Titill: Þór berst við jötunn

Stærð: A4 blað

Þór þrumuguðinn sterki, stendur sem holdgervingur jafnvægis milli krafta goðanna og óreiðu Jötunheima. Í viðureign hans við jötunn speglast eilíf átök frumkrafta  eldingin gegn myrkri, reglan gegn villtri náttúru. Á bak við hvert högg Mjölnis endurómar trú fornmanna á nauðsyn stöðugrar vörslustarfa guðanna, þar sem Þór var ekki aðeins tákn styrks heldur verndari mannheima gegn ógn sem sífellt ýtti sér að mörkum heimsins.

Í viðleitni sinni að halda röð og reglu reynir Þór ekki bara á líkamlegan mátt hann stendur sem tákn þess að jafnvel guðir þurfi að verja tilvist sína gagnvart kröftum sem aldrei gefa eftir. Jötuninn, hvort sem hann er úr kletti, eldi eða ís, er myndlíking hinna frumstæðu afla náttúrunnar sem norræn goðafræði setti í mótstöðu við goðin. Með hverri þrumu, hverri titrandi jörð undir fótum hans, minnir Þór á að í heimi norrænna trúarviðhorfa er baráttan ekki endanleg sigurganga heldur eilíf áskorun sem viðheldur jafnvæginu í heiminum.

Eftir Fannar Már Guðmundsson

Stærð verksins er: 15,9 á breid, 23,9 á hæð

Verkið mitt sýnir heiminn byrja brenna eftir að surtur kveikir í honum.

Upplýsingar um verkið : Ég fékk aðstoð hjá konunni minn í að reyna koma þessari sögu saman í nokkur ljóð. Ég tel að þetta verkefni endurspegli einkunnarorð skólans. Þetta er klárlega frumkvæði þótt svo ég hafi fengið aðstoð frá konunni minni að búa til þessi ljóð enda er hún algjör snillingur í ljóðagerð og ég lærði helling af henni við gerð verkefnisins.
Þetta eru frumsamin ljóð það er ekkert annað en sköpun í mínum huga.

Dagsetning: 02.12.2025

Áfangi: ÍSLE2RB05

Kennari: Kolbrún Halldórsdóttir

Fenrisúlfur bundinn

Í þessu verkefni ákvað ég að vinna með Fenrisúlfinn úr Gylfaginningu. Mér fannst sagan um hann bæði kraftmikil og heillandi, sérstaklega hvernig hann er bæði ógn og tákn um frelsi. Fenrisúlfurinn er sonur Loka og Angurboðu og var frá upphafi talinn verða svo hættulegur að guðirnir óttuðust hann. Hann stækkaði hratt og varð svo sterkur að hann sleit allar keðjur sem þeir reyndu að binda hann með. Að lokum leituðu guðirnir til dverga sem að smíðuðu Gleipni, töfrahaft sem leit út eins og ekkert sérstakt, en var ómögulegt að slíta. Með þessari keðju tókst loksins að binda Fenrisúlfinn og halda spádómnum um Ragnarök tímabundið í skefjum. 

Í teikningunni minni reyni ég að fanga augnablikið þegar að hann er bundinn. Ég lagði áherslu á hvernig augun glóa af reiði og krafti, og hvernig kjálkarnir og líkamstjáningin sýna spennuna og baráttuna í honum. Mér fannst keðjurnar skipta miklu máli, ekki bara sem hlutir heldur sem tákn um örlög og ótta guðanna, og líka um það að stundum reyna menn eða goð að stjórna hlutum sem þau skilja ekki alveg. 

Þegar ég hugsa um skólaorðin Frumkvæði, Sköpun og Áræði, þá tengjast þau þessu verkefni mjög vel. Frumkvæði sé ég hjá guðunum sem þurftu að prófa eitthvað nýtt þegar venjulegar keðjur dugðu ekki til. Sköpun kemur fram í Gleipni sjálfum, sem var búinn til úr alls konar efnum. Fyrir mig kemur sköpun líka fram í því hvernig ég túlka söguna á mynd. Áræði tengist bæði Fenrisúlfinum, sem gefst aldrei upp þrátt fyrir að vera bundinn, og líka mér, þetta verkefni krafðist þess að ég þorði að teikna dramatíska senu sem er mikið út fyrir þægindarammann. Að lokum finnst mér Fenrisúlfurinn ekki bara vera goðsagnavera, heldur líka tákn fyrir átök, frelsi, ótta og styrk. Með þessari teikningu og textanum mínum vil ég sýna hvernig goðsögnin fær nýtt líf í skapandi vinnu og hvernig hún getur tengst bæði okkur sjálfum og gildum skólans. 

2. Titill verks: Yfir Ginnungagapi

3. Stærð verks: Ljóð á textaformi (tölvutækt).

4. Upplýsingar um verkið: Yfir Ginnungagapi er ljóð byggt á goðsögulegum frásögnum Gylfaginningar í Snorra-Eddu. Ljóðið dregur upp mynd af upphafi heimsins, þar sem Niflheimur og Múspell mætast í Ginnungagapi og úr því verður til Ýmir, frumvera alls lífs. Í ljóðinu birtist einnig Yggdrasill, hinn mikli askur sem heldur heiminum uppi, og viska Óðins sem hann aflar sér með fórn.

Ljóðið er samið í frjálsu formi og leggur áherslu á myndmál og tákn úr norrænni goðafræði. Það speglar einkunnarorð skólans á eftirfarandi hátt:

● Frumkvæði: Ljóðið er persónuleg og frumleg sýn á Gylfaginningu þar sem goðsögnin er túlkuð líkt og skapandi afl innan mannsins sjálfs.

● Sköpun: Inntak ljóðsins er sjálf sköpun heimsins, en einnig sköpun textans — myndmáls, tilfinninga og nýrrar túlkunar á fornum frásögnum.

● Áræði: Ljóðið nálgast goðafræðina af djarfð og leitast við að fanga stórbrotna orku heimsins sem bæði fæðist og fellur í hringrás.

Tengsl við Gylfaginningu eru bein: það fjallar um sköpun heimsins, Ými, goðin sem móta Miðgarð, Yggdrasil og sjálf heimsendafyrirbrigðið Ragnarök sem leiðir til endurfæðingar. Ljóðið leggur áherslu á að þessi goðsögn er eilíf hringrás — rétt eins og sköpunarkraftur mannsins.

Ég reyndi að fanga Vigríðsvelli, brennandi eldfjöllin sem loka vígvellinum þar sem herir goða og jötna mætast, í abstrakt málverki úr akríl í bland við teikningu. Myndin sýnir heiminn í upplausn og ragnarök að ganga í garð. Eldurinn og myrkrið yfir fjöllunum vísa í Surt og eld Múspells, en skrímslin og herirnir minna á Fenrisúlf og fleiri skepnur sem losna úr fjötrum eins og sagt er frá í Gylfaginningu.

Frumkvæði 

Endirinn er boði breytinga, breyting er tekur frumkvæði

Sköpun 

Eldurinn og eyðileggingin, heimurinn endurskapast í gegnum eyðilegginguna. Hringrás

Áræði

Guðirnir standa frammi fyrir Fenrir, berjast frekar en að flýja. Það er áræði að horfa í augun á heimsendi.

Ég málaði þetta verk af Fenri þann sem í Gylfaginningu stendur fyrir ógnina sem guðirnir reyndu að hemja en aldrei gátu raunverulega stjórnað.

Í sögunni vex Fenrir í skjóli Ásanna, hann fæðist saklaus en verður með tímanum tákn hins óviðráðanlega, þess sem brýst fram þrátt fyrir fjötra. 

Mér fannst eins og myndin þyrfti að sýna ekki aðeins dýr, heldur afl. Þess vegna læt ég hann rísa upp úr dimmum bakgrunni, hálfur úr heimi goðsagna, hálfur úr skugga heim.

Í verkinu opnar hann gin sitt upp í ljósið, líkt og örlagastundin í Ragnarökum þegar Fenrir gleypir sólina og kæfir heiminn í myrkri. Það augnablik finnst mér táknrænt. Ekki aðeins fyrir fall goðanna, heldur fyrir umbreytingu. Sólin sem hverfur og endar eina veröld og upphefur aðra.

Þegar ég málaði þetta hugsaði ég um það hvernig sköpun krefst oft þess að gleypa eitthvað gamalt. Eyða, breyta eða brjóta niður til að geta byggt eitthvað nýtt.

Fenrir var bundinn með Gleipni, ótrúlega fínri fjötur sem þó hélt honum föstum, þar til hann sleit sig lausan. Ég hafði fjötrana með á myndinni til líkja við óttan sem heldur manni oft aftur frá því að brjóta upp úr mynstrinu og skapa einhvað nýtt og frá því að taka frumkvæði.

Ég reyndi að sýna áræðni Fenris til að hefna sín á goðunum fyrir það hvernig þau komu fram við hann með því að sýna rifnu fjötrana og bræði hans að gleypa sólina til að enda heiminn

Miðgarðsormur

Miðgarðsormurinn er afkvæmi Loka og Sigyn. Og hefur búið í sjónum sem um liggur um öll lönd alveg þangað til Þór og Hymir fóru og veiddu hann. Þór fór að veiða hann út af hann vildi fara að vernda fólkið og sýna mátt sinn fyrir Hymi út af hann var alltaf að ögra honum og segja að hann myndi ekki þora að fara langt út á sjóinn og endaði á því að Þór fór og dró hann með sér. Áður en þeir lögðu af stað fór Þór inn í fjósið hjá Hymi og náði í hausin af stærsta uxanum og notaði það fyrir beitu. Þegar þeir lögðu af stað fór Þór mun lengra út á haf en Hymir þorir og hendir hausnum út í sjóin. Um leið og ormurin tekur á byrjar Þór að draga hann upp á borðstokk og byrjar að berjast en síðan sker Hymir línuna af hræðslu og ormurinn kemst í burtu.

Mjölnir er hinn frægi hamar Þórs, sonar Óðins, eins sterkasta goðs Þjóðverja og norrænna manna. Í Gylfaginningu segir að dvergarnir Brokkur og Sindri hafi smíðað Mjölni eftir veðmál við Loka. Hamarinn varð þó svolítið stuttur þar sem Loki truflaði smíðina, en hann er samt eitt öflugasta vopn goðanna. Þór notar Mjölni til að vernda Ásgarð og heim mannanna gegn jötnum og skrímslum. Þegar Þór kastar honum missir hamarinn aldrei marks og kemur alltaf aftur í hönd hans. Mjölnir er líka tákn fyrir vernd, styrk og helgi, og var notaður í fornum helgisiðum.

Lokaorð

Við sýndum allir frumkvæði allan tíman og unnum þetta saman, engin var að gera minna en hinir. Við ákváðum að gera málverk út af okkur öllum finnst skemmtilegt að mála og vorum sammála að því. Við ákváðum að gera þegar Miðgarðormurinn og Þór voru með sinn fyrsta bardaga út af okkur fannst þetta skemmtilegur atburður í bókinni. Engin okkar þurfti að sýna áræði út af við gerðum þetta allt saman, en Þór sýndi mikið áræði þegar hann fór og veiddi Miðgarðsorminn.

Baldur var skotin með misilsteinin. Höður sem var blindur og vissi að Baldur bróðir sinn væri ódrepanlegur, hikaði ekki við að skjóta hann með boga. Eftir þetta tekur Þór Loka og bindur hann við stein þar sem dropar úr snáki eru látnir leka yfir andlit hans. Sygyn, kona Loka, heldur skál undir til að koma í veg fyrir að þeir falli á andlit hans.

Í 3D myndinni er sýnt hvernig Loki blekkir Höð til að skjóta misilsteinum í Baldur. Næst sést nærmynd af örinni ferðast í átt að Baldri og síðan er sýnt hvernig Baldur grípur örina og horfir upp með svip á andlitinu, vitandi að þetta sár muni leiða hann til dauða. Ég valdi að gera 3D mynd vegna þess að það er krefjandi og hjálpar mér að þróa hæfileika mína í sköpun og 3D fjöri.

Hér að ofan má sjá ljósmynd sem ég tók á Selfossi í nóvember. Á ljósmyndinni sést í tvo hrafna en ég fór í leiðangur til þess að ná myndum af hröfnum á köldu miðdegi í nóvember. Ég var búinn að vera töluverðan tíma úti í kuldanum að reyna að ná góðum myndum en ekkert gekk. Ég var að fara að pakka myndavélinni ofan í tösku þegar tveir hrafnar komu fljúgandi og settust ofan á kirkjuturninn á Selfosskirkju. Á myndinni eru skemmtilegar andstæður ljóss og skugga en aðalatriði myndarinnar eru hrafnarnir tveir vegna þess að þeir tengjast Gylfaginningu.

Hrafnarnir tengjast Gylfaginningu vegna þess að Óðni, æðstum ása, fylgja tveir hrafnar sem heita Huginn og Muninn. Huginn og Muninn fylgja Óðni hvert sem hann fer eins og lesa má um í Gylfaginningu þegar Óðinn mætir á bálför Baldurs. Huginn og Muninn birtast fyrst í Gylfaginningu þegar Gylfi konungur í gervi Ganglera spyr Háan, Jafnháan og Þriðja um Óðinn og einherja hans. Þá er þeim Hugin og Munin lýst sem og hlutverki þeirra.  

Huginn og Muninn sjá til þess að Óðinn fái öll tíðindi í heiminum. Óðinn sendir Huginn og Muninn í dögun og þeir koma aftur um hádegisbil með fregnir. Ég var einmitt að taka myndir af hröfnunum um hádegisbil og sá því fyrir mér að þeir Huginn og Muninn væru að leggja af stað til Ásgarðs að segja Óðni tíðindi.  

Tenging við Gylfaginningu

Huginn og Muninn sátu saman og krunkuðu í svolítinn tíma áður en annar þeirra hóf sig á loft. Huginn og Muninn hafa lokið eftirliti sínu í bili og taka á flug upp til Óðins. Það er farið að rökkva og Huginn og Muninn ætla að færa Óðni þær fréttir sem þeir hafa safnað saman á flugi sínu um heiminn þann daginn.

Hvaða tíðindi bera þeir Huginn og Muninn Óðni þennan dag? Segja þeir honum hversu margir gestir voru í pylsuvagninum eða hversu margar grafir sé búið að taka í Selfosskirkjugarði. Á Óðinn von á einherjum sem hafa fallið nýlega í orrustu eða fær Hel að taka á móti veiku eða gömlu fólki?

Sem augu og eyru Óðins hafa Huginn og Muninn mjög mikilvægt hlutverk. Óðinn er æðstur ásanna og ber því ábyrgð á að vita hvað á gengur í heiminum. Þrátt fyrir að Óðinn hafi tekið sopa úr viskubrunninum Mímisbrunni og þar af leiðandi tapað öðru auganu er hann ekki alvitur. Með hjálp Hugins og Munins er hann nær alvitur vegna þess að þeir eru augu og eyru Óðins og sjá til þess að ekkert fari fram hjá honum. Óðinn ber mörg nöfn vegna frægðar sinnar og eitt af þeim er Alföður. Nafnið Alföður lýsir vel ábyrgðinni sem Óðinn ber gagnvart Ásgarði og öllum sem þar búa. Óðinn gengur líka undir nafninu Hrafnaguð en það er dregið af hröfnum hans, þeim Hugin og Munin, og þeirri staðreynd að vegna hrafna sinna veit hann svo margt.

Ég leyfði ímyndunaraflinu að ráða við gerð þessa verkefnis og hafði auk þess einkunnarorðin frumkvæði og sköpun að leiðarljósi. Ég hafði frumkvæði að fara út með myndavél í nístandi kulda og berar hendur að vopni. Ég notaði sköpun til þess að ljósmyndin gæti sagt sögu. Ég var áræðinn vegna þess að ég vann ljósmyndina og verkefnið þangað til að ég var orðinn sáttur með útkomuna. 

Stærð verks: breidd 10cm x lengd 21cm

Lokaverkefnið mitt er 3D prentaður Þórshamar, Mjölnir. Í Gylfaginningu er Þór kynntur sem sterkasti allra ása og helsti verndari goðanna. Mjölnir er hans helgasti gripur og táknar óbilandi styrk, réttlæti og vernd gegn jötunum. Mjölnir bregst aldrei og kemur alltaf aftur í hönd Þórs þegar hann kastar honum. 

Ég valdi að gera mína útgáfu af Mjölni með innblæstri úr Marvel heiminum, þar sem hamarinn er sjónrænt þekktastur í dag. Þótt Marvel sé nútímatúlkun er táknrænt hlutverk Mjölnis það sama, hann stendur fyrir kraft, verndun og átökin milli reglu og óreiðu. Með þessu vildi ég sameina gömlu goðsögnina og nútímaleg hönnun og gera gripinn að listaverki sem hægt er að snerta og halda á sem endurspeglar hvernig norrænar sögur lifa áfram í menningu nútímans. 

Ferlið var að ég hannaði hamarinn í 3D forriti, prentaði hann út, sem tók um 4 klukkutíma, svo þurfti ég og fjarlægja allt stoðefni og ganga frá honum. Þetta reyndi bæði á þolinmæði og nákvæmni, en gerði lokaútkomuna miklu betri. 

Frumkvæði í því að velja óhefðbundna leið til að túlka goðsögn.

Sköpun í útliti, hönnun og rafrænni framkvæmd verksins.

Áræði í því að blanda saman menningu, goðafræði og nýjustu tækni til þess að skapa eitthvað eftirtektarvert. 

þungur Mjölnir eldingu slær.

Ormur rís úr djúpi sem hlær 

höggið lætur heiminn fjær .

Þór í stormi með skýin svo tær

skelfir jörð og himins skær

Jörmungandur rís svo stór og slær ,

Mjölnir fellur og myrkrið skreið 

Sólin skein svo gul svo tær 

En Mjölnir reys sem þór fær.

Byrði Ýmis

1080 x 1080 pixles 

Verkið heitir Byrði Ýmis og sýnir þegar Óðinn og systkini hans drápu Ými.

Ég setti líka inn tengil á myndband af mér að teikna verkið.

https://youtu.be/igXkDDUoJBA?si=p_RBA5ABGiQN72tr

Í bókinni eru margir feður og synir taldir upp svo mér finnst blóðbönd vera sterkur leikur hér. Her er líka sköpun á fatnaði á fötum sem eru áreiðanleg og endast.einnig er þarna nýtt frumkvæði í að gera gamla hluti nýja og ekki allir sem eru í þessum bransa.

Eins hjálpumst við að að draga upp snið, sníða og sauma víkingaföt eins og þessi sem þeir feðgar klæðast. Þarna eru þeir í sinni búð á Víkingahátíðinni á Vífilstaðatúni í Hafnarfirði. Þeir verða svo þar með til sölu heimagerð kerti, töskur, fatnað og fleira sem við erum að græja og gera yfir veturinn.

Ég valdi að segja frá Loka því hann er það eina sem ég man eftir því þetta er mjög flókinn heimur hjá goðunum. Loki er hættulegur , snjall og flókinn.

Loki er mjög áhugaverð persóna og örugglega sú áhugaverðusta í goðfræðinni. Í byrjun var hann hrekkjóttur og óútreiknanlegur en svo varð hann illur. Loki hefur þann hæfileika til að breyta sér í hvaða lífveru sem er og getur leyst ótrúleg vandamál sem enginn annar getur. Hans stærsta svik er þegar hann lætur Höð drepa Baldur eftir það rauf hann öll bandalög við goðina. Börn Loka eru Fenrúlfur, Miðgarðsormur og Hel og þau gegna öll stóru hlutverki í Ragnarökum.

Þór er sonur Óðins og Jarðar og er verndari manna og Miðgarðs. Kona hans er Sif og börn hans eru Þrúður, Móði og Magni og síðan stjúpsonur Þórs Ullur.

Í Gylfaginningu í Snorra-Eddu er Þór ein sterkasta og mest áberandi persónan. Þar er sagt frá ferðum hans, þeim áskorunum sem hann tekst á við og hvernig hann notar Mjölni til að halda jötnum í skefjum. Þess vegna tengist myndin Gylfaginningu mjög vel, þar sem hún fangar sömu mynd af Þór sem óbilandi og hetjulegum guði.

Stærð málverksins: B 35 cm H 45cm

Verkið varð til þegar ég fór að reyna að tengja Gylfaginningu við áhugamál mitt sem er fótbolti.  Mér þótt spennandi að velta fyrir mér hvernig örlagnornirnar myndu spegla sig í nútímanum og hvernig þær myndu koma að áhugamáli mínu.

Einkunnarorð skólans frumkvæði – sköpun – áræði sjást í þessu verki. 

Frumkvæði: Hugmyndin að tengja eitthvað úr Gylfaginningu við áhugamál mitt

Sköpun:  Ljóðið örlaganornir í fótbolta

Áræði:  Að gera verkefnið einn

Ragnarök – Myndverk

1. Fullt nafn höfundar

Erlendur Ásberg Guðmundsson

2. Titill á verki

Ragnarök

3. Upplýsingar um verkið

Ég ákvað að gera mynd af Ragnarökum úr Gylfaginningu vegna þess að það er eitt mest spennandi atriðið í allri sögunni. Myndin sýnir Fenrisúlf, eld frá Surt og sólina sem hverfur. Ég reyndi að hafa myndina frekar dökka til að láta hana líta út eins og heimurinn sé að farast, en samt með smá ljós í fjarska sem á að tákna að það kemur nýr heimur eftir Ragnarök.

Ég hannaði myndina sjálfa á tölvu þar sem ég hef góða tölvakunnáttu og hef gaman að búa til myndir og svo teiknaði ég lika myndina að auki