Họ và tên CBQL: Nguyễn Thị Hải Yến - Hiệu trưởng

                                         Hoàng Văn Học - Phó hiệu trưởng

          Câu hỏi 1: Nguyên tắc, nội dung quy định chung thực hiện cơ chế tự chủ của trường THCS công lập để thực hiện CTGD 2018 là gì?

Tại Điều 3, Nghị định 43/2006/NĐ-CP, quy định nguyên tắc thực hiện quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong các đơn vị sự nghiệp công lập:

1. Hoàn thành nhiệm vụ được giao. Đối với hoạt động sản xuất hàng hoá, cung cấp dịch vụ (gọi tắt là hoạt động dịch vụ) phải phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao, phù hợp với khả năng chuyên môn và tài chính của đơn vị;

2. Thực hiện công khai, dân chủ theo quy định của pháp luật;

3. Thực hiện quyền tự chủ phải gắn với tự chịu trách nhiệm trước cơ quan quản lý cấp trên trực tiếp và trước pháp luật về những quyết định của mình; đồng thời chịu sự kiểm tra, giám sát của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền;

4. Bảo đảm lợi ích của Nhà nước, quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân theo quy định của pháp luật.

Trong hơn 10 năm qua, các quy định về tự chủ và trách nhiệm giải trình các trường công lập đã có nhiều bước phát triển: từ giao tự chủ tài chính (Nghị định số 10/2002/NĐ-CP ngày 16/01/2002 về "Chế độ tài chính áp dụng cho đơn vị sự nghiệp có thu"- sau đây gọi tắt là Nghị định 10) đến Nghị định 43/2006/NĐ-CP ngày 25/4/2006 về việc giao quyền tự chủ về tổ chức bộ máy, biên chế và Tài chính (sau đây gọi tắt là Nghị định 43) và gần đây là Nghị định 16/2015/NĐ-CP, ngày 14/02/2015 Quy định cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập (sau đây gọi tắt là Nghị định 16).

Nghị định 16/2015/NĐ-CP điều chỉnh cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập theo hướng tăng cường trao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm, khuyến khích các đơn vị có điều kiện vươn lên tự chủ ở mức cao.

Nội dung tự chủ bao gồm:

           - Tự chủ về thực hiện nhiệm vụ; 

- Tự chủ về tổ chức bộ máy;

- Tự chủ về nhân sự; 

            - Tự chủ về tài chính. 

Kế hoạch thực hiện nhiệm vụ của trường THCS công lập bao gồm phần kế hoạch do trường tự xác định phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, năng lực của nhà trường THCS theo quy định của pháp luật và phần kế hoạch theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

i) Đối với trường trung học cơ sở không sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước: trường trung học cơ sở công lập tự xây dựng kế hoạch thực hiện nhiệm vụ, báo cáo cơ quan quản lý cấp trên để theo dõi, kiểm tra và giám sát việc thực hiện;

ii) Đối với trường THCS công lập sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước: Đơn vị sự nghiệp công xây dựng kế hoạch thực hiện nhiệm vụ báo cáo cơ quan quản lý cấp trên để phê duyệt và quyết định phương thức giao kế hoạch cho đơn vị thực hiện.

i) Hoạt động tuyển sinh

       - Trường THCS được nhà nước bảo đảm chi thường xuyên và trường THCS tự bảo đảm một phần chi thường xuyên theo quy định của pháp luật xây dựng kế hoạch tuyển sinh hằng năm theo yêu cầu, chỉ tiêu do cấp có thẩm quyền quy định;

- Trường THCS tự bảo đảm chi thường xuyên, trường THCS tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư theo quy định của pháp luật được tự chủ xác định phương thức tuyển sinh, chỉ tiêu tuyển sinh, đối tượng tuyển sinh và địa bàn tuyển sinh phù hợp với kế hoạch, nhu cầu phát triển giáo dục của địa phương và điều kiện bảo đảm chất lượng của cơ sở giáo dục;

- Việc tổ chức tuyển sinh hằng năm của trường THCS thực hiện theo quy chế tuyển sinh của Bộ Giáo dục và Đào tạo;

- Hiệu trưởng trường THCS tổ chức xây dựng kế hoạch tuyển sinh hằng năm, trình Hội đồng trường phê duyệt, báo cáo cấp có thẩm quyền và tổ chức thực hiện; chịu trách nhiệm toàn diện về việc tổ chức tuyển sinh; đánh giá quá trình và kết quả thực hiện kế hoạch tuyển sinh của nhà trường.

ii) Xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường

- Trường THCS được tự chủ xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường phù hợp với điều kiện của địa phương và có đủ các thành phần cơ bản sau:

+ Mục tiêu giáo dục của cơ sở giáo dục theo chiến lược, kế hoạch và phương hướng phát triển của cơ sở giáo dục trong từng giai đoạn;

+ Kế hoạch tổ chức các hoạt động dạy học và giáo dục học sinh theo chương trình giáo dục phổ thông do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành; các hoạt động giáo dục đặc thù đối với các cơ sở giáo dục chuyên biệt; bảo đảm yêu cầu thực hiện một chương trình giáo dục thống nhất cả nước và được tổ chức thực hiện linh hoạt, phù hợp với điều kiện cụ thể của địa phương và cơ sở giáo dục; 

+ Kế hoạch tổ chức cho giáo viên, nhân viên, người lao động và học sinh tham gia hoạt động xã hội, phục vụ cộng đồng;

+ Kế hoạch huy động, bố trí và sử dụng các nguồn lực để tổ chức các hoạt động giáo dục, bảo đảm khả thi, chất lượng và hiệu quả.

- Trường THCS tự bảo đảm chi thường xuyên, trường THCS tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư theo quy định của pháp luật được tự chủ thực hiện chương trình giáo dục tích hợp giữa chương trình giáo dục của Việt Nam với chương trình giáo dục của nước ngoài theo quy định của pháp luật.

- Hiệu trưởng trường THCS tổ chức xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường vào đầu hằng năm học, trình Hội đồng trường phê duyệt, báo cáo cấp có thẩm quyền và tổ chức thực hiện; chịu trách nhiệm toàn diện về việc tổ chức các hoạt động giáo dục theo kế hoạch giáo dục nhà trường; đánh giá quá trình và kết quả thực hiện kế hoạch giáo dục nhà trường.

iii) Tổ chức hoạt động giáo dục

- Hoạt động giáo dục theo kế hoạch giáo dục nhà trường được tổ chức thực hiện trong và ngoài khuôn viên nhà trường như sau:

+ Sử dụng các phương pháp, hình thức tổ chức dạy học và giáo dục tích cực, học qua làm; chú trọng rèn luyện cho học sinh phương pháp tự học, nghiên cứu, thực hành, trải nghiệm;

+ Thực hiện kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục phát triển phẩm chất và năng lực học sinh theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo;

+ Phối hợp với gia đình và xã hội trong tổ chức các hoạt động giáo dục phù hợp với điều kiện thực tiễn của cơ sở giáo dục và địa phương.

- Hiệu trưởng trường THCS chịu trách nhiệm toàn diện về việc tổ chức các hoạt động giáo dục theo kế hoạch giáo dục nhà trường; đánh giá quá trình và kết quả thực hiện kế hoạch giáo dục nhà trường.

iiii) Quản lý điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục

- Việc quản lý điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục của trường THCS  phải đáp ứng các yêu cầu sau:

+ Quản lý, sử dụng giáo viên, nhân viên, người lao động theo quy định về vị trí việc làm, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp và các quy định khác có liên quan;

+ Tổ chức quản lý và sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, thiết bị dạy học của cơ sở giáo dục gắn với việc xây dựng và thực hiện kế hoạch giáo dục nhà trường theo quy định tại Nghị định này;

+ Thực hiện đánh giá và kiểm định chất lượng giáo dục; quản lý văn bằng,  chứng chỉ theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

- Trường THCS tự bảo đảm chi thường xuyên, cơ sở giáo dục tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư theo quy định của pháp luật được tự chủ việc tiếp nhận, quản lý, sử dụng giáo viên, nhân viên, người lao động theo quy định của pháp luật về tổ chức bộ máy và nhân sự trong đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên; được tự chủ trong việc mua sắm, quản lý và sử dụng thiết bị, tài liệu, học liệu dạy học theo quy định của pháp luật về tài chính, tài sản trong đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên.

- Hiệu trưởng trường THCS chịu trách nhiệm xây dựng kế hoạch quản lý điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục của cơ sở giáo dục, trình Hội đồng trường phê duyệt và tổ chức thực hiện; chịu trách nhiệm toàn diện về việc tổ chức quản lý và sử dụng hiệu quả giáo viên nhân viên, người lao động và cơ sở vật chất, thiết bị dạy học của cơ sở giáo dục theo quy định của pháp luật.

Nhà trường được quyết định thành lập, tổ chức lại, giải thể các đơn vị không thuộc cơ cấu tổ chức các đơn vị cấu thành theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền, khi đáp ứng các tiêu chí, điều kiện, tiêu chuẩn theo quy định của pháp luật; xây dựng phương án sắp xếp lại các đơn vị cấu thành trình cơ quan có thẩm quyền quyết định.

Riêng trường trung học cơ sở công lập tự bảo đảm một phần chi thường xuyên và đơn vị sự nghiệp công do ngân sách nhà nước bảo đảm chi thường xuyên: Xây dựng phương án sắp xếp, kiện toàn cơ cấu tổ chức của đơn vị trình cơ quan có thẩm quyền quyết định.

- Nhà trường xây dựng vị trí việc làm và cơ cấu viên chức theo chức danh nghề nghiệp trình cấp có thẩm quyền phê duyệt; tuyển dụng, sử dụng, bổ nhiệm, miễn nhiệm, khen thưởng, kỷ luật và quản lý viên chức, người lao động theo quy định của pháp luật; thuê hợp đồng lao động để thực hiện nhiệm vụ.

- Nhà trường tự bảo đảm chi thường xuyên, chi đầu tư và đơn vị sự nghiệp công tự bảo đảm chi thường xuyên quyết định số lượng người làm việc; đơn vị sự nghiệp công tự bảo đảm một phần chi thường xuyên đề xuất số lượng người làm việc của đơn vị trình cơ quan có thẩm quyền quyết định; đơn vị sự nghiệp công do ngân sách nhà nước bảo đảm chi thường xuyên đề xuất số lượng người làm việc trên cơ sở định biên bình quân 05 năm trước và không cao hơn số định biên hiện có của đơn vị, trình cơ quan có thẩm quyền quyết định (đối với các đơn vị sự nghiệp công mới thành lập, thời gian hoạt động chưa đủ 05 năm thì tính bình quân cả quá trình hoạt động).

- Trường hợp nhà trường chưa xây dựng được vị trí việc làm và cơ cấu viên chức theo chức danh nghề nghiệp, số lượng người làm việc được xác định trên cơ sở định biên bình quân các năm trước theo hướng dẫn của Bộ Nội vụ.

- Việc giao quyền tự chủ tài chính cho các trường THCS công lập sẽ căn cứ trên tổng thể các nguồn thu của đơn vị, bao gồm cả nguồn ngân sách nhà nước (đấu thầu, đặt hàng, giao nhiệm vụ, …)

- Tự chủ tài chính đối với các trường THCS công lập trên nguyên tắc đơn vị tự chủ cao về nguồn tài chính thì được tự chủ cao về quản lý, sử dụng các kết quả tài chính và ngược lại. Quy định này nhằm khuyến khích các trường tự chủ thấp phấn đấu tăng nguồn thu để được mức tự chủ cao hơn.

- Tự chủ tài chính của các đơn vị sự nghiệp được quy định theo các mức độ cụ thể đó là: 

+ Tự chủ tài chính đối với đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư; 

+ Tự chủ tài chính đối với đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên;

+ Tự chủ tài chính đối với đơn vị tự bảo đảm một phần chi thường xuyên (do giá, phí dịch vụ sự nghiệp công chưa kết cấu đủ chi phí, được Nhà nước đặt hàng, giao nhiệm vụ cung cấp dịch vụ sự nghiệp công theo giá chưa tính đủ chi phí);

+ Tự chủ tài chính đối với đơn vị được Nhà nước bảo đảm chi thường xuyên (theo chức năng, nhiệm vụ được cấp có thẩm quyền giao, không có nguồn thu hoặc nguồn thu thấp). 

Phần lớn các trường trung học cơ sở công lập hiện nay thuộc loại tự chủ một phần chi thường xuyên. 

- Tự chủ trong xác định mức thu: Trường học được tự xác định giá dịch vụ theo nguyên tắc thị trường đối với loại dịch vụ sự nghiệp công không sử dụng kinh phí ngân sách Nhà nước. Đối với loại dịch vụ sự nghiệp công sử dụng kinh phí NSNN, đơn vị được quyết định mức thu theo lộ trình tính giá do Nhà nước công bố.

Tuy nhiên, để tạo điều kiện cho các đơn vị tự chủ tốt hơn, Nghị định 16/2015/NĐ-CP quy định, căn cứ vào tình hình thực tế, các đơn vị sự nghiệp công được thực hiện trước lộ trình giá dịch vụ sự nghiệp công.

- Tự chủ trong chi đầu tư và chi thường xuyên:

+ Các trường THCS được chủ động sử dụng các nguồn tài chính được giao tự chủ, nguồn thu phí theo quy định được để lại chi và nguồn thu hợp pháp khác, để chi thường xuyên;

+ Đối với các nội dung chi đã có định mức chi theo quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền: Căn cứ vào khả năng tài chính, trường THCS được quyết định mức chi cao hơn hoặc thấp hơn mức chi do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành và quy định trong quy chế chi tiêu nội bộ của đơn vị; 

Tuy nhiên, đối với một số định mức, tiêu chuẩn quy định mang tính chất chung cho khối cơ quan nhà nước, thì các trường THCS cũng phải tuân thủ, như tiêu chuẩn, định mức sử dụng xe ô tô; nhà làm việc; trang bị điện thoại; chế độ công tác phí nước ngoài; tiếp khách nước ngoài, hội thảo quốc tế.

+ Đối với các nội dung chi chưa có định mức chi theo quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, căn cứ tình hình thực tế, trường THCS xây dựng mức chi cho phù hợp theo quy chế chi tiêu nội bộ.

+ Các trường THCS được chủ động xây dựng danh mục các dự án đầu tư, báo cáo cơ quan có thẩm quyền phê duyệt; sau khi danh mục dự án đầu tư được phê duyệt, đơn vị được quyết định dự án đầu tư; được vay vốn tín dụng ưu đãi của Nhà nước hoặc được hỗ trợ lãi suất cho các dự án đầu tư sử dụng vốn vay của các tổ chức tín dụng theo quy định. Căn cứ yêu cầu phát triển của đơn vị, Nhà nước xem xét bố trí vốn cho các dự án đầu tư đang thực hiện, các dự án đầu tư khác theo quyết định của cấp có thẩm quyền.

Về chi tiền lương và thu nhập tăng thêm:

+ Về tiền lương: Các trường THCS chi trả tiền lương theo lương ngạch, bậc, chức vụ và các khoản phụ cấp do Nhà nước quy định đối với đơn vị sự nghiệp công. Khi Nhà nước điều chỉnh tiền lương cơ sở, đối với đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư và đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên phải tự bảo đảm tiền lương tăng thêm từ nguồn thu của đơn vị; ngân sách nhà nước không cấp bổ sung; đối với đơn vị chưa tự bảo đảm chi thường xuyên và đơn vị được Nhà nước bảo đảm chi thường xuyên, chi tiền lương tăng thêm từ các nguồn theo quy định, bao gồm cả nguồn NSNN cấp bổ sung.

+ Về phần thu nhập tăng thêm: các đơn vị được chủ động sử dụng Quỹ bổ sung thu nhập để thực hiện hiện phân chia cho người lao động trên cơ sở quy chế chi tiêu nội bộ của đơn vị, theo nguyên tắc gắn với số lượng, chất lượng và hiệu quả công tác của người lao động. 

- Tự chủ về giá, phí: Giá, phí là vấn đề hết sức quan trọng để đơn vị sự nghiệp công lập có thể tiến tới hạch toán đầy đủ, từ đó chuyển sang cơ chế tự chủ ở mức cao hơn, nâng cao số lượng, chất lượng dịch vụ công một cách bền vững; đồng thời, đây cũng là điểm quan trọng thúc đẩy cạnh tranh bình đẳng, tạo điều kiện thu hút thêm các nhà đầu tư từ các thành phần kinh tế khác.

Chính vì vậy, Nghị định số 16/2015/NĐ-CP đã quy định các điều về giá, phí và lộ trình tính giá dịch vụ sự nghiệp công, danh mục dịch vụ sự nghiệp công; đồng thời phân định dịch vụ sự nghiệp công sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước và dịch vụ sự nghiệp công không sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước 

- Tự chủ về trích lập các quỹ: Hàng năm, sau khi hạch toán đầy đủ các khoản chi phí, nộp thuế và các khoản nộp ngân sách nhà nước khác (nếu có) theo quy định, phần chênh lệch thu lớn hơn chi, đơn vị được sử dụng để trích lập các quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp; quỹ bổ sung thu nhập; quỹ khen thưởng và quỹ phúc lợi.

Ngoài ra, Nghị định số 16/2015/NĐ-CP cũng cho phép các đơn vị được trích lập các quỹ khác theo quy định của pháp luật. Mức trích các quỹ căn cứ vào mức độ tự chủ tài chính của đơn vị.

Đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư và đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên: Trích tối thiểu 25% chênh lệch thu lớn hơn chi; đơn vị chưa tự bảo đảm một phần chi thường xuyên trích tối thiểu 15%; đơn vị được Nhà nước bảo đảm chi thường xuyên, nếu có kinh phí tiết kiệm chi và số tiết kiệm chi lớn hơn một lần quỹ tiền lương thực hiện, thì trích tối thiểu 5%. 

Ngoài ra, đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư và đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên thực hiện trích khấu hao tài sản cố định theo quy định. Tiền trích khấu hao tài sản hình thành từ nguồn vốn ngân sách nhà nước hoặc có nguồn gốc từ ngân sách được hạch toán vào Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp.

Đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư được quyết định mức trích Quỹ bổ sung thu nhập (không khống chế mức trích); đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên trích tối đa không quá 3 lần quỹ tiền lương; đơn vị tự bảo đảm một phần chi thường xuyên trích tối đa không quá 2 lần quỹ tiền lương; đơn vị được Nhà nước bảo đảm chi thường xuyên trích tối đa không quá 01 lần quỹ tiền lương. 

Việc xác định mức trích Quỹ bổ sung thu nhập tối đa không quá 3 lần quỹ tiền lương đối với đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên; trên cơ sở có so sánh với mức trần lương của các doanh nghiệp nhà nước; đồng thời, cũng phù hợp với thực tế chi trả thu nhập tăng thêm của các đơn vị sự nghiệp công lập hiện nay.

Đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư và đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên: trích tối đa không quá 3 tháng tiền lương, tiền công trong năm của đơn vị; đơn vị tự bảo đảm một phần chi thường xuyên trích tối đa không quá 2 tháng tiền lương, tiền công; đơn vị được Nhà nước bảo đảm chi thường xuyên trích tối đa không quá 01 tháng tiền lương, tiền công.

- Tự chủ trong giao dịch tài chính: 

Để tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị sự nghiệp trong giao dịch với bên ngoài, đặc biệt là trong các hoạt động liên doanh, liên kết, đồng thời tạo thêm nguồn thu cho đơn vị; Nghị định 16 đã quy định: Đơn vị sự nghiệp công được mở tài khoản tiền gửi tại Ngân hàng thương mại hoặc Kho bạc Nhà nước để phản ánh các khoản thu, chi hoạt động dịch vụ sự nghiệp công không sử dụng ngân sách nhà nước. Lãi tiền gửi đơn vị được bổ sung vào quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp hoặc bổ sung vào quỹ khác theo quy định của pháp luật (nếu có), không được bổ sung vào quỹ bổ sung thu nhập.

Riêng các khoản kinh phí thuộc ngân sách nhà nước, các khoản thu dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nước, các khoản thu phí theo pháp lệnh phí, lệ phí, thì đơn vị sự nghiệp công vẫn phải mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước để phản ánh.

Nghị định số 16/2015/NĐ-CP cũng quy định, đơn vị sự nghiệp công lập được huy động vốn, vay vốn để đầu tư, xây dựng cơ sở vật chất theo quy định của pháp luật và phải có phương án tài chính khả thi để hoàn trả vốn vay; chịu trách nhiệm về hiệu quả của việc huy động vốn, vay vốn.

 

Về nhiệm vụ chung của hiệu trưởng trường trung học cơ sở, ngoài các nhiệm vụ được quy định tại tại Khoản 1d Điều 11 Điều lệ trường THCS, trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học ban hành kèm theo Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT ngày 15/9/2020 của Bộ Giáo dục và Đào tạo; Điều 23 Nghị định 16/2015/NĐ-CP, ngoài việc nêu rõ trách nhiệm của Thủ trưởng (hoặc hiệu trưởng) các trường công lập phải chịu trách nhiệm trước cơ quan quản lý cấp trên trực tiếp và trước pháp luật đối với các quyết định thực hiện quyền tự chủ về nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, nhân sự; bảo đảm chất lượng dịch vụ sự nghiệp công; về quản trị tài chính thủ trưởng đơn vị có vai trò và nhiệm như sau:

- Chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ: Chịu trách nhiệm trong xây dựng kế hoạch nhà trường và chịu trách nhiệm về tổ chức thực hiện nhiệm vụ trong từng năm học.

- Chịu trách nhiệm về tổ chức bộ máy: Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm về xây dựng phương án sắp xếp, kiện toàn cơ cấu tổ chức của đơn vị trình cơ quan có thẩm quyền quyết định.

- Chịu trách nhiệm về việc xây dựng vị trí việc làm và cơ cấu viên chức theo chức danh nghề nghiệp trình cấp có thẩm quyền phê duyệt; sử dụng, khen thưởng, kỷ luật và quản lý viên chức, người lao động theo quy định của pháp luật; thuê hợp đồng lao động để thực hiện nhiệm vụ.

Vai trò của hiệu trưởng là việc tập trung vào lãnh đạo để phát triển nhà trường, quan tâm đến tầm nhìn sứ mạng, tạo giá trị, xây dựng và thực hiện các chương trình hành động phát triển nhà trường, phải tự chủ và chịu trách nhiệm giải trình về các vấn đề cơ bản: Xây dựng mục tiêu, kế hoạch, tổ chức và nhân sự, dạy học và giáo dục, tài chính và tài sản, huy động cộng đồng với luồng thông tin đa chiều, nhiều luồng. 

Hiệu trưởng trường trung học cơ sở có trách nhiệm bảo đảm chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường, tổ chức thực hiện tốt công tác tự đánh giá và phối hợp với các tổ chức thực hiện tốt công tác đánh giá ngoài trong kiểm định chất lượng giáo dục ban hành theo Thông tư số 17/2018/TT-BGDĐT ngày 22/8/2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Để đảm bảo chất lượng giáo dục, ngoài việc thực hiện tốt công tác kiểm định chất lượng giáo dục trường, từng năm học hiệu trưởng trường trung học cơ sở cần xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện tốt công tác kiểm tra nội bộ và các công tác khác.

Đối với trường trung học cơ sở, việc tổ chức thực hiện xây dựng và ban hành quy chế chi tiêu nội bộ, quy chế sử dụng tài sản, quy chế dân chủ cơ sở, quy chế công khai tài chính là những nội dung quan trọng. Để chuẩn bị tốt cho việc triển khai chương trình GDPT 2018, hiệu trưởng cần chỉ đạo và tổ chức rà soát lại các quy chế, quy định đã được ban hành năm học 2019-2020, đặc biệt chú ý đến việc điều chỉnh, bổ sung quy chế chi tiêu nội bộ dựa trên kế hoạch giáo dục; kế hoạch bồi dưỡng nâng cao năng lực đội ngũ CBQL, GV và kế hoạch phát triển CSVC, TB-CN của từng năm học để điều chỉnh, bổ sung hợp lý.

Đối với nhiệm vụ tổ chức, thực hiện quản lý, sử dụng viên chức của hiệu trưởng trường phổ thông công lập tại Điều 49, văn bản hợp nhất số 03/NĐHN-BNV ngày 21/5/2019 Nghị định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức đã nêu rõ:

a) Thực hiện các chế độ, chính sách của Nhà nước đối với viên chức theo phân cấp;

b) Thực hiện tuyển dụng, ký và chấm dứt hợp đồng làm việc, biệt phái viên chức theo phân cấp;

c) Bố trí, phân công nhiệm vụ và kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ của viên chức, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm, đánh giá, đào tạo, bồi dưỡng viên chức theo phân cấp;

d) Thực hiện công tác khen thưởng, kỷ luật đối với viên chức theo thẩm quyền hoặc đề nghị cấp có thẩm quyền khen thưởng, kỷ luật theo quy định;

đ) Thực hiện việc lập hồ sơ và lưu giữ hồ sơ cá nhân của viên chức thuộc phạm vi quản lý theo quy định;

e) Giải quyết thôi việc, nghỉ hưu đối với viên chức theo phân cấp;

g) Ký kết hợp đồng vụ, việc đối với viên chức đã nghỉ hưu;

h) Thống kê và báo cáo cơ quan, tổ chức cấp trên về số lượng, chất lượng đội ngũ viên chức thuộc phạm vi quản lý theo quy định;

i) Giải quyết khiếu nại, tố cáo theo quy định của pháp luật.

Đối với trường THCS công lập được Nhà nước đảm bảo chi thường xuyên và đầu tư và đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên, ngoài các nhiệm vụ và quyền hạn quy định nói trên có các nhiệm vụ và quyền hạn sau:

+ Quyết định danh mục vị trí việc làm, cơ cấu viên chức theo chức danh nghề nghiệp và số lượng người làm việc theo quy định của Đảng và của pháp luật;

+ Tổ chức thi hoặc xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp theo quy định của pháp luật;

+ Quyết định cử viên chức tham dự các cuộc hội thảo, hội nghị, nghiên cứu khảo sát và học tập kinh nghiệm ở nước ngoài theo phân cấp.

Việc quản lý, bảo toàn và phát triển vốn, tài sản Nhà nước giao tránh hiện tượng để thất thoát là một trong những nhiệm vụ của hiệu trưởng nhà trường. Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, người hiệu trưởng cần tuân thủ đúng các quy định hiện hành về quản lý tài chính, tài sản, phân công trách nhiệm cho các bộ phận liên quan, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, thực hiện nghiêm túc chế độ báo cáo, làm tốt công tác kiểm kê tài sản định kỳ và xử lý kịp thời các tập thể, cá nhân vi phạm trong công việc quản lý, bảo toàn và phát triển vốn, tài sản của nhà trường.

Thực hiện nghiêm túc chế độ hạch toán kế toán, thống kê, thông tin, báo cáo hoạt động, kiểm toán theo quy định của Nhà nước.

Hoạt động của Hội đồng quản lý nhà trường có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của nhà trường. Ngoài việc quyết nghị về mục tiêu, chiến lược phát triển của nhà trường, Hội đồng trường có nhiệm vụ quyết nghị về quy chế hoặc sửa đổi, bổ sung quy chế tổ chức và hoạt động của nhà trường để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt; quyết nghị về chủ trương sử dụng tài chính, tài sản của nhà trường và giám sát việc thực hiện các quyết nghị của Hội đồng trường, việc thực hiện quy chế dân chủ trong các hoạt động của nhà trường; giám sát các hoạt động của nhà trường.

Nhiệm vụ của hiệu trưởng trường THCS công lập là tổ chức xây dựng các quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức của Hội đồng quản lý nhà trường để trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Việc thực hiện các quy định về công khai, trách nhiệm giải trình các hoạt động của nhà trường phải tuân thủ các quy định tại Thông tư 36/2017/TT-BGDĐT ngày 28/12/2017 ban hành quy chế thực hiện công khai đối với cơ sở giáo dục và đào tạo thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, hiệu trưởng trường phổ thông công lập cần chú ý:

- Thực hiện nhiệm vụ và quyền hạn của hiệu trưởng theo quy định của Luật Giáo dục và các quy định của pháp luật có liên quan;

- Thực hiện dân chủ, công khai trong quản lý, điều hành hoạt động của cơ sở giáo dục; trong quản lý, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng, thực hiện chế độ, chính sách đối với nhà giáo, cán bộ quản lý, người lao động và người học theo quy định của pháp luật và Thông tư 11/2020/TT-BGDĐT ngày 19/5/2020 về Hướng dẫn thực hiện dân chủ trong hoạt động của cơ sở giáo dục công lập;

- Tổ chức các cuộc họp giao ban định kỳ để đánh giá kết quả thực hiện các nhiệm vụ được giao và đề ra nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu phải thực hiện trong thời gian tới của cơ sở giáo dục;

 - Lắng nghe ý kiến phản ánh, phê bình của cán bộ, giáo viên, cán bộ quản lý và  học sinh. Khi cán bộ, giáo viên, cán bộ quản lý và  học sinh đăng ký được gặp và có nội dung, lý do cụ thể phải bố trí thời gian thích hợp để gặp và trao đổi;

- Chỉ đạo việc cung cấp đầy đủ, kịp thời những thông tin, tài liệu, cách thức tổ chức thực hiện, trách nhiệm thực hiện và trách nhiệm giải trình những nội dung công việc trong cơ sở giáo dục;

- Chỉ đạo, xem xét, xử lý kịp thời các khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của nhà giáo, cán bộ quản lý, người lao động, người học và kiến nghị của Ban Thanh tra nhân dân của cơ sở giáo dục; kịp thời báo cáo cơ quan có thẩm quyền những vấn đề không thuộc thẩm quyền;

- Chỉ đạo, xem xét, xử lý kịp thời người có hành vi cản trở việc thực hiện dân chủ trong hoạt động của cơ sở giáo dục và người có hành vi trả thù, trù dập nhà giáo, cán bộ quản lý, người lao động và người học khiếu nại, tố cáo, kiến nghị theo quy định của pháp luật;

- Gương mẫu, đi đầu trong việc đấu tranh phòng chống những biểu hiện cửa quyền, sách nhiễu, thành kiến, trù dập, giấu giếm, bưng bít, làm sai lệch sự thật, làm trái nguyên tắc và những biểu hiện không dân chủ khác trong cơ sở giáo dục;

- Phối hợp với Công đoàn tổ chức hội nghị nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục, người lao động của cơ sở giáo dục mỗi năm một lần vào đầu năm học theo quy định tại Điều 5 Nghị định số 04/2015/NĐ-CP ngày 09 tháng 01 năm 2015 của Chính phủ về thực hiện dân chủ trong hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập và các quy định khác có liên quan.

-Nghị quyết số 17/2021/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân tỉnh Nam Định ngày 17/7/2021 về việc quy định các khoản thu dịch vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục trong các cơ sở giáo dục công lập do tỉnh Nam Định quản lý;

- Hướng dẫn sô 1291/SGDĐT-KHTC của Sở giáo dục và Đào tạo tỉnh Nam Định ngày 5/9/2021 vể việc thự hiện quản lý thu, chi học phí và các khoản dịch vụ phục vụ hỗ trợ hoạt động giáo dục đối với cơ sở giáo dục công lập do tỉnh quản lý năm học 2021- 2022;

- Nghị quyết số 16/2021/NQ-HĐND ngày 17/7/2021 của Hội đồng nhân dân tỉnh Nam Định về việc kéo dài thời gian thực hiện Nghị quyết số 24/2018/NQ-HĐND ngày 08/12/2018 của Hội đồng nhân dân tỉnh Nam Định quy định mức thu học phí đối với cơ sở giáo dục công lập thuộc hệ thống giáo dục quốc dân do tỉnh Nam Định quản lý từ năm học 2018-2019 đến năm học 2020-2021;

- Nghị định 16/2015/NĐ-CP ngày 14/02/2015 của Chính phủ về việc quy định cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập;

-Thông tư số 61/2017/TT-BTC hướng dẫn về công khai ngân sách đối với đơn vị kế hoạch tài chính, tổ chức được ngân sách nhà nước hỗ trợ; Thông tư số 36/2017/TT-BGDĐT ngày 28/12/2017 của Bộ GDĐT về Quy chế thực hiện công khai đối với cơ sở giáo dục và đào tạo thuộc hệ thống giáo dục quốc dân; Thông tư số 90/2018/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 61/2017/TT-BTC ngày 15/6/2017 của Bộ Tài chính hướng dẫn về công khai ngân sách đối với đơn vị kế hoạch tài chính, tổ chức được ngân sách nhà nước hỗ trợ.- Văn bản số 1821/BHXH-QLT v/v hướng dẫn thực hiện BHYT học sinh, SV năm học 2021-2022 ngày 30/07/2021 của UBND tỉnh Nam Định .

- Thông tư số 32/2020/TT-BGDDT ngày 15/9/2020 của Bộ trưởng Bộ GDĐT ban hành Điều lệ trường THCS, THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học;

- Thông tư 36/2017/TT-BGDĐT ngày 28/12/2017 ban hành quy chế thực hiện công khai đối với cơ sở giáo dục và đào tạo thuộc hệ thống giáo dục quốc dân;

- Công văn số 860/STC-NS ngày 20/7/2011 của Sở Tài chính Nam Định hướng dẫn thực hiện các quy định về miễn, giảm và cấp bù học phí;

- Thông tư số 09/2021/TT-BGDĐT ngày 30/3/2021 của Bộ GDĐT quy định về quản lý và tổ chức dạy học trực tuyến trong cơ sở giáo dục phổ thông và cơ sở giáo dục thường xuyên;

- Quyết định số 22/2018/QĐ-UBND ngày 14/9/2018 của UBND tỉnh quy định về DTHT trên địa bàn tỉnh Nam Định; Quyết định số 30/2019/QĐ-UBND ngày 10/9/2019 của UBND tỉnh;

- Thông tư 17/2012/TT-BGDĐT ngày 16/5/2012 của Bộ trưởng Bộ GDĐT; Quyết định 2499/QĐ-BGDĐT ngày 26/8/2019 của Bộ GDĐT;

- Công văn số 1332/SGDĐT ngày 9/9/2021 của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Nam Định về việc hướng dẫn thực hiện Quy định về dạy thêm, học theemtrong nhà trường từ năm học 2021- 2022;

-  Nghị định số 69/2008/NĐ-CP ngày 30/5/2008 của Chính phủ về chính sách khuyến khích xã hội hoá đối với các hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, dạy nghề, y tế, văn hoá, thể thao, môi trường;

        - Thông tư số 69/2017/TT-BTC của Bộ Tài chính ngày 7/7/2017 Hướng dẫn lập kế hoạch tài chính 05 năm và kế hoạch tài chính - ngân sách nhà nước 03 năm.

- Nghị định số 59/2014/NĐ-CP ngày 16/6/2014 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 69/2008/NĐ-CP ngày 30/5/2008 của Chính phủ về chính sách khuyến khích xã hội hoá đối với các hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, dạy nghề, y tế, văn hoá, thể thao, môi trường; 

- Nghị định số 86/2015/NĐ-CP ngày 2/10/2015 Quy định về cơ chế thu, quản lý học phí đối với cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân và chính sách miễn, giảm học phí, hỗ trợ chi phí học tập từ năm 2015-2016 đến 2020-2021; 

- Thông tư số 91/2006/TT-BTC ngày 02/10/2006 của Bộ Tài chính Hướng dẫn Nghị định số 53/2006/NĐ-CP ngày 25/5/2006 của Chính phủ về chính sách khuyến khích phát triển các cơ sở cung ứng dịch vụ ngoài công lập;

- Thông tư số 03/VBHN-BGDĐT ngày 23 tháng 6 năm 2017của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quy định về chế độ làm việc đối với giáo viên phổ thông;

- Nghị định số 163/2016/NĐ-CP ngày 21/12/2016 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Ngân sách nhà nước; 

- Nghị định số 45/2017/NĐ-CP ngày 21/4/2017 của Chính phủ quy định chi tiết lập kế hoạch tài chính 05 năm và kế hoạch tài chính - ngân sách nhà nước 03 năm; 

- Thông tư số 38/2019/TT-BTC ngày 28/6/2019 hướng dẫn xây dựng kế hoạch tài chính nhà nước năm 2020, kế hoạch tài chính - ngân sách nhà nước 03 năm 2020-2022; kế hoạch tài chính 05 năm tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương giai đoạn 2021-2025. 

- Thông tư số 26/2009/TT-BGDĐT của Bộ GD&ĐT Quy định về việc mặc đồng phục và lễ phục tốt nghiệp của học sinh, sinh viên;

- Công văn số 6.100/BGDĐT-CTHSSV ngày 06/9/2013 của Bộ GD&ĐT về việc chỉ đạo và triển khai mặc đồng phục của học sinh, sinh viên;

- Thông tư 13/2017/TT-BCTC thay thế Thông tư 164/2012/TT-BCTC về quản lý thu chi bằng tiền mặt qua hệ thống KBNN;

- Thông tư 39/2016/TT-BTC ngày 01/3/2016 sửa đổi TT 161/2012 có hiệu lực từ 15/4/2016;

      Các văn bản làm cơ sở pháp lý cho việc huy động các nguồn lực tài chính:  

-  Luật Giáo dục số 43/2019/QH14 Quốc hội ban hành ngày 14/6/2019;

            - Thông tư số 32/2020/TT-BGDDT ngày 15/9/2020 của Bộ trưởng Bộ GDĐT ban hành Điều lệ trường THCS, THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học;

- Nghị định  ngày 25/5/2017 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Giáo dục Đào tạo;

- Thông tư 16/2018/TT-BGDĐT, quy định về tài trợ cho các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân;

- Thông tư số 72/2008/TT-BTC ngày 31/7/2008 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện Nghị định số 64/2008/NĐ-CP ngày 14/5/2008 của Chính phủ về vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ nhân dân khắc phục khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, sự cố nghiêm trọng, các bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo; 

- Thông tư số 35/2011/TT-BGDĐT ngày 11/8/2011 của Bộ trưởng Bộ GDĐT quy định về trao và nhận học bổng, trợ cấp cho người học trong các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân; 

Luật Ngân sách Nhà nước và các văn bản hướng dẫn Luật

- Nghị Định số 43/2006/NĐ-CP ngày 25/4/2006 của Chính phủ quy định quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập.

- Thông tư 71/2006/TT-BTC ngày 9/8/2006 của Bộ tài chính về việc hướng dẫn thực hiện Nghị định số 43/2006/NĐ-CP của Chính phủ.

- Thông tư 32/2018 của Bộ Trưởng bộ GDĐT về Chương trình giáo dục phổ thông mới ngày 26/12/2018;