนชื่ออีกครั้ง คือ โรงเรียนเจ็งเคี้ยว (ภูมิ ภูติมหาตามา, 2560 : 85-90) ประกอบไป
ด้วยคณะกรรมการจากคนในชุมชน 39 คน เป็นตัวแทนโรงเรียนเข้าร่วมงานสมาคมต่างและพิธีต่างๆ
เวลาต่อมาโรงเรียนเปลี่ยนชื่ออีกครั้ง โดยใช้ชื่อว่า “โรงเรียนประชาเจริญ” เปิดการสอนตาม
หลักสูตรโรงเรียนไทยและยังคงสอนภาษาจีนแต้จิ๋วลงในหลักสูตรการเรียนการสอน โรงเรียนนั้น
แต่งตั้งโดยคนในชุมชนและดูแลโดยคนชุมชน โรงเรียนยังคงการสอนภาษาจีนแต้จิ๋วไว้อยู่ในหลักสูตร
ตลอดจนกระทั่งโรงได้ปิดตัวลงในปี พ.ศ. 2555 เพราะจำนวนนักเรียนน้อยลง และสภาพโรงเรียนมี
การผุผังเพราะโรงเรียนสร้างด้วยไม้ทั้งหลัง หลังจากนั้นจึงจัดสร้างโรงเรียนมูลนิธิภูมิตะวันวิทยาขึ้น
แทนโรงเรียนประชาเจริญ โดย ประทีป กิจจาพิพัฒน์ ประทานกรรมการมูลนิธิภูมิตะวันวิทยา เป็น
ผู้สนับสนุนในการสร้างโรงเรียน โรงเรียนมูลนิธิภูมิตะวันวิทยา ตรงข้ามโรงพยาบาลลำลูกกา
ช่วง พ.ศ. 2500 เป็นต้นมาตลาดคลอง 12 นั้นคึกคักเป็นอย่างมาก ถือเป็นตลาดที่เจริญที่สุด
ในบริเวณคลองหกวาสายล่าง คลอง 11 ถึง คลอง 16 คนในชุมชนต่างเปิดร้านค้าขายกันทุกห้อง
ตั้งแต่หัวตลาดยันท้ายตลาด ตั้งแต่เช้ามืดตีสี่ไปจนถึงสองสามทุ่ม มีของกินของใช้ทุกอย่างสารพัด มี
เรือขนสินค้าแล่นไปมาตลอด มีเรือบรรทุกผักสดและของสดวิ่ง ระหว่างสะพานใหม่-ตลาดคลอง12-
คลอง16 เป็นประจำทุกวัน ช่วงเช้าและเย็นมีเรือพายมาจอดเทียบขายของแห้ง และของใช้ต่างๆ และ
มีเรือล่องซุงผ่านไปมาอยู่ตลอด ร้านกาแฟ เตี่ยนย่งหลี อยู่บริเวณตีนสะพานข้ามคลองจากตลาดไป
ศาลเจ้า เปิดถึงสี่ทุ่ม เนื่องจากโรงสีบริเวณนี้มีความรุ่งเรืองเป็นอย่างมาก ทำให้มีเรือมาขึ้นข้าวต่อกัน
เป็นแถวยาว ชุมชนตลาดคลอง 12 มีกิจการที่สำคัญก่อตั้งขึ้นมากมาย เช่น ร้านทอง โรงฝิ่น โรงสีข้าว
โรงเตาแกลบ โดยมีสินค้าหลักเป็นข้าว พืชผัก เครื่องจักสาน และเครื่องมือการเกษตร (เพิ่งอ้าง, 2560
: 85-90)
ความเจริญก้าวหน้าทำให้คนเปลี่ยนจากการพายเรือเป็นขับรถแทน ชุมชนตลาดคลอง 12
นั้นมีการถมถนนช่วง พ.ศ. 2531 ทำให้ นันทวดี สุริยะมงคล เจ้าของโรงสี และเจ้าของตลาดไม้ เลิก
กิจการโรงสีและขายที่ดินจำนวน 7 ไร่ ไพศาล เฟื่องทองแดง ที่อยู่ในชุมชน ได้เข้ามาสร้างอาคาร
พาณิชย์ติดกับถนนใหญ่ ทำให้คนที่มีฐานะย้ายออกจากตลาดไม้ มาอาศัยอยู่บริเวณตลาดใหม่ หรือ
ย้ายออกจากไปอยู่นอกชุมชน และปล่อยห้องไม้ในตลาดให้คนเช่าแทน ตลาดไม้จึงค่อยเงียบลง
จนกระทั่งปี พ.ศ. 2540 ได้เปลี่ยนจากร้านขายของเป็นที่อยู่อาศัยเพียงอย่างเดียว เพียงร้านกาแฟเตี่ย
นย่งหลี ที่ยังคงเปิดมาถึงปัจจุบัน พ.ศ. 2550 ชมรมปั่นจักรยาน ธัญญะ-คูคด ได้ปั่นผ่านเส้นทางตลาด
เก่า ทำให้ตลาดไม้คึกคักขึ้นมาบ้าง ชมรมปั่นจักรยานเส้นทางการปั่นนั้นปั่นจากตลาดเก่าห้องแถว ได้
แวะพักที่ร้านกาแฟเตี่ยนย่งหลี หลังจากนั้นปั่นต่อไปจนถึงตลาดใหม่ที่เป็นอาคารพาณิชย์ และปั่น
เลียบถนนลูกกาออกไป (อนันต์ชัย ตีระลาภสุวรรณ, สัมภาษณ์ 24 กันยายน 2560)

ปัจจุบันตลาดเก่าเป็นเพียงที่อยู่อาศัยมีทั้งคนในชุมชนเดิม และกลุ่มคนเข้าย้ายมาอยู่ใหม่
อดีตคนในชุมชนจะเป็นคนจีนทั้งหมด มีเพียงชาวมุสลิมเพียง 2 บ้าน ตลาดใหม่หรือตลาดสดคลองสิบ
สองลำไทร เปิดทุกวัน คึกคักในตอนเช้าและตอนเย็น ของในตลาดมีความหลากหลาย ได้แก่ ร้านขาย
ของสด ร้านขายของส่ง ร้านกับข้าว ร้านเบ็ตเล็ต ร้านขายยา ร้านขายจักรยาน ร้านสะดวกซื้อ ร้าน
ขายเสื้อผ้า ร้านโทรศัพท์มือถือ ร้านตัดเสื้อ ฯลฯ ตลาดไม้เก่า บางส่วนได้ดัดถูกดัดแปลงเป็นโรงถ่าย
ภาพยนตร์ ชื่อ MH Studio Lamsai และบ้านแสงสูง เป็นบ้านเรือนไทยทรงปั้นหยา ของตระกูล
สุริยะมงคล ในปัจจุบัน ชุมชนตลาดคลอง 12 ยังคงดำรงอยู่ได้มาร่วมร้อยปีมาแล้ว ถึงแม้จะไม่คึกคัก
เท่าในอดีต แต่ชุมชนก็ยังมีชีวิตเรื่อยมา โดยมีงานตรุษจีน เช็งเม้ง และพิธีฉลองศาลเจ้าทีกงทีม่า วันที่
11 ถึง วันที่ 15 เดือน 10 ตามปฏิทินจีน เป็นงานที่รวมรวบคนในชุมชนให้มาเจอกัน ที่ยังคงปฏิบัติ

1. วิหารหลัก : เป็นอาคารที่สำคัญที่สุดในศาลเจ้า ซึ่งมีแท่นบูชาและรูปเคารพของทีกงม่า

2. วิหารข้าง : อาคารที่ตั้งอยู่รอบๆ วิหารหลัก มักจะใช้สำหรับบูชาเทพเจ้าและสิ่งศักดิ์สิทธิ์อื่นๆ

3. หอระฆังและหอกลอง : อาคารที่ใช้ในการประกอบพิธีทางศาสนา โดยเฉพาะในการตีระฆังและกลองในพิธีสำคัญ

4. ซุ้มประตู : ซุ้มประตูที่มีการตกแต่งอย่างวิจิตรงดงาม เป็นทางเข้าออกสู่บริเวณศาลเจ้า

5. ลานพิธี : พื้นที่กลางแจ้งภายในศาลเจ้า ใช้สำหรับการประกอบพิธีต่างๆ

6. หอเก็บหนังสือ : อาคารสำหรับเก็บรักษาหนังสือและคัมภีร์ทางศาสนา

7.หอแสดงปาฏิหาริย์ : พื้นที่สำหรับแสดงปาฏิหาริย์และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่เกิดขึ้นจากการบูชาทีกงม่า

อาคารและพื้นที่เหล่านี้เป็นส่วนสำคัญที่ช่วยให้ศาลเจ้าทีกงม่ามีความหมายและเป็นศูนย์รวมจิตใจของผู้ที่มาเยือนและบูชา

เป็นประเพณีที่จัดขึ้นเพื่อทำบุญทำทานอุทิศส่วนกุศลให้แก่ดวงวิญญาณไร้ญาติและบรรพ

บุรุษ ตรงกับวันที่ 15 เดือน 7 ตามปีปฏิทินทางจันทรคติของจีน เทศกาลสารทจีนถือเป็นวันสำคัญที่

ลูกหลานชาวจีนจะแสดงความกตัญญูต่อบรรพบุรุษ โดยพิธีเซ่นไหว้ และยังถือเป็นเดือนที่ประตูนรก

เปิดให้วิญญาณทั้งหลายมารับกุศลผลบุญได้ (ถาวร สิกขโกศล, 2557 : 52) เช่นเดียวกับตรุษจีน

ปัจจุบัน ลูกหลานที่ออกจากบ้านจะกลับมาไหว้บรรพบุรุษร่วมกันในเทศกาลนี้

เทศกาลกินเจเดือนเก้า หรือ เทศกาลกินเจ เป็นประเพณีที่สืบทอดกันมาช้านานของชาวจีน

โดยจะกำหนดเอาวันตามจันทรคติ คือ เริ่มตั้งแต่ วันขึ้น 1 ค่ำ ถึงวันขึ้น 9 ค่ำ ตามปฏิทินจีนของทุกๆ

ปี รวม 9 วัน 9 คืน ผู้คนส่วนหนึ่งจะไม่กินเนื้อสัตว์ ทำให้ได้ช่วยชีวิตสัตว์ไว้ได้ส่วนหนึ่ง เนื่องจากมีการ

ฆ่าสัตว์น้อยลง กินเจ คือ บริโภคแต่อาหารจำพวกพืชผัก และ ผลไม้เป็นหลัก ละเว้นไม่กระทำกิจใดๆ

อันนำมาซึ่งการเบียดเบียนเดือดร้อนให้เกิดแก่สัตว์โลก คือการไม่เอา ชีวิต เลือด เนื้อของสัตว์โลกให้

มาเป็นของเรา พากันซักฟอกมลทินออกจากร่างกาย วาจา และ ใจ สวมเสื้ อผ้าขาวสะอาด

เข้าวัดเข้าวา พร้อมด้วยดอกไม้ธูปเทียน ทำบุญทำทานแก่สัตว์โลกผู้ยากไร้ คนในชุมชนตลาดคลอง 12

จะนิยมกินเจเพียงอย่างเดียว ภายในตลาดสดคลอง 12 จะเต็มไปด้วยอาหารเจ ปัจจุบันเทศกาลกินเจ

นั้นขึ้นอยู่กับการตัดสินใจแต่ละบ้านในการกินเจ และเป็นที่รู้กันว่าหลังเทศกาลกินเจ 1 วัน จะจัดงาน

ฉลองศาลเจ้าทีกงทีม่าขึ้น

เทศกาลเช็งเม้ง เป็นเทศกาลประจำปีในการบูชาบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้วของชาวจีน

ประเพณีที่สำคัญมากที่สุดของของชาวจีน คือ ไหว้บรรพบุรุษที่สุสาน (ฮวงซุ้ย) เป็นการแสดงความ

กตัญญูต่อบรรพบุรุษ โดยมีอิทธิพลมาจากลัทธิขงจื๊อ ที่เน้นเรื่องความกตัญญูเป็นสำคัญ ไหว้เช็งเม้ง

วันไหว้ วันใดก็ได้ในช่วง 15 วันแรกของเดือน 3 ของจีนทุกปี จะอยู่ที่ประมาณปลายเดือนมีนาคม-ต้น

เดือนเมษายน เป็นพิธีกรรมที่แสดงถึงความกตัญญูกตเวทีที่มีต่อบรรพบุรุษ แสดงถึงการมีความ

เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่และสะท้อนให้เห็นถึงความรักใคร่สามัคคีกัน นอกจากนั้นยังทำให้เหล่าเครือญาติได้

มาร่วมพิธีกรรมนี้ได้พบปะสังสรรค์กินเลี้ยงกัน หลังจากเสร็จพิธี เป็นการสร้างสายสัมพันธ์ภายใน

ครอบครัวและเหล่าเครือญาติ

ตามประเพณี เทศกาลตรุษจีนจะเริ่มตั้งแต่วันที่ 23 เดือน 12 ตามปฏิทินจันทรคติของจีน ไป

จนถึงวันขึ้น 15 ค่ำเดือนอ้ายตามปฏิทินจันทรคติของจีน และถือว่าคืนวันที่ 30 เดือน 12 เป็นวันส่ง

ท้ายปีเก่า ส่วนวันที่ 1 เดือน 1 คือวันชิวอิก หมายถึงวันแรกของฤดูใบไม้ผลิ

¨ ประเพณีทางพุทธศาสนา

¨ ประเพณีของคนจีน

¨ ประเพณีของคริสตังจีน

วันไหว้ในอดีตคนในชุมชนจะจัดขึ้นกันภายในบ้าน แต่ปัจจุบันลูกหลานในครอบครัวที่ย้าย

ออกไปอาศัยอยู่ที่อื่น จะกลับบ้านกันเพื่ออยู่พร้อมหน้าพร้อมตา และช่วยกันจัดพิธีกรรมไหว้ในวัน 15

ค่ำ ก่อนวันตรุษจีน 1 วัน การไหว้เจ้าเป็นธรรมเนียมประเพณีที่ลูกหลานจีนปฏิบัติสืบทอดกันมา ตาม

ความเชื่อที่จะต้องไหว้เจ้าที่ และไหว้บรรพบุรุษ เพื่อให้เป็นสิริมงคล และนำมาซึ่งความสุข ความเจริญ

แก่ครอบครัว หลังจากเสร็จพิธีไหว้คนในครอบครัวจะรับประทานอาหารร่วมกัน

ตรุษจีนเป็นพิธีกรรมเฉลิมฉลองต้อนรับปีใหม่ของชาวจีน การเตรียมงานเพื่อการเฉลิมฉลอง

เทศกาลตรุษจีนนั้น จะเริ่มขึ้นตั้งแต่หนึ่งเดือนก่อน วันตรุษจีน โดยคนจะเริ่มซื้อข้าวของต่างๆ เพื่อ

ประดับตกแต่งบ้านเรือน และเตรียมทำความสะอาดครั้งใหญ่ ตั้งแต่ชั้นบนลงชั้นล่าง เนื่องจากมีความ

เชื่อว่าจะเป็นการปัดกวาดสิ่งที่ไม่ดีออกไป ภายในบ้าน ทั้งประตู หน้าต่าง จะประดับประดาไปด้วยสี

แดง และกระดาษสีแดงที่มีคำอวยพรให้อายุยืน ร่ำรวย อยู่ดีมีสุข ฯลฯ

วันที่1

เริ่มงาน ช่วงเวลาบ่าย คณะกรรมการศาลเจ้า จะเชิญกระถางธูป การเชิญนั้นจะวางกระถาง ธูปบนเสลี่ยง ซึ่งกระถางธูปเปรียบเสมือนที่กงทีม่า แห่ไปยังพิธีใหญ่ บริเวณฝั่งตรงข้ามกับเวทีการ แสดงงิ้ว ใช้คนยกประมาณ 4-6 คน ซึ่งจะเป็นเถ่านั้งหรือคณะกรรมการศาลเจ้า การแห่นั้นจะเดินเป็น ขบวน เริ่มจากขันน้ำมนต์ ตามด้วยตะเกียงแดง ฆ้อง และเสลี่ยงกระถางธูป ระหว่างแห่นั้นฆ้องจะตี ตลอดการแห่ เมื่อถึงพิธีใหญ่เถ่านั้งจะนำซาแซหรือเนื้อสัตว์ 3 ชนิด ได้แก่ เป็ด ไก่ หมูสามชั้น อย่างละ 2 ถาด หัวหมู 2 หัว ผลไม้มงคล 5 อย่าง เช่น ส้ม กล้วย องุ่น สาลี่ แอปเปิ้ล และกล้ากล้วยหรือขนม ถ้วยฟูขนาดใหญ่ 2 ถาด เพื่อแสดงให้เห็นถึงความรุ่งเรืองและเฟื่องฟู แจกัน ธูป เทียนสีแดงขนาดเล็ก 2 คู่ และเทียนสีแดงขนาดใหญ่ 2 คู่ ทุกอย่างเป็นสิ่งของมงคลที่นำไปประกอบพิธีกรรม “เพื่อให้เกิด ความเป็นสิริมงคลแก่ผู้จัดงานและผู้ที่มาร่วมงาน”

วันที่ 2

ตอนเช้าทำพิธีไหว้เจ้า ประมาณ 7 โมงเช้า เถ่านั้งและคนในชุมชนหรือคนที่เคยอยู่ในชุมชน จะนำของไหว้มาตั้งรวมกันไหว้ที่กง ของที่ใช้ไหว้ ได้แก่ ซาแซหรือเนื้อสัตว์ 3 ชนิด คนส่วนใหญ่จะ นิยมไหว้ หมู เป็ด ไก่ ใส่ในถาดพร้อมกับปักกิ่งทับทิม เนื่องจากต้นทับทิม หมายถึง ความอุดมสมบูรณ์ และการมีลูกหลานมากมาย การนำกิ่งทับทิมมาปัก คือ ขอให้ลูกหลานเพิ่มพูนและกลับมาไหว้ที่กง ช่วงระหว่างที่ไหว้จะ ป่วงเชียงหรือการแสดงนำก่อนที่จะมีการแสดงงิ้ว มีทั้งหมด 5 ฉาก ได้แก่ ฉากเจ๋งแป้ เพื่อช่วยขับสิ่งอัปมงคลมิให้มากวนหลอนคณะผู้แสดง ฉากเชียงกีซึ้งจื้อ ช่วยเรื่อง โชควาสนา ฉากเกียเสี่ยหวย ได้รับสิ่งดีงามมาสู่ตัว ฉากจับเชียงเข้งสิ่ว เพื่อแสดงความเคารพเทพเจ้า ในศาลเจ้า และฉากเที่ยวเกียกัว หมายถึงคณะงิ้วออกมาอวยพรขอบคุณผู้ชม หลังจากนั้น ผู้แสดง ทั้งหมดจะต้องลงมาจากเวทีเพื่อคำนับเจ้าหรือที่กงทีม่า เถ่านั้ง จะมารออยู่ที่โต๊ะบูชาใหญ่ โดย นักแสดงทั้งหมดต้องลงจากเวทีทางด้านหน้าเท่านั้น นี้จึงจะเสมอด้วยเซียนลงจากสวรรค์ เมื่อนักแสดง โค้งคำนับพร้อมกันเสร็จ นักแสดงจะส่งตุ๊กตาชุดแดง หรือไท้จื้อเอี้ย (เทพเจ้าที่คณะงิ้วบูชา) ให้เล่านั้ง จะยกขึ้นเทินหนือศีรษะ แล้วจึงวางลงกลางโต๊ะบูชาหลัก โดยหันหน้าองค์ไท้จื้อเอี้ยไปทางเวทีจิ๋วจะ แสดงเป็นการแสดงความเคารพและการแสดงถวายต่อศาลเจ้าที่คณะงิ้วไปทำการแสดง ใน ขณะเดียวกัน ก็เป็นการอวยพรให้กับผู้ชมและคณะงิ้วที่มาทำการแสดงเองไปด้วยในตัวโดยคณะงิ้ว เพื่ออันเชิญเหล่าเทพลงมาจากสวรรค์ หลังจาก นั้นเป็นการแสดงงิ้วปกติ และศาลเจ้าเปิดให้คนมาไหว้ตลอดทั้งวัน

วันที่3และ4

เดิมภายในงานทั้งวันมีการแสดงงิ้ว และเปิดให้คนมาไหว้ที่กง ส่วนเวลากลางคืนมีการประมูล สิ่งของตามปกติ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2559 วันที่ 3 และวันที่ 4 ของงานฉลองศาลเจ้า นั้นมีการเปลี่ยนแปลง คือ ยกเลิกในส่วนของการเปียของในวันที่ 3 และ วันที่ 4 จะเปียของในวันที่ 2 เพียงวันเดียวเท่านั้น เพราะมีคนมางานน้อยลง เนื่องจากภายในการมีเพียงการแสดงงิ้วและเปิดให้เข้ามาไหว้ที่กงทีม่า และ 2 วันนี้ไม่มีพิธีการสำคัญ อย่างวันที่ 2 และวันที่ 5 ผู้ที่มาร่วมงานจะเป็นคนในชุมชนมากกว่า

วันที่5

วันสุดท้ายของงาน ตลอดทั้งวันมีการแสดงงิ้ว และเปิดให้คนมาไหว้ที่กง ตอนกลางคืนเวลา ประมาณ 4 ทุ่ม คนในชุมชนจะนำชุดกระดาษที่มีชื่อของตนเองออกมา ขอพรและอธิษฐาน เสร็จแล้ว นำไปเหี่ยมหรือนำไปเผา ตามความเชื่อของคนจีนที่เชื่อกันว่า เมื่อตายไปแล้วจะไปยังอีกภพโลกหนึ่ง เรียกว่า “อิมกุ้ง” ดังนั้นลูกหลานจึงต้องส่งเงินทองไปให้ เพื่อแสดงความกตัญญู ด้วยการไหว้เจ้า แล้ว เผากระดาษเงินกระดาษทองหรือสิ่งของเครื่องใช้อื่นๆ ไปให้เทพเจ้าและบรรพบุรุษของตน

หลังจากเหี่ยมเข้านั้นจะมีการป่วงเชียง คือ การส่งเทพพระเจ้ากลับสวรรค์ คณะงิ้วจะเป็นผู้ ส่งเจ้าขึ้นสวรรค์โดยการแสดงละครสำหรับส่งเจ้าขึ้นสวรรค์ และแห่กระทางธูปกลับที่เดิม พร้อมกับ แห่ ขบวนประกอบด้วย ขันน้ำมนต์ ฆ้อง ตะเกียง เพ้าหรือชุดกระดาษของเทพพระเจ้าชุดใหญ่ ประกอบไปด้วย เสื้อผ้าผู้ชาย และผู้หญิง หมวก รองเท้า เข็มขัด และคฑา ไปเหี่ยมเพื่อถวายให้กับที กง ในขณะเดียวกันคนในชุมชนจะนำเครื่องไหว้ ได้แก่ กระดาษเงินกระดาษทอง ผลไม้ 5 อย่าง ของ หวาน ดอกไม้ มาไหว้ที่กงพร้อมกับจุดธูปไหว้ 16 ดอก โดยคนที่มาร่วมงานจะไหว้พร้อมกัน เมื่อไหว้เสร็จแล้ว ลาของที่ไหว้ โดยการยกของไหว้ 3 ที ตามธรรมเนียมการลาของแบบจีน ก็เป็นอันเสร็จพิธีไหว้ที่กงทีม่า