• Cardiovasculair systeem: Het hart verliest pacemakercellen, de wanden worden dikker, en er is meer kans op ritmestoornissen. Bloedvaten worden stijver, wat de bloeddruk verhoogt en het risico op aderverkalking vergroot.

• Respiratoir systeem: De longen verliezen elasticiteit, wat leidt tot minder zuurstofopname.

• Zenuwstelsel: Er is een verhoogd risico op aandoeningen zoals dementie en beroertes.

• Skelet en spieren: Het bewegingsapparaat verslechtert.

• Nierfunctie: Neemt vaak af met de leeftijd.

Veranderingen variëren per individu, beïnvloed door levensstijl.

Veranderingen die optreden bij veroudering:

Cardiovasculaire systeem

• Maximale hartslag wordt minder, het inspanningsvermogen wordt hiermee verminderd doordat het hard niet meer zoveel bloed per minuut rond kan pompen. 

• De hartwand wordt dikker, waardoor de kamers minder bloed kunnen bevatten. Ook wordt hierdoor de flexibiliteit minder, waardoor het moeilijker wordt om de hartspier te ontspannen bij het vullen van de kamers. 

• De hartkleppen kunnen dikker en stijver worden wat de bloedstroom kan beperken of kan zorgen voor het lekken van bloed. Dit kan beide zorgen voor vochtophoping in longen, benen, voeten en buik. 

• Elasticiteit van de aderen neemt af, hierdoor kan de bloeddruk stijgen. 

Respiratoir systeem 

Geleidelijke afname van het dynamische longvolume en een progressieve toename van het restvolume. 

• Longweefsel verliest elasticiteit waardoor de longen minder goed kunnen uitzetten en samentrekken wat de totale longvolume negatief beïnvloed. De elastische terugslag van de longen, wat helpt bij lucht uit de longen te drijven tijdens het uitademen, wordt ook minder waardoor het restvolume toeneemt. 

• Belangrijke spieren die belangrijk zijn bij het ademhalen, zoals het diafragma en intercostale spieren, worden zwakker. Diep inademen wordt hiermee bemoeilijkt. 

• De beweeglijkheid van de thorax en longen neemt af doordat ribben en het kraakbeen stijver wordt. 

• Oppervlakte van de alveoli neemt af wat leidt tot afname van de diffusiecapaciteit. Hierdoor kan er minder zuurstof het bloed bereiken en kooldioxide kan minder effectief worden afgevoerd. 

Zenuwstelsel

• Hoeveelheid neurotransmitters neemt af en de zenuwcellen verliezen kwaliteit. Signalen worden hierdoor langzamer doorgegeven tussen zenuwcellen. 

• Doorbloeding van de hersenen neemt af, waardoor de hersencellen van minder zuurstof en voedingsstoffen worden voorzien. 

• Het aantal neuronen in de hersenen nemen af. 

• Het perifere zenuwstelsel, dat signalen tussen lichaam en hersenen zendt, kan ook degenereren want kan leiden tot een verminderde proprioceptie en een verhoogd risico op vallen. 

• Sensorische zenuwen kunnen minder gevoelig worden, wat kan leiden tot evenwichtsproblemen. 

Skelet en spieren 

• Botdichtheid neemt af, hierdoor kan osteoporose ontstaan. De snelheid van de botafbraak is hoger dan de snelheid van de botaanmaak. Doordat de botdichtheid verminderd is, is er een verhoogde kans op fracturen. 

• Tussenwervelschijven verliezen vocht en elasticiteit, wat resulteert in vermindering van de schokabsorberende functie. Ouderen verliezen hierdoor lengte en kunnen houdingsstoornissen ontwikkelen zoals kyfose. 

• Verlies van spiermassa, ook wel sarcopenie genoemd. Dit resulteert in zwakkere spieren en afname van fysieke prestaties. 

• Spiervezels, voornamelijk de type ll-vezels, nemen in grootte en aantal af, wat leidt tot verminderde kracht en reactievermogen. 

• Spierherstel neemt af doordat de eiwitsynthese in spieren afneemt en omdat stamcellen die nodig zijn voor spierherstel minder actief zijn.

• Elasticiteit van pezen en bindweefsel in de spieren neemt af, wat leidt tot stijvere gewrichten.

• Toename van afbraak van het kraakbeen wat kan leiden tot artrose. 

• Productie van synoviale vloeistof neemt af, wat kan bijdragen aan gewrichtsstijfheid en pijn tijdens bewegen. 

Nierfunctie 

• De glomerulaire filtratiesnelheid (GFR) neemt af. Dit is de snelheid waarmee de nieren bloed filteren en afvalstoffen uit het lichaam verwijderen.

• Het aantal nefronen neemt af. Deze nefronen zijn verantwoordelijk voor de filtratie van bloed. Als de hoevelheid hiervan afneemt, resulteert dit in een verminderd vermogen van de nieren om afvalstoffen en overtollige vloeistoffen uit het bloed te filteren. 

• Bloedtoevoer naar de nieren neemt af. De algehele nierfunctie gaat hiermee achteruit, omdat de nieren afhankelijk zijn van een goede bloedtoevoer om effectief te kunnen filteren. 

• De niercapaciteit, om de concentratie van urine aan te passen, vermindert. Handhaven van vochtbalans en het reguleren van elektrolyten, zoals natrium en kalium wordt moeilijker. 

• De nieren spelen een belangrijke rol bij de aanmaak van hormonen, zoals erytropoëtine (stimuleert aanmaak van rode bloedcellen) en renine (belangrijk voor bloeddrukregulatie). Bij veroudering neemt de productie van deze hormonen af, wat kan leiden tot bloedarmoede en problemen met de bloeddruk. 

Hormonaal systeem 

• Productie van de schildklierhormonen neemt af. Dit kan leiden tot hypothyreoïde, wat symptomen als vermoeidheid, gewichtstoename en een trager metabolisme kan veroorzaken. 

• Veroudering kan leiden tot fluctuaties in de bloedsuikerspiegel, zelfs bij mensen zonder diabetes. Ook kan er verminderde gevoeligheid voor insuline ontwikkelt worden, wat kan leiden tot DM 2. 

• Ouderen kunnen een stijging in cortisol ervaren. Dit stresshormoon wordt geproduceerd in de bijnieren. Chronische verhoogde cortisolniveaus kunnen bijdragen aan gewichtstoename, hoge bloeddruk en verminderde immuunfunctie. Herstel van stress neemt daarbij ook af met de leeftijd. 

• De productie van het groeihormoon (GH) neemt af, wat kan leiden tot afname van spiermassa, botdichtheid en een toename van lichaamsvet. 

• Productie van melatonine neemt af, het hormoon dat de slaap-waakcyclus reguleert. Dit kan leiden tot slaapproblemen. 

Immuunsysteem

• De thymus, waar T-cellen (een type witte bloedcellen) rijpen, krimpt naarmate iemand ouder wordt. Hierdoor daalt de productie hiervan. Deze cellen zijn belangrijk om nieuwe infecties te bestrijden. 

• Het immuungeheugen neemt af, waardoor het lichaam langzamer reageert op herhaalde blootstelling aan dezelfde ziekteverwekker. 

• Productie van antilichamen door B-cellen wordt minder efficiënt, wat resulteert in een verzwakte reactie op nieuwe infecties. 

• Bij veroudering neemt de algemene ontstekingsactiviteit in het lichaam toe, ook wel ‘inflamm-aging’ genoemd. Ouderen hebben vaak een verhoogd niveau van onstekingsmakers zoals C-reactief Proteïne (CRP). Deze chronische, laaggradige ontsteking draagt bij aan de ontwikkeling van leeftijdsgeboden ziekte als hart- en vaatziekten, diabetes en dementie. 

• Macrofagen en neutrofielen, die ziekteverwekkers opsporen en vernietigen, worden minder effectief. Infecties kunnen hierdoor moeilijker worden bestreden. 

• Cytokinen zijn eiwitten die de immuunrespons reguleren. Bij ouderen is de productie van pro- en anti-inflammatoire cytokinen vaak verstoord, wat leidt tot een verhoogde ontstekingsgevoeligheid. 

• Natuurlijke killercellen (NK-cellen), die virussen en kankercellen aanvallen, verliezen effectiviteit.