2.     Przełom w duszy Jacka Soplicy symbolem przełomu w narodzie polskim. - rozprawka.

3.     Czy Jacek Soplica zasłużył na rehabilitację? - rozprawka. 

4.     Czy Jacek Soplica żałował zabicia Stolnika? - rozprawka.

5.     Czy „Pan Tadeusz” powinien pozostać w szkolnym kanonie lektur obowiązkowych? - rozprawka. 

2.     Wehikuł czasu przeniósł Cię do Soplicowa. Tadeusz i Zosia chcieli Ci pokazać ruiny zamku Horeszków. Gdy tam dotarliście,… Napisz opowiadanie o przygodzie, która Was tam spotkała. W pracy wykaż się znajomością lektury „Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza. (opowiadanie twórcze).

Zamek należał niegdyś do Stolni­ka, którego znaczna część majątku przeszła po jego śmierci w ręce Sopliców (majątek ten został im przyznany przez Targowicę). Sędzia stara się przejąć zamek i procesuje się z jego spadkobiercą – Hrabią, który początkowo zgadza się od­dać go w jego posiadanie. Jednak po usłyszeniu od Gerwazego historii Stolnika decyduje się o niego walczyć. W konsekwencji spór, a także nienawiść Gerwazego do rodu So­pliców doprowadza do zajazdu na Soplicowo, co z kolei prowadzi do bitwy z Moskalami, po  któ­rej Tadeusz, a także inni szlachcice są zmuszeni do opuszczenia Litwy. Spór jednak kończy się zgodą – Tadeusz i Zosia zaręczają się.

Tadeusz po powrocie do domu, po wieloletniej nieobecności, zamiast swojego pokoju zastaje pokój kobiecy i dostrzega przez okno dziewczynę. Później podczas wieczerzy poznaje Telimenę, która go uwodzi. Kiedy poznaje Zosię, orientuje się, że to ona jest tą tajemniczą postacią widzianą po przyjeździe i zakochuje się w niej. Zazdrosna Telimena nie chce dopuścić do ich małżeństwa. Jed­nocześnie jednak stara się o względy  Hrabiego, któremu tuż przed jego wyjazdem przysięga miłość. Wiemy także, że coś ją łączy z Rejentem i Asesorem. Ostatecznie dochodzi do zaręczyn Zosi i Tadeusza, a Telimena łamie słowo dane Hrabiemu i oddaje swoją rękę Rejentowi.

Akcja „Pana Tadeusza” dzieje się na przełomie lat 1811/1812, a więc w czasach napoleońskich, kiedy cesarz szykuje wyprawę przeciw­ko Rosji. Ksiądz Robak prowadzi zatem agitację mającą na celu przygotowanie szlachty polskiej do powstania i walki u boku Na­poleona. Po bitwie z Moskalami Tadeusz, Hrabia i część szlachty zaściankowej opuszczają Litwę i przyłączają się do legionów Dą­browskiego, które później razem z dowódcą w drodze na wyprawę do Rosji goszczą w Soplicowie.

1. Rodzaj literacki: epika. Gatunek: powieść historyczna.

2.Podstawowe informacje o świecie przedstawionym:

·         narrator: trzecioosobowy, wszechwiedzący

·         wątki:

Ø  główny: miłość Marka Winicjusza i Ligii Kalliny

Ø  poboczny: Nerona i chrześcijan, Petroniusza, Chilona

·         miejsce akcji: Rzym (Palatyn - willa Petroniusza, dom Winicjusza, pałac Nerona, Forum Romanum, Zatybrze – biedota, chrześcijanie), w epizodach Ancjum

·         czas akcji: I w. n.e. (683-68):

Ø  63 r. – powrót Winicjusza z wojny z Partami w Armenii

Ø  64 r. – pożar Rzymu

Ø  66 r. – śmierć Petroniusza

Ø  68 r. – śmierć Nerona

a) dyktando nr 81

b) Ortotris – zapisać punkty

2. Program „Gry ortomagiczne”:

a) MEMO ODKRYTE

3. Na "Eduelo" wejść na – poziom klasa VII - "Kształcenie literackie i kulturowe" - rodzaje literackie (są 3 pliki: liryka, epika i ...nic).

Np.

Scrooge odrzucił zaproszenie, ponieważ nie akceptował małżeństwa siostrzeńca; jednak – jak zauważył siostrzeniec – wuj nie odwiedził go ani razu, gdy ten był kawalerem.

 

Np.

Np.

Np.

Np.

Spędzając czas z rodziną, czuję się szczęśliwy 

                 Zaproszenie

                 Serdecznie zapraszamy

                 Samorząd Uczniowski

oksymoronem („ko­cha­ni lu­do­żer­cy”),

związki frazeologiczne („nie pa­trz­cie wil­kiem”, „nie zgrzy­taj­cie zę­ba­mi”),

metafory  („po­cze­kaj­cie chwi­lę nie depcz­cie słab­szych”, „lu­dzi jest dużo bę­dzie jesz­cze wię­cej więc po­suń­cie się tro­chę”, „nie zja­daj­my się”),

eufemizm („inni lu­dzie też mają dwie nogi i sie­dze­nie”),

epitety („wol­ne miej­sce”, „ko­cha­ni lu­do­żer­cy”, „mój żo­łą­dek”),

wyliczenia („mój żo­łą­dek mój włos mój od­cisk moje spodnie moja żona moje dzie­ci moje zda­nie”),

powtórzenia („mój moje mój żo­łą­dek mój włos”),

anafory, co dru­ga stro­fa roz­po­czy­na się od apo­stro­fy („Ko­cha­ni lu­do­żer­cy”), kil­ka wer­sów roz­po­czy­na się od słów „mój”, „moja” oraz „nie”.

2. „Mieć zielono w głowie” - to związek frazeologiczny, oznaczający beztroskę, myślenie o rzeczach błahych lub nierealnych, bycie odrobię szalonym, nieco niedojrzałym i dziecinnym. 

3. Środki stylistyczne:

a) metafory/przenośnie: np. zielono mam głowie i fioł­ki w niej kwit­ną/na klom­bach mych my­śli sa­dzo­ne za mło­du; Roz­da­ję wo­ko­ło mój uśmiech, bu­kie­ty roz­da­ję wo­ko­ło

b) epitety: np. dusza błękitna; 

c) personifikacja/uosobienie: Pod słońcem, co dało mi duszę błękitną; 

d) przerzutnia: Obnoszę po ludziach mój śmiech i bukiety / Rozdaję wokoło i jestem radosną / Wichurą zachwytu i szczęścia poety 

e) anafora: Roz­da­ję wo­koło….

Dzięki tym środkom wiersz jest pełen lekkości, wiosennej zieleni i radości.

4. Utwór ma miarową, harmonijną budowę oraz jest stosunkowo krótki. Złożony jest z dwóch zwrotek – obie napisane są równomiernym dwunastozgłoskowcem. Występują także rymy (głównie żeńskie) w układzie w układzie przeplatanym.

Zastosowana liryka ma charakter bezpośredni – podmiot liryczny ujawnia się już w tytule wiersza, dalej pojawiają się kolejne środki identyfikujące go – czasowniki w pierwszej osobie liczby mnogiej oraz odpowiednie zaimki (zie­lono mam w gło­wie, roz­da­ję wo­ko­ło mój uśmiech, co dało mi du­szę, mi świeci). Osoba mówiąca to postać upajająca się wiosną, radosna i szczęśliwa. Jest to poeta w euforycznym nastroju, który chce się dzielić optymizmem ze światem.

Twoje małe szczęście szepce – szkoda mi ciebie 

I odchodzi na zawsze, i dodaje – adieu.

Prócz małego szczęścia, bo tego jednego 

Tego szczęścia z dnia na dzień nikt nie zdoła ci dać! 

Wśród środków stylistycznych dominują personifikacje (uosobienie małego i dużego szczęścia sprawia, że wydają się one sprawcami czynności) i epitety dopełniające obraz obu szczęść.

3. Duże szczęście 

Aż rozegnał wszystko śmiech dużego szczęścia 

I kres położył wszystkim drobnym łzom 

Tak ich teraz żal, bo od dużego szczęścia

Cień jest długi, smutek duży i zły Kiedy duże szczęście rozbłyśnie na niebie 

Ponad wszystko łaskawsze, rozśpiewane i pstre 

4. Wśród środków stylistycznych dominują personifikacje (uosobienie małego i dużego szczęścia sprawia, że wydają się one sprawcami czynności) i epitety dopełniające obraz obu szczęść.

1. Piramida wartości - życie, miłość, rodzina, zdrowie, pieniądze, wiedza, sława, władza, praca, przyjaźń, spokój, zabawa. 

- Układamy je według swojego uznania w kształcie trójkąta: na szczycie powinna się znaleźć nazwa jednej, najważniejszej wartości, w rzędzie poniżej – dwie nazwy, jeszcze niżej trzy, a najniżej cztery. 

2. Puenta: „Śmierć chroni od miłości, a miłość od śmierci.” 

- Podmiot liryczny zauważa, że śmierć i miłość wyznaczają rytm ludzkiego życia. Obie te siły napędzają świat, są nieuniknione i niszczące. Miłość może nadać sens życiu i przez to stać się najważniejszą wartością, co pozwala na odsunięcie myśli o śmierci. Jednak gdy miłość jest okrutna, przepełniona bólem, niszcząca – tylko śmierć może przed nią ocalić.

1. Słowa, które nie istnieją w języku polskim, a zostały stworzone przez poetę: ..................................

 

2. Neologizmy artystyczne to wyrazy utworzone przez pisarza, aby nazwać przedmiot, osobę lub zjawisko w sposób niebanalny, niestereotypowy, wyrazisty, np. wypuklejszość, odwyzdychanie. 

Jaką rolę mogą odgrywać neologizmy w tekstach literackich? 

• budują nastrój utworu 

• wprowadzają do tekstu dodatkowe znaczenia 

• nadają wypowiedzi żartobliwy lub baśniowy charakter 

• służą uniezwykleniu tekstu, mają zadziwić, przykuć uwagę 

3. Historia szew­czyka ma charakter dosłowny i ukryty (przenośny). Szewczyk reprezentuje wszystkich ludzi. Jego postawa pomaga zrozumieć, że człowiek, jeśli wie, co jest w życiu ważne, jest bardzo podobny do Boga. Tak jak Bóg potrafi tworzyć. Jego dzieło – nawet najmniejsze – jest godne Boga. Każdy człowiek ma jakieś umiejęt­ności i może wykorzystać swoje talenty. Praca szewczyka to przenośnia każde­go dobrego zaangażowania człowieka. Wartościowe i dobre jest życie wtedy, gdy człowiek swoje zadania realizuje z pasją i najlepiej, jak potrafi. Buty, które szyje bo­hater Bogu, mogą symbolizować wszystko to, co człowiek może dać innym. Ciekawe jest również zakończenie wiersza mówiące, że w życiu trzeba tylko żyć. Choć zdaje się to banalne, jest to najtrudniejsze zadanie, przed jakim staje człowiek.

…………………………………………………………………………….

2. Neologizmy artystyczne to wyrazy utworzone przez pisarza, aby nazwać przedmiot, osobę lub zjawisko w sposób niebanalny, niestereotypowy, wyrazisty, np. wypuklejszość, odwyzdychanie. 

3.Jaką rolę mogą odgrywać neologizmy w tekstach literackich? 

• budują nastrój utworu 

• wprowadzają do tekstu dodatkowe znaczenia 

• nadają wypowiedzi żartobliwy lub baśniowy charakter 

• służą uniezwykleniu tekstu, mają zadziwić, przykuć uwagę 

4. Historia szew­czyka ma charakter dosłowny i ukryty (przenośny). Szewczyk reprezentuje wszystkich ludzi. Jego postawa pomaga zrozumieć, że człowiek, jeśli wie, co jest w życiu ważne, jest bardzo podobny do Boga. Tak jak Bóg potrafi tworzyć. Jego dzieło – nawet najmniejsze – jest godne Boga. Każdy człowiek ma jakieś umiejęt­ności i może wykorzystać swoje talenty. Praca szewczyka to przenośnia każde­go dobrego zaangażowania człowieka. Wartościowe i dobre jest życie wtedy, gdy człowiek swoje zadania realizuje z pasją i najlepiej, jak potrafi. Buty, które szyje bo­hater Bogu, mogą symbolizować wszystko to, co człowiek może dać innym. Ciekawe jest również zakończenie wiersza mówiące, że w życiu trzeba tylko żyć. Choć zdaje się to banalne, jest to najtrudniejsze zadanie, przed jakim staje człowiek.

 

Żaden dzień się nie powtórzy,
 nie ma dwóch podobnych nocy,
 dwóch tych samych pocałunków,
 dwóch jednakich spojrzeń w oczy.

filozof – znawca życia
• formułuje ogólne sądy na temat natury świata i życia ludzkiego (niepowtarzalność zachodzących w nim procesów – Nic dwa razy się nie zdarza),
• wypowiada się z dystansu (zrodziliśmy się bez wprawy i pomrzemy bez rutyny).

kilka osób – kto?
• wielokrotnie stosowane są czasowniki w liczbie mnogiej (zrodziliśmy się, pomrzemy, choćbyśmy byli, nie będziemy repetować, spróbujemy, różnimy się),
• możemy odczytać utwór Szymborskiej jako dialog dwojga zakochanych (np. zestawiając strofy 4. i 5.).

zakochany młodzieniec
• zwraca uwagę na niepowtarzalność emocji związanych z przeżywaniem miłości (np. nie ma [...] dwóch tych samych pocałunków),
• dostrzega, że różnorodność emocji może stanowić źródło radości (Miniesz – a więc to jest piękne)

zakochana kobieta
• w strofie 5. jest czasownik w rodzaju żeńskim (odwróciłam),
• opisując swoje uczucia, używa romantycznych (sentymentalnych) porównań (tak mi było, jakby róża przez otwarte wpadła okno)
 
 

Utwór kończy paradoksalna* puenta, że „różnimy się od siebie jak dwie krople czystej wody”.
 *paradoks «twierdzenie zaskakująco sprzeczne z przyjętym powszechnie mniemaniem, często ujęte w formę aforyzmu; też: sytuacja pozornie niemożliwa, w której współistnieją dwa całkowicie różne lub wykluczające się fakty»

W wierszu odnajdujemy motywy: przemijanie, zdumienie światem, miłość.
 Wybrzmiewa z niego nauka, by nie poddawać się lękowi z powodu przemijania, ale czerpać radość z przeżywanych chwil i doceniać piękno, jakim obdarza nas życie.