Söfnunarárátta by Kolbrun Inga Sigmarsd. Malmberg https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8 en-us 2022-11-03 08:42:42 UTC 2022-11-09 10:20:22 UTC hello@padlet.com Einkenni kolbruninsi https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2368078163 Einkenni söfnunaráráttu:

Geta ekki losað sig við draslið.

Treystir ekki öðrum að snerta eigur sínar.

Íbúð einstaklings ólifanleg vegna skorts á plássi.

Draga sig í hlé frá vinum og fjölskyldu.

Fólk með söfnunaráráttu sér ekki þegar þetta er orðið að vandamál þess vegna er hvatt fjölskyldu til að koma fram og tilkynna grun um áráttuna og verður þá reynt að koma manneskjunni til sálfræðings.

]]> 2022-11-03 08:46:00 UTC https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2368078163 Áráttan kolbruninsi https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2368078164 Söfnunarárátta er geðröskun sem felur í sér áráttukennda hegðun og er nátengd áráttu- og þráhyggjuröskun.

Þau sem þjást af röskununni eru kallaðir safnarar eða "hoarders" og safna þau hlutum í öfgakenndum mæli og geta ekki losað sig við eigur sínar eins og t.d. gömul fréttablöð, flugmiðum, klósettpappír, tómum matarílátum o.fl. í þeim dúr.

]]> 2022-11-03 08:46:00 UTC https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2368078164 Orsakir kolbruninsi https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2368078165 Orsakir söfnunaráráttu eru óþekktar en er oft tengt við áföll eins og t.d. dauði ástvins getur gert áráttuna verri.

Margir sérfræðingar hafa velt því fyrir sér hvort skortur í æsku eða á öðru mikilvægu mótunarskeiði geti átt þátt í að einstaklingur þrói með sér söfnunaráráttu. 

Nokkrar rannsóknir benda til þess að tenging sé þarna á milli en aðrað rannsóknir finna engin áhrif á söfnunaráráttur.]]> 2022-11-03 08:46:00 UTC https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2368078165 Meðferðarúrræði kolbruninsi https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2368078167 Meðferð getur hjálpað fólki með söfnunaráráttu, draga úr sparnaði, kaupum og troðningi og að lifa öruggara og skemmtilegra lífi.
Slembi rannsóknir hafa komið á fót hugrænni atferlismeðferð (HAM) sem árángursríka meðferð. Á meðan því stendur læra einstaklingar smám saman að henda óþarfa hlutum með minni vanlíðan, þeir læra einnig að bæta færni eins og skipulag, ákvarðanatöku og slökun.

Hugræn atferlismeðferð er tegund sálfræðimeðferðar sem hefur sýnt fram á að skilar árangri við ýmsum vandamálum, þar á meðal þunglyndi, kvíðaröskunum, áfengis- og vímuefnaneysluvandamálum, hjúskaparvandamálum, átröskunum og alvarlegum geðsjúkdómum. Fjölmargar rannsóknarrannsóknir benda til þess að HAM leiði til verulegs bata á virkni og lífsgæðum.

Sálfræðileg vandamál byggjast að hluta til á gölluðum eða óhjálpsamum hugsunarhætti.
Sálfræðileg vandamál byggjast að hluta til á lærðu mynstri óhjálplegrar hegðunar. 
]]> 2022-11-03 08:46:00 UTC https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2368078167 Heimildir kolbruninsi https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2368079588 Fróði Guðmundur Jónsson. (2019, 9. ágúst). Hvað er söfnunarárátta og hverjar eru batahorfur þeirra sem þjást af henni? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=77816

Carolyn Rodriguez. (2021, ágúst). What is hoarding disorder. Psychiatry. sótt af https://www.psychiatry.org/patients-families/hoarding-disorder/what-is-hoarding-disorder

What is cognitive behavioral therapy?( 2017, júlí). Apa 
sótt af https://www.apa.org/ptsd-guideline/patients-and-families/cognitive-behavioral 

https://icd.who.int/browse11/l-m/en#/http%3a%2f%2fid.who.int%2ficd%2fentity%2f1991016628

https://www.society19.com/uk/celebrity-hoarders-you-never-knew-had-a-problem/

]]> 2022-11-03 08:47:15 UTC https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2368079588 Áráttan pt.2 kolbruninsi https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2369125578 Söfnunarárátta getur valdið vandamálum í samböndum, félagsmálum og í vinnu. Afleiðingar geta verið alvarlegar t.d. heilsa og öryggi þ.e. eldhætta og hrösun(detta og slasa sig) vegna mikils drasl og troðningi, getur einnig verið brot á heilbrigðisreglum. Getur einnig leitt til fjölskylduálags, einangrun og einmannaleika, viljaleysi að fá fólk heim til sín og vanhæfni til að sinna daglegum verkum(baða sig, elda og borða)

Rannsóknir benda til þess að 2-5% fólks stundi sjúklega söfnunarhegðun.
u.þ.b. 1-2 af hverjum 5 ná fullum bata.]]> 2022-11-03 20:51:16 UTC https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2369125578 Einkenni pt. 2 kolbruninsi https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2369879644 söfnunarárátta getur fylgt með alvarlegu þuglyndi, geðklofa og fullkomnunaráráttu. 

Þegar einstaklingurinn eldist byrjar hann/hún venjulega að eignast hluti sem engin þörf er á eða pláss fyrir. Þegar komið er á miðjan aldur eru einkennin oft alvarleg og geta verið erfiðari að meðhöndla þau

fólk með söfnunaráráttu safna oftast hlutum vegna þess:

1. þau telja að þessir hlutir séu einstakir eða verði þörf á þeim á einhverjum tímapunkti í framtíðinni.

2. Hlutirnir hafa mikilvæga tilfinningalega þýðingu - þjóna sem áminning um hamingjusamari tíma eða tákna ástkært fólk eða gæludýr.

3. Þeim finnst þeir öruggari þegar þau eru umkringdir hlutunum sem þeir safna.

4. þau vilja ekki henda neinu.
]]> 2022-11-04 10:25:56 UTC https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2369879644 Orsakir pt. 2 kolbruninsi https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2369882281 Rannsóknir sýna einnig að fólk með söfnunaráráttu búa líklega einir, ekki giftir og hafa alist upp í litlu húsnæði með miklum troðningi og ósnyrtilegu heimili og hafa aldrei lært að flokka hluti og vita ekki hverju á að farga og hverju ekki.]]> 2022-11-04 10:28:37 UTC https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2369882281 greiningarviðmið samkvæmt ICD-11 stefaniaosp04 https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2374811372 greiningarviðmið söfnunaráráttu.

Söfnun eigna sem leiðir til þess að vistarverur verða svo ringulreiddar að notkun þeirra eða öryggi er í hættu. 

Uppsöfnun á sér stað vegna beggja:
Endurteknar hvatir eða hegðun sem tengist því að safna hlutum, sem getur verið óvirk (t.d. uppsöfnun flugmiða eða pósts) eða virk (t.d. óhófleg kaup á ókeypis, keyptum eða stolnum hlutum).

Erfiðleikar við að farga eigum vegna skynjunar á þörf fyrir að vista hluti og vanlíðan sem tengist því að farga þeim.

Einkennin hafa í för með sér verulega vanlíðan eða verulega skerðingu á persónulegum, fjölskyldu-, félags-, menntunar-, atvinnu- eða öðrum mikilvægum starfssviðum.

Einn af hverjum fimmtíu greinast með söfnunaráráttu en er trúað því að söfnunaráráttan hafi árif á einn af hverjum tuttugu. ]]> 2022-11-08 11:17:09 UTC https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2374811372 Yfirflokkur og hvað einkennir slíkar raskanir stefaniaosp04 https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2374839616 Obsessive-compulsive or related disorders (þráhyggju- og árátturöskun) er yfirflokkur söfnunaráráttu og einkennist það af viðvarnandi þráhyggju eða áráttu, eða oftast hvort tveggja.

þráhyggja eru endurteknar og viðvarandi hugsanir, myndir eða hvatir sem eru uppáþrengjandi, óæskilegar og eru almennt tengdar kvíða. 

Einstaklingurinn reynir að hunsa eða bæla niður þráhyggju eða gera þær hlutlausar með því að framkvæma áráttu. 

Þvingun er endurtekin hegðun þar á meðal endurteknar andlegar athafnir sem einstaklingurinn telur sig knúinn til að framkvæma til að bregðast við þráhyggju, samkvæmt stífum reglum, eða til að ná tilfinningu um „fullkomleika“. ]]> 2022-11-08 11:41:01 UTC https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2374839616 innspil kynja stefaniaosp04 https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2374899845 Þrátt fyrir að tíðni söfnunaráráttu sé hærri hjá konum í klínískum sýnum, hafa sumar faraldsfræðilegar rannsóknir greint frá marktækt hærra tíðni meðal karla.

Karlar með söfnunaráráttu eru líklegri til að hafa samhliða þráhyggju- og árátturöskun.
Þrátt fyrir að einkenni söfnunaráráttu séu ekki mismunandi eftir kyni, hafa konur tilhneigingu til að sýna of mikla yfirtöku, sérstaklega með áráttukaupum.]]> 2022-11-08 12:23:56 UTC https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2374899845 viðbótar klínískir eiginleikar stefaniaosp04 https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2374908487 Almennt er hlutum safnað vegna tilfinningalegrar þýðingar þeirra (t.d. tengsl við mikilvægan atburð, persónu, stað eða tíma), hljóðfæraeiginleika (t.d. skynjað notagildi) eða innra gildis (t.d. skynjaða fagurfræðilega eiginleika).

Einstaklingar með söfnunaráráttu gætu ekki fundið mikilvæga hluti (t.d. reikninga, skatteyðublöð), hreyft sig auðveldlega inni á heimili sínu eða jafnvel farið út úr heimili sínu í neyðartilvikum. Átt erfitt með að útbúa mat, nota vaska eða heimilistæki (t.d. ísskáp, eldavél eða þvottavél) eða húsgögn (t.d. sófa, stóla, rúm, borð) og geta einfaldlega verið í mikilli hættu.

Einstaklingar með söfnunaráráttu geta fundið fyrir margvíslegum langvarandi læknisfræðilegum vandamálum, svo sem offitu, og verða fyrir margvíslegri umhverfisáhættu sem oft stafar af söfnunaráráttu sinni, þar á meðal eldhættu, meiðsli vegna falls, mengun af rotnandi viðkvæmum matvælum og ofnæmi vegna snertingar við rykfrjó og bakteríur.]]> 2022-11-08 12:31:06 UTC https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2374908487 frægt fólk með söfnunaráráttu stefaniaosp04 https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2376538139 Lisa Kudrow er með milda söfnunaráráttu. Hún á erfitt með að henda hlutum með persónulegum tengslum t.d. dagatölum.

Heimili Angelinu var einu sinni fyllt með pítstakössum og rusli og á safn af hnífum sem hún hefur fundið og sumir sem hafa kostað hálfa hendi. Hún var greind með Þunglyndi í æsku og gæti þetta hafa verið afleiðing þess.

Mariah Carey safnar nærbuxum í hvert skipti sem hún ferðast og vil hún eiga hverja einustu týpu af þeim og telur hún að allar nærbuxur sem hún safnar eru einstakar.]]> 2022-11-09 10:06:58 UTC https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2376538139 Einkenni stefaniaosp04 https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2376544733 2022-11-09 10:12:15 UTC https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2376544733 Áráttan stefaniaosp04 https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2376546554 2022-11-09 10:13:41 UTC https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2376546554 orsakir stefaniaosp04 https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2376547687 2022-11-09 10:14:39 UTC https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2376547687 Meðferðarúrræði stefaniaosp04 https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2376549268 2022-11-09 10:15:48 UTC https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2376549268 Annað stefaniaosp04 https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2376551227 2022-11-09 10:17:25 UTC https://padlet.com/kolbruninsi/dui2hh18zbm52wr8/wish/2376551227