Historiaurreko garaia by MAIDER CASTRESANA OCHOA DE RETANA https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws en-us 2025-10-02 11:39:47 UTC 2025-10-10 09:58:27 UTC hello@padlet.com PALEOLITOA maidercastresana52460 https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3615259515 2025-10-02 11:55:44 UTC https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3615259515 JANARIA maidercastresana52460 https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3615266646 Paleolitoak gizakiak bilketari, ehizari eta arrantzari esker bizi ziren.

]]> 2025-10-02 12:01:41 UTC https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3615266646 BIZIMODUA maidercastresana52460 https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3615278592 Paleolitoak leku batetik bestera joan behear izaten zutenez, NOMADAK ziren, hau da ez ziren beti leku berean bizi.

]]> 2025-10-02 12:11:41 UTC https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3615278592 TRESNAK maidercastresana52460 https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3616613607 Paleolitoko gizakiek tresnak asmatu zituzten.

Palolito hitzak antzinako harri esan nahi du, eta garai hartan egin zituzten harrizko tresnengaitik erabiltzen da.

]]> 2025-10-03 09:43:46 UTC https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3616613607 ASMATU maidercastresana52460 https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3616624527 Palolitoak sua asmatu zuen.Suak aukera eman zien berotzeko eta klima hortzetara hobeto egokitzeko, animalia arriskutsuak uxatzeko, elikagaiak prestatzeko eta kobazuloak eta antzeko leku ilunak argitzeko.

]]> 2025-10-03 09:54:31 UTC https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3616624527 ANTOLAMENDUA maidercastresana52460 https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3616635316 Palolitoak gizakiak familia gutxi batzuez osatutako tribuetan bizi ziren. Hurbileko tribuak harremanetan egoten ziren elkarrekin. Adibidez, ehizaldiak antolatzen zituzten elkarrekin, gero ehizakina banantzeko, edo tresnak, maskorrak, eskulturak eta beste objektu batzuk trukatzen zituzten.

]]> 2025-10-03 10:06:04 UTC https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3616635316 SINESTEA maidercastresana52460 https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3620596062 Sinesten zuten bazirela beren bizitzetan esku hartzen zuten espirituak, ehizen laguntzen eta babesa ematen zutenak, baiana heriotza ere eragin zezaketenak.

Ere beste gauzari buruz sinesten zuten, tribuetako kideek lurperatu egiten zituzten hildakoka, agian erespetuagatik edo agian heriotzaren ondoren beste bizitza bat zegoela siensten zutelako.

]]> 2025-10-06 19:16:10 UTC https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3620596062 ARTEA maidercastresana52460 https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3620612686 Gizonek eta emakumeek haurrak elikatzen zituzten, eta bizirik irauteko behar zuten guztia irakasten zieten: elikagaiak nola bilatu, sua nola egin, tresnak nola egin... Txiki-txikitatik haurrek parte hartzen zuten egiteko gai ziren zereginetan.

]]> 2025-10-06 19:28:33 UTC https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3620612686 NEOLITOA maidercastresana52460 https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3622059401 2025-10-07 15:15:57 UTC https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3622059401 BIZIMODUA maidercastresana52460 https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3622062101 Neolitoko herrixkak ibaietatik edo lakuetatik gertu egon ohi ziren. Herixketako etxebizitzak angeluzuzenak edo biribilak ziren, eta lastozko sabaiak eta harrizko edo bustinezko hormak zituzten. Gela bakarra zuten, eta han prestatzen zuten janaria eta han lo egiten zuten esteren gainean.

]]> 2025-10-07 15:17:17 UTC https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3622062101 LANAK maidercastresana52460 https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3622127260 Neolitoak lurrak prestatzen zituzten, uztak erein eta bildu; abereak zintzen zituzten; buztinezko ontziak egiten zituzten eskuz, eta, ondoren, su edo labe batean egoaten zituzten.

]]> 2025-10-07 15:50:55 UTC https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3622127260 MATERIALA maidercastresana52460 https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3622171665 Neolitoak lihoz eta artilez ehunak egiten zituzten, saskiak eta oinetakoak egiten zituzten espartzuzeta beste zuntz batzuez.

]]> 2025-10-07 16:16:14 UTC https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3622171665 ASMATU maidercastresana52460 https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3622186212 Herrixletako kide batzuek botere handiagoa lortu zuten ganaduaren eta lurraren pilaketari esker.

]]> 2025-10-07 16:24:52 UTC https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3622186212 ANTOLATU maidercastresana52460 https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3622195460 Herrxketan, objektu pertsonalez osatutako ostilamendu baten ondoan lurperatzen zituzten hildakoak.

]]> 2025-10-07 16:30:21 UTC https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3622195460 SINESTEA maidercastresana52460 https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3622218625 Herrixketan biztanleek lurraren laborantzarekin zerikusia zuten naturaren indarrak gurtzen zituzten, esaterako, euria eta eguzkia.

]]> 2025-10-07 16:43:50 UTC https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3622218625 ARTEA maidercastresana52460 https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3622231511 Animaliak hezten hasi ziren, beharbada, ikusi zutelako animaliak itxituretan edukitzea ehizatzea baino praktikoagoa zela.

]]> 2025-10-07 16:51:41 UTC https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3622231511 METAL AROA maidercastresana52460 https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3624059689 2025-10-08 17:35:55 UTC https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3624059689 BIZIMODUA maidercastresana52460 https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3624077475 Metalak naturatik lortzen dira, eta ez daude ugari eskualde guztietan. Metalak eskuratzeko beharrak eraginda, merkataritza garatu zen metaletan aberatsak ziren eremuen eta gainerakoen artean.

]]> 2025-10-08 17:49:12 UTC https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3624077475 LANBIDEA maidercastresana52460 https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3624084698 Hirietan lanbide berriak agertu ziren: gerrariek biztanleria defendatzen zuten; apaizek erlijio-errituen ardura zuten, eta merkatariek produktuak erosten eta saltzen zituzten.

]]> 2025-10-08 17:54:44 UTC https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3624084698 MATERIALA maidercastresana52460 https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3624089150 Metalezko objektuak ekoizteko zenbait teknika erabili zituzten, tartean, forja eta galdeketa. Metalekin armak(ezpatak, geziak,eskutuak...),lanabesak(goldeak, igitaiak...)eta apaingarriak (eskumuturrekoak, lepokoak...) egin zituzen.

]]> 2025-10-08 17:58:19 UTC https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3624089150 ASMAKIZUNA maidercastresana52460 https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3624104637 Metal aroko asmakizunak hauek dira:


GURPILAK: Merkantzia kopuru handiak eta objektu astunak erazago eta erosoago garraiatzen lagundu zuen, gurdiak erabiliz.

GOLDEAK: Aitzurrarekin baino lur gehiago goldatzeko aulera eman zuen, eta azkarrago, animalien tiro-indarra erabiltzen baitzen.

BELAK: Haizearen indarra itsasontziak mugitzeko erabiltzen ahalbidetu zuen, eta horrek, aldi berean, itsasontzi handiagoak eta bizkorragoak izateko aukera mena zuen, eta merkantzia astunagoak eta handiagoak garraiatu ahal izan ziren.

]]> 2025-10-08 18:09:09 UTC https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3624104637 ANTOLAMENDUA maidercastresana52460 https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3625158248 Metal Aroan, gizarteak nekazaritzan eta abeltzaintzan oinarritzen ziren herrrixka eta hiri gotortuen inguruan antolatzen ziren. Gizartea konplexuagoa bihurtu zen, espezializazio funtzionalak zituzten gizarte-taldeetan banatuz, hala nola buruzagaiak, apaizak, gerlariak, artisauak (errementariak, urregileak, ehuleak, eta nekazariak.

]]> 2025-10-09 11:42:07 UTC https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3625158248 SINESTEA maidercastresana52460 https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3625161947 Erlijioa-sinesmenak naturaren indarren eta animalien itxurako jainkoen gurtzaren inguruan biratzen ziren.

]]> 2025-10-09 11:44:54 UTC https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3625161947 ARTEA maidercastresana52460 https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3625179588 Metal aroko artea gurpilak goldeak eta belak egiten zituzten, baina hori ez gain ezpatak, eta metalezko gauzak egiten zituzten.

]]> 2025-10-09 11:59:08 UTC https://padlet.com/maidercastresana52460/enjqh5ainnvz5wws/wish/3625179588