Thuyết trình ,Thư ký: Đoàn Nhật Anh KTXN-3A

Họ tên :Đinh Văn Hồng Danh, Nguyễn Hoàng Bình An

Lớp KTXN-3A

Nội dung cơ bản của dân chủ theo quan điểm Mác - Lênin là sự thống nhất giữa hai phương diện: bản chất giai cấp và bản chất xã hội. Dân chủ không phải là một khái niệm trừu tượng mà luôn gắn liền với một giai cấp nhất định và tồn tại trong một hình thái nhà nước cụ thể.

Nội dung cơ bản của dân chủ theo quan điểm Mác - Lênin

a. Bản chất giai cấp của dân chủ

Dân chủ là quyền lực của giai cấp cầm quyền: Theo quan điểm Mác - Lênin, dân chủ là quyền lực chính trị thuộc về giai cấp cầm quyền, được thiết lập và duy trì thông qua nhà nước. Mỗi nhà nước đều mang bản chất của giai cấp thống trị.

Sự đối lập giữa các hình thái dân chủ: Dân chủ tư sản là quyền lực của giai cấp tư sản, trong khi dân chủ xã hội chủ nghĩa là quyền lực của giai cấp công nhân và nhân dân lao động.

b. Bản chất xã hội của dân chủ

Dân chủ là quyền lực của đa số nhân dân: Trong xã hội xã hội chủ nghĩa, dân chủ là quyền lực thuộc về tuyệt đại đa số nhân dân, những người lao động. Điều này khác với dân chủ tư sản, nơi quyền lực về cơ bản vẫn nằm trong tay thiểu số là giai cấp tư sản.

Dân chủ rộng rãi trên các lĩnh vực: Dân chủ xã hội chủ nghĩa không chỉ giới hạn trong lĩnh vực chính trị mà còn mở rộng ra các lĩnh vực kinh tế, văn hóa và xã hội. Mọi người dân đều có quyền tham gia vào quá trình quản lý nhà nước, quản lý xã hội, và được hưởng các quyền lợi về vật chất và tinh thần.

Họ tên: Nguyễn Diệu Anh; Nguyễn Thị Minh Anh

Lớp KTXN-3A

Theo quan điểm của Đảng Cộng sản, nội dung cơ bản của dân chủ :

1. Chính trị

Quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân.

Nhân dân tham gia quản lý nhà nước và xã hội, trực tiếp hoặc thông qua cơ quan đại diện do mình bầu ra.

Bảo đảm quyền bầu cử, ứng cử; tự do ngôn luận, báo chí, hội họp, lập hội… trong khuôn khổ pháp luật.

Thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ.

2. Kinh tế

Người lao động làm chủ tư liệu sản xuất chủ yếu và thành quả lao động.

Tham gia quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã.

Phân phối chủ yếu theo lao động, gắn với phúc lợi xã hội.

3. Văn hoá – xã hội

Quyền học tập, sáng tạo, hưởng thụ văn hoá.

Được chăm lo đời sống vật chất và tinh thần, bảo đảm công bằng xã hội.

Bình đẳng nam nữ, tôn trọng tự do tín ngưỡng, tôn giáo.

4. Dân chủ & pháp luật

Dân chủ gắn liền với pháp luật, thể chế hoá bằng Hiến pháp và luật.

Nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật, bảo đảm quyền dân chủ và xử lý vi phạm

Họ tên: Nguyễn Thị Minh Châu; La Tuấn Anh

Lớp KTXN-3A

Ví dụ thực tiễn về dân chủ

1. Dân chủ gián tiếp (dân chủ đại diện)

Đây là hình thức phổ biến nhất, khi người dân bầu ra người thay mặt mình quyết định các vấn đề chung.

+ Bầu cử: Ở Việt Nam, mọi công dân đủ 18 tuổi đều có quyền đi bỏ phiếu để bầu đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân. Những đại biểu này sẽ thay mặt nhân dân làm luật, giám sát chính phủ và đưa ra các quyết định quan trọng.

+ Hội nghị công nhân viên chức: Tại các cơ quan, tập thể nhân viên bầu ra ban lãnh đạo công đoàn để đại diện bảo vệ quyền và lợi ích của mọi người.

2. Dân chủ trực tiếp

Người dân trực tiếp tham gia thảo luận và biểu quyết về các vấn đề chung.

+ Trưng cầu ý dân: Cả nước cùng bỏ phiếu để quyết định một vấn đề trọng đại, chẳng hạn như sửa đổi Hiến pháp hoặc quyết định tham gia hay rời khỏi một liên minh quốc tế.

+ Họp tổ dân phố: Cư dân trong khu phố cùng nhau bàn bạc, đóng góp ý kiến và biểu quyết về việc xây dựng các công trình phúc lợi chung như đường làng, nhà văn hóa.

+ Tham vấn cộng đồng: Ở một số địa phương, người dân được mời tham gia các buổi họp lấy ý kiến trước khi triển khai dự án xây dựng hoặc quy hoạch mới.

Họ tên: Phạm Hồng Anh; Lưu Thị Kim Chi

Lớp KTXN-3A

1. Dân là gốc

• Nước là của dân, do dân làm chủ.

• Mọi quyền lực và lợi ích đều thuộc về nhân dân.

2. Quyền đi đôi với nghĩa vụ

• Nhân dân có quyền tham gia quản lý nhà nước, xã hội, bầu cử, ứng cử…

• Đồng thời phải chấp hành pháp luật, đóng góp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

3. Dân chủ phải thực chất

• Không chỉ trên giấy tờ, mà phải thể hiện qua cơ chế “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”.

• Chống dân chủ hình thức.

4. Dân chủ gắn với kỷ luật, pháp luật

• Phát huy quyền làm chủ nhưng đảm bảo trật tự, kỷ cương.

• Dân chủ và tập trung phải kết hợp hài hòa.

5. Dân chủ là động lực phát triển

• Tạo điều kiện phát huy trí tuệ, sức mạnh đoàn kết toàn dân.

• Là nhân tố quyết định thắng lợi của sự nghiệp cách mạng.

Họ tên: Nguyễn Văn Chiến; Đỗ Ngọc Bảo; Trịnh Kiên Cường; Trần Quốc Anh

Lớp KTXN-3A

Quá trình ra đời và phát triển dân chủ gắn liền với các hình thái kinh tế – xã hội khác nhau. Trong xã hội cộng sản nguyên thủy, tồn tại “dân chủ nguyên thủy” hay “dân chủ quân sự”, nơi mọi thành viên thị tộc, bộ lạc cùng tham gia đại hội nhân dân, bầu chọn thủ lĩnh và quyền lực thực sự thuộc về toàn thể cộng đồng. Sang xã hội chiếm hữu nô lệ, xuất hiện nền dân chủ chủ nô, nhân dân bầu ra nhà nước nhưng “nhân dân” ở đây chỉ bao gồm chủ nô và công dân tự do, trong khi đa số là nô lệ hoàn toàn không có quyền công dân, nên thực chất chỉ là dân chủ của thiểu số. Đến xã hội phong kiến, chế độ chuyên chế hình thành với quyền lực tập trung vào vua và tầng lớp quý tộc, dân chủ gần như bị xóa bỏ, chỉ còn tồn tại ở dạng gò bó và bị hạn chế nghiêm ngặt. Trong xã hội tư bản chủ nghĩa, sau các cuộc cách mạng tư sản, nền dân chủ tư sản ra đời, đề cao tự do, bình đẳng và dân chủ, nhưng vẫn dựa trên chế độ tư hữu tư liệu sản xuất, nên chủ yếu phục vụ lợi ích của giai cấp tư sản. Cuối cùng, trong xã hội chủ nghĩa, bắt đầu từ sau Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917, xuất hiện dân chủ xã hội chủ nghĩa hay dân chủ vô sản, trong đó quyền lực thuộc về đa số nhân dân lao động, nhà nước của công – nông bảo vệ lợi ích của nhân dân và kết hợp cả dân chủ đại diện lẫn dân chủ trực tiếp.