Mâu thuẫn là một chỉnh thể, trong đó hai mặt đối lập vừa thống nhất với nhau, vừa đấu tranh với nhau.

Câu 1. Lấy VD về một sự vật, hiện tượng bất kì và chỉ rõ đâu là lượng và đâu là chất của sự vật, hiện tượng. 

Câu 2. Lượng và chất có mối quan hệ với nhau không và quan hệ với nhau như thế nào? Hãy so sánh sự giống và khác nhau giữa lượng và chất?

Trên lớp. Theo dõi video về “Báo động đỏ tình trạng băng tan chảy ở Nam Cực”, và trả lời câu hỏi sau: 

Câu 1. Có sự vật hiện tượng nào tồn tại vĩnh viễn không? Băng ở Nam cực có tồn tại vĩnh viễn không?  Băng ở Nam cực cần những điều kiện gì để có thể tan chảy?

Câu 2: Sự biến đổi của lượng có dẫn đến sự biển đổi của chất không? Quá trình biến đổi đó diễn ra như thế nào. 

Câu 3: Vễ sơ đồ về sự biến đổi của nước (từ thể rắn chuyển thành thể lỏng và sau đó chuyển thành thể hơi)

Ví dụ 2: Bài toán có đồng biến và nghịch biến
=> VD1 là mâu thuẫn triết học ,VD2 là mâu thuẫn thông thường
Câu 2 :
Qua những ví dụ trên ta có thể hiểu mâu thuẫn là cái đối lập phản logic, không có sự thống nhất, không có sự chuyển hóa biện chứng giữa các mặt đối lập. Nhân tố tạo thành mâu thuẫn biện chứng là mặt đối lập. Khái niệm mặt đối lập dùng để chỉ những mặt, những thuộc tính, những khuynh hướng vận động trái ngược nhau nhưng là điều kiện, tiền đề tồn tại của nhau.
=> Mâu thuẫn là 2 mặt đối lập thống nhất với nhau.

 Bài học rút ra:

-Quá trình "tái sinh" đầy đau đớn của đại bàng cũng giống như những sóng gió xảy ra trong cuộc đời con người. 

-Mỗi chúng ta muốn phát triển, bước sang một trang cuộc đời mới thì phải thay đổi, dám dấn thân và mạo hiểm.

Lượng và chất có mối quan hệ thống nhất với nhau. Chất và lượng là hai mặt đối lập: chất tương đối ổn định,còn lượng thường xuyên biến đổi. Hai mặt đó không tách rời nhau mà tác động lẫn nhau một cách biện chứng.
     -So sánh giữa lượng và chất: 
- Giống nhau: đều là những thuộc tính cơ bản vốn có của sự vật, hiện tượng.
- Khác nhau: 
     +Chất dùng để phân biệt thuộc tính cơ bản, vốn có của nó với các sự vật,hiện tượng khác,biến đổi sau và nhanh. 
             +Lượng biểu thị trình độ phát triển,quy mô,số lượng...của sự vật hiện tượng,biến đổi trước và chậm.

Lượng và chất có mối quan hệ thống nhất với nhau. Chất và lượng là hai mặt đối lập: chất tương đối ổn định,còn lượng thường xuyên biến đổi. Hai mặt đó không tách rời nhau mà tác động lẫn nhau một cách biện chứng.
     -So sánh giữa lượng và chất: 
- Giống nhau: đều là những thuộc tính cơ bản vốn có của sự vật, hiện tượng.
- Khác nhau: 
     +Chất dùng để phân biệt thuộc tính cơ bản, vốn có của nó với các sự vật,hiện tượng khác,biến đổi sau và nhanh. 
             +Lượng biểu thị trình độ phát triển,quy mô,số lượng...của sự vật hiện tượng,biến đổi trước và chậm.

Câu 2:
Lượng và chất có mối quan hệ mật thiết với nhau:
Chất” và “lượng” luôn thống nhất hữu cơ với nhau, không tách rời nhau, tác động lẫn nhau một cách biện chứng. Bất cứ sự thay đổi nào về lượng cũng TẤT YẾU sẽ dẫn tới sự thay đổi nhất định về “chất” của sự vật, hiện tượng.

– Tuy nhiên, KHÔNG PHẢI bất cứ sự thay đổi nào về “lượng” cũng dẫn đến sự thay đổi CĂN BẢN về “chất” của sự vật, hiện tượng và ngược lại. Ở một giới hạnnhất định, sự thay đổi về “lượng” CHƯA ĐỦ để làm thay đổi CĂN BẢN về “chất” – giới hạn đó là “độ”. Trong giới hạn của “độ”, sự thống nhất hữu cơ giữa chất và lượng chưa bị phá vỡ-sự thay đổi về “lượng” chưa đủ để làm thay đổi căn bản về “chất” của sự vật, hiện tượng, khiến cho sự vật, hiện tượng vẫn là nó mà chưa chuyển hóa thành sự vật, hiện tượng khác.
     Sự giống nhau và khác nhau giữa lượng và chất là :

*Giống nhau: đều là cách thức vận động phát triển của sự vật hiện tượng. 

*Khác nhau:

- Chất là khái niệm dùng để chỉ những thuộc tính vôn có vơ bản of svht, tiêu biểu cho svht đó. Chất biến đổi sau biến đổi nhanh. 

Lượng là khái niệm dùng để chỉ những thuộc tính cơ bản vốn có of svht biểu thị ở trình độ phát triển (cao , thấp), quy mô(lớn, nhỏ), tốc độ (nhanh, chậm), số lượng (ít, nhìu) ...  of svht. Chất biếm đổi trước biến đổi từ từ

Lượng và chất có mối quan hệ thống nhất với nhau. Chất và lượng là hai mặt đối lập: chất tương đối ổn định,còn lượng thường xuyên biến đổi. Hai mặt đó không tách rời nhau mà tác động lẫn nhau một cách biện chứng.
     -So sánh giữa lượng và chất: 
- Giống nhau: đều là những thuộc tính cơ bản vốn có của sự vật, hiện tượng.
- Khác nhau: 
     +Chất dùng để phân biệt thuộc tính cơ bản, vốn có của nó với các sự vật,hiện tượng khác,biến đổi sau và nhanh. 
             +Lượng biểu thị trình độ phát triển,quy mô,số lượng...của sự vật hiện tượng,biến đổi trước và chậm.

Tổ 1. Lấy VD về một sự vật, hiện tượng bất kì và chỉ rõ đâu là phủ định biện chứng và đâu là phủ định siêu hình.

Tổ 2.  Lấy VD về phủ định siêu hình và rút ra kết luận thế nào là phủ định là phủ định siêu hình?
Tổ 3.  Lấy VD về phủ định  chứng và rút ra kết luận thế nào là phủ định là phủ định chứng?
Tổ 4.  Kẻ bảng so sánh sự giống và khác nhau giữa phủ định siêu hình và phủ định biện chứng.

Trên lớp. Theo dõi video về “sự sịnh trưởng và phát triển của cây đậu” và trả lời câu hỏi sau: 

Câu 1. Ghi những chi tiết ấn tượng nhất trong đoạn video? 

Câu 2. Chia sẻ suy ngẫm của bản thân khi xem video

    + Sự biến đổi về chất của các sự vật và hiện tượng bao giờ cũng bắt đầu từ sự biến đổi về lượn. Quá trình biến đổi ấy đều có ảnh hưởng đến trạng thái chất của sự vật và hiện tượng, nhưng chất của sự vật và hiện tượng chưa biến đổi ngay vì chất mang tính ổn định tương đối. Khi sự biến đổi về lượng đạt đến một giới hạn nhất định, phá vỡ sự thống nhất giữa chất và lượng thì chất mới ra đời thay thế chất cũ, sự vật mới ra đời thay thế sự vật cũ.

    + Sự biến đổi về lượng diễn ra dần dần, liên tục, đến một giới hạn nhất định sẽ phá vỡ sự thống nhất giữa chất và lượng, khiến chất biến đổi, tạo thành chất mới. Mỗi sự vật hiện tượng đều có chất đặc trưng và lượng đặc trưng phù hợp với nó

+ lượng là khái niệm dùng để chỉ những thuộc tính cơ bản vốn có của sự vật biểu thị ở trình độ phát triển (cao, thấp), quy mô(lớn, nhỏ), tốc độ (nhanh, chậm), số lượng (ít, nhiều), ... của sự vât hiện tượng . Chất biến đổi trước biến đổi từ từ
cau 1 
vd chất : muối có vị mặn 
vd lượng :bức tường cao 3m

– Gió bão làm đổ cây cối.

– Động đất làm sập nhà.

– Nước chảy đá mòn.

– Cái cây sinh trưởng từ mầm cây

– Gà con được sinh ra từ gà mẹ

– Tre già măng mọc
Câu 2:
Phủ định là sự thay thế bằng sự vật khác trong quá trình vận động và phát triển.

Phủ định siêu hình là sự phủ định được diễn ra do sự can thiệp, sự tác động từ bên ngoài, cản trở hoặc xóa bỏ sự tồn tại và phát triển tự nhiên của sự vật.

Phủ định biện chứng là sự “tự thân phủ định”, tức là sự phủ định xuất phát từ nhu cầu tồn tại, phát triển của sự vật: sự vật chỉ có thể tồn tại, phát triển một khi nó tất yếu phải vượt qua hình thái cũ và tồn tại dưới hình thái mới

*Khác nhau:

- Chất là khái niệm dùng để chỉ những thuộc tính vôn có vơ bản of svht, tiêu biểu cho svht đó. Chất biến đổi sau biến đổi nhanh. 

Lượng là khái niệm dùng để chỉ những thuộc tính cơ bản vốn có of svht biểu thị ở trình độ phát triển (cao , thấp), quy mô(lớn, nhỏ), tốc độ (nhanh, chậm), số lượng (ít, nhìu) ...  of svht. Chất biếm đổi trước biến đổi từ từ

    Trong phản ứng này, axit và xút mất đi. Nhưng chúng không biến mất hoàn toàn mà do sự thay đổi liên kết giữa các phân tử tạo thành những chất khác là muối và nước. Hơn thế nữa, ở đây chất mới tạo ra bền bỉ hơn chất cũ. Các liên kết ion chặt hơn. Có thể nói, xét về khía cạnh vững trãi, thì 2 chất mới sinh ra đã bền bỉ hơn chất cũ. Đây chính là chất mới ra đời dựa trên cơ sở chất cũ nhưng ở một trình độ cao hơn.
Câu 2:
     
   - Đây chính là yêu cầu của Phủ định biện chứng.

   - Vì mỗi môn học đều có phương pháp học khác nhau, giai đoạn khác nhau cũng cần có cách học khác nhau. Nên ta luôn phải đổi mới phương pháp để phù hợp với từng môn, từng giai đoạn học nhằm tiếp thu kiến thức hiệu quả hơn.

   - Có phương pháp học tập mới cũng cần phải biết kết hợp cả hai nhằm học tập tốt hơn.
Câu3:
     Trong phản ứng này, axit và xút mất đi. Nhưng chúng không biến mất hoàn toàn mà do sự thay đổi liên kết giữa các phân tử tạo thành những chất khác là muối và nước. Hơn thế nữa, ở đây chất mới tạo ra bền bỉ hơn chất cũ. Các liên kết ion chặt hơn. Có thể nói, xét về khía cạnh vững trãi, thì 2 chất mới sinh ra đã bền bỉ hơn chất cũ. Đây chính là chất mới ra đời dựa trên cơ sở chất cũ nhưng ở một trình độ cao hơn.
     

vd về phủ định biện chứng
-Cái cây sinh trưởng từ mầm cây

– Gà con được sinh ra từ gà mẹ

– Tre già măng mọc

– Cây lúa trổ bông

– Con nhà tông chẳng giống lông cũng giống cánh
Câu 2:
-Phủ định là sự thay thế bằng sự vật khác trong quá trình vận động và phát triển
-Phủ định siêu hình là sự phủ định được diễn ra do sự can thiệp, sự tác động từ bên ngoài, cản trở hoặc xóa bỏ sự tồn tại và phát triển tự nhiên của sự vật.
-Phủ định biện chứng là phạm trù triết học dùng để chỉ sự phủ định tự thân, sự phát triển tự thân, là mắt khâu trong quá trình dẫn tới sự ra đời sự vật mới, tiến bộ hơn sự vật cũ.

+ Khái niệm phủ định dùng để chỉ sự thay thế sự vật này bằng sự vật khác, giai đoạn vận động, phát triển này bằng giai đoạn vận động, phát triển khác. Theo nghĩa đó, không phải bất cứ sự phủ định nào cũng dẫn tới quá trình phát triển.

+ Khái niệm phủ định biện chứng dùng để chỉ sự phủ định tạo ra những điều kiện, tiền đề phát triển của sự vật.

– Gà con được sinh ra từ gà mẹ

– Tre già măng mọc
phủ định siêu hình là :
Cái cây sinh trưởng từ mầm cây

– Gà con được sinh ra từ gà mẹ

– Tre già măng mọc

Phủ định siêu hình là sự phủ định được diễn ra do sự can thiệp, sự tác động từ bên ngoài, cản trở hoặc xóa bỏ sự tồn tại và phát triển tự nhiên của sự vật.

Đặc trưng của phương pháp siêu hình là chỉ thấy sự vật hiện tượng trong sự cô lập, tách rời, không thấy sự liên hệ tác động qua lại và chỉ thấy sự tĩnh tại mà không thấy sự vận động phát triển của sự vật hiện tượng.

Phương pháp siêu hình là phương pháp chỉ có giá trị khi nghiên cứu sự vật, hiện tượng ở trạng thái tĩnh tại. Nhưng nhìn chung, quan điểm siêu hình có tính phiến diện, máy móc không thể giúp con người phản ánh đúng bản chất của sự vật, hiện tượng.

Ý nghĩa của phủ định siêu hình góp phần tạo nên một sự vật hiện tượng mới và  không có tính kế thừa hay phát huy sự vật và hiện tượng cũ.

Hoạt động này không ngừng phát triển qua các thời kỳ, do đó thực tiễn luôn là hoạt động mang tính lịch sử – xã hội.
- Hoạt động thực tiễn đa dạng với ba hình thức cơ bản đó là họa động sản xuất vật chất, hoạt động chính trị-xã hội và hoạt động thực nghiệm.
4.
- Vai trò của thực tiễn đối với nhận thức:
+ Đối với nhận thức, thực tiễn đóng vai trò là cơ sở, động lực, mục đích của nhận thức và là tiêu chuẩn của chân lý, kiểm tra tính đúng đắn của quá trình nhận thức chân lý
+ Thực tiễn là nguồn gốc, cơ sở (điểm xuất phát) của nhận thức:Thông qua hoạt động thực tiễn, con người nhận biết được cấu trúc; tính chất và các mối quan hệ giữa các đối tượng để hình thành tri thức về đối tượng. Hoạt động thực tiễn bổ sung và điều chỉnh những tri thức đã được khái quát.
 + Thực tiễn đề ra nhu cầu, nhiệm vụ, cách thức và khuynh hướng vận động và phát triển của nhận thức. Chính nhu cầu giải thích, nhận thức và cải tạo thế giới buộc con người tác động trực tiếp vào đối tượng bằng hoạt động thực tiễn của mình. Chính sự tác động đó đã làm cho các đối tượng bộc lộ những thuộc tính, những mối liên hệ và các quan hệ khác nhau giữa chúng đem lại cho con người những tri thức, giúp cho con người nhận thức được các quy luật vận động và phát triển của thế giới. Trên cơ sở đó hình thành các lý thuyết khoa học.

Hoạt động này không ngừng phát triển qua các thời kỳ, do đó thực tiễn luôn là hoạt động mang tính lịch sử – xã hội. Hoạt động thực tiễn đa dạng với ba hình thức cơ bản đó là họa động sản xuất vật chất, hoạt động chính trị-xã hội và hoạt động thực nghiệm.
4.Vai trò của thực tiễn đối với nhận thức: Đối với nhận thức, thực tiễn đóng vai trò là cơ sở, động lực, mục đích của nhận thức và là tiêu chuẩn của chân lý, kiểm tra tính đúng đắn của quá trình nhận thức chân lý.

Hoạt động này không ngừng phát triển qua các thời kỳ, do đó thực tiễn luôn là hoạt động mang tính lịch sử – xã hội. Hoạt động thực tiễn đa dạng với ba hình thức cơ bản đó là họa động sản xuất vật chất, hoạt động chính trị-xã hội và hoạt động thực nghiệm.
4,Vai trò của thực tiễn đối với nhận thức: Đối với nhận thức, thực tiễn đóng vai trò là cơ sở, động lực, mục đích của nhận thức và là tiêu chuẩn của chân lý, kiểm tra tính đúng đắn của quá trình nhận thức chân lý.