Телемедицинаның артықшылықтары:

• Алыс аймақтардағы адамдарға медициналық көмекке қолжетімділікті арттырады.

• Уақыт пен шығындарды үнемдейді, сапарға кететін шығынды азайтады.

• Дәрігерлер арасындағы тәжірибе алмасуға мүмкіндік береді.

• Созылмалы аурулары бар пациенттердің жағдайын үнемі бақылауға көмектеседі.

Қазіргі таңда телемедицина көптеген елдерде белсенді түрде енгізіліп жатыр. Қазақстанда да бұл бағыт дамып, онлайн-консультациялар мен қашықтықтан диагностика жасау жүйелері қолданысқа енгізілуде.

https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0

Телемедицина бүкіл әлемде қарқынды дамып келеді. АҚШ, Еуропа елдері, Қытай және Оңтүстік Корея телемедицинаны денсаулық сақтау жүйесіне кеңінен енгізген. Бұл технология шалғай аудандарда медициналық қызметтің сапасын жақсартуға, дәрігерлердің жұмысын оңтайландыруға және денсаулық сақтау шығындарын азайтуға көмектеседі.

Дамыған елдердегі телемедицина мүмкіндіктері:

• АҚШ: АҚШ-та «телеинсульт» деп аталатын қызмет әзірленді. Мидағы қан кетудің алғашқы белгілерінде науқас тез арада емханаға жеткізіледі. Бұл өте маңызды, өйткені жиі көмек мүмкіндігінше тез қажет.

• Германия: Цифрлық рецепттер, онлайн-консультациялар.

• Қытай: 5G технологиясы арқылы хирургиялық қашықтықтан операциялар жасау.

• Үндістан: Телемедицина арқылы ауылдық аймақтарға медициналық көмек көрсету.

https://inbusiness.kz/kz/news/5g-tehnologiyasynyn-damuy-kashyktan-ota-zhasauga-mumkindik-bermek

https://www.rosnaczdrav.ru/articles/perspektivi_razvitia_telemeditsini_v_mire

https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/consumer-health/in-depth/telehealth/art-20044878

Құрамына мыналар кіруі мүмкін:

• Диагностикалық құралдар (УДЗ, ЭКГ, анализаторлар).

• Спутниктік байланыс және интернет.

• Дәрігерлер мен мамандарға арналған қашықтықтан кеңес беру жүйелері.

Телемедицина мамандандырылған медициналық көмекке әрқашан қол жеткізе алмайтын аймақтарға көмектеседі. Мысалы, Жетілдірілген есептеулерді дамыту орталығының (C‑DAC) қолдауымен Үндістанның шалғай аудандарында мобильді диагностикалық жүйелер қолданылуда8.

Дереккөз: SberMedII, https://sbermed.ai/

Теле-білім беру – қашықтықтан білім беру технологиялары арқылы медициналық кадрларды оқыту. Бұл медициналық университеттер мен мамандандырылған ұйымдарға дәрістер, вебинарлар және тренингтер өткізуге мүмкіндік береді.

Теле-білім берудің артықшылықтары:

• Дәрігерлердің біліктілігін арттыру.

• Оқу материалдарының қолжетімділігі.

• Уақыт пен ресурстарды үнемдеу.

Телемедицинаа бойынша лекциялар, бейне семинарлар, конференциялар өткізу. Мұндай дәрістер кезінде оқытушы аудиториямен интерактивті байланыста болады. Инфокоммуникациялық технологияларды қолдану нәтижесінде дәрігер теориялық және практикалық дайындықты қамтитын үздіксіз кәсіби білім алуға нақты мүмкіндікке ие.

https://studbooks.net/2051938/informatika/teleobuchenie

Қашықтан консультациялар телемедицина саласындағы ең кең таралған және танымал қызмет болып саналады. Мамандандырылған бейнеконференция жүйелері кеңесші дәрігер мен оның пациенті арасында аудиовизуалды байланыс орнатуға көмектеседі. Қашықтан қабылдау кезінде денсаулық сақтау маманы мәтіндік және кескін деректерін, соның ішінде рентген, сынақ нәтижелері мен медициналық анықтамаларды жібере және қабылдай алады. Бұл тәсіл қарым-қатынастың барлық тараптары үшін өте ыңғайлы, бірақ осыған байланысты телемедицина ұзақ уақыт бойы пациенттің маманмен жеке кеңес алу мүмкіндігі жоқ жерлерде медициналық қызметтерді алу құралы ретінде қабылданады.

https://trueconf.ru/telemedicina.html

Мақсаты:

• Ғылыми конференциялар өткізу.

• Медициналық кеңестер жүргізу.

• Операцияларды онлайн бақылау.

• Оқыту және тәжірибе алмасу.

Телеконференция түрлері және сервер

1. Видеоконференция – бейне және аудио байланыс арқылы жүзеге асады.

2. Аудиоконференция – тек дыбыстық байланыс қолданылады.

3. Веб-конференция – чаттар мен құжат алмасу мүмкіндігі бар онлайн кездесу.

4. Форумдар – жазбаша пікір алмасу алаңы.

Телеконференция серверлері:

• Zoom, Google Meet, Microsoft Teams – бейнежәне аудиоконференциялар үшін.

• Cisco WebEx, Adobe Connect – корпоративті кездесулер үшін.

• Telegram, WhatsApp, Discord – шағын топтар үшін.

Телеконференцияға онлайн және офлайн қатысу

• Онлайн қатысу: Тікелей эфирде байланысу, сұрақ қою, пікір алмасу мүмкіндігі бар.

• Офлайн қатысу: Конференция жазбаларын кейін қарау, чат арқылы сұрақ қою.

Телемедицинаның дамуы денсаулық сақтау саласын жаңа деңгейге шығарып, қолжетімді медициналық көмекті қамтамасыз етуге үлкен үлес қосуда.

https://trueconf.ru/telemedicina.html

1-кезең (2005-2007 жж.) – Инфрақұрылымды қалыптастыру

Бұл кезеңде электрондық үкіметтің негізі қаланды:

• e.gov.kz веб-порталы іске қосылды.

• Мемлекеттік деректер қоры құрылды (Жеке тұлғалар, заңды тұлғалар, жылжымайтын мүлік, көлік құралдары бойынша).

• Электрондық цифрлық қолтаңба (ЭЦҚ) енгізілді.

• Ведомствоаралық шлюз арқылы мемлекеттік органдар арасындағы ақпарат алмасу жүйесі қалыптасты.

2-кезең (2008-2010 жж.) – Интерактивті қызметтер

Бұл кезеңде халық пен бизнестің электрондық қызметтерге қолжетімділігін арттыруға басымдық берілді:

• Электрондық лицензиялау жүйесі енгізілді.

• Салық төлеу, анықтама алу сияқты мемлекеттік қызметтер онлайн форматқа көшірілді.

• Электрондық мемлекеттік сатып алу жүйесі іске қосылды.

• «Электрондық әкімдіктер» (жергілікті басқару органдарының порталдары) енгізілді.

3-кезең (2011-2013 жж.) – Транзакциялық қызметтер

Бұл кезеңде азаматтарға кеңейтілген онлайн қызметтер ұсынылды:

• Мобильді үкімет іске қосылды (eGov Mobile қосымшасы).

• Мемлекеттік қызметтер үшін бірыңғай төлем жүйесі жасалды.

• Онлайн тіркеу, құжаттарды электронды тапсыру мүмкіндігі пайда болды.

• SMS-хабарламалар арқылы қызмет көрсету басталды.

4-кезең (2014-2017 жж.) – Ашық үкімет және смарт-технологиялар

Бұл кезеңде деректердің ашықтығы мен халықтың үкіметке қатысу мүмкіндігі кеңейтілді:

• «Ашық үкімет» платформасы құрылды (ашық деректер, ашық нормативтік-құқықтық актілер, ашық бюджеттер).

• Smart city (ақылды қала) тұжырымдамасы енгізілді.

• Электрондық денсаулық сақтау картасы және онлайн білім беру жүйелері дамыды.

5-кезең (2018 жылдан бастап – Қазіргі уақыт) – Цифрлық мемлекет**

Қазіргі кезеңде инновациялық технологияларды енгізу басты мақсат болып отыр:

• Жасанды интеллект, Big Data және блокчейн технологияларын пайдалану.

• Paper-Free қағазсыз құжат айналымына толық көшу.

• eGov QR арқылы жылдам қызмет алу.

• Халықтың цифрлық сауаттылығын арттыру және цифрлық мемлекеттік басқаруды жетілдіру.

https://stud.kz/referat/show/68564?utm_source=chatgpt.com

https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U040001471_

2005-2007 жылдарға арналған «Электрондық үкімет» бағдарламасы:

Бұл кезеңде негізгі басымдықтар:

1. Нормативтік-құқықтық базаны жетілдіру: Ақпараттық қоғамның қажеттіліктеріне сәйкес заңнамаларды әзірлеу және қабылдау.

2. Мемлекеттік қызметтердің электрондық форматқа көшуі: Мемлекеттік органдардың қызметтерін автоматтандыру және электрондық қызметтерді енгізу. 

3. Инфрақұрылымды дамыту: «Электрондық үкімет» порталы мен шлюзін, төлем жүйелерін, ұлттық сәйкестендіру жүйесін және мемлекеттік органдардың бірыңғай көліктік ортасын қалыптастыру. 

4. Халықтың АКТ саласындағы білім деңгейін арттыру: Ақпараттық теңсіздікті жою және электрондық қызметтерді пайдалану мәдениетін қалыптастыру. 

Бағдарламаның толық мәтінімен төмендегі сілтеме арқылы танысуға болады: 

2008-2010 жылдарға арналған «Электрондық үкімет» бағдарламасы:

Бұл кезеңде алға қойылған міндеттер:

1. Мемлекеттік қызметтерді автоматтандыруды жалғастыру: Мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелерін жетілдіру және жаңа электрондық қызметтерді енгізу. 

2. «Электрондық әкімдіктерді» дамыту: Жергілікті атқарушы органдардың ақпараттық ресурстары мен жүйелерін құру және дамыту. 

3. Ведомствоаралық ақпараттық жүйелерді құру: Мемлекеттік органдар арасындағы ақпарат алмасуды қамтамасыз ету үшін бірыңғай жүйелерді енгізу.

4. Ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету: Электрондық үкіметтің ақпараттық инфрақұрылымын қорғау шараларын жүзеге асыру.

Бағдарламаның толық мәтінімен төмендегі сілтеме арқылы танысуға болады: 

Бұл бағдарламалардың нәтижесінде Қазақстанда электрондық мемлекеттік қызметтер жүйесі қалыптасып, халыққа қызмет көрсету сапасы мен қолжетімділігі айтарлықтай артты.

https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U040001471_

https://stud.kz/referat/show/68564?utm_source=chatgpt.com

Зерттеу мақсаты:

Телемедицинаның (ТМ) тиімділігін, қолайлығын және шығындарын дәстүрлі медициналық қызметтермен (бетпе-бет кездесулер, телефон арқылы кеңес беру) салыстыру.

Негізгі тұжырымдар:

• Жүрек жеткіліксіздігі бар науқастар үшін телемедицина мен дәстүрлі күтім арасында өлім-жітім деңгейінде елеулі айырмашылық жоқ.

• Қант диабетімен ауыратын науқастарда телемедицинаны қолдану қандағы қант деңгейін жақсырақ бақылауға мүмкіндік берген.

• Қан қысымы мен LDL (зиянды холестерин) деңгейін телемедициналық бақылау арқылы жақсартуға болатыны анықталған.

• Психикалық денсаулық пен тәуелділік мәселелері бойынша телемедициналық терапия мен дәстүрлі бетпе-бет терапия арасында айырмашылық табылмаған.

• Респираторлық аурулары бар кейбір пациенттер телемедицинаны қолдану арқылы симптомдарының жеңілдегенін хабарлаған.

• Дерматологиялық және психикалық денсаулыққа қатысты кеңестерде телемедицинаның тиімділігі дәстүрлі әдістермен шамалас болған.

Қорытынды:

Телемедицина жүрек жеткіліксіздігі бар науқастар үшін дәстүрлі күтіммен теңдей нәтиже береді. Диабетті бақылауда айтарлықтай тиімді, бірақ жалпы шығындар мен пациенттердің қабылдауы туралы деректер шектеулі. Телемедицинаның тиімділігі науқастың жағдайына, аурудың ауырлығына және оны қолдану мақсатына байланысты өзгеруі мүмкін.

Авторлары:

• Gerd Flodgren^a

• Antoine Rachas

• Andrew J Farmer

• Marco Inzitari

• Sasha Shepperd

07 September 2015
https://www.cochranelibrary.com/cdsr/doi/10.1002/14651858.CD002098.pub2/full/ru?highlightAbstract=%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0

https://trueconf.ru/telemedicina.html?utm_source=google.com&utm_medium=organic&utm_campaign=google.com&utm_referrer=google.com