Góry Świętokrzyskie porośnięte są jodłami i bukami. Można tu spotkać wiele zwierząt: dziki, lisy, sarny, wiewiórki, zające, borsuki, jelenie, daniele, kuny, łasice, nietoperze, popielice, orzesznice i inne gryzonie.

Największymi rzekami są: Kamienna – przepływająca przez nasze miasto oraz Nida na południu województwa. Na naszym terenie funkcjonuje od 1950 r. Świętokrzyski Park Narodowy, 5 parków krajobrazowych, kilka rezerwatów przyrody oraz obszar Natura 2000. Największym szczytem jest Łysicia – 614 m n.p.m.  Z kolei w legendach została rozsławiona Łysa Góra, na której to według podań ludowych odbywały się sabaty czarownic.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 37.

Pierwsze wzmianki historyczne dotyczące, wchodzących obecnie w skład miasta, wsi Ostrów i Częstocice pochodzą z 1369 i 1374 roku. Ówczesna wieś Ostrów leżała na prawym brzegu Kamiennej i należała do rodu Rawitów. U schyłku XVI wieku jej właścicielem został Jakub Gawroński herbu Rawa, który zezwolił na wymierzenie i wykarczowanie placów pod budowę domostw na terenie puszczy na lewym brzegu rzeki Kamiennej obok starej kapliczki. Wyznaczył Rynek i tak zaczęło istnieć miasto. Za datę powstania miasta przyjmuje się 1597 rok. 

Nasze miasto wielokrotnie zmieniało właścicieli, którzy dokładali swoje cegiełki w jego budowę. Jego właścicielem był np. Janusz Ostrogski, który na miejscu kapliczki wybudował kościół parafialny i podzielił swoje ziemie, dzięki czemu powstał klucz dóbr ostrowickich.

Właścicielem Ostrowca był też Jerzy Dobrzański, który założył pierwszą kuźnicę                      w Kuźni, która jest dziś dzielnicą miasta, a potem hutę. Kolejna huta powstała w naszym mieście w latach 1837-1839 w Klimkiewiczowie, wpisując już na trwałe hutnictwo w krajobraz naszego miasta.

Pokłady pasiastego krzemienia powstały 155 mln lat temu. Człowiek na tym terenie pojawił się 4 tys. lat p.n.e. i został aż do epoki brązu. Wyroby z krzemienia pasiastego odnajdowane są nawet w promieniu 700 km. 

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 36.

Dziś na jej szczycie nazywanym Świętym Krzyżem stoi klasztor, który nie raz zasłynął w historii Polski. Ufundował go Bolesław Chrobry w 1006 r. Sława przechowywanych tu Relikwii Drzewa Krzyża Świętego spowodowała, że pielgrzymują tu polscy królowie – np. Władysław Jagiełło. Na Świętym Krzyżu mieścił się kiedyś klasztor benedyktynów, potem było tu jedno z najcięższych więzień, a po II wojnie światowej klasztorem opiekują się Ojcowie Oblaci. 

Na szczycie Świętego Krzyża, Łysej Góry czy Łyśca można zobaczyć też wieżę telewizyjną oraz gołoborza. 

W części grzbietowej i zboczowej występują naturalne odsłonięcia piaskowców a także rumowiska skalne, a największy pas skałek zajmuje  wschodnią   część wzniesienia. 
Najciekawszym obiektem w rezerwacje jest niewątpliwie Kapliczka Świętej Rozalii, znajdująca się z szczelinie skalnej, od frontu zabudowanej ażurową drewnianą ścianą. Drzwi do kapliczki zawsze są otwarte. Kapliczka prawdopodobnie powstała w XVII lub XVIII wieku, w czasach wielkich epidemii. Święta Rozalia miała chronić mieszkańców okolicznych wsi od zarazy. Jej kult pochodzi już ze średniowiecza i opiera się o legendę, mówiącą o tym, że Rozalia ukazała się mieszkance toczonego zarazą Palermo. Powiedziała jej, że jeżeli mieszkańcy odnajdą jej ciało i przeniosą do miasta, zaraza ustąpi. Podobno postąpiono tak, jak rozkazała i miasto zostało ocalone.

 
Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 56.

Na górze tej, potocznie zwanej przez mieszkańców Oblęgora Sieniawką znajduje się piękna kapliczka Matki Boskiej, zbudowana przez rzeźbiarskie małżeństwo ze Strawczyna Urszulę i Alojzego Cedrów. 

O urokach tego miejsca może świadczyć także to, że właśnie tu wybudował swój dom piosenkarz, autor tekstów i aktor Andrzej Piaseczny. Jak wspominał w jednym z wywiadów, wędrował kiedyś po Górach Świętokrzyskich i nagle wyszedł z lasu na polanę, z której rozpościerał się niewiarygodny widok. To miejsce zrobiło na nim ogromne wrażenie i sam nie wie jak to się stało, ale po kilku latach stał już tam jego dom.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 57.

Jak z innych wzniesień tak i z Baraniej Góry rozciągają się piękne widoki na okolice i powiatowe miasto Kielce. 

Barania Góra stanowi jeden z dwóch rezerwatów podlegających ochronie przyrodniczej znajdujących się na terenie gminy Strawczyn. 

Zbudowane jest ze skał okresu triasu. 

Wzniesienie porasta drzewostan złożony głównie z:  jodły i buka, miejscami z sosny, dębu szypułkowego, osiki, brzozy i grabu, gdzieniegdzie rośnie jawor i bardzo dobrze odnawia się modrzew europejski, świerk i jesion w wąwozach, w miejscach wilgotnych wiąz górski i olsza czarna.

Na Baranią Górę można dotrzeć znakowanymi szlakami – z Oblęgorka koloru czarnego lub głównym szlakiem świętokrzyskim koloru czerwonego. 

Uroku i malowniczego piękna całej okolicy dodają lessowe wąwozy, które są miejscami przekształcone w nieckowate dolinki.
W Rezerwacie Barania Góra w drzewostanie obok świerka, osiągającego tu imponujące rozmiary, pojawia się także jodła i buk. Runo jest bardzo bogate.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 58.

Założycielem JuraParku Bałtów – pierwszego w Polsce parku dinozaurów było Stowarzyszenie Delta. Budowa Jura Parku miała związek z odkrytymi na tym terenie tropami dinozaurów. W 2001 roku dr Gerard Gierliński zwabiony do Bałtowa legendą o czarciej stopce odnalazł w Bałtowie  ślad dużego dinozaura drapieżnego – allozaura. Trop ten według legendy miał zostawić diabeł próbujący przeskoczyć dolinę rzeki Kamiennej. W tym samym roku udało się znaleźć jeszcze dwa inne tropy –  stegozaura i kompsognata. 

Park z modelami dinozaurów w Bałtowie otwarto w sierpniu 2004 r. Dziś Bałtowski Kompleks Turystyczny to wiele atrakcji: Zwierzyniec Bałtowski, Park Rozrywki, Kino Emocji Cinema 5D, Rollercoaster, Prehistoryczne Oceanarium, Ośrodek Jazdy Konnej „Kraina Koni”, Wioska Czarownic „Sabatówka” czy Polska w Miniaturze oraz działająca w zimie Szwajcaria Bałtowska oraz Wioska Świętego Mikołaja.

Bałtów to także inne atrakcje. Można zobaczyć tu urokliwe wąwozy lessowe, stary młyn oraz pałac Drucckich-Lubeckich, zabytkowy kościół i rezerwaty przyrody „Ulów” i „Modrzewie”.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 62.

Po I wojnie światowej znowu zaczęli pojawiać się tu kuracjusze praz założono sanatorium dla dzieci. [1]

Pierwotny park zdrojowy tworzył tzw. ogród angielski, który poprzecinany był krętymi dróżkami, których jedynym regularnym elementem była Aleja Marzeń prowadząca do bramy parkowej. Dziś w zabytkowej części parku dominują drzewa liściaste (80%), krzewy oraz drzewa iglaste. Rosną tu lipy, jawory, kasztanowce, klony, leszczyny, brzozy, głogi, olszyny, jesiony modrzewie oraz dęby.

Zamek pełnił też funkcje rezydencjonalne dla polskich władców oraz ich rodzin. W zamkowych murach kilkukrotnie gościli królowie z dynastii piastowskiej (Władysław Łokietek i Kazimierz Wielki), a także Władysław Jagiełło. Warownia wraz z podległymi wsiami (wchodzącymi w skład starostwa chęcińskiego) dedykowane były również żonom i wdowom królewskim. Najbardziej znaną królową, która rezydować miała w chęcińskim zamku była Bona Sforza, żona Zygmunta I Starego. Po III rozbiorze Polski zamek popadać zaczął w ruinę. W latach 60-tych XX w. w okolicach zamku nakręcono film pt. „Pan Wołodyjowski", w reżyserii Jerzego Hoffmana.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 65.

Historia ćmielowskiej porcelany zaczęła się pod koniec XVIII w., kiedy miejscowy garncarz Wojtas skupił wokół siebie grupę rzemieślników i stworzył niewielką manufakturę produkującą wyroby gliniane i fajansowe. Hrabia Jacek Małachowski także wsławił się w historii stworzeniem fabryki wyrobów fajansowych w Ćmielowie. „Białe złoto” szybko stało się modne.

W Ćmielowie znajdują się też ruiny renesansowego zamku zbudowanego w latach 1519-1531 przez Krzysztofa Szydłowieckiego. Podczas potopu szwedzkiego zamek został zdobyty, a w czasie wojny północnej zniszczony i częściowo rozebrany.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 66.

Jędrzejów słynie przede wszystkim z Muzeum im. Przypkowskich, gdzie zgromadzono jedną z największych w Europie kolekcji zegarów oraz przyrządów astronomicznych.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 66.

 W Kielcach warto odwiedzić Pałac Biskupów Krakowskich, katedrę, Karczówkę oraz Muzeum Zabawek i Zabawy. 

 Uczniowie nie mogą z kolei pominąć Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego – o którym jeszcze powiemy. Jeśli jesteśmy już przy nazwisku pisarza, to na Skwerze Żeromskiego znajduje się Pomnik Państwa Podziemnego.

 Kadzielnia to z kolei miejsce, które upodobali sobie studenci i uczniowie, którzy jak tylko zrobi się ciepło czmychają z budynków Alma Mater na świeże powietrze. Kadzielnia to dawny kamieniołom. Znajduje się tu skupisko jaskiń, największe z regionie oraz przepiękny amfiteatr, gdzie latem odbywają się koncerty i różne imprezy.

Kielce posiadają też piękny park miejski z Aleją Gwiazd oraz pomnik... Kiełka. Kiełek to dzik z legendy o powstaniu Kielc. Można się z nią zapoznać przy jego pomniku przy Placu Artystów.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 67

Mieści się tu też pałac Popielów, który można zwiedzać. Zwiedzanie obejmuje  salę balową, salony, taras widokowy, krużganki i XVIII w. kaplicę. Zgromadzono tu także rodzinne fotografie, cenne obrazy, srebra, zegary, odznaczenia, książki, porcelanę i wiele różnych pamiątkowych przedmiotów. Pozostałe dzieła sztuki z pałacu w Kurozwękach można oglądać w Muzeum Narodowym w Kielcach jako depozyt rodziny Popielów.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 70.

Mówi się, że w Opatowie była pierwsza polska komandoria templariuszy założona za czasów Henryka Sandomierskiego, który uczestniczył w krucjatach do Ziemi Świętej. Pozostałością klasztoru templariuszy ma być rzekomo kolegiata św. Marcina. Od XV wieku do utraty niepodległości Opatów był miejscem sejmików dawnego województwa sandomierskiego. 

   W 1502 roku podczas najazdu Tatarów miasto zostało niemal całkowicie zniszczone. W 1514 roku dobra opatowskie kupił kanclerz wielki koronny Krzysztof Szydłowiecki, który otoczył miasto murami i je ufortyfikował czterema bramami. Każda brama wskazywała jeden z kierunków świata. Były to bramy: Krakowska, Sandomierska, Lubelska i Warszawska. Do dziś pozostałością tych umocnień jest zachowana jedyna Brama Warszawska, która stanowi zabytek i atrakcję turystyczną.

Po śmierci Szydłowieckiego miasto było własnością kolejno: Tarnowskich, Ostrogskich, Lubomirskich, Potockich  Karskich. W XVIII w. Opatów stał się przystanią dla wielu Greków, którzy na ziemiach Królestwa Polskiego szukali schronienia przed prześladowaniami tureckimi. 

W okresie powstania styczniowego, miasto było miejscem bitwy pomiędzy oddziałami II korpusu generała Józefa Hauke-Bosaka a Rosjanami. Do historii przeszła największa a zarazem ostatnia bitwa powstańcza - Bitwa Opatowska. W lesie w pobliżu wsi Gołoszyce znajdują się mogiły poległych powstańców.

Najbardziej znanym zabytkiem jest Kolegiata Świętego Marcina. Pełni funkcję kościoła parafialnego posiadającego status kolegiaty. Do atrakcji jakie można zwiedzić w Opatowie musimy także zaliczyć podziemia. Jeśli znajdziecie się w Opatowie musicie też koniecznie udać się na najlepsze pączki w okolicy – do cukierni u Szarego i zaopatrzyć się w krówki opatowskie.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 70.

Będąc w Sandomierzu trzeba koniecznie zwiedzić Bramę Opatowską, skąd można podziwiać widok na miasto. Jak na miasto królewskie przystało, w Sandomierzu znajduje się zamek wzniesiony przez Kazimierza Wielkiego, który był wiele razy niszczony i odbudowywany. Do obecnych czasów ocalało jednie jedno skrzydło, w którym znajduje się Muzeum Okręgowe. 

Jedna z najstarszych szkół średnich w Polsce – Collegium Gostomianum również mieści się w Sandomierzu. Szkołę ufundowano już na początku XVII w. To tu uczyli się bohaterowie „Popiołów” Stefana Żeromskiego.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 72.

 W czasie potopu szwedzkiego zamek został złupiony i popadał w ruinę. Jego kolejni właściciele nie remontowali go, a niektórzy traktowali jako atrakcyjną i romantyczną ruinę.

Zamek w czasach swej świetności zapierał dech w piersi i był swego rodzaju kalendarzem. Cztery wieże to cztery pory roku, 12 sal to dwanaście miesięcy, 52 pokoje to liczba tygodni w roku i 365 okien odpowiadającym ilościom dni w roku. Jak wieść niesie sala jadalna miała szklany strop, co sprawiało, iż wydawało się, że jest to wielkie akwarium. 

Zamek ma też prywatne źródełko, które zaopatrywało zamek w wodę. Stajnie zamkowe posiadają też doskonałe właściwości akustyczne, a w czasach świetności podobno wisiały tam lustra.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 75.

Znajduje się tu także klasztor cystersów, który został zbudowany na przełomie XII i XIII wieku. Klasztor dwukrotnie niszczyli Tatarzy. Dużą rolę miejscowi cystersi odgrywali w dziedzinie gospodarczej. Zakonnicy zajmowali się hodowlą, młynarstwem, tkactwem, a także górnictwem i hutnictwem. Dali też początek Staropolskiemu Zagłębiu Hutniczemu.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 75.

Dąb owiany jest legendą. Pod dębem wypoczywał Bolesław Krzywousty i Władysław Jagiełło, a Kazimierz Wielki rozsądzał sprawy chłopów. Pod Bartkiem szukał także cienia strudzony polowaniem Władysław Jagiełło. Tu także swój obóz rozbił Jan III Sobieski, który wracał spod Wiednia i podobno schował w dziupli szablę turecką, rusznicę i gąsiorek z miodem.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 76.

Obecnie walcowania żelaza jest cennym zabytkiem techniki.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 39.

W czasie I wojny światowej Zakłady Ostrowieckie zostały w znacznym stopniu zniszczone. W okresie międzywojennym hutę rozbudowano. W zakładzie produkowane były wagony kolejowe, rury lane ośrodkowo, części do parowozów, samochodów, czołgów, armat oraz konstrukcje stalowe. Po II wojnie nazwę zakładów zmieniono na Hutę im. Marcelego Nowotki. W latach 70. XX w. wybudowano nowy zakład metalurgiczny na północno-wschodnich obrzeżach miasta. W czasie największego zatrudnienia w hucie pracowało ponad 17 tys. osób

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 40 i str. 44.

Podczas potopu szwedzkiego został zniszczony przez wojska księcia Siedmiogrodu Jerzego Rakoczego, który przebywał na zamku w Ćmielowie. Po potopie kościół został odbudowany i zmienił patrona na Św. Michała Archanioła. Obok kościoła znajdowała się dzwonnica i cmentarz, a cały teren był ogrodzony.

Kościół został przebudowany sto lat później, jednak nie wybudowano do końca dwóch wież. Liczba mieszkańców Ostrowca rosła, toteż kościół trzeba było przebudować. W roku 1904 ówczesny proboszcz się do inż. architekta Stefana Szyllera z Warszawy z propozycją zrobienia projektu rozbudowy istniejącego kościoła. Kościół udało się przebudować dopiero po I wojnie światowej.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 42.

Budowę kościoła na tym osiedlu zainicjował dyrektor Zakładów Ostrowieckich Mieczysław Iwaszkiewicz ok. 1930 r. Początkowo budynek miał być przeznaczony na kaplicę zakładową. Kościół zbudowany został w 1932 r. wg projektu sporządzonego przez Tadeusza Rekwirowicza, technika Zakładów Ostrowieckich. Głównym fundatorem świątyni był Mieczysław Iwaszkiewicz. Świątynia jest w stylu zakopiańskim, drewniana, trójnawowa w formie bazylikowej, z trójbocznie zamkniętym prezbiterium z zadaszonym obejściem. 

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 44.

Pałac zbudowano w Częstocicach, na miejscu starego drewnianego dworu istniejącego do połowy XIX wieku. Rozpoczętą w latach 70. XIX wieku do 1899 roku. Wśród gości odwiedzających Wielopolskich w Częstocicach, znaleźć można wiele wybitnych osobistości - w 1920 roku w pałacu gościli kapitana Charlesa de Gaulle, przebywających w okolicy wraz z francuską misją wojskową. Po śmierci Zygmunta Wielopolskigo pałac sprzedano Zakładom Ostrowieckim. 

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 45.

Do śmierci ojca Stanisław Saski samodzielnie zarządzał ostrowieckim browarem, a później w wyniku podziału majątku Juliusza Saskiego współwłaścicielami przedsiębiorstwa zostali Julian i Józef Sascy oraz Maria Cybulska.  W czasie II wojny światowej  30 września 1942 r. na ostrowieckim Rynku powiesili 56-letniego Stanisława Saskiego jako jednego z trzydziestu zakładników zatrzymanych po wysadzeniu mostu na Romanowie. Wydarzenie to upamiętnia pomnik na ostrowieckim rynku. Browar został zlikwidowany w latach 70. XX w. Pod koniec stanu wojennego, w 1984 r. rozpoczęto prace mające na celu przekształcenie go na centrum kulturalne. Dziś w pięknie wyremontowanym budynku swoją siedzibę mają instytucje kultury: Miejskie Centrum Kultury, Biuro Wystaw Artystycznych, Informacja Turystyczna oraz biblioteka miejska.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 46.

Wielu turystów przebywa tu, aby zwiedzić piękny dworek pisarza. Muzeum nie jest jednak jedyną atrakcją tej miejscowości. Do pałacyku wiedzie ponad stuletnia, upiększająca okolice Aleja Lipowa. W pobliżu mieści się Muzeum Kowalstwa  Artystycznego.

W 1900 roku z okazji jubileuszu 25-lecia pracy literackiej Henryk Sienkiewicz otrzymał w darze od narodu pałacyk w Oblęgorku. 

W 1901 pisarz po raz pierwszy przybył do Oblęgorka, wraz ze swoim synem przyjechali z potajemną wizytą zobaczyć, jak idą prace remontowe i od razu zachwycił się naszą okolicą: widokiem Baraniej Góry, polami, lasami, wąwozami, strumykami, parkiem i oczywiście pałacykiem.  Do roku 1914 Oblęgorek był dla pisarz miejscem letniego wypoczynku. Po śmierci Sienkiewicza  dobra oblęgorskiego objęła jego rodzina. Od 1958 roku mieści się tam muzeum urządzone na wzór mieszkania. Znajdująca się tam wystawa biograficzno-literacka, prezentuje oryginalne pamiątki po Sienkiewiczu. Są to m.in. listy, albumy, rękopisy. 

 

 

 

 

 

 

 

Wokół muzeum znajduje się park urządzony w stylu angielskim przez wybitnego projektanta ogrodów – Franciszka Szaniora. Zajmuje powierzchnię 2 ha. U podnóża skarpy płynie strumyk „Gacówka”.

Do pałacyku wiedzie czterorzędowa aleja lipowa  zasadzona w 1904 roku  przez Józefa Zapałę oraz Józefa Czarnieckiego.  W obrębie parku rośnie dziewięć pomników przyrody. Należą do nich: dęby, platan, tulipanowce, klony, modrzewie. Od frontu cisy i płacząca brzoza.

Z pierwszej hipotezy wynika, iż owa nazwa wywodzi się z celtyckich języków. 

Druga teoria mówi o pochodzeniu starosłowiańskim – brьnьnъ, czyli  „błotnisty”- „błoto”. Zapisy historyczne z 1490r.: „wes Brenna”, „wes Bren”. 

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 90.

Podczas II wojny światowej partyzanci z Brennej, Górek Małych i Górek Wielkich ukrywali się w jaskiniach, np. na Trzech Kopcach. Wiosną 1944 roku z rąk nazistów zginęli Karol Heller, Stanisław Heller (dwaj bracia) i Ludwik Kłósko. W lutym 1945r. czterech mieszkańców Brennej i dwudziestu jeńców włoskich naziści spalili żywcem w stodole. Wykonano jeszcze parę podobnych egzekucji. Wyzwolenie wsi rozpoczęło się 4 kwietnia 1945 roku, a następny etap 30 kwietnia 1945 roku. 

Po wojnie gmina szybko się rozwijała. W 1952 roku liczba mieszkańców wynosiła około 5500 – 6000 tys. Dziś liczba ludzi zamieszkujących gminę oscyluje w granicach 11 000 tys. 

Gmina Brenna została oficjalnie utworzona w 1972r. Skład: Górki Wielkie, Górki Małe, Brenna.

w których przez lato można pływać.

 i XVII wieku musiał wynieść pokutny, zrobiony z kamienia krzyż na daną górę.

Zgodnie z tradycją, w ostatnią niedzielę sierpnia w Brennej obchodzone są dożynki. To barwne wydarzenie przepełnione radością i chęcią uczestniczenia w korowodzie dożynkowym. Te chwile na długo pozostają w pamięci przyjezdnych. Impreza trwa cały dzień i noc, a program występów odwołuje się do kultury i tradycji naszego regionu. Barwny korowód wyrusza spod Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Brennej Pinkas do Brennej Centrum, gdzie w amfiteatrze odbywa się część religijna - nabożeństwo ekumeniczne, obrzęd dożynkowy prowadzony przez kapłanów z parafii katolickiej i ewangelickiej w towarzystwie miejscowych zespołów regionalnych, a także część artystyczna - podczas której na scenie prezentują się wszystkie zespoły regionalne z Brennej, a także grupy muzyczne, soliści, tancerze. Zabawa kończy się nad ranem. Obok Nocy Świętojańskiej dożynki są najważniejszym artystycznym wydarzeniem w gminie Brenna. Co świadczy o ich popularności? 

Z pewnością ich stałość i długoletnia tradycja. Połączenie sfery sacrum - nabożeństwa i obrzędowości ludowej ze sferą profanum - zabawą festynową i koncertami. Stanowi to złoty środek, przepis na zabawę, która łączy wielopokoleniową społeczność. 

 

Sosnowiec to wyjątkowe miejsce w Polsce. Znajdziemy tutaj miejsca, obiekty, które się wyróżniają, mają niezwykły klimat. W Sosnowcu nie ma nudy. To piękne miasto które cały czas się rozwija.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 101.

Nazwa miasta Sosnowiec pochodzi od borów sosnowych, porastających te tereny przed 1830 rokiem. W dniu 10 czerwca 1902 roku Sosnowiec otrzymał prawa miejskie.

 Obecnie w obrębie Sosnowca znajduje się 20 dzielnic. Nasza szkoła znajduje się w dzielnicy Niwka. W naszym mieście znajdziecie wiele ciekawych miejsc i zabytków. Zaprezentujemy Wam te najbardziej według nas interesujące. 

Obecnie Zamek Sielecki jest siedzibą Sosnowieckiego Centrum Sztuki. Wokół rozciąga się jeden z najstarszych i największych parków miejskich w Sosnowcu.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 103.

Pierwsze wzmianki    o miejscowości zwanej Czanstachowa pojawiły się w roku 1220 w dokumentach biskupa krakowskiego Iwa Odrowąża. Rozwojowi miasta sprzyjało położenie na szlaku handlowym między Wielkopolską i Małopolską. Co ciekawe słynny jasnogórski klasztor znajdował się kiedyś we wsi zwanej Częstochówką poza granicami tak zwanej Starej Częstochowy. Obie części połączyły się dopiero w XIX w.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 107.

To jedno z najstarszych miast w Polsce. Można znaleźć tu wiele urokliwych miejsc. Mało osób wie, że Wieża Piastowska z banknotu 20 zł znajduje się właśnie w Cieszynie. 

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 108.

W Katowicach mieści się także Muzeum Śląskie, które powstało w 1929 r. i działało do II wojny światowej, a potem wznowiło swoją działalność w latach 80. XX w. Muzeum ma bogate zbiory.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 108.

Jak pisał Jan Długosz - Skoczów to „pierwsze miasto nad Wisłą od jej źródeł", a przy tym jedno z najstarszych miast Śląska Cieszyńskiego, leżące od wieków na ważnych szlakach handlowych. 

To brama do Beskidu Śląskiego. Miasto może oczarować ładną Starówką, na Rynku, prócz secesyjnych kamienic, stoi późnobarokowy Ratusz z XVIII wieku z obrazem Św. Jana Sarkandra, który w tym mieście otaczany jest szczególnym kultem.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 109.

Dziś z Ustronia prowadzi wiele szlaków. To bardzo malownicze miasteczko. 

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 110.

Historia dzisiejszej Wisły sięga przełomu XVI i XVII w., kiedy to pojawili się tu pierwsi osadnicy. Od drugiej połowy XIX w., okolice Wisły odwiedzane są przez coraz większą liczbę podróżników. Za odkrywcę Wisły na szeroką skalę trzeba uznać Bogumiła Hoffa. Ten badacz kultury ludowej odwiedził wieś w 1882 r. i zachwycony jej urokiem zaczął propagować jej walory. W 1885 r. wybudował pierwszą willę wypoczynkową „Warszawa”. Do Wisły zaczęli zjeżdżać letnicy. W lipcu 1896 r. odwiedziła Wisłę Maria Konopnicka, a w czerwcu i lipcu 1900 r. przebywał tu Bolesław Prus, który zamieszkał w drewnianej willi Ochorowicza, nazwanej na pamiątkę tego wydarzenia „Placówką”. Rok później, jesienią 1901 r., bawił tu Władysław Reymont, który pisał fragmenty „Chłopów”.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 111.

Stary Zamek, w którym obecnie mieście się Muzeum Miejskie, to miejsce z bogatą historią.. Budowę obiektu datuję się na I połowę XV wieku, która była obronną fortecą. W II połowie XVI w. zamek przeobraził się w renesansową rezydencję.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 112.

Jednym z najważniejszych wydarzeń w historii zamku był pobyt na nim 19 czerwca 1410 r. Jagiełły przy okazji pielgrzymki na Święty Krzyż w drodze na koncentrację armii przed bitwą pod Grunwaldem. XV i XVI wiek to czas rozkwitu zamku. 

W Bodzentynie mieści się też parafia pw. Świętego Stanisława Męczennika, który początkowo miał znaleźć się w katedrze wawelskiej, ale ostatecznie trafił do Bodzentyna.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 63.

Miasteczko ma układ renesansowy, z każdego rogu wychodzą prostopadłe do siebie ulice. Kamienice wokół Rynku pochodzą z XVIII w. Pośrodku Rynku stoi ratusz, który jest wizytówką miasta i został wybudowany w XVIII w. przez Aleksandra Czartoryskiego. Budynek był murowany, parterowy na planie prostokąta. Posiadał wieżę zegarową, która była wyższa niż obecna.          Budynek przypomina nam też mini sukiennice krakowskie. Był siedzibą władz miejskich, pełnił funkcje handlowe, gastronomiczne.

Po 1663 roku właścicielami wsi zostaje rodzina von Gablenz. Za ich posiadania dochodzi do podziału majątku i zubożenie wsi. Od 1777 roku Górzyn stanowi własność barona Dietricha Gottharda von Blomberg. Za jego czasów powstają zabudowania nowego folwarku oraz pałac, obecnie nie istniejący. Od końca XVIII wieku miejscowość dość często zmienia właścicieli. Od barona von Blomberg wieś zakupuje Adam Friedrich von Winanko und Werenstein, który już w 1799 roku odsprzedaje Górzyn królewskiemu szambelanowi Johannowi Karlowi von Hagen. W 1803 roku od von Hagena majątek zakupuje  Gerhard Johann von Alvensleben, a ten w 1806 roku odsprzedaje majątek rodzinie von Görne. W 1809 roku wieś jest w posiadaniu Zerboniego Sposetti. Po 1817 roku właścicielem majątku jest bankier z Berlina Carl Philip Krutsch. Po 1818 roku doszło do parcelacji majątku i zakupu ziemi przez miejscowych chłopów.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 117.

Od strony zachodniej góruje, dobudowana na początku XX stulecia, ceglana wieża; przed II wojną światową należał do ewangelików którzy do 1945 roku zamieszkiwali te tereny. Dziś Chocicz należy do parafii NNMP w Górzynie.

Wcześniej Chocicz nosił nazwę Hermswalde i był znacznie większą i bardziej rozwiniętą miejscowością. Niestety zawierucha wojenna, późniejsze przesiedlenia mieszkańców z kresów wschodnich, którzy nie wierzyli, iż zasiedlono tu ich na stałe były powodem zniszczenia różnych budynków. Trudno się jednak dziwić przesiedleńcom, gdyż przywieziono ich na byłe niemieckie ziemie, znienawidzonego wroga, który wyrządził im wiele krzywd. Niszczono piękne i cenne budynki - zabytki tylko dlatego, że były niemieckie.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 122.

Zadaniem grupy było rozpoznanie umiejscowienia obiektów wojskowych, stanu liczbowego i uzbrojenia wojsk niemieckich. Mieli też prowadzić działalność dywersyjną. Linia odry i Nysy Łużyckiej była ostatnią naturalną zaporą Niemców. Polscy żołnierze odnieśli tu wiele sukcesów i przekazywali bardzo cenne informacje. Mało brakowało a po wkroczeniu na te tereny armii radzieckiej zostali by rozstrzelani. W wyniku tragicznego nieporozumienia, oficer radziecki uznał polskich wywiadowców za dywersantów i kazał ich rozstrzelać, zostali rozpoznani i uratowani w ostatniej chwili.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 126.

Początki miasta nie są dokładnie znane, ponieważ żaden dokument lokacyjny nie przetrwał do czasów współczesnych. Jednym ze źródeł pozwalających określić w czasie istnienie Zielonej Góry, jest dokument wystawiony przez Henryka III Głogowskeigo, datowany na 5 marca 1302 roku

Miasto przez niemal całą swoją historię związane było z Dolnym Śląskiem, a konkretniej księstwem głogowskim. Gród posiadał fortyfikacje i zamek– przedstawiał on jednak nikłą wartość strategiczną i najprawdopodobniej z rozkazu wizytującego te ziemie Jana Luksemburczyka został zburzony.
W Zielonej Górze jest wiele urokliwych miejsc, które można zobaczyć.  Stary Rynek wybudowany został w XVI wieku na kształt prostokąta z umieszczonym w samym środku ratuszem. Zabudowa przez setki lat ulegała licznym uszkodzeniom, dlatego wielokrotnie zostawała przebudowywana. Z starych zabudowań została też Wieża Łazienna z XV w. oraz mury miejskie. W mieście mieści się też Kościół Najświętszego zbawiciela. To trójnawowa budowla sakralna pochodząca z XIX wieku. Wybudowany został z cegły, na kształt dawnych wielkich bazylik. Na szczycie wieży umieszczone zostały cztery dzwony. W kościele regularnie odbywają się piękne i klimatyczne koncerty muzyki organowej.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 127.

powierzchnia: 11 710,5 km²

liczba ludności: 1 233 961

liczba powiatów: 13

liczba gmin miejskich: 5

liczba gmin miejsko-wiejskich: 39

liczba gmin wiejskich: 58

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 34.

powierzchnia: 12 333,09 km²

liczba ludności: 4 517 635 

liczba powiatów: 17

liczba gmin miejskich: 49

liczba gmin miejsko-wiejskich: 22

liczba gmin wiejskich: 96

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 89.

powierzchnia: 13 987,93 km²

liczba ludności: 1 010 177

liczba powiatów: 12

liczba gmin miejskich: 9

liczba gmin miejsko-wiejskich: 34

liczba gmin wiejskich: 39

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 116.