Sólkerfið - námskenningar by Sonja Dröfn Helgadóttir https://padlet.com/sonja19/dgev4s6igy4l Námskenningar þekktra kennismiða, sem tengjast þemaverkefninu um sólkerfið okkar, ætlað nemendum í 2. - 4. bekk. en-us 2019-03-11 15:51:26 UTC 2026-01-02 17:12:02 UTC hello@padlet.com https://padlet-assets.s3.amazonaws.com/icons/Planets.png Maria Montessori sonja19 https://padlet.com/sonja19/dgev4s6igy4l/wish/340405003 Undirstaða kenninga Montessori er frelsi og einstaklingsval. Námsumhverfi ætti að fela í sér frjálsræði og val þar sem stigskiptur stuðningur væri í forgrunni. Taldi hún að með því að barnið hefði val, þá efldist sjálfstjórn og sjálfsvirðing barnsins, jafnhliða ábyrgðartilfinningu. Þannig væru börnin sjálfsörugg og sjálfstæð í vali sínu og gætu tekið ábyrgð á gjörðum sínum og námi.

Kenning Montessori lagði áherslu á kennslurými og þjálfun innan þess. Menntun ætti að hverfast um allar þarfir barnsins þar sem það geti lært á eigin hraða, með fjölbreytt kennsluefni sem væri hannað til að barnið gæti borið kennsl á og leiðrétt eigin mistök. Börn í Montessori skólum eru hvött til að vinna sjálfstætt en jafnhliða öðrum, þó svo að hvatt sé til sjálfstæðra vinnu er lögð rík áhersla á umburðarlyndi gagnvart öðrum og ábyrgð fyrir umhverfinu. Ósjaldan má sjá eldri börn aðstoða þau yngri í Montessori skólum, þar sem samkennd er eitt af markmiðum skólanna. Áhersla er lögð á gæða efnivið, með sérþróuðum leikföngum er reyna á skynfæri og hugsun. Börnin fá rými til að velja sér viðfangsefni og hvar þau vilja sinna því. Montessori lagði áherslu á að umhverfi barnanna væri laust við streitu og mat á framförum þeirra færi fram með athugunum kennara en ekki prófum. Umbuna- og agakerfi eru ekki í Montessori skólum þar sem hún taldi að innri hvati til að sinna verkefnum ætti að nægja til að efla sjálfsaga, sem og að hún leit svo á að öll börn væru í eðli sínu góð. Montessori var langt á undan sinni samtíð er kom að einstaklingsmiðuðu námi sem svo víða er lögð áhersla á í dag. Samkvæmt henni þá læra börn fremur ef þau hafa sjálf stjórn á náminu. Auk þess sé hvetjandi að litið sé til persónulegra, félagslegra og tilfinningalegra þarfa og þroska barnsins samhliða náminu. Einn af grunnþáttum í kenningum og skólum Montessori var samvinna við foreldra. Hún taldi að heimili og skóli væri ein eining þegar kæmi að námi barnsins og því væri grundvallaratriði að foreldrar væru meðvitaðir um starf skólans og þátttakendur á ákvörðunum er varðaði þeirra barn.

Að síðustu ber að nefna hina miklu breytingu á hlutverki kennarans í kenningu Montessori, þar sem hann fór frá því að vera fyrirlesari og jafnvel einvaldur í að vera áhorfandi, leiðbeinandi, sem bar fyrst og fremst hag barnsins og þarfir fyrir brjósti.

Hér má finna ýtarlegri upplýsingar um Mariu Montessori. ]]> 2019-03-12 13:40:19 UTC https://padlet.com/sonja19/dgev4s6igy4l/wish/340405003 Þemaverkefni sonja19 https://padlet.com/sonja19/dgev4s6igy4l/wish/340406382 Námskenningar eru margar, hver með sín einkenni, stundum skarast þær, stundum ekki. Hins vegar tel ég að best sé að nýta það sem hentar hverju sinni, valin atriði úr einni í bland við aðra. Að mínu mati má þá ná góðum árangri, jafnvel frábærum. Hér að neðan má sjá inntak kenninga þeirra fræðimanna er styðja þemaverkefnið, Himingeimurinn. Þetta er líklega ekki tæmandi listi og væri hægt að tengja verkefnið við fleiri kennismiði en það verður þó ekki gert í þetta sinn. ]]> 2019-03-12 13:42:35 UTC https://padlet.com/sonja19/dgev4s6igy4l/wish/340406382 Urie Bronfenbrenner sonja19 https://padlet.com/sonja19/dgev4s6igy4l/wish/340412478 Bronfenbrenner er þekktastur fyrir vistfræðikenningu (e. ecological systems theory) sína í þroskasálfræði. Taldi hann að þróunar- og þroskaferli einstaklings mótaðist af samspili umhverfis og einstaklings.

Bronfenbrenner lagði mikla áherslu á samskipti heimilis og skóla. Það hefði gríðarlega mikil áhrif á gengi barna í skóla ef samskiptin væru jákvæð, stöðug og gagnkvæm, þar sem allir aðilar komi fram af hreinskilni og trausti. Það sé mikilvægt að fyrstu skref barns í skóla séu góð og upplifun þess sé góð, þar sem hún getur haft áhrif á framtíð barnsins, bæði með tilliti til þroska og menntunar. Í skólaumhverfinu sé barnið að hitta ókunnuga þar sem reglur og venjur eru aðrar en heimafyrir og með jákvæðum samskiptum, þar sem starfsfólk skóla þekkir til venja og áhugamála barnsins, auðveldar barninu að aðlagast nýjum aðstæðum. Hvort sem það er tilfærsla innan skólans, milli bekkja eða milli skóla. En það er ekki einvörðungu nánasta umhverfi (e microsystem) og nærumhverfi (e. mesosystem) sem hafa áhrif á þroska barnsins heldur getur stofnankerfið (e. exosystem) haft mikil áhrif og m.a. skýrt erfiða hegðun. Ef þekking skólafólks á aðstæðum barnsins er til staðar, þ.e. á nánasta umhverfi, nærumhverfi og stofnanakerfi, auðveldar það inngrip ef og þegar óheppilegar aðstæður skapast. Í nútímasamfélagi er það gjarnan skólinn og starfsfólk hans sem veitir barninu stöðugleika og öryggi til að þroskast. Þó sé það alla jafna heillavænlegast að það sé gert í samvinnu við heimilið.

Hér má finna ýtarlegri upplýsingar um Urie Bronfenbrenner.

]]> 2019-03-12 13:53:18 UTC https://padlet.com/sonja19/dgev4s6igy4l/wish/340412478 Jean Lave og Etienne Wenger sonja19 https://padlet.com/sonja19/dgev4s6igy4l/wish/340415259 Samkvæmt kenningu Werners og Lave er nám félagslegt fyrirbæri sem háð er aðstæðum og menningu. Nám er afar flókið fyrirbæri og felur í sér mikil samskipti. Námið byggir á sameiginlegri þátttöku í uppbyggingu þekkingar. Áhersla er lögð á samhengi, samspil og aðstæður sem námið á sér stað við.

Wenger og Lave byggja kenningu sína á fjórum stoðum sem sýnir fram á að félagsleg þátttaka sé forsenda náms. Þessar fjórar meginstoðir eru eftirfarandi:
- Tilgangur (e. meaning). Við sem einstaklingar og hópar lærum af reynslu. Við upplifum það sem við erum að vinna með og finnum að hefur tilgang fyrir okkur í samhengi við umheiminn.
- Framkvæmd (e. practice). Með þátttöku í sameiginlegu samfélagi lærum við með því að skiptast á skoðunum, leita lausna og framkvæma.
- Samfélag (e. community). Segja má að allir tilheyri ákveðnum samfélögum t.d. fjölskyldu, vinum, bekkjum, skóla o.s.frv. Saman skapa þau sameiginlegt félagslegt landslag og hver og einn tilheyrir fjölda slíkra samfélaga.
- Sérkenni (e. identity). Nám breytir því hver við erum og býr til sjálfsmynd í samhengi við samfélagið. Þekking er byggð upp með þessum stoðum og hjálpar einstaklingnum að öðlast sterka sjálfsmynd.

Kenningin byggir á jafningjagrundvelli um það nám sem á að fara fram á.

Hagnýtar aðferðir í skólastarfi í anda kenningarinnar er teymiskennsla, samvinnunám, sókratísk samræða, þrautalausn/lausnaleitarnám o.s.frv.

Hér má finna ýtarlegri upplýsingar um Wenger og hér má finna ýtarlegri upplýsingar um Lave.]]> 2019-03-12 13:58:21 UTC https://padlet.com/sonja19/dgev4s6igy4l/wish/340415259 Lev Vygotsky sonja19 https://padlet.com/sonja19/dgev4s6igy4l/wish/340479781 Vygotsky hafði mikinn áhuga á samhengi náms og þroska. Setti hann fram kenningu um tengslin milli náms og þroska, þar sem það sé  ekki tvö aðskilin ferli, þau séu heldur ekki eins, og þau eigi sér ekki stað samtímis. Aftur á móti geti vel skipulögð námsferli komið á undan þroska og rutt honum braut. Í tengslum við það kynnti Vygotsky hugtak sem er einna þekktast úr kenningum hans, svæði mögulegs þroska eða nærþroskabil (e. Zone of Proximal Development) sem oft er fjallað um með því að nota ensku skammstöfunina ZPD. Nám getur skapað rými fyrir þroska eða möguleika á þroska, til dæmis í átt að óhlutbundnari hugsun. Það gerist við það að barnið vinnur til dæmis með kennaranum að verkefnum sem krefjast þess háttar hugsunar. Smátt og smátt og í stökkum þróar barnið með sér hæfileikann til að hugsa óhlutbundið. Það á sér ekki endilega stað strax eftir að barnið hefur unnið með kennaranum eða einhverjum öðrum.

Við þróun á stigskiptum stuðningi var leitað í smiðju Vygotsky og stuðst viðkenningu hans um svæði hins raunverulega þroska (e. zone of actual development) og hins mögulega þroska (e. zone of proximal development). Samkvæmt Vygotsky þarf nemandi stuðning til að ná hinum mögulega þroska og er bæði félagsleg og gagnvirk samvinna lykilþáttur. Stigskiptur stuðningur vísar til þeirrar aðstoðar sem nemandi þarf til að ná árangri á svæði hins mögulega þroska og hvernig slík aðstoð gerir nemandanum kleift að þroskast frá færni sem er háð öðrum til færni sem hann ræður yfir óstuddur. Stigskiptur stuðningur felur því í sér að kennari aðstoði nemendur, ýmist með sýnikennslu eða beinum stuðningi, í þeim tilgangi að efla færniþeirra. Þannig styður kennari við nemandann, ekki aðeins með því að gera verkefnið auðveldara heldur með því að styðja nemandann þar til hann verður færari í því sem liggur fyrir og getur unnið án aðstoðar.

Hér má finna nánari upplýsingar um Vygotsky sem og hér. 
]]> 2019-03-12 15:42:49 UTC https://padlet.com/sonja19/dgev4s6igy4l/wish/340479781 Tenging kenninga við þemaverkefni sonja19 https://padlet.com/sonja19/dgev4s6igy4l/wish/348991280 Það sem tengir þessar námskenningar og kemur fram í þemaverkefninu er mikil áhersla á sjálfstæða vinnu, í samvinnu við aðra sem og einstaklingsmiðað nám. Einnig er lögð mikil áhersla á samstarf við heimilin, þannig að þau hafi vitneskju um það sem verið er að vinna að í skólanum, geti haft áhrif á námið og séu boðin velkomin í skólann. Þemaverkefnið byggir m.a. á því að nemendur átti sig á tilgangi þess að læra um sólkerfið, sólkerfið er raunverulegt og hluti af því að við lifum. Kennslan er m.a. í formi teymiskennslu og samvinnunáms, kennarinn fer frá því að vera fyrirlesari í það að vera áhorfandi, en þó með markvissum stuðningi. Stigskiptur stuðningur er einn af meginþáttum verkefnisins, þar sem nemendur læra smám saman, með stuðningi, að vera sjálfstæðir í náminu og því sem þeim langar að læra um sólkerfið. ]]> 2019-04-05 16:12:26 UTC https://padlet.com/sonja19/dgev4s6igy4l/wish/348991280