1.0 Pengenalan 

• kelahiran kota Islam di Makkah dan kemunculan kerajaan Islam pertama di Madinah telah berjaya merubah dunia. 

• bukan itu sahaja, tamadun Islam ini juga berjaya merubah cara hidup masyarakat Arab yang sebelum ini hidup bertuankan nafsu dan kejahilan kepada cara hidup yang berakhlak dan bertunjangkan Islam . 

• di bawah bimbingan Rasulullah SAW dan diteruskan oleh para sahabat , penduduk Arab yang pelbagai bangsa dan keturunan berjaya disatukan. 

• sejarah juga merakamkan bahawa tamadun Islam telah banyak melahirkan sarjana ulung dalam bidang ilmu pengetahuan . 

• kemajuan ilmu sains dan teknologi yang dimiliki oleh tamadun Islam pada waktu itu juga tidak dapat ditandingi oleh mana-mana negara sekalipun.

• zaman kegemilangan tamadun Islam juga telah melahirkan banyak sarjana yang telah membuat kemajuan dan pencapaian dalam bidang sains dan teknologi serta merangkumi aspek politik, sosial dan ekonomi.

• pertumbuhan dan perkembangan Islam juga berlaku di zaman Rasulullah dimana telah dibahagikan kepada dua zaman iaitu zaman Makkah dan zaman Madinah . 

• zaman Makkah telah memberi penekanan terhadap aspek spiritual , mental dan akhlak masyarakat .

• manakala zaman Madinah pula adalah untuk membina komuniti dan negara berdasarkan syariat yang mencakupi sosial, politik , agama dan lain-lain.

 

•Tidak dapat dinafikan bahawa tamadun Islam memberi pengaruh yang besar lebih-lebih lagi dalam aspek ilmu pengetahuan. 

•Hal ini kerana ajaran Islam sendiri telah menekankan betapa pentingnya ilmu pengetahuan menjadikan umatnya mampu menguasai pelbagai bidang ilmu pengetahuan dan seterusnya menghasilkan karya-karya yang tersendiri dan menyebarkan ilmu tersebut ke pelusuk dunia.

•Setiap ilmu yang dikaji berpaksikan kepada tiga elemen yakni sumber, prinsip dan matlamat keilmuan Islam.

•Dari aspek sumber ilmu, terdapat tiga unsur yang ditekankan iaitu Al-Quran, Al-Sunnah dan Al-Ijtihad. Ketiga-tiga ini merupakan sumber perundangan Islam yang utama dan perlulah dijadikan sebagai panduan dalam kehidupan kerana meliputi kehidupan manusia dari segenap aspek. Misalnya dalam Al-Quran, terdapat banyak ayat yang menyuruh manusia untuk menyingkap tanda-tanda kebesaran Allah SWT serta terdapat ayat-ayat khusus yang melibatkan disiplin ilmu tertentu seperti astronomi, matematik dan biologi. 

•Selain itu, terdapat tiga elemen yang ditekankan dari aspek prinsip keilmuan yakni tauhid, berasaskan hierarki ilmu dan kesepaduan ilmu. Elemen-elemen ini juga menekankan unsur Al Quran, Al Sunnah serta sumber-sumber muktabar yang lain dalam mengkaji ilmu pengetahuan.

•Dari segi matlamat keilmuan Islam, terdapat beberapan penekanan yang diberi perhatian dalam mengkaji ilmu-ilmu pengetahuan iaitu untuk mengenali Maha Pencipta iaitu Allah. Matlamat ini merupakan tonggak utama dalam segala ilmu yang terdapat dimuka bumi ini. Ringkasnya, matlamat keilmuan dalam Islam berpaksikan kepada Yang Maha Esa.

Umum mengetahui bahawa tamadun islam kaya dengan pelbagai ilmu antaranya ialah perubatan,matematik,astronomi,pembedahan manusia dan banyak lagi  yang dipelopori oleh pemikir-pemikir islam yang menjadikan zaman emas buat peradaban Empayar Islam.Misalnya,Al-Khawarizmi,Ibnu Sina,Al-Khindi,Ibn al-Nafis dan ramai lagi.Pelbagai ciptaan telah dicipta oleh saintis-siantis ini yang telah mengubah dunia ke tahap yang lebih baik dan digunakan sehingga ke hari ini.Antaranya ialah ,Algebra yang telah dicipta oleh Al-Khawarizmi serta turut disumbangkan  oleh Al-Khayyam dan Sharaf al-Din al-Tussi  dalam bidang matematik dengan memperkenalkan geometri algebra dan menyelesaikan persamaan kubrik.Jadi,ia menjadi rebutan oleh pencinta ilmu terutamanya dari Eropah dan Barat .Hal ini jelas dapat dilihat melalui beberapa kesan pengaruh tamadun islam terhadap dunia Eropah dan Barat serta dunia seluruhnya.Antaranya ialah 

1.Penubuhan Pusat Pengajian Tinggi Islam .Pusat ini ditubuhkan oleh pemimpin islam bagi  tempat berkumpulnya para ilmuan untuk mengajar dan menyelidik ilmu dari semasa ke semasa.Berbagai lapisan masyarakat yang datang untuk menuntut ilmu ini.

2.Kewujudan Institusi penterjemahan.Institusi ini berperanan untuk menterjemahkan buku-buku bahasa arab ke bahasa latin dan eropah agar dapat difahami .Contoh tempat ialah di Universiti Islam di Sepanyol ,Sicily dan Universiti Islam di Timur.

3.Penubuhan Universiti Pertama di Eropah.

4.Penggunaan istilah Arab atau Islam dalam saintifik barat.Contohnya,istilah Sifr-sifar,Almanac-al-munakh(cuaca),Alcohol-al-kuhul dan Arsenic-al-zirinkh

5.Disiplin Ilmu,Tokoh dan sumbangannya.Rasullah S.A.W> adalah tokoh yang menginterasikaan ilmu pengetahuan yang berbentuk duniawi dan ukhrawi tanpa wujud sebarang pemisahan antara satu sama lain.Rasullah turu mendidik para sahabat secara langsung dengan ilmu-ilmu yang dapat mendisiplinlan mereka sehingga tidak sanggup melakukan sebarang penyelewengan  berlaku.

-Merupakan satu cabang ilmu yang berkaitan dengan kajian bulan, bintang, planet, galaksi, jirim antara bintang, nova dan pulsar dan apa jua bahan dan jasad yang terdapat di angkasa lepas

-Parasarjana astronomi Islam Andalusia telah mencipta pelbagai alat astronomi yang belum diketahui oleh dunia sebelum itu. Contohnya Astrolab

-Antara tokoh astronomi Islam ialah Abd al-Rahman al-Sufi

 

-Algebra, perangkaan dan matematik gunaan telah dipelopori dan diketengahkan oleh para sarjana Muslim.

-tokoh ilmu matematik Islam ialah al-Khawarizmi

- beliau telah memberikan sumbangan dengan mengemukakan asal usul angka selain banyak karya beliau yang telah diterjemahkan dalam bahasa Latin seperti kitab al-Jami’ wa al-Tafiq bi Hisab al-Hind

 

- Andalusia berjaya melahirkan ramai sarjana yang mempunyai kepakaran yang mendalam dalam berbagai cabang ilmu kedoktoran dan mereka telah menghasilkan karya-karya perubatan yang dilengkapi dengan ilustrasi alat-alat pembedahan.

- Pada zaman pemerintahan khalifah Bani Umaiyah terdapat lebih kurang 40 buah hospital di Cordova

-tokoh ilmu perubatan Islam ialah Ibn Zuhr. Beliau telah meninggalkan karya yang amat dihargai oleh Barat iaitu kitab al- Taysir yang

 

-Ibn Haitham menghabiskan masa dengan teori fizikal,bayang2, matahari, pelangi dan beliau juga sangat mahir dalam pelbagai bidang. 

-Al-Biruni banyak menganalisis konsep asas jirim, graviti, ruang dan gerakan bumi.

-Surahwadi telah menyediakan asas bagi fizik cahaya. Beliau telah mengemukakan konsep alam dan

planet tertakluk kepada daya dan hukum yang sama selain membongkar hukum graviti semesta dan menjalankan banyak eksperimen mengenai cahaya.

 

 

 

-Ibn Sina telah membezakan semua jenis logam dan memperkembangkan ilmu kimia Jabir Ibnu Hayyan. 

-Abu Musa Jabir Ibn Hayyan Al-Tusi telah memperkenalkan kaedah sejatan, penyulingan, pemejalwapan, penghabluran, kaedah oksida logam bakar, percantuman dan turunan selain mencipta bahan kimia yang boleh melebur emas yang dpanggil aqua regia dan turut menemukan kaedah pemurnian besi.

 

-ahli antropologi Barat tidak wujud keseragaman dalam memahami manusia ini kerana mengikut fahaman “humanisme” yang berkembang di Barat melalui abad ke15 hingga abad ke18 unsur kerohanian atau keagamaan tidak wujud dalam kehidupan manusia.

-tokoh ilmu sosiologi Islam ialah Dr. Ali Syari’ati

-Dr. Ali Syari’ati menemukan teori perubahan sosialnya dengan menitikberatkan tentang umat manusia itu sendiri. Istilah yang digunakan oleh beliau ialah al-nas.

  

-ilmu yang mengkaji tentang jiwa dan merupakan ilmu yang paling tua usianya bermula di zaman primitif lagi.

-Al-Imam Abu Mansur Al-Tahlabi telah berjaya mengumpulkan 50 istilah yang pernah digunakan oleh ahli-ahli psikologi Islam pada zaman kegemilangan Islam dahulu seperti janin, walid, rad’i, baligh dan

sebagainya.

-Tokoh Psikologi Islam yang utama ialah al-Farabi dimana beliau telah membicarakan masalah roh bermula dengan menghuraikan akal. Akal dikatakan oleh beliau sebagai satu gejala yang mempunyai daya kekuatan yang dapat memancarkan roh. Dalam daya kekuatan itu terangkum di dalamnya beberapa daya yang lain seperti daya keinginan untuk hidup.

 

-Sebelum Islam, sastera mereka dipenuhi unsur-unsur animisme terutama dalam puisi mistik.

-Sifat asas seni sastera Islam adalah tauhid. Sasterawan Islam hendaklah yakin bahawa hanya nilai yang ditentukan oleh Allah sahaja yang mutlak dan terbaik.

- tokoh seni sastera Islam ialah al-Ma’ari .Beliau adalah seorang sasterawan yang menguasai kedua-dua bidang prosa dan puisi. Karya prosanya yang terkenal ialahRisalah al- Ghufran yang mengandungi unsur simbolik dan sindiran yang merupakan pengalaman pengembaraan penulis di alam akhirat.

 

-Dalam Islam, semua maklumat dan ilmu adalah milik Allah. Oleh itu sumber maklumat utama yang tidak boleh diketepikan ialah al-Quran dan al-Sunnah sebagai sumber primer manakala sumber maklumat selainnya adalah sumber sekunder, atau dengan sebutan lain sumber naqli (wahyu) dan sumber aqli (ijtihad).

-tokoh ilmu pengurusan sumber maklumat Islam ialah al-Ghazali

-Beliau dicatatkan sebagai bapa falsafah moden, mahir dalam bidang muzik, metafizik, logik, sosiologi, matematik dan sebagainya..

- beliau juga telah menghasilkan lebih daripada 400 buah buku pelbagai bidang dan disiplin.

-Beliau mengkelaskan disiplin ilmu berasaskan kepada empat aspek  iaitu:

 

i.        Ilmu Teoritikal dan Praktikal

ii.      Ilmu Huduri dan Husuli

iii.    Ilmu Keagamaan dan Keintelektualan

iv.    Ilmu Fardhu Ain (Individu) dan Fardhu Kifayah (Kemasyarakatan)

 

 

-Ekonomi Islam adalah suatu ilmu sains kemasyarakatan yang mengkaji tingkah laku manusia dalam soal mengguna dan mengurus sumber-sumber alam untuk kepentingan diri dan juga masyarakat bagi mendapat keredaan Allah.

-Sistem ekonomi Islam adalah sebahagian dari syariat dan berkait rapat dengan akidah

-tokoh ekonomi Islam yang terkenal ialah Ibn Taimiyah dimana beliau telah membenarkan campur tangan kerajaan dalam pasaran atas sebab menopoli, penyorokan dan spekulasi.  Beliau juga telah menuliskan bahawa institusi hisbah yang berperanan untuk menjaga persaingan secara saksama dan berurusan dengan jujur.

 

.pengetahuan merupakan aspek yang sangat penting kepada manusia serta menjadi cahaya yang menerangi kehidupan manusia .

• tanpa ilmu pengetahuan , manusia mudah ditipu dan dimanipulasikan oleh individu lain .

• pelbagai gerakan dan program boleh dilakukan oleh badan kerajaan mahupun bukan kerajaan seperti NGO bagi menjamin kecemerlangan ilmu dunia dan akhirat seperti ceramah dan sebagainya .

• oleh itu , dapat kita lihat bahawa konsep ilmu dalam Islam telah banyak membawa kepada perkembangan ilmu-ilmu lain yang boleh memberikan contoh terbaik serta memberikan kesan positif kepada individu , masyarakat dan negara .

 
Cabaran mendatang untuk memanusiakan manusia berdasarkan artikel 

1. Berdasarkan artikel ini, cabaran yang dihadapi dalam memanusiakan manusia ialah apabila manusia sendiri tidak mahu mengamalkan ajaran yang telah digariskan dalam Islam. Hal ini kerana sehingga kini, masih lagi terdapat sesetengah masyarakat yang mengkaji tentang ilmu-ilmu pengetahuan berlandaskan akal dan fikiran semata-mata. Perkara ini perlulah seimbang dgn mengamalkan prinsip yang terkandung iaitu Al Quran, Al Sunnah dan Al Ijtihad kerana ketiga-tiga elemen ini merupakan sumber yang muktabar yakni yang paling dipercayai. Oleh itu, cabaran ini agak sukar bagi membentuk perilaku dan keperibadian seseorang individu sekiranya tidak mengamalkan prinsip yang telah digariskan di dalam Islam.

2. berdasarkan artikel ini juga, cabaran yang dihadapi dalam memanusiakan manusia ialah apabila manusia tidak berminat untuk menuntut ilmu yang hendak disampaikan. Hal ini demikian kerana manusia lebih tertarik dengan hiburan dunia untuk mencapai kepuasan dan keseronokan dalam diri mereka berbanding menuntut ilmu untuk memajukan diri,masyarakta dan negara. Dalam konteks ini, hal duniawi lebih menjadi keutamaan sehingga mereka leka dan hanyut sehingga terkeluar dari landasan jalan kebenaran. Kesannya, tanpa sedar akhlak dan juga akidah mereka telah runtuh dan tercemar dengan budaya barat yang tidak baik. Maka, bagi mengatasi perkara ini,mereka perlulah melengkapkan diri dengan ilmu yang cukup sebagai panduan dan bimbingan mereka dalam kehidupan. Hal ini demikian kerana menuntut ilmu merupakan satu perkara yang dituntut dalam Islam pada umatnya

 

3. berdasarkan artikel yang diberikan, cabaran yang dihadapi dalam memanusiakan manusia lain ialah apabila manusia tidak berusaha menambah serta meningkatkan ilmu pengetahuan mereka . ilmu pengetahuan yang kurang telah menyebabkan mereka mudah ditipu dan dimanipulasikan oleh individu lain . apabila kekurangan ilmu , pastinya ia akan memberikan kesan negatif kepada diri seseorang individu seperti dipandang rendah oleh masyarakat . bukan itu sahaja , masalah kekurangan ilmu yang dihadapi oleh mereka juga menyebabkan mereka tidak dapat memilih jalan yang tepat dan betul . hal ini dikatakan demikian kerana , ilmu pengetahuan ibarat seperti cahaya yang menerangi kehidupan manusia . tanpa ilmu , hidup akan menjadi kelam . oleh itu , menuntut ilmu merupakan perkara yang dituntut di dalam Islam , bukan sahaja ilmu duniawi tetapi juga merangkumi aspek ilmu akhirat .

 

4. Kejahilan umat islam sendiri mengenai islam.Hal ini kerana, kefahaan dan penghayatan umat islam berbeza-bea mengikut taraf hidup dan latar belakang mereka.Secara umunya terbahagi kepada dua.Pertama,golongan kurang terpelajar atau tidak terpelajar.Golongan ini kurang pengetahuan tentang islam secara mendalam kecuali maklumat asas sahaja mengenai aspek ibadat dalam agama.Jadi,apabila kurang pengetahuan agama Islam mudah terpengaruh dengan golongan yang pada padangan mereka adalah terpelajar atau dikatakan golongan yang sesat.Kedua ,ialah golongan yang mendapat Pendidikan Barat atau yang terpengaruh dengannya.Rata-rata golongan ini dianggap terpelajar di kalangan umat islam.Mereka mendapat Pendidikan yang tidak berteraskan wahyu tetapi mereka mempunyai kedudukan yang baik dalam masyarakat.Kelemahan golongan ini berpunca daripada kejahilan mereka dalam mengetahui ilmu islam sebgai ad-din.Oleh sebab itu,timbullah seperti Islam tiada hubungan dengan hukum-hakam,syaroat islam sudah tidak sesuai dengan kehidupan zaman moden,sesetengah ajarah islam payah dan sukar jendak dilaksanakan dan sebagainya.

Berdasarkan artikel kumpulan kami iaitu Tamadun Islam dalam Alam Melayu, terdapat beberapa cabaran mendatang dalam menausiakan manusia yang kami dapati. Antaranya ialah cabaran budaya barat. Budaya barat pada masa kini sering menjadi perhatian dan menarik minat masyarakat khususnya golongan remaja untuk mengikutinya. Oleh itu, budaya Agama Islam semakin dipandang rendah dan tidak dipedulikan. Masyarakat lebih gemar mengikuti budaya barat yang dianggap mengikut trend terkini walhal sebenarnya banyak memesongkan manusia terutamanya umat Islam. Sebagai contoh, Islam melarang sentuhan fizikal di antara lelaki dan perempuan yang bukan mahram, namun hal ini telah dipandang rendah oleh masyarakat kerana mereka berasa perkara tersebut adalah romantik seperti yang dipamerkan dalam budaya barat.

Seterusnya, pengaruh media massa.Media massa merupakan salah satu bentuk kemajuan teknologi dalam bidang informasi dan komunikasi. Kemajuan bidang informasi membawa kita memasuki abad revolusi komunikasi. Bahkan ada yang menyebutnya sebagai ‘ledakan komunikasi’. Pengaruh media massa berbeza-beza terhadap setiap individu. Hal ini disebabkan kerana adanya perbezaan di antara pola pemikiran, perbezaan sifat yang memberi impak kepada sikap, hubungan sosial setiap hari dan perbezaan budaya. Selain itu, akibat daripada ledakan komunikasi ini, terdapat beberapa unsur negatif yang bertentangan dengan ajaran Islam yang mudah didapati dalam media massa. Misalnya, bahan-bahan pornografi dan lucah. Oleh hal yang demikian, para masyarakat Malaysia tidak mampu menerapkan sepenuhnya ajaran Islam dalam kehidupan seharian mereka iaitu ‘amar makruf nahi mungkar atau mengamalkan kebaikan dan mencegah kemungkaran’. Kesannya, pembentukan akidah yang sempurna serta berlandaskan syariah Islam tidak dapat diterapkan. Kesimpulannya, media massa ini mampu menjadi cabaran yang mendatang kepada penerapan unsur-unsur islam sama ada dalam bidang politik, sosial mahupun ekonomi.

Selain itu, cabaran mendatang dalam usaha untuk meluhurkan pembentukan manusia ialah apabila individu lahir daripada latar belakang keluarga yang bermasalah. Ibu bapa dan penjaga yang mengamalkan gaya hidup tidak menitiberatkan pendidikan agama ahli keluarga serta kurang meluangkan masa bersama anak-anak disebabkan oleh perlu memenuhi tuntutan kerja dan keperluan hidup boleh menjejaskan perkembangan jasmani, emosi, rohani, intelektual dan sosial anak. Sikap segelintir ibu bapa yang mementingkan pendidikan duniawi semata kepada anak-anak dengan mengagungkan kecanggihan teknologi akan melalaikan anak-anak dan merosakkan pembentukan akhlak mereka. Anak-anak yang kurang mendapat kasih sayang daripada ibu bapa ini akan terumbang ambing dalam dunia mereka seterusnya melibatkan diri dalam gejala sosial yang tidak sihat. Kesannya, anak-anak akan lebih jauh daripada pendidikan agama islam dan hidup dalam keadaan tiada matlamat yang jelas. Jelaslah di sini bahawa latar belakang keluarga yang mengagungkan kecanggihan teknologi berbanding pendidikan agama islam dalam institusi keluarga boleh menyebabkan generasi baharu yang lahir cetek dalam pendidikan agama islam yang luhur.