VỀ MỘT VẤN ĐỀ MÀ EM QUAN TÂM

* Về hình thức:

- Đoạn văn khoảng 150 chữ (1/2 – 2/3 trang giấy thi)

- Trong quá trình viết đoạn không xuống dòng tùy tiện

- Đảm bảo diễn đạt liên kết, mạch lạc, không mắc lỗi chính tả, diễn đạt…

* Về nội dung:

- Mở đoạn: Nêu vấn đề nghị luận; nêu ý kiến để thấy được tầm quan trọng của vấn đề.

- Thân đoạn: Nêu ý kiến bàn luận về các khía cạnh của vấn đề với lí lẽ và bằng chứng thuyết phục.

   + Giải thích các khái niệm có liên quan đến vấn đề bàn luận

   + Nêu ý kiến bàn luận về khía cạnh thứ nhất của vấn đề

   + Nêu ý kiến bàn luận về khía cạnh thứ hai của vấn đề

   + Nêu ý kiến bàn luận về khía cạnh thứ ba của vấn đề

    +…

(Sử dụng các lí lẽ và dẫn chứng phù hợp đề làm sáng tỏ cho các ý kiến bàn luận đã nêu ra)

- Kết đoạn: Khẳng định lại ý nghĩa của vấn đề bàn luận; liên hệ và rút ra bài học cho bản thân…

Đọc văn bản sau và thực hiện yêu cầu:

TIẾNG GÀ TRƯA

Trên đường hành quân xa

Dừng chân bên xóm nhỏ

Tiếng gà ai nhảy ổ:

“Cục…cục tác cục ta”

Nghe xao động nắng trưa

Nghe bàn chân đỡ mỏi

Nghe gọi về tuổi thơ

Tiếng gà trưa

Ổ rơm hồng những trứng

Này con gà mái mơ

Khắp mình hoa đốm trắng

Này con gà mái vàng

Lông óng như màu nắng

Tiếng gà trưa

Có tiếng bà vẫn mắng:

- Gà đẻ mà mày nhìn

Rồi sau này lang mặt!

Cháu về lấy gương soi

Lòng dại thơ lo lắng

Tiếng gà trưa

Tay bà khum soi trứng

Dành từng quả chắt chiu

Cho con gà mái ấp

Cứ hằng năm hằng năm

Khi gió mùa đông tới

Bà lo đàn gà toi

Mong trời đừng sương muối

Để cuối năm bán gà

Cháu được quần áo mới.

Ôi cái quần chéo go

Ống rộng dài quét đất

Cái áo cánh trúc bâu

Đi qua nghe sột soạt.

Tiếng gà trưa

Mang bao nhiêu hạnh phúc

Đêm cháu về nằm mơ

Giấc ngủ hồng sắc trứng

Cháu chiến đấu hôm nay

Vì lòng yêu Tổ quốc

Vì xóm làng thân thuộc

Bà ơi, cũng vì bà

Vì tiếng gà cục tác

Ổ trứng hồng tuổi thơ.

(Xuân Quỳnh, Ngữ văn 7 tập môt, NXB Giáo dục Việt Nam, 2020, tr.148 – 150)

Câu 1: Văn bản trên thuộc thể loại gì? Vì sao em biết? (1.0)

Câu 2: Chỉ ra cách ngắt nhịp của các câu thơ trong khổ thơ sau (1.0)

Ôi cái quần chéo go

Ống rộng dài quét đất

Cái áo cánh trúc bâu

Đi qua nghe sột soạt.

Câu 3: Những hình ảnh, kỉ niệm tuổi thơ nào được gợi ra từ tiếng gà trưa? Nhận xét về những hình ảnh ấy (1.0)

Câu 4: Nhận xét về tình cảm của nhân vật trữ tình trong bài thơ? (1.0)

Câu 5: Hãy chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong khổ thơ sau (2.0):

Cháu chiến đấu hôm nay

Vì lòng yêu Tổ quốc

Vì xóm làng thân thuộc

Bà ơi, cũng vì bà

Vì tiếng gà cục tác

Ổ trứng hồng tuổi thơ

Câu 6: Những kỉ niệm tuổi thơ sẽ luôn theo con người trên suốt cuộc đời. Hãy viết một đoạn văn ngắn khoảng 7 câu trình bày ý nghĩa của những kỉ niệm với mỗi con người. (4.0)

PHẦN A. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

BỐ ĐỨNG NHÌN BIỂN CẢ

Bố đứng nhìn biển cả

Con xếp giấy thả diều

Bố trời chiều bóng ngả

Con sóng sớm bừng reo.

Chuyện bố bố, con con

Dập dồn như lớp sóng

Biển bốn phía biển tròn

Diều bay trong gió lộng

Bố dạy con hình học

Đo góc biển chân trời

Khi vừng dương mới mọc

Nhuộm tím màu xa khơi.

Ống nhòm theo biển dài

Thấy buồm lên thích quá!

Theo con nhìn tương lai

Khấp khởi mừng trong dạ.

Trên boong tàu gió mát

Trên biển cả sóng cồn

Diều con lên bát ngát

Tưởng mọc vừng trăng non.

(Hạt lại gieo, Huy Cận, NXB Văn học Hà Nội, 1984, tr. 48 - 49)

Câu 1: Bài thơ trên thuộc thể loại gì? Vì sao em biết?

Câu 2: Nêu nội dung chính của bài thơ?

Câu 3: Bài thơ viết theo chủ đề gì?

Câu 4: Chỉ ra các từ láy được sử dụng trong bài?

Câu 5: Giải nghĩa từ “khấp khởi” được sử dụng trong bài

Câu 6: Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ sau:

Chuyện bố bố, con con

Dập dồn như lớp sóng

Biển bốn phía biển tròn

Diều bay trong gió lộng

Câu 7: Người bố cảm nhận được điều gì qua hai câu thơ sau: “Bố trời chiều bóng ngả/ Con sóng sớm bừng reo.” ?

A. Sự tiếp nối của cuộc đời con với cuộc đời mình                            

B. Tuổi của bố ngày càng cao, mà con lại nhỏ bé, non nớt

C. Hạnh phúc khi thấy con đang ngày càng khôn lớn, trưởng thành                               

D. Trách nhiệm của bản thân trong việc dạy dỗ con nên người

Câu 8: Hình ảnh biển cả trong bài thơ trên có nghĩa là gì>

Câu 9: Hãy viết một đoạn văn khoảng 12-15 câu trình bày suy nghĩ của em về vấn đề cần dạy cho con trẻ biết yêu thiên nhiên.

Câu 10: Viết một đoạn văn khoảng 15-17 câu bày tỏ cảm xúc về bài thơ “Bố đứng nhìn biển cả”

LỜI CỦA CÂY

Trần Hữu Thung

Khi đang là hạt
Cầm trong tay mình
Chưa gieo xuống đất
Hạt nằm lặng thinh.

Khi hạt nảy mầm
Nhú lên giọt sữa
Mầm đã thì thầm
Ghé tai nghe rõ.

Mầm tròn nằm giữa
Vỏ hạt làm nôi
Nghe bàn tay vỗ
Nghe tiếng ru hời…

Khi cây đã thành
Nở vài lá bé
Là nghe màu xanh
Bắt đầu bập bẹ.

Rằng các bạn ơi
Cây chính là tôi
Nay mai sẽ lớn
Góp xanh đất trời.

Câu 1: Viết một đoạn văn khoảng 150 chữ trình bày suy nghĩ của em về vai trò của cây trong đời sống của mỗi người.

Câu 2: Viết đoạn văn khoảng 15-17 câu trình bày cảm xúc về bài thơ “Lời của cây”

“Nuôi con chẳng quản chi thân,
Chỗ ướt mẹ nằm, chỗ ráo con lăn”

Quả thực, bài thơ “Mẹ vắng nhà ngày bão” là một bài thơ đầy cảm động về tình cảm gia đình.

A. Mở bài: Giới thiệu tác giả, tác phẩm, nhân vật cần phân tích và cảm nhận chung về nhân vật.

B. Thân bài: HS phân tích đặc điểm của nhân vật, có thể triển khai

1. Tóm tắt ngắn gọn tác phẩm

2. Hoàn cảnh nhân vật

3. Đặc điểm Ngoại hình (nếu có)

4. Phẩm chất, đặc điểm 1

5. Phẩm chất, đặc điểm 2

6. Phẩm chất, đặc điểm 3

7. Nghệ thuật

8. Thông điệp gửi gắm qua nhân vật

9. Liên hệ (nếu có)

C. Kết bài: Khẳng định về nhân vật

*Chức năng của số từ

- Về chức năng ngữ pháp: số từ thường đứng trước danh từ, tính từ, động từ để bổ sung ý nghĩa cho chúng, tạo thành các cụm từ.

* Phân loại số từ

Số từ trong tiếng Việt được phân thành hai nhóm lớn: số từ chỉ lượng (số đếm) và số từ số thứ tự.

a. Số từ chỉ lượng

* Số từ chỉ lượng chính xác: Tiếng Việt sử dụng hai hệ thống số đếm chính xác là số đếm thuần Việt và số đếm Hán Việt.

* Số từ chỉ lượng không chính xác (tương đối/áng chừng)

b.Số từ chỉ số thứ tự: nhất, nhì, đầu tiên,..

II.LUYỆN TẬP

Bài tập 1: Xác định và phân loại số từ trong các câu sau:

Chúng bay chỉ một đường ra :

Một là tử địa hai là tù binh [...]

Nghe trưa nay, tháng năm mồng bảy

Trên đầu bay, thác lửa hờn căm!

Trông : bốn mặt, luỹ hầm sập đổ

Tướng quân bay lố nhố cờ hàng...

                                        (Tố Hữu)

Gợi ý trả lời

Số từ chỉ số lượng

Số từ chỉ thứ tự

một (một đường ra),

bốn (bốn mặt)

- Một , hai (Một là tử địa hai là tù binh ).

Chú ý: ở câu thơ thứ hai , từ “đường”  bị lược bỏ so với câu thứ nhất. HS có thể thêm cụm từ “con đường thứ” vào câu mà không làm thay đổi ý nghĩa của câu thơ: Con đường thứ nhất (một) là tử địa, con đường thứ hai là tù binh.

- năm, bảy (tháng năm mồng bảy )

Bài tập 2: Xác định số từ trong các câu sau và phân loại:

a.   Một canh... hai canh... lại ba canh,
       Trằn trọc băn khoăn, giấc chẳng thành;
       Canh bốn, canh năm vừa chợp mắt,
       Sao vàng năm cánh mộng hồn quanh.

                                          (Hồ Chí Minh)

b) Tôi làm việc tám giờ một ngày.

c) Bây giờ là tám giờ sáng.

                                Gợi ý trả lời

a) Một (một canh), hai (hai canh), ba (ba canh) là những số từ chỉ số lượng.

   Bốn (canh bốn), năm (canh năm) là những số từ chỉ thứ tự.

b) tám (tám giờ) là số từ chỉ số lượng.

c) tám (tám giờ sáng) là số từ chỉ thứ tự.

GV giải thích rõ hơn cho HS: Ngày xưa người ta chia thời gian của một đêm làm năm canh. Cho nên canh bốn, canh năm là số thứ tự. Ngày nay người ta chia một ngày làm 24 giờ. Vậy đồng hồ chỉ 1 giờ hay 8 giờ thì 1 và 8 đều là số thứ tự. Đáng lẽ chúng ta phải nói là “giờ một” và “giờ tám” nhưng đây là cách nói theo thói quen đã được mọi người chấp nhận. Trong ngôn ngữ, cái sai lâu ngày khi được cộng đồng chấp nhận lại trở thành cái đúng.

Bài tập 3:

Trong câu sau đây : Nhất nước. nhì phân, tam cần, tứ giống(Tục ngữ)

Các từ nhất, nhì, tam, tứ là số từ chỉ số lượng hay số từ chỉ thứ tự ? Vì sao ?

                                Gợi ý trả lời

Đây là tục ngữ, phải súc tích, cô đọng nên các từ ngữ đều bị rút gọn lại. Ta phải phục hồi lại để hiểu cho đúng. Câu trên có thể hiểu như sau : Thứ nhất là nước, thứ nhì là phân, thứ ba là chuyên cần, thứ tư là giống tốt. 

Do đó, các từ nhất, nhì, tam, tứ là các số từ chỉ thứ tự của sự vật.

a.  Loại 1: đi kèm với động từ, tính từ:

b. Loại 2: Đi kèm danh từ

2. Các loại phó từ:

Dựa vào ý nghĩa khi làm yếu tố phụ, phó từ có thể chia thành các nhóm như sau :

a.  Nhóm phó từ chỉ thời gian : đã, sẽ, đang, vừa, mới, từng, sắp,…

Ví dụ : Gươm và rùa đã chìm đáy nước.

(Sự tích Hồ Gươm)

b. Nhóm phó từ chỉ mức độ : rất, hơi, khá, khí thường đứng trước động từ chỉ trạng thái và tính từ có mức độ. Nhóm phụ từ cực kì, cực, vô cùng, quá, lắm thường đứng sau động từ chỉ trạng thái tâm lí và tính từ có mức độ.

c. Nhóm phó từ chỉ sự phủ định : không, chưa, chẳng. Nhóm phó từ chỉ sự tiếp diễn tương tự thường đứng trước động từ, tính từ như : cũng, cùng, lại, vẫn, cứ, còn, đều.

d. Nhóm phó từ chỉ sự cầu khiến đứng trước động từ như : hãy, đừng, chớ ; đứng sau động từ có ý thúc giục như : đi, nào.

-  Nhóm phó từ chỉ sự hoàn thành như xong, rồi; chỉ kết quả như : được, mất, ra ; chỉ sự tương hỗ như nhau ; chỉ sự phối hợp như : với, cùng ; chỉ cách thức thường đi sau động từ như : ngay, liền, nữa, mãi, dần.

Chú ý : Dựa vào vị trí đứng trước hay sau động từ, tính từ, ta cũng có thể chia thành hai nhóm :

– Nhóm phó từ đứng trước động từ, tính từ bổ sung các ý nghĩa sau đây : thời gian, mức độ, sự tiếp diễn tương tự, sự khẳng định phủ định, sự cầu khiến.

– Nhóm phó từ đứng sau động từ, tính từ bổ sung các ý nghĩa sau đây : mức độ, khả năng, kết quả, chỉ sự hoàn thành, chỉ tình huống, chỉ cách thức.

Khi có hai phó từ trở lên cùng đứng trước động từ, tính từ thì chúng sắp xếp theo một thứ tự nhất định.

Ví dụ : Tôi vẫn cứ còn nhớ mãi tuổi thơ ấu.
3. Ý nghĩa của phó từ

- Phó từ có thể bổ sung những ý nghĩa khác nhau cho động từ, tính từ. Ý nghĩa bổ sung thường gặp ở phó từ là :

- Bổ sung ý nghĩa thời gian : đang nói

- Bổ sung ý nghĩa tiếp diễn tương tự : vẫn nói

- Bổ sung ý nghĩa mức độ : nói lắm

– Bổ sung ý nghĩa phủ định : chẳng nói

- Bổ sung ý nghĩa cầu khiến : đừng nói

– Bổ sung ý nghĩa kết quả : nói được

- Bổ sung ý nghĩa khả năng : có thể nói

– Bổ sung ý nghĩa tần số : thường nói

- Bổ sung ý nghĩa tình thái: đột nhiên rồi nói

- Ngữ cảnh của một yếu tố ngôn ngữ trong câu hoặc văn bản thường được hiểu là:

+ Những từ ngữ, câu đứng trước hoặc đứng sau yếu tố ngôn ngữ đó. Theo nghĩa này, ngữ cảnh đồng nghĩa với văn cảnh.

+ Hoàn cảnh, tình huống giao tiếp (bao gồm các yếu tố: chủ thế, đối tượng, mục đích giao tiếp; thời gian, nơi chốn diễn ra hoạt động giao tiếp). Theo nghĩa này, từ ngữ cảnh đồng nghĩa với các từ tình huống, bối cảnh.

- Vai trò quan trọng của ngữ cảnh đối với việc xác định nghĩa của từ ngữ thể hiện ở chỗ:

+ Ngữ cảnh giúp người đọc, người nghe xác định nghĩa của thể của các từ đa nghĩa.

+ Ngữ cảnh giúp người đọc, người nghe xác định được nghĩa hàm ẩn của những từ ngữ được sử dụng trong các biện pháp tu từ.

+ Ngữ cảnh giúp người đọc, người nghe hiểu được hàm ý (thái độ, tình cảm) mà người nói thể hiện qua việc lựa chọn các từ xưng hô.

Dấu chấm lửng (dấu lửng) là dấu câu gồm ba chấm liền nhau (...) được dùng để:

-  Phối hợp với dấu phẩy, tỏ ý còn nhiều nội dung tương tự chưa được liệt kê hết.

- Thể hiện lời nói bỏ dở hay ngập ngừng, ngắt quãng vì lí do gì đó.

- Làm giãn nhịp điệu câu thơ, câu văn, chuẩn bị cho sự xuất hiện của từ ngữ biểu thị nội dung bất ngờ hay hài hước, châm biếm.

Dấu chấm lửng có tác dụng sau:

a. Phản ánh trạng thái của hiện thực như khoảng cách về không gian, thời gian, âm thanh kéo dài, đứt quãng…

Ù…ù…ù…Tầm một lượt.

(Võ Huy Tâm)

b. Biểu thị lời nói đứt quãng vì xúc động

Chàng chợt nhớ, chạy vùng xuống nhà ngang, gọi vui vẻ:

- Cô Nga….

(Thạc Lam)

c. Biểu thị lời nói không tiện nói ra.

Ô hay, có điều gì bố con trong nhà bảo nhau chứ sao lại…

(Đào Vũ)

d. Để chỉ ra rằng người nói chưa nói hết, đặc biệt khi nêu ví dụ, liệt kê:

Ngoài ra, biển còn nhiều thứ cá nổi tiếng như cá đé, cá nhụ, cá nục, cá song và  nhiều tôm, sò…

(Trúc Mai)

e. Biểu thị chỗ ngắt dài giọng với ý châm biếm, hài hước (biểu thị chỗ dãn nhịp điệu câu văn chuẩn bị cho sự xuất hiện từ ngữ có nội dung bất ngờ, hài hước, châm biếm). Ví dụ:

Té ra công sự chỉ là công…toi.

(Tú Mỡ)

g. Để chỉ rằng lời nói trực tiếp bị lược bớt một số câu. Trường hợp này, dấu chấm lửng thường đặt trong dấu ngoặc đơn () hoặc dấu ngoặc vuông.

[…] Tiếng Việt, trong cấu tạo của nó, thật sự có những đặc sắc của một thứ tiếng khá đẹp.

- Khái niệm: Thành phần chính của câu là những thành phần bắt buộc phải có mặt để câu có cấu tạo hoàn chỉnh và diễn đạt được một ý trọn vẹn. Thành phần không bắt buộc có mặt được gọi là thành phần phụ.

II. Cụm từ là gì?

- Khái niệm: Do 2 từ trở lên kết hợp với nhau tạo thành những chưa làm thành câu. Trong đó có 1 từ (danh từ, động từ, tính từ) đóng vai trò làm thành phần trung tâm, các từ còn lại bổ sung ý nghĩa cho thành phần trung tâm.

- Các loại cụm từ:

+ Cụm danh từ 

Ví dụ: hai cậu bé, bông hoa kia,… 

+ Cụm động từ

Ví dụ: đang chơi, lục đống quần áo,…

+ Cụm tính từ

Ví dụ: rất giỏi, hay lắm,…

III. Mở rộng thành phần chính của câu bằng cụm từ là gì?

- Mở rộng thành phần chính của câu là dùng từ hoặc cụm từ thêm vào câu nhằm làm tăng sức biểu đạt của câu.

IV. Tác dụng của việc mở rộng thành phần chính của câu bằng cụm từ

- Giúp bổ sung thêm thông tin chi tiết, cụ thể về các đối tượng được miêu tả; nhờ đó việc hình dung về các đối tượng ấy trở nên dễ dàng hơn.

+ Giúp câu chuyện trở nên khách quan hơn.

+ Người kể chuyện linh hoạt trong việc kể các sự kiện, dễ thêm vào những nhận xét, bình luận, đánh gía về nhân vật, sự việc trong truyện.

+ Mở rộng không gian truyện, tạo điểm nhìn trần thuật linh hoạt.

LƯU Ý: Tác dụng của ngôi kể thứ nhất

-       Tạo tính chân thực cho câu chuyện

-       Giúp người kể dễ dàng điều chỉnh nhịp kể, bộc lộ tình cảm, cảm xúc, suy nghĩ.

-       Tạo sự gần gũi, đồng cảm giữa người đọc và người kể.

B. Thân bài

1.Giải thích

• Giải thích những từ ngữ quan trọng

• Chốt lại nội dung ý kiến

• Chốt quan điểm đồng tình.

2.Lí giải

a. Luận điểm 1: Lí do đồng tình 1

• Lí lẽ

• Bằng chứng

b.Luận điểm 2: Lí do đồng tình 2

• Lí lẽ

• Bằng chứng

c.Luận điểm: Lí do đồng tình 3

• Lí lẽ

• Bằng chứng

d. Luận điểm 4: Lí do đồng tình 4

• Lí lẽ

• Bằng chứng

3.Mở rộng

• Phê phán

• Phản đề

• Bài học

C. Kết bài

• Khẳng định lại vấn đề nghị luận

Dạng 2: Trình bày nhiều thông điệp từ tác phẩm (từ 2 thông điệp trở lên)

• Dung lượng: ngắn

• Hình thức: viết bằng văn vần/ văn xuôi

• Nhân vật: thường là đồ vật/ loài vật được nhân hoá (có đặc điểm, tính cách như con người) => khi chứng minh cần nêu rõ các nhân vật trong truyện.

  Nhân vật thường đại diện cho 1 kiểu người trong xã hội => khi chứng minh cần nêu rõ kiểu người đó.

• Ngôn ngữ: Thường sử dụng cách nói ám chỉ, ngụ ý, bóng gió, sử dụng biện pháp tu từ ẩn dụ; ngôn ngữ thường có yếu tố hài hước, châm biếm

• Nội dung: Gửi gắm tư tưởng đạo lí, bài học cuộc sống.

-Khiến cho cách diễn đạt trở nên gợi hình, gợi cảm, sinh động và hấp dẫn hơn (Tạo nhịp điệu cho câu văn/câu thơ - nếu là điệp ngữ)

-Gợi tả hình ảnh? Miêu tả rõ?

-Nhấn mạnh điều gì?

-Thể hiện thái độ, cảm xúc, tình cảm gì?

Môn Ngữ văn lớp 7

Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian giao đề

I. ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)

Đọc văn bản sau rồi thực hiện các yêu cầu bên dưới:

         CÂU CHUYỆN CỦ CẢI TRẮNG

         Mùa đông đã đến rồi, trời lạnh buốt, Thỏ con không có gì để ăn cả. Thỏ con mặc áo vào rồi ra ngoài kiếm thức ăn. Nó đi mãi, đi mãi, cuối cùng cũng tìm được 2 củ cải trắng. Thỏ con reo lên:

- Ôi, ở đây có hai củ cải trắng liền, mình thật là may mắn!

Thỏ con đói bụng, muốn ăn lắm rồi. Nhưng Thỏ lại nghĩ:

- Ừm… trời lạnh thế này, chắc Dê con cũng không có cái gì để ăn đâu. Mình phải mang cho Dê con một củ mới được.

Thế là Thỏ con đi sang nhà bạn Dê, nhưng Dê con không có nhà nên Thỏ đặt củ cải lên bàn rồi đi về.

Tình cờ, Dê con đi chơi cũng tìm được một củ cải trắng nhưng nó chỉ ăn trước một nửa.

Về đến nhà, lại thấy có một củ cải trắng ở trên bàn. Dê thèm ăn lắm, nhưng lại nghĩ:

- Ôi trời lạnh thế này chắc Hươu con không có cái gì để ăn rồi, mình phải mang cho Hươu con mới được.

Dê con đến nhà Hươu nhưng Hươu lại đi vắng, Dê con bèn đặt củ cải ở trên bàn rồi về.

Khi Hươu về nhà, thấy củ cải ở trên bàn, Hươu ngạc nhiên lắm.

- Ồ, củ cải trắng ở đâu mà ngon vậy nhỉ. Xuỵt… thích quá. Nhưng chắc trời lạnh thế này, Thỏ con cũng không có gì ăn đâu. Mình phải mang sang cho Thỏ mới được.

Khi Hươu đến thì Thỏ con đang ngủ rất say. Khi tỉnh dậy, Thỏ lại thấy trên bàn mình xuất hiện một củ cải trắng.

Thỏ vui lắm nó chạy đi gọi các bạn:

- Bạn Hươu ơi, bạn Dê ơi hãy đến nhà tôi, chúng ta cùng ăn củ cải trắng thơm ngon này.

         Thế là cuối cùng, củ cải trắng ấy được chia sẻ cho cả ba người bạn tốt bụng của chúng ta. Các bạn thấy đấy tấm lòng thơm thảo, sẵn sàng sẻ chia của các bạn ấy thật là đáng học tập phải không nào?

          (Câu chuyện củ cải trắng, Theo Tuệ Minh)

Câu 1 (1,0  điểm) Xác định đề tài và ngôi kể của văn bản trên.

Câu 2 (1,0 điểm)  Câu truyện xảy ra trong tình huống như thế nào?

Câu 3 (1,0 điểm) Tìm phó từ và số từ trong câu văn sau:

            Khi tỉnh dậy, Thỏ lại thấy trên bàn mình xuất hiện một củ cải trắng.

Câu 4 (1,0 điểm) Nhận xét đặc điểm chung về tính cách, phẩm chất của 3 nhân vật trong câu chuyện trên.

Câu 5 (1,0 điểm) Xác định các câu có chứa dấu chấm lửng và nêu rõ tác dụng của  dấu chấm lửng trong những câu đó.

Câu 6 (1,0 điểm) Bài học tâm đắc  mà em rút ra từ câu chuyện trên là gì? (Trình bày bằng đoạn văn từ 5-7 dòng)

II. VIẾT (4.0 điểm)

         Có ý kiến cho rằng: “Một cuốn sách tốt là một người bạn hiền”. Em hãy viết bài văn nghị luận thể hiện sự tán thành của mình về ý kiến trên.

- Dấu ngoặc kép còn được dùng để đánh dấu những từ ngữ được dùng với ý nghĩa đặc biệt.

- Dấu ngoặc kép được dùng để đánh dấu tên của các vở kịch, tác phẩm văn học, tờ báo, tập san… dẫn trong câu văn.

I. Chủ đề: ý chí, nghị lực sống

1. Nguyễn Đình Chiểu

Nguyễn Đình Chiểu là nhà thơ mù yêu nước. Ông dùng ngòi bút của mình đánh giặc. Cuộc đời và sự nghiệp của ông là tấm gương tiêu biểu cho ý chí và nghị lực của con người vượt qua hoàn cảnh, số phận. Ở cương vị nào, một nhà thơ, một thầy giáo, một thầy thuốc,…ông cũng đều cống hiến hết mình => tấm gương vượt lên nghịch cảnh.

2. Nguyễn Thị Ánh Viên

Nguyễn Thị Ánh Viên là vận động viên bơi lội. Cô  được nhiều người biết đến và dành tình cảm mến mộ tại SEA Games 28 khi giành được 8 HCV và phá vỡ 8 kỷ lục bơi tại đại hội thể thao lớn nhất Đông Nam Á. Thành tích ấn tượng này khiến Ánh Viên trở thành thần tượng của giới trẻ. Cô nàng được gắn với nhiều nick name như “kình ngư vàng”, “tiểu tiên cá”, “siêu sao trên đường đua xanh”… Dù phải xa nhà từ lúc 12 tuổi, mỗi năm về thăm bố mẹ rất ít, suốt ngày chỉ có bơi lội và có một chế độ ăn uống nghiêm ngặt… nhưng Ánh Viên chưa bao giờ bỏ cuộc mà luôn cố gắng chiến thắng chính mình.

=> Bài học về sự nỗ lực bền bỉ, kiên cường, có ý chí lớn, không ngủ quên trên đỉnh vinh quang.

3. Nhà soạn nhạc Beethoven

Beethoven (17/12/1770 - 26/3/1827) là nhà soạn nhạc cổ điển người Đức. Hồi nhỏ, ông bị khiếm thính, sau đó bị điếc hoàn toàn. Tuy vậy, vượt qua mọi trở ngại, ông vẫn trở thành một nhà soạn nhạc vĩ đại, nổi tiếng thế giới. Ông là có vị trí quan trọng trong giai đoạn giao thời, từ thời kỳ âm nhạc cổ điển sang âm nhạc lãng mạn. Beethoven được coi là một trong những nhà soạn nhạc vĩ đại nhất và có ảnh hưởng tới rất nhiều nhà soạn nhạc, nhạc sỹ và khán giả về sau.

4. Liz Murray

 Elizabeth Murray sinh ra ở Mỹ, trong một gia đình mà cả bố và mẹ đều dính căn bệnh thế kỷ AIDS. Năm 15 tuổi, mẹ qua đời vì bệnh tật, cha phải chuyển đến khu tạm trú cho những người vô gia cư. Không nhà cửa, không cha mẹ nhưng cô gái vượt lên số phận. Hàng đêm, cô vẫn tìm ra nơi có ánh sáng để đọc sách. Chăm chỉ làm việc cộng với tinh thần vượt khó, cuối cùng cô có tên trong danh sách nhập học của Đại học Harvard. Sau này cô trở thành giám đốc của một công ty lớn.

6. Jessica Cox

Cô gái người Mỹ sinh năm 1983 là phi công đầu tiên trên thế giới chỉ dùng chân lái máy bay. Từ lúc sinh ra Jessica Cox đã thiệt thòi, không có tay. Tuy nhiên, sự thiếu may mắn ấy không cản nổi ý chí, quyết tâm đạt được khát vọng của mình. Từng tốt nghiệp ngành tâm lý học, biết võ Taekwondo, yêu lái xe tốc độ, Jessica còn gõ máy tính bằng chân rất nhanh: 25 từ/phút.

7. Andecxen

Sinh ra trong một gia đình nghèo ở thành phố Odense, cuộc sống nghèo khổ, không lúc nào có đủ bành mì để ăn. Đi học lại luôn bị bạn bè chê cười vì ngoại hình xấu xí. Vượt qua tất cả với ước mơ trở thành nghệ sĩ, Andecxen đã lang thang lên thành phố Copenhaghen, đóng những vai kịch tầm thường, làm quét dọn. Cuối cùng nghị lực và tình yêu nghệ thuật đã giúp ông thành công. Những câu chuyện của ông mãi mãi tồn tại trong tâm trí độc giả, mang lại cho trẻ thơ niềm hạnh phúc, thắp lên những ước mơ đẹp.

=> Bài học về nghị lực và đam mê.

8. Cựu Thủ tướng Anh Winston Churchill

Churchill từng bị đúp năm lớp 6. Ông cũng bị đánh bại ở tất cả các vị trí trong những cơ quan chính phủ mà ông xin vào. Tuy nhiên, tới năm 62 tuổi, Churchill đã trở thành Thủ tướng Anh. Ông tự nhận mình là “một người bi quan luôn thấy sự khó khăn trong mọi cơ hội” và “một người lạc quan luôn tìm thấy cơ hội trong mọi khó khăn”.

9. Nhà phát minh vĩ đại Thomas Edison

Thầy giáo của Edison từng mắng ông là “dốt tới mức không thể học được bất cứ cái gì”. Edison đã mang chuyện này kể lại với mẹ. Mẹ ông nghe xong liền nổi giận. Bà đùng đùng dẫn con trai tới trường và bảo với thầy giáo của Edison rằng, “trí óc của nó còn hơn ông đấy. Tôi sẽ giữ nó tại nhà và dạy lấy, vì tôi đã là giáo viên, để ông thấy rằng sau này nó sẽ ra sao!”. Và sau này ông trở thành một nhà phát minh vĩ đại của nhân loại.

10. Ông “gà rán” Harland David Sanders

Hình ảnh quen thuộc của gà rán KFC nổi tiếng toàn cầu là hình ảnh một ông già lịch lãm trong bộ vest trắng, chòm râu bạc và cà vạt đen. Đó chính là người lập nên KFC, “Đại tá bang Kentucky” Harland Sanders. Ngày nay, KFC đã có mặt trên 100 quốc gia, nhưng thuở ban đầu, Sanders đã không bán được món gà của mình. Hơn 1.000 nhà hàng đã từ chối ông.

11. Ông trùm hoạt hình Walt Disney

Walt Disney qua đời năm 1966, nhưng tên tuổi của ông vẫn luôn được nhắc đến bởi hàng triệu người đã từng xem những bộ phim, các chương trình truyền hình và đến các khu vui chơi giải trí của Walt Disney. Tuy nhiên không phải ai cũng biết Walt Disney từng bị biên tập một tờ báo sa thải vì “thiếu trí tưởng tượng và không có ý tưởng hay ho”. Ông cũng nếm mùi phá sản nhiều lần trước khi sáng tạo nên Disneyland.

12. Alexander Graham Bell

Ông bị khuyết tật mắc chứng khó đọc – viết (dyslexia) và khả năng học tập bị hạn chế. Nhưng ông vẫn phát minh ra điện thoại – một phát minh giúp ích rất lớn cho cuộc suống của con người và cũng là một bước tiến trong sự phát triển ngành thông tin liên lạc.

13. Albert Einstein

Thuở nhỏ, Einstein được biết đến là một đứa trẻ không có khả năng học tập (luôn xếp hạng cuối ở lớp), viết rất kém (Cậu từng nói:”Viết đối với tôi là cái gì khó khăn lắm”); có thể bị hội chứng tự kỷ; diễn đạt các ý tưởng rất kém (lên 3 chưa biết nói, 7 tuổi mới biết đọc, là một giáo sư giảng dạy tồi). Thế nhưng vượt qua mọi khó khăn, ông đã có rất nhiều sáng chế, đặc biệt là Thuyết tương đối. Và từ đó được coi là nhà bác học vĩ đại nhất mọi thời đại.

Là một vận động viên khuyết tật,chạy bằng chân giả, Oscar Pistorius được vinh danh là “người không chân” chạy nhanh nhất hành tinh. Và không nằm ngoài mong đợi, Pistorius đã chạy thẳng vào vòng bán kết Olympic London sau khi đánh bại hàng chục vận động viên bình thường khác trước sự kinh ngạc của người hâm mộ toàn thế giới. Tạp chí Time đã bầu anh vào danh sách “100 người có ảnh hưởng nhất thế giới” vì anh đã truyền cảm hứng cho nhiều người kém may mắn tìm thấy ý nghĩa của sự sống bằng chính nghị lực phi thường của mình.

15.  Nick Vujicic

Anh là diễn giả nổi tiếng, sinh ra thiếu hai tay, hai chân, nhưng anh đã vượt qua trở ngại bệnh tật, tốt nghiệp đại học tài chính năm 21 tuổi, trở thành  nhà diễn thuyết nổi tiếng và truyền cảm hứng tới 3 triệu người trên thế giới. Anh nổi tiếng với phương châm “Cuộc sống không giới hạn”.

16. Lê Thanh Thúy

Cô gái lạc quan, yêu đời với nụ cười hoa hướng dương, đối mặt với căn bệnh ung thư và cái chết, cô vẫn mạnh mẽ, sống có ích. Cô đã lập nên quỹ “Ước mơ của Thúy” để giúp đỡ các bệnh nhân ung thư khác. Tuy Thúy đã mất đi nhưng ước nguyện cao đẹp của chị vẫn còn mãi với cuộc đời, hàng “Ngày hội Hoa hướng dương”, viết tiếp ước mơ của Thúy, vẫn được tổ chức, thu hút sự tham gia đông đảo của mọi người, đặc biệt là giới trẻ.

17. Kito Aya

Cô nữ sinh Nhật Bản phải đối mặt với bệnh thoái dây sống tiểu não, đã dũng cảm và mạnh mẽ để sống những ngày trọn vẹn, yêu thương bên mọi người. Cô tâm sự: "Có những người mà sự tồn tại của họ giống như không khí, êm dịu, nhẹ nhàng, chỉ khi họ mất đi người ta mới nhận ra họ quan trọng nhường nào. Mình muốn trở thành một sự tồn tại như thế". Cuốn nhật kí “Một lít nước mắt” của cô đầy nghị lực và cảm động, đã truyền thông điệp mạnh mẽ về giá trị của cuộc sống. Đến tận cuối đời, Aya vẫn giữ trọn niềm tin yêu của mình với cuộc đời, với mọi người. Cuốn nhật kí của cô kết thúc bằng dòng chữ: “Cảm ơn”.

18. Hiệp sĩ công nghệ thông tin Nguyễn Công Hùng

 Với cơ thể chỉ khoảng 20 kg, nhưng có sự thông minh và nghị lực sống phi thường, năm 2003, Công Hùng đã đứng ra mở một trung tâm tin học dành cho người có hoàn cảnh như mình. Trung tâm của Công Hùng đã giúp nhiều người khuyết tật tại Nghệ An xóa bỏ mặc cảm, mở ra cơ hội việc làm và tương lai tươi sáng hơn cho họ. Năm 2006, anh được Trung ương Đoàn bầu chọn là 1 trong 10 gương mặt trẻ tiêu biểu toàn quốc, được gọi “Hiệp sĩ công nghệ thông tin”. (Báo nguoiduatin.vn)

19. Stephen William Hawking

Ông là nhà vật lý người Anh, là “ông hoàng” vật lý lý thuyết của thế giới. Hawking mắc bệnh thần kinh có tên Lou Gehrig, khiến ông gần như mất hết khả năng cử động. Sau đó, ông phẫu thuật cắt khí quản và không thể nói chuyện bình thường. Ông luôn gắn chặt với chiếc xe lăn, chỉ có thể nói được qua một thiết bị tổng hợp tiếng gắn với một máy tính mà ông gõ chữ vào đó.Hawking hiện là Giáo sư Lucasian, chức danh dành cho Giáo sư Toán học của Đại học Cambridge. Từng đảm nhiệm vị trí này là những nhà khoa học xuất chúng như Isaac Newton và Paul Dirac. Ông có những bài học sâu sắc cho giới trẻ: "Một là, hãy nhớ nhìn lên các vì sao và đừng nhìn xuống chân của mình. Hai là, không bao giờ từ bỏ làm việc. Làm việc sẽ giúp con cảm thấy có ý nghĩa và mục đích. Cuộc sống sẽ trở nên trống rỗng nếu không có công việc. Ba là, nếu con đủ may mắn để tìm thấy tình yêu, hãy nhớ rằng mình có nó và đừng để nó vuột mất khỏi tầm tay".

20. Helen Keller

Bà là một nhà văn, nhà hoạt động xã hội người Mỹ. Bà là người mù điếc đầu tiên trên thế giới tốt nghiệp một trường cao đẳng. Tuy sống trong thế giới không ánh sáng, không âm thanh nhưng Keller vẫn là một phụ nữ tràn đầy tinh thần lạc quan, thiết tha yêu cuộc sống. Trong Thế chiến thứ I và thứ II, bà đến hơn 70 bệnh viện để an ủi bệnh nhân, động viên họ. Bà dành trọn cuộc đời cho Hội người mù Mỹ. Bài học mà Keller rút ra: Lạc quan là niềm tin dẫn tới thành tựu. Bạn chẳng thể làm được điều gì mà thiếu đi hy vọng và sự tự tin.

21. O. Henry

Nhà văn trứ danh của nước Mĩ chưa từng hưởng bất kì một sự giáo dục nào, hay bị bệnh tật dày vò, thuở nhỏ đi chăn bò, chăn dê, làm thuê. Ông từng làm kế toán nhưng bị tình nghi là ăn trộm tiền nên bị bắt bỏ tù. Sau khi ra tù ông bắt sau viết truyện ngắn và trở nên nổi tiếng, tác phẩm của ông được nhiều người nghiên cứu và trở thành sách bắt buộc học ở đại học. Cuộc đời ông cho ta bài học: Thành công không có nghĩa là chưa từng thất bại.

22. Walt Disney

Ông  là con thứ tư trong một gia đình nông dân nghèo, cha nghiện rượu, bài bạc. Sáu tuổi đã phải ra đồng làm việc. Mê vẽ nhưng vì không có tiền nên ông dùng than để vẽ lên giấy vệ sinh. Sau này, cái tên Walt Disney đã trở nên nổi tiếng thế giới với những bộ phim hoạt hình đỉnh cao.

II. Chủ đề: Lòng dũng cảm, sự hi sinh

1. Anh hùng Phùng Văn Khầu

Sinh ra và lớn lên ở Trùng Khánh - Cao Bằng. Chàng thanh niên người Tày bỏ nhà tham gia quân đội khi chưa tròn 16 tuổi. Vào pháo binh, ông được biên chế vào Binh chủng Pháo binh E675. Những ngày tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ, theo yêu cầu của nhiệm vụ, khẩu đội của Phùng Văn Khầu phải vào trận địa trước. Chỉ với 9 người, ông và các đồng chí phải chiến đấu gấp ba bình thường. Đồng đội lần lượt hi sinh, chỉ còn mình ông, ông đã làm thay công việc của cả tám người. Trận đánh ấy, một mình ông tiêu diệt được 5 khẩu pháo 105 ly, 6 khẩu đại liên, 4 lô cốt, 1 kho đạn của địch.

2. Anh hùng La Văn Cầu

Khao khát giải phóng đất nước, La Văn Cầu đã khai tăng tuổi để được vào bộ đội. Anh đã tham gia chiến đấu 29 trận trong các cương vị chiến sĩ và chỉ huy. Tấm gương La Văn Cầu cổ vũ phong trào thi đua giết giặc lập công và thành lá cờ đầu trong phong trào thi đua sử dụng bộc phá công đồn, một hình thức chiến thuật mới quân đội ta mở ra từ chiến dịch Biên giới 1950.

3. Anh hùng Thái Văn A

 Ông quê ở Quảng Bình. Trong kháng chiến chống Mĩ, ông là chiến sĩ trinh sát trên đảo Cồn Cỏ, nơi bị máy bay và tàu chiến đánh phá ác liệt. Chân đài quan sát bị gãy, người bị thương nhưng Thái Văn A vẫn không rời vị trí, tiếp tục quan sát, theo dõi xác định vị trí mục tiêu cho đơn vị bắn. Ông đã góp phần cùng đơn vị bắn rơi 20 máy bay Mĩ và xác định vị trí có bom chưa nổ để công binh xử lí.

 4. Kim Đồng

Kim Đồng người dân tộc Nùng, quê ở tỉnh Cao Bằng, là một thiếu niên người dân tộc Tày, tham gia cách mạng từ sớm, làm các công việc: canh gác, chuyển thư từ, liên lạc, … Năm 1943, bọn địch khủng bố, đánh phá dữ dội vùng Pắc Pó. Trong một lần đi liên lạc về, giữa đường gặp lính địch phục kích gần nơi có cán bộ của ta, Kim Đồng đã nhanh trí đánh lạc hướng để bọn địch nổ súng về phía mình. Nhờ tiếng súng báo động ấy, các đồng chí cán bộ ở gần đó tránh thoát lên rừng. Song, Kim Đồng đã bị trúng đạn và anh dũng hy sinh tại chỗ ngay bờ suối Lê-nin.4. Học sinh Nguyễn Văn Nam

5. Nguyễn Văn Nam

Nam là học sinh trường THPT Đô Lương 1, Nghệ An. Khi đi ngang qua sông Lam, thấy nhóm học sinh chới với giữa dòng nước, nam sinh không hề đắn đo mà nhanh chóng lao xuống cứu người. Sau khi đã cứu được 4 em học sinh vào bờ, Nam thấy vẫn còn một em đang dần bị ngạt nước, cậu bạn đã dùng hết sức lực giúp em nhỏ được vào bờ. Nhưng tiếc thay, chàng trai trẻ đã bị kiệt sức rồi dần bị nước cuốn trôi. Chàng trai trẻ Nguyễn Văn Nam đã ra đi mãi mãi, trở thành là một tấm gương về lòng dũng cảm thật đẹp.Trước đó Nam đã từng 9 lần cứu người đuối nước dù đang trong độ tuổi THPT. Ghi nhận lòng dũng cảm của cậu, nhà nước đã truy tặng Huân chương Dũng cảm cho Nam.

6. Malala Yousafzai

Cô gái này được biết đến với hoạt động nữ quyền của mình, đặc biệt tại thung lũng Swat, nơi Taliban đã từng cấm nữ giới đi học. Bất chấp sự uy hiếp của tổ chức khủng bố, Malala vẫn mạnh mẽ đấu tranh đòi quyền đi học cho các em gái nơi cô sinh sống. Malala trở thành người trẻ tuổi nhất nhận giải Nobel Hòa Bình. Bài phát biểu của cô tại lễ trao giải rất ấn tượng: Bất kể con người ta mang màu da gì, nói tiếng gì và theo tôn giáo gì, chúng ta nên coi nhau là những con người và tôn trọng lẫn nhau, đấu tranh vì quyền của chúng ta, vì quyền của trẻ em, quyền của phụ nữ và quyền của tất cả mọi người.”.

7. Những con người dũng cảm trong vụ chìm phà chấn động

Chuyến phà gặp nạn trên sông Trường Giang gần cửa biển Kỳ Hà. Hầu hết hành khách trên phà đều được cứu thoát. Đó không hoàn toàn là sự may mắn mà là kết quả của sự dũng cảm và nỗ lực của rất nhiều người dân và thợ lặn trong vùng đã xả thân cứu người.

8. Franclin - nhà bác học Mĩ

Hàng triệu năm dài, con người sống trong phấp phỏng lo sợ bởi sấm sét kinh hoàng. Franclin - nhà bác học Mĩ đã dũng cảm thực hiện thí nghiệm làm cột thu lôi. Công việc đó có thể gây ra cái chết cho ông bất cứ lúc nào. Sau nhiều năm đương đầu với sấm sét, năm 1752, Franklin đã thành công. Lòng dũng cảm trong nghiên cứu, thử nghiệm khoa học của ông giúp cứu sống hàng triệu người khỏi thảm họa sét đánh.

 1. Cô bé Hải An

Hải An 7 tuổi ở Hà Nội, trước khi qua đời vì mắc bệnh nan y, em và gia đình đã có hành động cao đẹp là hiến tặng mô tạng cho những người đang cần chữa bệnh. Hành động của Hải An và gia đình em đã tạo nên một sự lan tỏa rộng khắp khi nhiều người cũng tình nguyện đăng kí hiến mô tạng sau khi qua đời để cứu người. Đó là sự lan tỏa của tình yêu thương sâu nặng.

2. Cậu bé Nhật trong trận động đất

Tối hôm động đất và sóng thần xảy ra trên đất nước Nhật (11/3/2011), một phóng viên thường trú tại Nhật được phái tới một trường tiểu học phụ giúp hội tự trị ở đó phân phát thực phẩm cho người bị nạn. Trong số những người rồng rắn xếp hàng có một em nhỏ chừng 9 tuổi, trên người chỉ có chiếc áo thun và quần đùi. Trời rất lạnh mà cậu lại xếp hàng cuối cùng, sợ đến phiên của em thì chẳng còn thức ăn, anh phóng viên chạy lại hỏi thăm. Nhìn thấy cậu bé bị lạnh, anh PV cởi áo khoác trùm lên người cậu. Vô tình bao lương khô, khẩu phần ăn tối của anh bị rơi ra ngoài. Anh nhặt lên đưa cho bé và nói: “Đợi tới phiên của con chắc hết thức ăn, khẩu phần của chú đó, chú ăn rồi, con ăn đi cho đỡ đói”. Đứa bé nhận túi lương khô, khom người cảm ơn. Tưởng cậu sẽ ăn ngấu nghiến ngay lúc đó nhưng không phải, cậu ôm bao lương khô đi thẳng lên chỗ những người đang phát thực phẩm, để bao lương khô vào thùng thực phẩm đang phân phát rồi quay lại xếp hàng. Ngạc nhiên vô cùng, anh phóng viên hỏi: “Tại sao con không ăn mà lại đem đặt vào đó?” Bé trả lời: “Bởi vì còn có nhiều người chắc đói hơn con. Bỏ vào đó để các cô chú phát chung cho công bằng chú ạ…!”

3. Hai nhà bác học Pie Curie và Marie Curie

Ông bà Pie và Marie rất nghèo. Họ miệt mài thí nghiệm, nghiên cứu ra phương pháp điều chế Radi. Nếu giữ lại phương pháp đó và bán bản quyền cho các công ty thì sẽ thu được rất nhiều tiền. Nhưng không, ông bà Curie đã công bố cho toàn thế giới biết, để khoa học phát triển nhanh nhất có thể. Vì thế, ngày nay chúng ta mới có điện nguyên tử để phục vụ thế giới này. Ông Pie chết năm 39 tuổi vì tai nạn xe ngựa. Còn bà Mari chết năm 65 tuổi vì bệnh viêm phổi. Người ta nói rằng bà ấy chết vì những năm tháng miệt mài với các thí nghiệm độc hại. Ông Pie và bà Mari đều được giải Noben về Hoá học và Vật lý.

4. Những hoạt động vì cộng đồng

Chương trình “Trái tim cho em”, “Cơm có thịt”, “Cặp lá yêu thương”,… chia sẻ cơ hội học tập, điều kiện sống cho những trẻ em nghèo, bị bệnh tật.

5. Danh y Lê Hữu Trác

Chuyện kể rằng Lê Hữu Trác chữa cho một cậu bé con nhà thuyền chài nghèo bị mắc bệnh đậu mùa rất nặng, người bốc lên mùi xú uế, mỗi khi khám bệnh phải bỏ quần áo trên bờ, nhét bông vào hai lỗ mũi cho giảm bớt mùi khó chịu. Thế mà ông vẫn đi lại thăm khám, bốc thuốc chữa bệnh ròng rã hàng tháng trời. Đến khi cậu bé khỏi bệnh, không những ông không nhận một đồng thù lao nào mà còn cho gia đình cậu bé gạo, củi, dầu, đèn… 

6.  Mẹ Theresa

Trong hơn 40 năm, bà chăm sóc người nghèo, bệnh tật, trẻ mồ côi, người hấp hối và lãnh đạo dòng Thừa Sai Bác Ái (Missionaries of Charity) phát triển khắp Ấn Độ và đến các quốc gia khác. Bà thực hiện bất cứ việc gì bà nghĩ là có thể xoa dịu “cơn khát” hòa bình, tình yêu và tiếng cười trên thế giới. Từ các việc làm của bà, mọi người đều nhận thấy được tình yêu thương không vị kỷ của vị nữ tu.

7. Sự hào hiệp của người Sài Gòn

Một hình ảnh đặc trưng cho sự nhân ái của người Sài Gòn chính là những bình trà đá miễn phí đặt ở vỉa hè. Hành động giản đơn nhưng ấm áp tình người, làm nên hình ảnh một Sài Gòn nhân hậu, thân thiện, hiếu khách.

IV. Chủ đề:  Khoan dung và sám hối

1. Thay vì trừng phạt những kẻ bại trận (Liên minh miền Nam ủng hộ chế độ nô lệ), trong buổi lễ sau khi cuộc nội chiến Mỹ kết thúc, Abraham Lincoln đã phát biểu: “Chúng tôi không ác tâm với bất kỳ ai, hãy để chúng tôi nỗ lực làm trọn công việc của mình để hàn gắn đất nước”.

2. Phan Thị Kim Phúc, “em bé Napalm” trong bức ảnh gây chấn động thế giới về chiến tranh VIệt Nam, đã phải chịu những vết thương sâu sắc cả về thể xác lẫn tinh thần. Khi trưởng thành, Kim Phúc đã tha thứ cho những người ở bên kia chiến tuyến, những kẻ đã trực tiếp gây ra những nỗi đau cho cô. Kim Phúc nói: Sự tha thứ giải thoát tôi khỏi lòng thù hận. Vẫn còn nhiều vết sẹo trên thân thể tôi, và sự đau đớn vẫn kéo dài trong nhiều ngày, nhưng tâm tôi nay đã được an lành.

3. John Wast, cựu binh Mỹ, sau cuộc chiến đã mang trả lại kỉ vật cho gia đình liệt sĩ Bùi Đức Hưng, người lính Bắc Việt đối đầu với ông năm xưa. Khi đó, cánh chim bồ câu được khắc khéo léo ở mặt trong chiếc mũ lỗ chỗ vết đạn ấy làm ông giật mình, nhận ra tình yêu hòa bình lớn lao trong lòng người lính bên kia chiến tuyến. Suốt 46 năm qua, cựu binh Mỹ đặt kỷ vật chiến trường ấy trên kệ sách và coi như lời nhắc về giá trị của hòa bình, cho đến khi trao trả lại cho gia đình liệt sĩ Hưng, như một lời tạ tội.

4. Alfred Nobel, nhà khoa học lỗi lạc, người chế ra thuốc nổ, về cuối đời đã rất ân hận vì phát minh của mình được sử dụng trong chiến tranh, mang lại nhiều đau thương, mất mát cho nhân loại. Do đó, trong di chúc của mình, Nobel đã dành toàn bộ tài sản của mình thành lập giải Nobel để tôn vinh những đóng góp khoa học cho nhân loại, như một cách chuộc lại lỗi lầm của mình.

Trung thực, liêm chính

1. Tổng thống Mỹ Abraham Lincoln luôn được tôn vinh bởi đức tính trung thực của mình. Trong thư gửi thầy giáo của con mình, ông đã viết: “Xin thầy hãy dạy cho cháu biết rằng một đồng đôla kiếm được do công sức lao động của mình bỏ ra còn quý giá hơn nhiều so với 5 đôla nhặt được trên hè phố...”.

2. Tổng thống Mỹ  George Washington khi 6 tuổi đã vô tình chặt gẫy cây anh đào mà bố ông yêu thích. Thấy bố rất tức giận, Washington vô cùng hoảng sợ, trước câu hỏi của cha, sau một thoáng lưỡng lự, ông khóc òa: “Con không thể nói dối, cha biết con không thể nói dối! Con đã chặt cây bằng chiếc rìu nhỏ của con”. 

3.  Chu Văn An (1292 – 1370) – nhà nho, nhà hiền triết, nhà sư phạm mẫu mực cuối đời Trần, nổi tiếng cương trực, không cầu danh lợi. Ra làm quan vào thời vua Trần Dụ Tông (đầu thế kỉ XIV), chính sự suy đồi, nịnh thần lũng đoạn, ông dâng sớ xin chém 7 nịnh thần (thất trảm sớ) nhưng không được chấp thuận. Ông treo ấn, từ quan về quê dạy học, soạn sách. Ông không vì học trò làm quan to mà dựa dẫm, luôn thẳng thắn phê bình những học trò thiếu lễ độ.

Khiêm tốn

Nhà bác học vĩ đại Einstein không tự nhận mình là một người nổi tiếng:” Tôi chỉ là một người bình thường như bao người khác thôi, cũng sống và làm công việc mình yêu thích, sao lại gọi tôi là người nổi tiếng ?”

VI. Chủ đề: Sống đam mê

1.  Steve Jobs

 CEO của Apple là một người có đam mê mạnh mẽ với công nghệ máy tính. Hơn chục năm gầy dựng sự nghiệp, ít ai ngờ chính Steve Jobs từng bị Apple sa thải. Đam mê không cho phép ông nản lòng, rời khỏi Apple, ông vẫn kiên trì xây dựng lại sự nghiệp, tạo ra nhiều công nghệ đột phá, mới mẻ. Những danh ngôn của Steve Jobs: “Đôi khi cuộc đời sẽ ném gạch vào đầu bạn. Đừng đánh mất niềm tin”. “Chúng ta không có cơ hội làm quá nhiều điều, và mỗi thứ chúng ta làm đều phải thật sự tuyệt vời. Bởi vì đây là cuộc đời của chúng ta. Cuộc đời ngắn ngủi lắm, và rồi bạn chết, bạn biết chứ? Và chúng ta đều được lựa chọn để làm điều này với cuộc đời mình. Vì vậy điều ta làm nên thật tốt. Nên đáng giá.”

2. Susan Boyle

Giọng ca thiên thần nước Anh Susan được sinh ra khi mẹ cô đã 47 tuổi. Ca sinh nở khó khăn gây ảnh hưởng tới não vì thiếu oxy và thai nhi được chẩn đoán sẽ gặp khó khăn trong học tập sau này, cô hay bị bắt nạt ở trường và bị mọi người chế giễu vì vẻ xấu xí của mình. Trước những khó khăn của cuộc đời cô vẫn giữ vững niềm đam mê âm nhạc, với ca khúc “I dreamed a dream”, giọng ca thiên thần của cô đã chạm vào trái tim hàng triệu khán giả.

3. Nghệ sĩ ba lê nổi tiếng Anna Pavlova

Bà đã nuôi dưỡng đam mê nghệ thuật của mình đến những giây phút cuối đời. Trước khi trút hơi thở cuối cùng, bà yêu cầu người ta mặc cho bà bộ váy bà vẫn mặc khi biểu diễn vở Cái chết của con thiên nga. Vào đêm diễn ra buổi biểu diễn tiếp theo của bà trên sân khấu ở Hague, người ta để duy nhất một chiếc đèn chiếu tỏa ánh sáng xuống một điểm dành cho diễn viên ba lê để tưởng nhớ Anna Pavlova. Vòng tròn ánh sáng trống không như muốn nói lên rằng: Sân khấu ba lê thế giới đã chịu một mất mát lớn lao như thế nào khi phải vĩnh biệt nữ hoàng của nó.

VII. Chủ đề: Đam mê học hỏi

1. Darwin 

Ông là một nhà bác học nổi tiếng, khi về già vẫn chăm chỉ đọc sách trau dồi kiến thức. Con gái ông thấy lạ, thắc mắc tại sao cha đã lớn tuổi mà vẫn chăm chỉ học tập, ông trả lời: “Bác học không có nghĩa là ngừng học”.

2.  Cụ Huỳnh Thúc Kháng

Cụ là người học rất giỏi, đã hai lần đỗ thủ khoa trong các kỳ thi Hương và thi Hội. Cụ còn là người rất ham học, lúc nào cũng đọc sách tìm tòi cái mới, cái hay của sách vở, khám phá cái vô cùng của kiến thức. Trong thời gian bị đày đi Côn Đảo, cụ đã tự học tiếng Pháp. Với cuốn từ điển Pháp dày khoảng 1800 trang, cụ đã kiên trì học thuộc sau các buổi lao động khổ sai hằng ngày. Cụ là tấm gương tiêu biểu cho tinh thần hiếu học của người Quảng và soi rọi cho thế hệ thanh niên đời sau.

B.Thân bài

1. Giải thích

-Giải thích những từ ngữ quan trọng.

-Chốt lại nội dung ý kiến + quan điểm phản đối

2.Lí giải

a.Luận điểm 1: Lí do phản đối 1

-Lí lẽ

-Bằng chứng

b.Luận điểm 2: Lí do phản đối 2

-Lí lẽ

-Bằng chứng

c.Luận điểm 3: Lí do phản đối 3

-Lí lẽ

-Bằng chứng

d.Luận điểm 4: Lí do phản đối 4

-Lí lẽ

-Bằng chứng

3.Mở rộng

-Phê phán những người có hành vi sai trái

-Phản đề/ mở rộng vấn đề

-Bài học

C.Kết bài: Khẳng định lại vấn đề