- końcowy efekt, dzieło rysowania

                - początek innej dziedziny plastycznej np. obrazu (malarstwa)

Kreska - główny element rysunku (z niej rysunek się składa)

             - ślad po ołówku, cienkopisie, patyku, węglu....

             - inna nazwa rysunku

a). nadaje przedmiotom kształt

a). o różnej grubości

a). naśladująca powierzchnię

Zadanie plastyczne:
- narysuję ołówkiem park lub las jesienią
- drzewa znajdujące się blisko będą rysowane grubszą kreską niż te, które są dalej
- będzie to początek obrazu, który później trzeba będzie pomalować

                                                    Lekcja                                  25.10.2018
Temat: Grafika.                                                                                         

Grafika - dziedzina sztuki, zajmująca się powielaniem dzieła w wielu 
                egzemplarzach różnymi technikami graficznymi (drukowania)

Rodzaje grafiki (techniki graficzne):

1. Ryt wypukły (druk wypukły)
a). farba odbija się z miejsc odstających (wypukłych)
- technika pozwala na wydruk kresek i plam
drzeworyt
linoryt
gipsoryt

2. Ryt wklęsły (druk wklęsły)
a). farba odbija się z miejsc wyrytych, wydłubanych (wklęsłych)
- technika pozwala na wydruk kresek  (ich zagęszczenie przypomina plamy)
miedzioryt
ceratoryt
akwaforta (rylec zostaje zastąpiony przez kwas)

3. Druk płaski
a). farba odbija się z całej powierzchni
monotypia (pozwala na wykonanie jednej odbitki)
litografia (trudna technika odbijania z powierzchni kamienia)

4. Grafika użytkowa
a). odmiana grafiki polegająca na projektowaniu dla drukarni:
     okładki książek
     plakaty
     kalendarze
     wizytówki

Zwyczaje, obrzędy - to inaczej sposoby w jakie obchodzimy jakieś uroczystości

                                 - powiązane są z tradycją regionalną (czasem rodzinną)

Dożynki - święto plonów (zbiorów)

               - podziękowanie naturze i Bogu za obfite zbiory

- wystawy największych okazów (ziemniaka, marchewki, dyni...)

- poczęstunek produktami z owoców i warzyw

- wystawy maszyn rolniczych (nowy zwyczaj)

- konkursy wieńców dożynkowych

- wybór starosty i starościny

- udział w mszy św.

- występy zespołów muzycznych, pieśni i tańce

                                                                 Lekcja  4            11.10.2018

Temat: Rytm w muzyce.

Rytm - polega na regularnym powtarzaniu się dźwięków
          - określa ile czasu trwają dźwięki i przerwy między nimi
Rytm zapisujemy za pomocą specjalnych znaków (w postaci nut) zwanych
wartości rytmiczne:
- największą z wartości rytmicznych (najdłuższą) jest



cała nuta
-trwa tyle, ile liczenie do czterech w normalnym tempie

pauza całonutowa

  - pauza to przerwa w muzyce (trwa tyle co odpowiednia dla niej nuta)

 

Muzyka - towarzyszy człowiekowi przez całe życie

1. Czasy dzieciństwa
- kołysanki
- piosenki i tańce w przedszkolu i w szkole
- dyskoteki
2. Czasy młodości i dorosłe życie
- koncerty, festiwale...
- muzyka z nagrań 
- radio, TV, internet
3. Uroczystości rodzinne i święta
- muzyka na zabawach, weselach...
- kolędy
- muzyka religijna
- oprawa uroczystości państwowych

 Z popielnika na Wojtusia
 Iskiereczka mruga,
 Chodź, opowiem ci bajeczkę,
 Bajka będzie długa.
 
 Była sobie Baba-Jaga,
 Miała chatkę z masła,
 A w tej chatce same dziwy,
 pst, iskierka zgasła.
 
 Patrzy Wojtuś, patrzy, duma,
 Łzą zaszły oczęta,
 Czemuś mnie tak okłamała,
 Wojtuś zapamięta.

 Była sobie raz królewna,
 Pokochała grajka,
 Król wyprawił im wesele
 I skończona bajka... 

 Już Ci nigdy nie uwierzę,
 Iskiereczko mała,
 Chwilę błyszczysz, potem gaśniesz,
 Ot i bajka cała.

                                                                    Lekcja  6                                                 25 .10.2018

Temat: Symbole państwowe.

Symbole - znaki (często umowne), z którymi wiąże się jakieś znaczenie

1. Flaga

a). chorągiew wywieszana w ważnych dla kraju momentach i z okazji świąt państwowych

- biało czerwone barwy

2. Godło

a). znak w postaci herbu, nawiązujący do historii i tradycji państwa

- biały orzeł ze złotą koroną na czerwonym tle w kształcie tarczy rycerskiej

3. Hymn

a). wyniosła pieśń, śpiewana i grana w ważnych dla kraju momentach

- "Mazurek Dąbrowskiego", słowa Józef Wybicki (1797), jako hymn od roku 1927

Jeszcze Polska nie zginęła,

Kiedy my żyjemy.

Co nam obca przemoc wzięła, 

Szablą odbierzemy.

Marsz, marsz Dąbrowski,

Z ziemi włoskiej do Polski,

Za twoim przewodem,

Złączym się z narodem.


                                                           Lekcja  8                                            22 .11.2018
Temat: Muzyka wojskowa.


Muzyka wojskowa - to utwory skomponowane tak, aby można było w ich rytmie
                                   maszerować
                                 - nazywają się marsze
                                 - są napisane w takcie:
                                   na dwa



                                   lub
                                   na cztery


Pałacyk Michla, Żytnia, Wola,
bronią się chłopcy spod „Parasola”,
choć na „tygrysy” mają visy —
to warszawiaki, fajne chłopaki — są!
 
Czuwaj wiaro i wytężaj słuch,
  pręż swój młody duch, pracując za dwóch!
  Czuwaj wiaro i wytężaj słuch,
  pręż swój młody duch, jak stal!
 
Każdy chłopaczek chce być ranny...
  sanitariuszki — morowe panny,
  i gdy cię kula trafi jaka,
  poprosisz pannę — da ci buziaka — hej!


Czuwaj wiaro i wytężaj słuch...   

                 - końcowy efekt, dzieło rysowania

                - początek innej dziedziny plastycznej np. obrazu (malarstwa)

Kreska - główny element rysunku (z niej rysunek się składa)

             - ślad po ołówku, cienkopisie, patyku, węglu....

             - inna nazwa rysunku

a). nadaje przedmiotom kształt

a). o różnej grubości

a). naśladująca powierzchnię

Zadanie plastyczne:
- narysuję ołówkiem park lub las jesienią
- drzewa znajdujące się blisko będą rysowane grubszą kreską niż te, które są dalej
- będzie to początek obrazu, który później trzeba będzie pomalować

                           

                                                              Lekcja 5                                       .11.2018
Temat: Grafika.                                                                                         

Grafika - dziedzina sztuki, zajmująca się powielaniem dzieła w wielu egzemplarzach

                   różnymi technikami graficznymi (drukowania)

Rodzaje grafiki (techniki graficzne):

1. Ryt wypukły (druk wypukły)
a). farba odbija się z miejsc odstających (wypukłych)
- technika pozwala na wydruk kresek i plam
drzeworyt
linoryt
gipsoryt

2. Ryt wklęsły (druk wklęsły)
a). farba odbija się z miejsc wyrytych, wydłubanych (wklęsłych)
- technika pozwala na wydruk kresek  (ich zagęszczenie przypomina plamy)
miedzioryt
ceratoryt
akwaforta (rylec zostaje zastąpiony przez kwas)

3. Druk płaski
a). farba odbija się z całej powierzchni
monotypia (pozwala na wykonanie jednej odbitki)
litografia (trudna technika odbijania z powierzchni kamienia)

4. Grafika użytkowa
a). odmiana grafiki polegająca na projektowaniu dla drukarni:
     okładki książek
     plakaty
     kalendarze
     wizytówki

Temat: Rytm w muzyce.

c.d. lekcji nr 4 z dn. 11.10.2018


 półnuta
-trwa tyle, ile liczenie do dwóch w normalnym tempie
-w całej nucie mieszczą się dwie półnuty

pauza półnutowa

- trwa tyle co półnuta

                                                                     Lekcja                                      27.11.2018

Temat: Instrumenty perkusyjne.

Instrumenty muzyczne - przedmioty (urządzenia), na których można grać
                                         (wydobywać dźwięki)

Dzielimy je na:

1. Perkusyjne
2. Dęte (dmuchane)
3. Strunowe

Instrumenty perkusyjne - takie instrumenty, w których dźwięk powstaje
                                                       po uderzeniu (stuknięciu)

Podział instrumentów perkusyjnych:

I. Membranofony - posiadają napiętą membranę ze skóry lub z tworzywa, która
                                        drga po uderzeniu

1. Bębny
a). wielkie
b). małe
-podłużne lub krótkie
c). werble
-posiadają przylegającą do membrany sprężynę

2. Kotły
a). odmiany bębnów przypominające ogromne garnki


II. Idiofony

- nie mają membrany

- drgają całe instrumenty lub pewne ich części

- mogą być zbudowane z różnych materiałów

  na niektórych można zagrać melodię, na innych tylko rytm

Drewniane                                                                        Metalowe

- wykonane z drewna                                                    - wykonane z metalu

                                                Nie można grać melodii 

                                                (o nieokreślonej wysokości)

1. Klawesy                                                                           1. Talerze

-pałeczki z drewna                                                                - różnych wielkości

2. Marakasy                                                                        2. Tamburyn  

-grzechotki                                                                             - z małymi talerzami

3. Pudełko akustyczne                                                    3. Trójkąt

4. Kastaniety

-kołatki

                                                        Można grać melodię

                                                     (o określonej wysokości)

1. Ksylofon                                                                                   1. Dzwonki pałeczkowe 

-z drewnianymi deseczkami o różnych tonach

                                                                                                       2. Dzwony rurowe
                                                                                                       3.  Wibrafon

Temat: Instrumenty perkusyjne.                                                                                               13.12.2018

Instrumenty muzyczne - przedmioty (urządzenia), na których można grać
                                         (wydobywać dźwięki)

Dzielimy je na:

1. Perkusyjne
2. Dęte (dmuchane)
3. Strunowe
4. Inne (pozostałe)
Instrumenty perkusyjne - takie instrumenty, w których dźwięk powstaje
                                                       po uderzeniu (stuknięciu)

Podział instrumentów perkusyjnych:

I. Membranofony - posiadają napiętą membranę ze skóry lub z tworzywa, która
                                        drga po uderzeniu

1. Bębny
a). wielkie
b). małe
-podłużne lub krótkie
c). werble
-posiadają przylegającą do membrany sprężynę

2. Kotły
a). odmiany bębnów przypominające ogromne garnki


II. Idiofony                                                                                                                               17.01.2019

- nie mają membrany

- drgają całe instrumenty lub pewne ich części

- mogą być zbudowane z różnych materiałów

  na niektórych można zagrać melodię, na innych tylko rytm

Drewniane                                                                        Metalowe

- wykonane z drewna                                                    - wykonane z metalu

                                                Nie można grać melodii 

                                                (o nieokreślonej wysokości)

1. Klawesy                                                                           1. Talerze

-pałeczki z drewna                                                                - różnych wielkości

2. Marakasy                                                                        2. Tamburyn  

-grzechotki                                                                             - z małymi talerzami

3. Pudełko akustyczne                                                    3. Trójkąt

4. Kastaniety 4. Janczary

-kołatki -niewielkie dzwoneczki na stelażu

                                                        Można grać melodię

                                                     (o określonej wysokości)

1. Ksylofon                                                                                   1. Dzwonki pałeczkowe 

-z drewnianymi deseczkami o różnych tonach

                                                                                                       2. Dzwony rurowe
                                                                                                       3.  Wibrafon

                 - końcowym efektem jest obraz

               

Plama - główny element obrazu (z niej obraz się składa)

             - każda plama posiada:
                                                      miejsce
                                                      wielkość
                                                      kształt
                                                      barwę (kolor)

Rodzaje barw:

1. Podstawowe - nie można ich utworzyć ze zmieszania innych barw
    a). czerwona

    b). niebieska

    c). żółta

2. Pochodne - powstają ze zmieszania barw podstawowych               01.03.2019

    a). zielona = żółta + niebieska

    b). pomarańczowa = żółta + czerwona

    c). fioletowa = czerwona + niebieska

Zadanie plastyczne:    narysuję a potem pomaluję obraz pt. "Drzewo na łące"
                                       Będę używać kredek o barwach podstawowych, czyli:
                                       czerwonej, żółtej, niebieskiej
                                       Barwy pochodne będę tworzył ze zmieszania       
                                          podstawowych .


3. Czyste - są to barwy podstawowe i pochodne
                  - intensywne, żywe
                  - występujące w naturze w postaci barw kwiatów, owoców, roślin.... 
                  - obraz z wykorzystaniem tych barw jest radosny, wesoły...

Zadanie plastyczne:    narysuję a potem pomaluję obraz pt. "Bajkowy świat"
                                       Będę używać kredek o barwach czystych, czyli:
                                       czerwonej, żółtej, niebieskiej, zielonej, pomarańczowej, fioletowej
                                       Nie mieszamy barw.

4. Złamane -  przeciwieństwo barw czystych                                                                    22.03.2019
                     - określenie barw z zauważalną domieszką bieli, szarości lub czerni
                     - im mocniej "złamana" barwa, tym mniej intensywna, "czysta"
                     - obraz wydaje się mieć nastrój melancholii, smutku, przygnębienia...

Zadanie plastyczne:    narysuję a potem pomaluję obraz pt. "Wczesna wiosna"
                                     Będę używać kredek o barwach złamanych. Jeśli gotowych nie mam,
                                     można mieszać je z białą, szarą i czarną.

Zwyczaje, obrzędy - to inaczej sposoby w jakie obchodzimy jakieś uroczystości

                                 - powiązane są z tradycją regionalną (czasem rodzinną)

Zapusty - dawna nazwa karnawału 
                 (czyli okres od Nowego Roku do środy Popielcowej)

              

- najhuczniej obchodzone trzy ostatnie dni
- kuligi i zabawy na śniegu, często z poczęstunkiem i ogniskiem i śpiewem
- wizyty przebierańców, wpraszających się na poczęstunek i wspólną zabawę:
  Śmierć
  Niedźwiedź
  Koza
  Diabeł
  Koń
  Cygan


 Ciągną, ciągną sanie, góralskie koniki,
 Hej, jadą w saniach panny, przy nich janosiki. / x 2
 Pa pa pa pa pa pa pa ....
 Coraz który krzyknie nie wiadomo na co,
 Hej, echo odpowiada, bo mu za to płacą. / x 2


                                                          Lekcja 20                                    07.03 .2019

Sztuka ludowa (folklor) - to sztuka ludzi nieuczonych, wiejskich artystów
                                             i rzemieślników
                                            - oprócz sztuk plastycznych (malarstwo, rzeźba ludowe
                                              budowle) do sztuki ludowej zliczona jest także muzyka

Muzyka ludowa - muzyka dawniej tworzona przez mieszkańców wsi, prostych ludzi
                             - obecnie odtwarzana w ramach odnawiania kultury
                             - liczne odmiany regionalne (np. muzyka góralska, kurpiowska... )
                             - proste teksty i melodie, łatwo "wpadające w ucho"
                             - śpiewy i tańce w barwnych strojach
                             - kapele ludowe grające na instrumentach (często samodzielnie 
                               wykonanych)

Piosenka góralska
Hej, góral ci jo góral,
hej, spod samiuśkich Tater.
Hej, descyk mnie ukąpoł,             2x
hej, ukołysał wiater.

Za górami, za lasami, za dolinami
Pobili się dwaj górale ciupagami
Hej górale, nie bijta się
Ma góralka dwa warkocze, podzielita się

Hej bystra woda, bystra wodzicka
Pytało dziewce o Janicka 
Hej lesie ciemny, wirsku zielony
Kaj mój Janicek umilony

                                               Lekcja 21                                                             14.03.2019
Temat: Polskie tańce narodowe.

Polskie tańce narodowe- pochodzą od tańców ludowych
                                         (wykonywanych na wsi), które stały się
                                          z czasem sławne i kojarzone z naszym krajem                                     
Należą do nich:
1. Krakowiak
a). szybki, skoczny
- przypominający jazdę konno
Albośmy to jacy tacy
Ino chłopcy krakowiacy,
Czerwona czapeczka,
Na cal podkóweczka,
I biała sukmana,
Danaż moja dana.

2. Mazur
a). żywy, pełen temperamentu
- skoczny rytm
b). trudne figury taneczne

3. Kujawiak
a). spokojny, powolny
-kołyszący

Czerwone jabłuszko przekrojone na krzyż 
Czemu ty dziewczyno krzywo na mnie patrzysz ? 

Ref: Gęsi za wodą, kaczki za wodą 
 Uciekaj dziewczyno bo Cię pobodą . 2x

4. Oberek
a). bardzo szybki
-dużo obrotów i wirowania par
-tańczony na przemian z kujawiakiem
5. Polonez
a). chodzony, uroczysty
-często rozpoczynający bale

Mniejszości społeczne - grupy ludzi w określonym środowisku, 
                                        - stanowią  pewne odrębności kulturowe, 
                                        - często powiązane z tradycją i obowiązującymi 
                                          w grupie zasadami 

Należą do nich mniejszości:

1. Narodowe
a). obcokrajowcy mieszkający na terenie innego państwa 
     -posiadający swój język, zwyczaje, tradycje, muzykę....
     -w Polsce: Rosjanie, Litwini, Niemcy, Romowie, Łemkowie....

2. Religijne
a). ludzie innego wyznania niż otaczająca większość np. katolicka
     - kierują się innymi zasadami wiary, 
     - czasem odmienni kulturowo i językowo
     - w otoczeniu katolików są to: protestanci, muzułmanie, islamczycy, buddyści,  
       żydzi....

                                               Lekcja 23                                                          09.05.2019

Temat: Kultura i muzyka mniejszości narodowych: Łemków, Romów.                           



Łemkowie - ludzie mieszkający na południowo-wschodnim krańcu Polski
                       (Bieszczady) posiadający odmienne zwyczaje, język, muzykę....
                      - wyznania prawosławnego (stąd wiele zabytkowych cerkwi)
                      - muzyka żywa, wesoła o codziennym życiu, zwyczajach...
                      - tańce w barwnych strojach

Romowie (Cyganie) - wędrowny naród, przemieszczający się dawniej taborami
                                       - dziś, osiedlony w różnych zakątkach Europy
                                       -niezwykle muzykalny, występujący w barwnych, ozdobnych
                                        strojach
                                        -przywiązują ogromną wagę do tradycji
                                       - śpiewają piosenki i ballady o różnych nastrojach (radość, smutek),                                               przygrywając na instrumentach
My Cyganie
My Cyganie co pędzimy z wiatrem,
my Cyganie znamy cały świat
My Cyganie wszystkim gramy,
a śpiewamy sobie tak:

Ref. 
Ore, ore sza ba da ba da amore.
Hej! Amore sza ba da ba da.
O muriaty, o szagriaty,
hajda trojka na mienia! (bis)

Kiedy tańczę, niebo tańczy ze mną.
Kiedy gwiżdżę, gwiżdże polu wiatr
Zamknę oczy, liście więdną,
kiedy milknę, milczy świat.

Temat: Tempo w muzyce. Doskonalenie piosenki "Tylko we Lwowie"



Tempo - to szybkość wykonywania utworu muzycznego
                   (np. śpiewania piosenki, grania na instrumencie... )
                - na pięciolinii zapisujemy je wyrazami (polskimi lub włoskimi)

Wyróżniamy tempa:

1. Wolne
a). lento - powoli   ("Stary niedźwiedź")
b). adagio (adadźio) - dość wolno   ("Z popielnika na Wojtusia")

2. Umiarkowane  ("Hymn szkolny")
a). andante - w tempie spokojnego kroku
b). moderato - umiarkowane (średnie)

3. Szybkie
a). allegro - prędko, wesoło
b). vivo (wiwo) - żywo, szybko

4. Zmienne (zmieniane w trakcie wykonywania utworu)
a). rallentando w skrócie rall. - stopniowe zwalnianie
b). accelerando w skrócie accel. (aczelerando) -stopniowe przyśpieszanie

                                                                Lekcja  24                                              16.05.2019

Temat: Polskie pamiątki za granicą.



W dziejach historii granica Polski była wielokrotnie zmieniana.
W wielu miastach za granicą można spotkać ślady polskości,
m.in. polskie:
- kościoły (Wilno, Lwów...)
-cmentarze
-sklepy
-szkoły
-pieśni i tańce w barwnych strojach
W niektórych miastach Polski organizowane są Dni Kultury Kresowej i festiwale np. w Mrągowie.

Tylko we Lwowie
Niech inni sy jado, dzie mogo, dzie chco,
Do Widnia, Paryża, Lundynu,
A ja si zy Lwowa ni ruszam za próg!
Ta mamciu, ta skarz mnie Bóg!

Bo dzie jeszcze ludziom tak dobrzy, jak tu?
Tylku we Lwowi!     
Dzie budzi piusenka i tuli do snu?
Tylku we Lwowi!   

I  bogacz i dziad tu so za „pan brat"
I kużdyn ma uśmich na twarzy! ...
A panny to ma, słodziutkie ten gród,.
Jak sok, czekulada i mniód!

https://www.youtube.com/watch?v=O_2s-VxvqUg