Ավետիք Իսահակյան

svetasahakyan77 — 2021-04-08 13:34:57 UTC

Ծնվել է 1875 թվա-կանի հոկտեմբերի 30-ին, Ալեքսանդրապոլում:
Մանկությունն ու պա-տանեկությունն անցել է Ղազարապատ գյուղում, որն այժմ կրում է բա-նաստեղծի ազգանունը՝ Իսահակյան։ Սովորել է Էջմիածնի Գևորգյան ճե-մարանում, 1893 թվա-կանին ընդունվել է Լայպցիգի համալսա-րան՝ որպես ազատ ունկնդիր։

svetasahakyan77 — 2021-04-08 13:41:21 UTC

Ստ.Կուրտիկյանի
<<Արագածի չորս կատարները>>
ավանդազրույցը
Հին անհիշելի ժամանակներում, աստղածորան մի գիշեր, երկինքն ու երկիրը իրար խառնվեցին, հուր ու կրակ ժայթքեց Արագած լեռը, մինչև աստղերը ձգվեց հրեղեն մի սյուն` շառագունելով արհավիրքով խավարած երկնակամարը:
Սասանվում էր երկիրը, վայում էին լեռներն ու ձորերը: Ահից կուչ եկած ոչխարների մոտ` չարագուշակ կլանչում էին գամփռները:
Սասանվում էր երկիրը, ահեղ դղիրդով վիթխարի ժայռեր գլորում լեռների բարձունքներից, ավերում խրճիթ ու ապարանք:
Ահ ու սարսափի մատնված մարդիկ փրկություն էին որոնում: Սակայն ով կարող էր փրկել նրանց: Ով կարող էր սանձել երկիրը ցնցող ցասումնալի կրակը, որ սպառնում է բնաջինջ անել ամե՛ն-ամե՛ն ինչ:
Խելք-խելքի տվեցին ահաբեկված մարդիկ, շատ միտք արեցին:
– Յոթ անգամ յոթ ոչխար մատաղ անենք աստծուն, որ իջնի ցասումը, խաղաղվի երկիրը,- առաջարկեց ռամիկ մի խաշնարած: Կատարեցին ռամիկի առաջարկը. յոթ անգամ յոթ ոչխար զգետնեցին ու զոհ մատուցեցին արարիչ Ամենակալին, բայց ավաղ, կրկին չխաղաղվեց երկիրը: Հողը նորից երերում էր մարդկանց ոտքերի տակ:
Ինչու էր զայրացել ամենաողորմած, գթառատ աստված:
Տանջալից միտք էին անում մարդիկ, երբ մթին քարանձավից դուրս գալով` նրանց մոտեցավ մի մենակյաց իմաստուն, որ հասկանում էր հողմերի և աստղերի լեզուն ու մարդկանց բախտն էր գուշակում:
Մինչև ուսերը իջած խռիվ, ձյունափրփուր մազերը հարդարելով, մի պահ նա անխոս դիտեց երկնակամարի խորքը սուզված հրեղեն սյունը, ապա բազուկները երկինք պարզելով երեք քայլ առաջ գնաց ու հանդիսավոր ասաց.
– Մահկանացունե՛ր, մեղսակիր արարածներ. զարթնել, գլուխ է բարձրացրել Արագածի ծոցում դարերով քուն մտած Վիշապ-կրակը, և մեղսաքավիչ զոհեր է պահանջում…
Ահաբեկված մարդիկ փրկություն հայցող հայացքները սևեռած ծերունուն, սպասում էին նոր խոսքի.
– Զոհաբերիր քո գեղանի Շամանդուխտին և մյուս երեք աղջրիկներիդ, իշխան Մլեհ, և Վիշապ-կրակը կխաղաղվի Արագածի ծոցում,- Շիրակի իշխանին դիմեց իմաստուն ծերունին:
Շամանդուխտն ու քույրերը լսեցին ծերունուն և հեկեկալով ընկան իրենց հոր գիրկը:
– Ես կգտնեմ ուրիշ աղջիկիներ, կգտնեմ չորս ռամիկ աղջիկ, ես կստիպեմ…- խոսեց Մլեհ իշխանը` ծերունու պահանջից սարսափած:
– Զոհաբերությունը կամավոր պետք է լինի, իշխան, և ոչ հարկադիր, որպեսզի սրբազան զոհն ընդունվի և Վիշապ-կրակը խաղաղվի,- զգուշացրերց ծերունին:
Ահուսարսափի մեջ ընկած իշխանը դուստրերի հետ կամաց հեռացավ դեպի իր կիսաքանդ ամրոցը:
Ժամանակ անց մարդկանց ոտքերի տակ ավելի ուժգին երերաց հողը, երկնակամարում մեծացավ հրեղեն սյունն ու ամենակործան կրակի տեղատարափ սկսեց:
Լաց էին լինում երեխաները, ողբում էին մայրերը, անզորությունից կծկվել էին այրերը:
Եվ Վիշապ-կրակը, որպես լավա, վիթխարի երախը բացած` արշավում էր կործանելու սպառսպուռ:Այդ ժամանակ հանդես եկան մաճկալ Դավթի չորս աղջիկները` Շաղոսկին, Շողակաթը, Շամամն ու Շաղամանը, հրաժեշտ տվին հարազատներին ու ճամփա ընկան դեպի Արագածի գագաթը:
Շամախաթունը խավարի մեջ անտեսանելի հետևեց իր աղջիկներին:
Երբ չորս քույրերը թեթևաքայլ տեղ հասան, ձեռ-ձեռի տված կանգնեցին բարձունքում, սկսեցին երգել հրաժեշտի մի սրտառուչ երգ, որ տարածվեց լեռնաշխարհով մեկ: Վերջին անգամ նրանք հիշեցին իրենց ծնողներին, իրենց սիրած մաճկալ ու խաշնարած տղաներին, հետո երգը շրթունքներին շուրջպար բռնեցին լեռան կատարին և այդպես էլ ուրախ պարելով` իրար ետևից նետվեցին Վիշապ-կրակի անդնդախոր երախը:
Տեսնելով աղջիկների զոհվելը, մայրը արտասվեց, հող լցրեց գլխին, արտասվեց դառնագին և անդունդի եզրին մոտենալով` մայրական սիրտը պարզեց Վիշապ-կրակին ու վիհ նետվեց աղջիկների ետևից:
Եվ նույն պահին խաղաղվեց Վիշապ-կրակը, գետինը դադարեց ցնցվելուց, երկնակամարից անհայտացավ հրեղեն սյունը, ու Արագած լեռան վրա գոյացան չորս կատարներ: Իսկ այդ երկնասույզ կատարների վերևում` խավարի մեջ, շողշողում էր մի պայծառ աստղ, որ առաջ չկար:
Ասում են` այդ չորս կատարները չորս քույրերի հավերժության հուշարձաններն են, որ բարձրացել են իրենց սրտերի մեծության չափ. իսկ Արագածի վրա կախված Լուս-աստղը` մոր տրտմաթաթավ աչքն է, որ կարոտով գիշեր-ցերեկ նայում է իր աղջիկներին, կարոտով նայում Վիշապ-կրակի ավերվածություններից հավերժ փրկված Հայոց աշխարհին: Եվ մայրն ամեն օր Արագածի վրա ուրախության արցունքներ է շաղ տալիս իր երկնային բարձունքից: Եվ մայրական այդ արցունքները կաթիլ առ կաթիլ կուտակվում են, զուլալ լճակներ կազմում և որպես հրաշագործ ջրեր, Արագածի անարատ բարձունքներից մինչև հովիտն են կարկաչում` բերք ու բարիք, նաև ալ ու ալվան ծաղիկ սփռելով իրենց անցած ճանապարհին:

ԱՐԱԳԱԾ

svetasahakyan77 — 2021-04-08 13:48:55 UTC

ԱՐԱԳԱԾԻՆ

svetasahakyan77 — 2021-04-08 13:51:39 UTC

Դո՛ւ, Արագա՛ծ, ալմաստ վահան Կայծակեղեն թրերի, Գագաթներդ՝բյուրեղ վրան Թափառական ամ-պերի։ Սեգ ժայռերդ՝ արծվի բույն, Լճակներդ՝ լույս-փերուզ. Առուներդ՝ մեջքիդ փայլուն Պերճ գոտիներ ոսկեհյուս։ Աղբյուրներդ գիշեր ու զօրԽոսքի բռնված իրար հետ, Վտակներդ գիլ ու գլոր Աբրեշումե փեշե-րեդ։ Թիթեռներդ՝ հուր-հրեղեն Թռչող-ճախրող ծաղիկներ, Զառ ու զարմանք երազներեն Պոկված ծվեն-ծվիկ-ներ։ Ծիրանավառ դու թագուհի, Բուրումների դու աղբյուր, Ծաղիկներդ հազար գույնի, Հազար անուն, հազար բույր։

Արագածը ամռանը

svetasahakyan77 — 2021-04-08 14:00:37 UTC

Ունկնդրեք Լեյլա Սարիբեկյանի կատարմամբ <<Միասնության շուրջպար>> երգը:

svetasahakyan77 — 2021-04-08 14:49:02 UTC

Երաժշտության ունկնդրումը երե-խաների հայրենասի-րական ոգու , ազգային արժանապատվության, միասնության գի-տակցության բարձ-րացման նպատակ ունի:

Հետաքրքիր դեպքեր Ավետիք Իսահակյանի կյանքից

svetasahakyan77 — 2021-04-08 14:54:52 UTC

Տնային հանձնարարություն

svetasahakyan77 — 2021-04-08 14:57:26 UTC

Սահուն առոգանությամբ ընթերցել «Արագածին» բանաստեղծությունը։
Գրել հակիրճ տեղեկություն Արագած սարի մասին։

svetasahakyan77 — 2021-04-08 15:06:26 UTC

Քարի լիճը