Tự nhiên, tôi bất giác nhớ lại hành trình mình đã đi qua, nhớ về những kí ức, những khoảnh khắc từ khi mới chập chững xác định mục tiêu và ước mơ của bản thân. Thật ra, cái gọi là “mục tiêu và ước mơ” ấy thì dành cho tôi của hiện tại thì đúng hơn, bởi giờ thì tôi cũng đã biết khá rõ ràng về chuyện mục tiêu và ước mơ của bản thân, hay ít ra là rõ ràng hơn tôi của quá khứ - tôi của gần 4 năm về trước. Nếu nói chính xác hơn thì từ ngày nhỏ, lúc mới tập viết, có vẻ là tôi có năng khiếu viết chữ hơn là mấy môn dùng con số để tính toán, bắt đầu tham gia những cuộc thi “Chữ viết đẹp” thường niên do trường, huyện, tỉnh tổ chức. Có lẽ, cuộc đời tôi bắt đầu gắn với những con chữ từ đấy. Thành tích đạt được cũng kha khá, nói ra thì có thể bình thường ấy mà tôi vẫn luôn tự hào về nó. Thi thoảng lôi mấy tấm giấy khen ra cũng tự đắc đáo để. Cũng từ khoảng thời gian ấy, tôi phần nào cũng biết khả năng mình thiên về gì, đúng hơn với cái tuổi con nít lúc đó thì tôi biết mình thích học gì hơn trong số những môn học mình được học. Cứ thế, lớn thêm một chút nữa, bước vào giai đoạn chuyển cấp, lên cấp 2 thì tôi phải bắt đầu thực hiện con đường của mình một cách rõ ràng hơn. Lên cấp 2, tôi đã chuyển đến một môi trường mới, không một người bạn quen biết từ cấp một, mới đầu lạc lõng thì có đấy, nhưng mà trước khi đến gần hơn với sự thân quen thì lúc nào chẳng phải có sự bắt đầu đúng không? Tôi lấy chuyện đó cũng không phải điều gì quá khó khăn. Thật may thay, cũng hòa nhập với bạn bè khá nhanh, thầy cô cho tôi cảm giác như mình như một đứa con và vẫn luôn giúp đỡ, hỗ trợ con đường tôi đi. Cuộc thi chọn học sinh giỏi một năm nữa là diễn ra, lớp 7 chúng tôi bắt đầu chọn môn học mình yêu thích để bồi dưỡng và tham gia thi. Lúc đấy cũng mơ hồ lắm, nhìn các bạn đều biết rõ ràng thứ mình thích là gì và đưa ra lựa chọn nhanh chóng. Tôi vẫn mải nhìn xem mấy đứa bạn của mình chọn gì, có thể là sẽ đi theo chúng nó luôn. Nhưng điều đó không xảy ra, đến giờ tôi vẫn biết ơn vì tôi đã không làm thế. Có thể là qua quá trình học tập mà cô giáo phần nào biết được con người tôi và thuyết phục tôi thử tham gia bồi dưỡng môn Văn. Cũng chẳng suy nghĩ nhiều, tôi đồng ý và con đường này chính thức bắt đầu từ giây phút tôi gật đầu đồng ý và ghi tên mình vào danh sách. Tôi vẫn theo nó đến tận năm lớp 9, trải qua những lần thi chọn và đi thi thật, tôi nhận được kết quả cho quá trình nỗ lực của bản thân. Giải cao thì không hẳn, với tôi thì “tham vọng” không phải là thứ tôi muốn có. Miễn đó là thành quả của bản thân và có chút gì đó gọi là để lại dấu ấn cho hành trình mình đã để sau này có nhìn lại thì có thể mỉm cười “À hóa ra mình cũng từng làm được như thế”. Thời gian ở lại mái trường cấp 2 chẳng còn nhiều, một lần nữa, tôi phải bước vào giai đoạn chuyển cấp. Tôi quyết định đăng kí vào một ngôi trường Chuyên của tỉnh, mặc bố mẹ có vẻ không hài lòng bởi phải đi học xa nhà. Nói tóm lại, được học tại ngôi trường Chuyên của tỉnh là một trong những ước mơ lớn nhất của tôi vào thời điểm ấy và tôi phải cố gắng hết sức để đạt được ước mơ này. Nếu nhớ không nhầm tỉ lệ chọi môn Văn bấy giờ là 1 chọi 4 hoặc 5 gì đó. Điều này cũng đủ khiến tôi lo lắng, chưa nói là đi thi. Chỉ biết là cố gắng ôn, bằng không nếu rớt thì tôi cũng sẽ chẳng biết tâm huyết của mình đổ đi đâu hết. Thi xong tôi cũng thoải mái lắm, chẳng để ý là ngày bao nhiêu có kết quả mà cứ thoải mái vui chơi để xõa vì ôn thi cũng mệt lắm rồi. Ngày tôi biết bản thân mình đâu, vui sướng quá mà nhảy cẫng lên hú hét, thế nhưng tôi lại thấy bố mẹ không vui vẻ là bao, nói là hụt hẫng thì cũng đúng. Bố mẹ không muốn đứa con gái này đi xa, thậm chí cứ mong tôi rớt mãi để ở nhà. Thế mà trong tâm tư là thế đấy, nhưng cũng không cấm cản và phản đối ước mơ của tôi. Vẫn dành cho tôi sự yêu thương, tạo điều kiện hết cỡ cho tôi và tôn trọng quyết định của tôi. Tự nhiên niềm vui cũng mình dần mờ đi, tôi chợt nhận ra là mình sắp phải xa bố mẹ rồi. Bắt đầu một cuộc sống mới, không còn trong vòng tay bố mẹ liệu có khó khăn không? Đi rời xa khỏi vòng tay bố mẹ từ cấp 3 thay vì là đại học liệu có phải mình đang hơi vội vã không? Đời con cái ấy mà, được ở bên bố mẹ có bao lâu đâu, hết cấp 3 là cũng đi học đại học, sau là đi làm, rồi cũng chẳng mấy khi được trở về nhà với bố mẹ nữa. Làm người lớn buộc con người ta phải bước ra khỏi vòng an toàn và phải dần chia xa với những điều gắn bó từ thuở ấu thơ. 

    Đến bây giờ, tôi chưa-bao-giờ cảm thấy hối hận vì đã chọn Thăng Long là nơi mình học tập và gửi gắm 3 năm thanh xuân đẹp đẽ của tuổi trẻ tại nơi đây. Tôi đã dành 3 năm để nung nấu hy vọng để đặt chân vào ngôi trường này nên tôi vẫn luôn thầm biết ơn bản thân vì may mắn có được quyết định có thể nói là bước ngoặt lớn trong cuộc đời. Tôi bước ra xa hơn với cuộc đời ngoài kia, thế nhưng càng được đi xa, càng biết thế giới này lớn tới chừng nào ta càng thấy mình nhỏ bé, và những nỗi cô đơn xuất hiện ngày càng nhiều. Thậm chí giữa đám đông ồn ào náo nhiệt ta bỗng chững lại, tự hỏi mình là ai? Có lẽ, càng trưởng thành càng cô đơn đó là cảm giác chung của mọi người mà càng cố gắng giải thích chúng ta chỉ càng cảm thấy lạc lối hơn. Đó là cảm xúc bình thường khi ta có tầm nhìn xa hơn để bắt đầu so sánh với con người nhỏ bé của mình mà thôi. Ngày bé, hầu hết ai cũng từng có những lúc mong mình lớn thật nhanh, trưởng thành như anh chị, bố mẹ để chí ít là được tự quyết định những điều liên quan đến bản thân. Cũng có những người mong lớn thật nhanh để được đi học, đi làm xa nhà, không bị ai quản thúc...Nhưng khi lớn rồi, phải đối mặt với cuộc sống đầy những lo toan ngoài kia thì chúng ta lại thầm mong được bé lại. Ở tuổi chưa hẳn là trưởng thành nhưng cũng đủ nhận thức để bắt đầu tập tành sống một cuộc sống trưởng thành khi xa nhà, có những giọt nước mắt đã rơi, tôi khóc vì nhớ ngày tháng ở nhà với ba mẹ nhiều hơn, càng muốn quay trở về quá khứ, có phần hối hận vì ngày trước đã có suy nghĩ muốn rời khỏi vòng tay ba mẹ thật nhanh. Những ngày đầu, tôi vẫn nhớ là mình khóc thút thít trong chiếc phòng trọ nhỏ vì nhớ nhà, lại càng nhớ những bữa cơm gia đình, nhớ những ngày tháng được ở bên ba mẹ mà chẳng phải nghĩ suy bất cứ điều gì. Thế mới thấy, cuộc sống luôn là một chuỗi những nuối tiếc và ước mong. Nếu ngày bé, bạn từng mong thời gian trôi thật nhanh để được làm người lớn thì giờ lớn rồi, bạn có hối hận không? Không dám khóc to và nói là ba mẹ ơi con nhớ nhà lắm, lại càng không dám gọi điện về nhà vì tôi sợ ba mẹ lo lắng. Không phải chỉ những ngày đầu mà đôi khi thấy cô đơn, thấy thiếu hình dáng và tiếng nói của ba mẹ, tôi vẫn âm thầm khóc, rồi lại âm thầm cất giữ nỗi nhớ ấy lại vào trong tim. Tôi muốn ba mẹ thấy tôi khi đi xa nhà ngày một trưởng thành và chững chạc hơn chứ không phải đôi ba lúc mềm lòng mà rơi nước mắt. Gia đình tôi trở thành nền tảng để tôi thêm cố gắng, tôi tự hào về gia đình mình và nó cũng chính là nguồn cảm hứng để tôi đi tiếp cuộc đời của mình. Đến lúc tôi rời xa ngôi trường cấp 3 này mà nói cũng chẳng mấy nữa. Những kinh nghiệm và bài học tôi học thêm được không phải ít. Đâu đó, bản thân tôi vẫn đang chông chênh ở cái độ tuổi đang lớn. Có va chạm, cũng không ít những trải nghiệm nhưng thế giới thì rộng - từ khi thật sự hiểu được điều này, kể từ khoảnh khắc ấy cho đến hôm nay, tôi vẫn chưa thực sự trưởng thành, nhưng có lẽ đã suy nghĩ chín chắn hơn phần nào…Ở độ tuổi nửa vời này, tôi cũng chưa hiểu rõ hết được thế giới của người trưởng thành ra sao, có khác gì so với thế giới của trẻ em, của chúng tôi bây giờ. Tất nhiên, người lớn luôn phải tất bật lo toan nhiều điều cho cuộc sống. Và chúng tôi - những người chưa trưởng thành cũng có những lo toan, những suy nghĩ riêng cho mình. Tôi của ngày hôm nay, vẫn còn ngây ngô, vẫn vụng về, vẫn trẻ con, vẫn cần được những người tôi yêu quan tâm và chăm sóc; nhưng tôi cũng đã biết chăm sóc ngược lại cho họ phần nào rồi…Tôi nhận thấy bản thân mình trưởng thành lên nhiều, biết suy nghĩ nhiều và thấu đáo hơn. Tôi biết cuộc đời không hề đơn giản như mình nghĩ và cuộc sống xa nhà đã tôi luyện tôi như thế đấy! Có thể phần nào đó tôi mất đi sự hồn nhiên hơn so với các bạn đồng trang lứa, bởi cuộc sống xa nhà, tôi buộc phải lớn nhanh thôi, vì tôi phải tự mình lo cho bản thân rồi, không phải cứ hễ 1-2 là có bố mẹ ở bên cạnh giúp đỡ. Nhưng không sao, tôi cảm thấy chỉ cần mình sống hết mình với tuổi trẻ là được. Với tôi thì tôi quan niệm rằng vì tuổi trẻ chẳng "hai lần thắm lại" nên tôi sẽ tô màu tuổi trẻ bằng gam màu của những ngây ngô, khờ dại, của ý thức trách nhiệm, của đam mê, hoài bão, của yêu thương cuồng nhiệt, để tuổi trẻ trường tồn với thời gian và sống mãi trong ta. Đừng để khi mất đi mới thấy tiếc nuối, cảm giác ấy tệ đến nhường nào! Tiếc điều gì? Điều sau này chúng ta tiếc, không phải là những điều chúng ta đã làm, mà chính là những việc chúng ta chưa thực hiện được. "Hồi trẻ chúng ta luôn luôn coi nhẹ phần mở đầu, đến khi kết thúc lại đau đớn tê tái”. Thế nên hành trình bắt đầu tuổi trẻ của tôi dẫu có khó khăn đấy nhưng tôi yêu sự khó khăn này, nhờ nó mới có được tôi ngày hôm nay. 

    Tôi không dám chắc trong tương lai sẽ ra sao, nhưng tôi chỉ biết nói với bạn rằng, cuộc đời này tuy có chông gai nhưng vẫn còn rất nhiều sự công bằng. Chúng ta không được chọn gia cảnh, không được chọn nơi chúng ta sinh ra. Nhưng chúng ta được lựa chọn cách nỗ lực, chọn cách giúp cho bản thân chúng ta trở nên hoàn hảo mỗi ngày. Giống như một người lữ hành, tôi và bạn, lúc ấy con người trưởng thành của chúng ta mang nhiều quá khứ trong mình, không thể bỏ lại điều gì và vẫn tiếp tục nhặt nhạnh mọi thứ trên đường mình đi. “Đơm hoa không kết quả thì sao chứ? Là cá thì nhất định phải bơi ư?” Tình yêu không kết quả, chỉ cần nở hoa, màu sắc đã rực rỡ rồi. Được trông thấy màu hoa rực rỡ đó, tuổi trẻ không còn gì để hối tiếc nữa. Một nhân vật trong “Cô gái năm ấy chúng ta cùng theo đuổi” của Cửu Bả Đao đã trải lòng thế đấy. Có thể ngày hôm nay chúng ta không hiểu hết ý nghĩa của những việc chúng ta đã làm, nhưng khi thời gian trôi qua chúng ta lớn lên và nhìn lại thì chúng ta có thể thấu hiểu mọi chuyện, để biết rằng ta đã hết mình cho thanh xuân!

    Thế nên, đừng ngại trưởng thành, thời gian qua đi, ai cũng phải lớn, chỉ là chúng ta lựa chọn cách mình lớn như thế nào và học hỏi được những gì sau khi nhìn lại hành trình mình đã đi qua. Sự trưởng thành của mỗi người cũng như đang chạy xe trên một đoạn đường tự do, mỗi người tự quyết định vận tốc nhanh chậm của đời mình. Nhưng ta không kiểm soát được thời gian, không thể bắt nó quay nhanh hơn hay chậm lại. Không phải cố định nhanh hay chậm, cũng chẳng phải cố định giới hạn nào là vừa tầm kiểm soát của mình, mà phải luôn rèn luyện, trau dồi để luôn được tiến bộ.

Tôi có nhiều nỗi sợ, mà nỗi sợ lớn nhất chính là đánh mất bản thân mình. Tôi không thể sống giống kẻ khác, càng không thể tự đem mình so sánh với một ai khác để rồi sống trong lo sợ, bất an. Khi càng cố gắng lấp đầy một khoảng trống, ta càng nhận ra rằng mọi kết nối có thể dễ dàng mất đi. Và khi tôi luôn tìm cách lấp đầy nỗi lo sợ của mình bằng việc đổ lỗi cho hoàn cảnh bất hạnh của mình, tôi càng mất phương hướng và trở nên lạc lõng. Thế nhưng, phải trải thì mới biết đâu là niềm vui thực sự của kiếp người. Cuối cùng, cũng có lúc tôi nói lời cảm ơn cho hoàn cảnh của mình. Cảm ơn vì đôi mắt không lành lặn đã khiến tôi nỗ lực hơn, nhận được nhiều yêu thương hơn và quan trọng nhất, đôi mắt là món quà đặc biệt nhất mà tôi đã từng được nhận. Suy cho cùng, rồi sẽ có ngày những khổ đau và thiếu sót sẽ khiến đời người thêm ý nghĩa và đáng để trân trọng. 

Trong suốt quá trình va chạm với cuộc sống, tôi nhận ra rằng cái gì xuất phát từ trái tim cũng sẽ dễ dàng chạm đến trái tim. Tôi không có nhiều tài năng, không khéo ăn nói, cũng chẳng biết ăn diện thật đẹp. Nhưng đổi lại, mọi người xung quanh thường bảo tôi có gì đó thật đặc biệt. Tôi không biết nữa, chỉ cảm thấy mọi sự yêu thương đã xoa dịu những tổn thương của nhiều năm về trước. Giờ đây, tôi học cách lắng nghe và cảm thông, học cách hợp tác và sẻ chia, và tôi cũng học cách đối đãi với nỗi sợ của mình. Tôi đã hòa với cuộc sống bằng sự chân thành, sự nhiệt huyết và lòng can đảm để bệnh tật không thể cản trở mình. Đôi khi, tôi thấy mình kém may mắn và lạc lõng, nhưng thật vui vì mọi sự đối thoại với bản thân đều không là thừa thãi bởi đó là lúc tôi nhìn sâu nhất để hiểu chính mình.

 

Tôi luôn yêu hai chữ ''cảm hứng'', bởi cảm hứng là thứ có sức lan tỏa tích cực và mạnh mẽ. Giấc mơ được đứng thuyết trình trước đám đông đã lấn át sự tự ti vốn có của mình. Tôi từng tham gia những cuộc thi nhỏ về hùng biện, từng đứng trước gương luyện nói hằng ngày, từng đứng trước cả xóm nhỏ nói về giấc mơ xuất hiện trên tivi và giới thiệu về văn hóa đón trung thu của khu phố mình. Khi ấy, tôi thấy mình vừa thiếu, mà cùng vừa thừa! Thiếu kinh nghiệm, thiếu chất giọng, thiếu sự chín chắn nhưng lại thừa một đôi mắt biết cười, thừa sự tự tin... Là giáo viên hay doanh nhân, là công nhân hay bác sĩ, hay dù là bất cứ ai trên đời đi chăng nữa, ta vẫn có thể truyền cảm hứng bằng những câu chuyện của riêng mình. Người ta không lấy danh vị, tiền bạc hay hoàn cảnh để đánh giá một cá nhân, mà người ta lấy sự khác biệt và có ích để ghi nhận một con người. Tôi vẫn là thế, là cô bé khóc rất nhiều với đôi mắt đã mất đi 50% thị lực, là cô bé ''quê mùa'' nhút nhát, nhưng ít ra, đôi mắt biết cười vẫn có thể đứng trước vô vàn những cặp mắt khác và theo đuổi đam mê thuyết trình bằng sự kiêu hãnh của mình. Với tôi, trưởng thành là hành trình chứ không phải đích đến. Liệu phải chăng, sống để tìm ra tôi là ai cũng là như thế?

Ở đây, tôi không thể định danh chính xác con người mình. Tôi không chỉ đơn giản là tôi, mà tôi là mình của ngày hôm qua, của hiện tại và của ngày mai. Có sự chín chắc của tương lai, nhưng cũng có sự chân thành và nhỏ bé của quá khứ. Tôi tin rằng mọi sự chân thành của mình có thể được đền đáp theo nhiều cách khác nhau và dẫu mình chưa hoàn thiện, chưa nổi bật và có nhiều thiếu sót, nhưng nếu có thể lấp đầy bằng niềm tin và một ý chí kiên định, biết đâu chừng hạnh phúc đơn giản là thế. Và tôi, chính là một phần hạnh phúc của mình?

‘’Đừng kiếm tìm tôi xa vời, hãy kiếm tìm tôi của hiện tại. Chúc tôi một đời một đời bình an, vui vẻ’’

Khi tôi còn học tiểu học, điều làm tôi sợ hãi nhất không phải là những con bọ, không phải là động vật hung dữ, không phải là bóng tối hay những điều mà các đứa trẻ đồng trang lứa sợ hãi. Điều làm tôi phải e ngại mỗi khi đối mặt, ấy là việc phải đứng trước đám đông hay người lạ phát biểu ý kiến. Điều này có vẻ lạ, bởi thông thường khi còn bé, ta chẳng ngại điều gì, ta thoải mái nói ra ý kiến của ta, thoải mái vui đùa cho dù người lớn có ngăn cấm. Nhưng tôi thì khác, mỗi khi đứng trước người lạ, khi họ hỏi tôi điều gì đó và buộc tôi phải trả lời, tôi thường rất run sợ, và tôi khá lúng túng. Hồi lớp ba, có lần tôi được cô giáo chủ nhiệm của mình chọn đi thi kể chuyện, quá trình tập luyện diễn ra rất suôn sẻ vì tôi chỉ tập trước mặt cô giáo hay mẹ của tôi. Thế nhưng đến ngày lên sân khấu, đứng trước hàng trăm người, tôi bỗng vô cùng sợ hãi, tôi không còn kiểm soát được giọng nói của mình, và tôi bật khóc. Sự việc đó đã để lại một bóng đen trong lòng tôi tuy rằng không ai trách móc gì tôi, nhưng sau này khi dần lớn lên, tôi luôn né tránh việc phải thuyết trình, hay trình bày ý kiến trước đông người, vì tôi sợ mình sẽ lại làm hỏng buổi trình bày.

Tôi luôn né tránh, nhưng mọi người xung quanh tôi thì không, họ luôn muốn vực tôi dậy khỏi yếu điểm này. Gia đình và giáo viên của tôi không cho tôi cơ hội trốn tránh nhiều hơn nữa. Mỗi khi có bài thuyết trình hay nhà trường tổ chức các cuộc thi kể chuyện, cô luôn tạo điều kiện để tôi có thể tham gia. Mặc dù tôi đã từng từ chối, bỏ qua nhiều lần, nhưng cơ hội không ngừng đến bên tôi. Tôi đã có một buổi tâm sự với bố mẹ vào năm lớp bảy, bố mẹ tôi không trách móc, không yêu cầu tôi phải thế này hay thế khác, họ chỉ đơn giản muốn tôi tự tin hơn vào bản thân mình, họ chỉ ra cho tôi thấy điểm còn vướng mắc trong lòng tôi thật ra có thể gỡ bỏ. Sau cuộc nói chuyện ấy, tôi đã suy nghĩ rất nhiều, vấn đề thật ra chỉ nằm ở tôi. Tôi đã bỏ qua biết bao nhiêu cơ hội chỉ vì tôi nghĩ rằng mình không làm được, chỉ vì một biến cố trên sân khấu thời tiểu học mà tôi đã chôn vùi các cơ hội phát triển bản thân khác của mình. Run sợ sẽ chẳng giúp ta tiến bộ, chỉ khi ta đối mặt với nó, ta mới có thể tìm ra lối đi. Tôi nghĩ, đã đến lúc tôi nên thử đối mặt.

Tôi bắt đầu bằng việc thử xung phong thuyết trình khi nhóm tôi được phân công làm một dự án. Mới đầu còn chút khó khăn, khi đứng trước cả lớp, tôi vẫn còn khá run và khi ánh mắt mọi người đổ dồn lên, tôi đã suýt rơi nước mắt. Lần tiếp theo, tôi tiếp tục thuyết trình cho một bài làm, lần này tuy vẫn còn sợ hãi, tay tôi vẫn run không ngừng, nhưng ánh mắt tôi đã khác, mọi người bảo thế, ánh mắt tôi tràn ngập sự kiên định và mang theo sự tự tin mà tôi nghĩ chỉ thuộc về riêng tôi. Tôi đã được khen là trình bày tốt, tôi rất vui vì điều này. Sau đó, tôi có trải qua thêm nhiều lần thuyết trình trong lớp nữa, và tôi nghĩ, tôi đã dạn dĩ hơn rất nhiều rồi. Bố mẹ tôi vui lắm, vì trước tiên tôi đã chịu thử, và có lẽ đã có thành công bước đầu. Thế đấy, việc để bản thân mình thử trải nghiệm một điều mà mình luôn né tránh đâu phải tệ. Sự việc làm tôi xác định mình đã thật sự tự tin hơn, là vào năm cuối cấp hai, cô giáo dạy văn lớp tôi thi giáo viên giỏi và cô muốn dạy theo cách học sinh trình bày sản phẩm. Tôi tiếp tục được mọi người yêu cầu thuyết trình. Lần này, tôi có hơi lo ngại, vì toàn là giáo viên trường khác đến dự, và rất nhiều bạn học sinh mà tôi không quen. Trước ngày phải trình bày, tôi thậm chí còn cảm thấy lo sợ trước, mồ hôi tay tôi ra không ngừng, tôi chợt nhớ lại buổi kể chuyện trước toàn trường hồi tôi còn học tiểu học, nhưng tôi đã không còn trốn tránh nữa, tôi sẽ đối mặt với nỗi sợ của tôi. Và buổi thuyết trình thành công hơn tôi tưởng, tuy tôi vẫn còn sợ hãi, nhưng tôi đã làm tốt, tôi nghĩ thế. Sau đó, tôi tự tin hơn, có thể thoải mái nói chuyện với người lạ, thoải mái nêu ý kiến của mình, thoải mái đứng trước đám đông.

Đến bây giờ, tôi vẫn chưa thể nói là mình đã hoàn toàn gỡ bỏ được khúc mắc trong lòng, nhưng tôi đã có tiến bộ, tôi mới chỉ là học sinh cấp ba, tôi còn nhiều cơ hội để tiếp tục phấn đấu và trải nghiệm. Mọi người nói tôi đã thay đổi, nhưng tôi vẫn chỉ là tôi thôi. Tôi của bây giờ đã tự tin hơn tôi hồi nhỏ, và tôi mong rằng tôi của tương lai, sẽ còn mạnh mẽ hơn tôi bây giờ. Nếu ai đó hỏi điều gì làm tôi vượt qua được nỗi sợ này, tôi sẽ trả lời là dựa vào chính bản thân mình. Nếu mình không cho mình cơ hội, thì dù có là ai đi chăng nữa, có bao nhiêu lần cơ hội vẫy gọi đi chăng nữa, mình cũng sẽ không nắm bắt được, điều quan trọng là phải biết đối mặt với nỗi đau, và phấn đấu từ đó. 

Tôi mong những người khác, những người đang có vấn đề như tôi, hoặc cả những người hiện đang rất tự tin rồi, có thể tự tin hơn, và tin vào bản thân mình nhiều hơn. 

Nếu bạn không thử, làm sao bạn biết được mình có thể làm được những gì!

Khoảnh khắc là một khoảng thời gian rất ngắn ngủi, nhưng người ta vẫn thường trân trọng những khoảnh khắc có ý nghĩa, hơn là một hành trình dài vô vị. Nếu cuộc đời là  một “ hành trình chết”, như ngôi sao băng kia, thì những khoảnh khắc ta sống hết mình, sống vì khát vọng, vì tiếng gọi của trái tim chính là những “ khoảnh khắc sống”, những khoảnh khắc ấy dù chỉ là thoáng chốc, nhưng đã lấp đầy và thắp sáng hành trình trên cõi nhân gian của mỗi chúng ta

Có những khoảnh khắc mang sự dại khờ của tuổi trẻ, mang những sai lầm để mỗi khi nhớ về, con người vừa hối tiếc, lại vừa trân trọng. Với tôi, đó có lẽ là khoảnh khắc phớt lờ tiếng gọi của trái tim để bước chân vào lớp chuyên toán. Vốn là một đứa trẻ quá lành, lành đến mức không biết mình muốn gì, chỉ có thể nghe theo sự sắp xếp của người lớn, tôi học toán chuyên với một tâm trạng miễn cưỡng, mà một trái tim bị buộc chặt, nhốt kín trong chiếc hộp mang tên “ sợ hãi”. Tôi sợ phải đưa ra quyết định cho cuộc đời mình, sợ sai lầm, sợ sự chông chênh, và vì thế tôi chọn nghe theo sự định hướng của những người xung quanh, chọn một môn học mà trong quan niệm của nhiều người là “ sang”, là “ được mọi nể phục”, “ sau này ra đời có nhiều việc làm”. Tôi lao mình vào học dù không có năng khiếu, cũng không yêu thích, đam mê, để rồi từng ngày trôi qua nhạt nhẽo, vô vị, thậm chí nặng nề và tăm tối. Tôi vẫn luôn tự trấn an bản thân rằng nếu không có năng khiếu, ta có thể cố gắng yêu thích môn học ấy, bởi tôi không dám đi ngược lại với sự sắp xếp, sự kì vọng của những người xung quanh, tôi không dám bắt đầu lại từ đầu khi mọi thứ đã bắt đầu vào guồng quay của nó. Nhưng trái tim con người có sức mạnh thật kì lạ, nó không chịu im lặng và nằm mãi trong chiếc hộp tối đen, nó bắt đầu lên tiếng…

Nhà tâm lý học Carl Jung từng nói: “ Đặc ân lớn nhất của cuộc đời là trở thành con người bạn thực sự là”. Jung không viết “ làm con người bạn thật sự là”, mà ông viết “ trở thành con người bạn thật sự là”. Bởi lẽ hành trình đi tìm cái tôi nguyên bản, hành trình đi tìm tiếng gọi sâu thẳm của trái tim là một hành trình thăng tiến, chứ không phải là hành trình quay về điểm xuất phát gốc hay vứt bỏ bất cứ điều gì. Những năm tháng ngây ngô của tuổi trẻ, tôi chưa thể thấu hiểu câu nói ấy, thế nhưng khi được nghe từ người thầy mà tôi rất kính trọng, trái tim của tôi dường như bắt đầu vùng vẫy để thoát ra khỏi chiếc hộp sợ hãi, thoát ra khỏi chuỗi ngày miễn cưỡng đến lớp với tâm trạng nặng nề, và tôi bắt đầu một hành trình khác: hành trình sống theo tiếng gọi từ trái tim mình. Và khoảnh khắc đầu tiên tôi quyết định làm điều mình vẫn luôn khao khát, đó là bước chân vào lớp bồi dưỡng văn năm cuối cấp 2. Tôi mê văn từ bé, nhưng với người lớn đó là một môn “ chẳng ai học”, “ lớn lên không có việc làm”, và trong thời đại vật chất như hiện nay, văn chương với nhiều người có lẽ là một điều vô nghĩa. Nhưng khi đã quyết định sống đúng với trái tim mình, tôi đã chấp nhận trở thành một “ Hoàng tử bé” vô tư trên tinh cầu của bản thân, làm điều mình thích, và yêu cái mình yêu. Những tháng ngày học văn, cuộc đời tôi như bước sang một trang khác. Đắm chìm vào văn chương, tôi bắt đầu đi tìm lời giải đáp cho câu hỏi: “ Tôi là ai”, tôi giành những khoảng lặng để đối thoại với trái tim mình, để lắng nghe tâm hồn mình, để chính tôi nói cho tôi biết mình là ai. Có thể tôi là một đứa trẻ quá lành, quá lành giữa rất nhiều người sắc sảo, nhưng tôi không chối bỏ bản thân, tôi không cố đeo chiếc mặt nạ để che giấu chính mình, tôi biến thứ khiến mình trở nên thua thiệt hơn so với nhiều người thành điểm mạnh, điều đó khiến tôi nổi bật theo một cách riêng. Được sống là chính mình, tâm hồn tôi trở nên bình yên, thanh thản, với nó không cần phải gồng lên đối mặt với cuộc đời, không phải cố thay đổi bản chất để làm hài lòng người khác. Tôi nhận ra ý nghĩa của những việc tôi làm, yêu nó và đắm chìm với nó, tôi yêu cuộc sống này hơn, trân trọng từng phút giây được sống với ước mơ. Tôi nhận ra ý nghĩa thật sự của việc cống hiến, khi được sống với tiếng gọi của trái tim, tôi tận hiến cho văn chương, cho ước mơ của bản thân, cho sự kì vọng của những người xung quanh một cách đam mê và vô tư, đó không còn là nghĩa vụ nặng nề mà ta miễn cưỡng phải làm như trước. Sống với chính mình không phải là một điều dễ dàng, vì ta khác biệt nên không tránh khỏi những dị nghị, dèm pha của người đời, thậm chí cuộc đời chưa bao giờ là dễ dàng cả, nó chỉ dễ khi ta sống theo sự sắp xếp của người khác, còn khi ta tự đưa ra lựa chọn cho những con đường mình đi, thử thách sẽ ập đến, thách thức sự kiên định với đam mê của mỗi người. Nhưng khi đã sống trọn đời mình với ước mơ của bản thân, ta sẽ chẳng thể nào dứt ra được, ta sẽ làm mọi thứ để được sống tiếp với nó, và điều đó trở thành động lực giúp mỗi người vượt qua khó khăn. Cố nhiên, khi những thử thách bất ngờ xuất hiện, không ai có thể không bối rối, thậm chí vấp ngã, trầy xước, nhưng cái tôi của mình người là đứa trẻ đang chập chững tập đi, nó sẽ không bao giờ vì té ngã mà không đi nữa, nó có thể ngồi khóc thật lâu, nhưng rồi cũng sẽ đứng dậy và bước tiếp. Khi đã dám sống thật với chính mình, ta dám sống thật với đứa trẻ ấy trong tâm hồn, chẳng có gì đáng tự ti khi một đứa trẻ đang tập đi vấp ngã, hiểu được điều ấy, ta sẽ hạnh phúc trong “ một thế giới luôn có vấn đề”, sẽ  vững vàng đối mặt và vượt qua những chông gai.  Khi đứng trước một đề thi, trái tim của tôi bắt đầu rực cháy như ngôi sao băng, đem ước mơ của tôi, đem mong mỏi của những người tôi yêu thương vượt qua vượt qua những khoảng thời gian khó khăn, những lần thất vọng, tự ti về bản thân, để tôi cháy hết mình, để chiến thắng sự sợ hãi, của bản thân, sự hoài nghi của mọi người, để ước mơ bấy lâu bùng lên tỏa sáng, dù chỉ là khoảnh khắc.  Và bạn biết không, khi ta dũng cảm sống thật với bản thân, thành công sẽ chẳng vô tình phớt lờ ta đâu. 

Sống thật với bản thân, nhiều người nghĩ là ta phải bước ra khỏi vùng an toàn kìm hãm ta bấy lâu. Nhưng tôi không quay lưng với vùng an toàn của chính mình, tôi vẫn có thể sống là chính tôi, vẫn cảm nhận được tiếng gọi sâu thẳm của trái tim. Nhiều người vẫn khuyên ta phá vỡ vùng an toàn, nhưng điều đó có thật sự làm bạn thoải mái? Thật tế chỉ ra rằng càng tốn ít thời gian vật lộn với sự thiếu thoải mái, ta mới có thể tập trung vào những điều thật sự quan trọng. Trong khi những người thường xuyên tự đẩy mình ra khỏi vùng an toàn được ví như những người nhảy dù thì những người chọn hoạt động trong vùng an toàn của mình đang ngày đêm xây từng viên gạch để tạo ra một ngôi nhà kiên cố cho sự phát triển bên lâu. Cái ta cần quay lưng chính là những định kiến của chính mình về bản thân, như tôi đã từ bỏ sự sợ hãi đổi thay, hay quay lưng với định kiến của người đời, vì bi kịch của mỗi người nằm ở chỗ ta chưa bao giờ tự nhìn nhận được giá trị của mình mà lại sống nhờ sự gửi gắm vào ánh mắt của kẻ khác. Hãy sống thật với trái tim, bởi những thứ đẹp nhất trên thế giới không thể thấy được và chạm vào được, chúng chỉ được cảm nhận bằng trái tim mà thôi

“ Đứng giữa muôn trắng đen

   Thấy chính ta bé nhỏ

   Quá khứ cho ta lớn khôn

   Nhìn lại chính mình, nhìn vào trái tim, để thấy lối đi”

( Tôi- Vũ Cát Tường)

Đó là bài hát đã giúp tôi có can đảm sống là chính mình, và nếu cái chết là một dấu chấm hết thì dấu chấm nào cũng mong muốn mang ý nghĩa của cái câu đi trước đó, như ánh sáng của ngôi sao băng rực lên trước khi tàn lụi vậy.

         Tôi đã tiếc nuối khoảng thời gian cấp 3 của mình, chỉ vì không biết cách sống hạnh phúc với nó. Tôi mất một năm sống trong lớp chọn KHTN, khi mà lực học chỉ đạt mức trung bình. Quay cuồng giữa những khuôn mặt tươi vui, tự tin, rạng rỡ, tôi chui sâu vào vỏ ốc tự ti vốn có của mình, bày ra một khuôn mặt dửng dưng, lạnh lẽo mà người khác nghĩ là kiêu ngạo. Tôi có gì để kiêu ngạo? Bố tôi là giáo viên Văn của trường? Tôi từng là học sinh chuyên Văn từ cấp 2? Tôi có một cậu bạn từ năm lớp 6, và, đến lớp 10 cậu ấy vẫn chỉ nhìn tôi? Mọi người nghĩ tôi có đủ thứ để kiêu ngạo, nên, dán cho tôi cái mác khinh người. Tôi hoàn toàn ko có cơ hội để thanh minh. Người bạn thân của tôi, phải 20 năm sau, nó mới thực sự hiểu tôi của tuổi 18. Nó bảo, vì tôi giấu mình kỹ quá! Trong khi chính tôi không biết điều đó. Chỉ là bên trong tôi luôn nói với tôi rằng: ngoại hình xấu,  không biết nói điều hay ho, thẩm mĩ tệ, thế giới quan hẹp, trải nghiệm ít, tính tình không tốt, học dở,…Chừng ấy dường như vẫn thiếu. Vì, điều ngày xưa khiến tôi kiêu hãnh nhất là những lá thư đặc biệt được gửi riêng cho tôi, bỗng nhiên ko còn nữa. Tôi lơ đãng, hờ hững với tất cả, để che giấu một cái tôi rệu rã điên cuồng. Người ta bảo: khi suy nghĩ tổn thương, con người càng cố tỏ ra sắt đá, bản lĩnh. Ngày ấy, tôi còn không hiểu là mình đang che giấu, không định nghĩa được con người bên trong của mình. Tôi trách móc thế giới, tôi đối đầu, chống đối xã hội, phản kháng, nghi ngờ, cười cợt với những người đến bên, ở bên, phóng thích ý nghĩ cho những thứ ngoài tầm với, tự làm đau bản thân. Khi mình càng tự ti, mình càng tỏ ra kiêu ngạo. Tôi chính thức trở thành kẻ hời hợt, kiêu căng. Tôi không quan tâm, không gắn bó, không thiết tha, không có cảm xúc với bất cứ điều gì: ngôi trường, bạn bè, thầy cô, những dịp lễ Tết, những cuộc vui chơi, những sự kiện, những mối quan hệ,… 10 năm sau, khi nhìn lại, tôi mổ xẻ tôi, từng tí một, để tự chữa lành. Nhưng, nói là chữa lành, thực ra chỉ là nỗ lực cứu chữa tôi trong hiện tại, bởi quá khứ không bao giờ có thể thay đổi, dị biệt luôn là nỗi đau.
       Tôi rất ngưỡng mộ những người thực sự biết ơn quá khứ của chính mình. Vì sự biết ơn đó chứng minh họ từng có hạnh phúc. Còn tôi, chỉ ước gì quá khứ có thể khác đi, tôi có thể hiểu tôi sớm hơn, mà chưa từng vô minh như thế!

       Sau này, với mỗi thế hệ, tôi hay rưng rưng nói với các em rằng: đây là thời kỳ đẹp nhất của đời người, các em hãy sống thực sự, hưởng thụ thực sự, trải nghiệm thực sự, nỗ lực ghi và để lại dấu ấn riêng của mình, vì các em thực sự đáng giá, mỗi người chúng ta đều đáng giá; để sau này nhìn lại, tự hào rằng mình đã sống một thời tuổi trẻ rực rỡ nhất. Có thể, các em nghe xong quên ngay, nhưng tôi vẫn nói, vì tôi tin rằng em quên vì em đang sôi nổi tận hưởng thanh xuân của mình. Chỉ hy vọng, trong một góc tối nào đó, khi em đang loay hoay, lời nói của tôi sẽ cho em một chút ánh sáng, để em bấu vào và đứng dậy, có người đồng hành cùng em trên con đường tối tăm ấy, thì bớt hoang mang rất nhiều. 

      Tôi ước gì ngày ấy, mình có!

Mưa. Đất trời Liên Nghĩa tắm một màu giông trầm lặng. Chỉ nghe thấy mùi gió xác xơ lùa vào trong căn phòng nhỏ, chỉ nhìn thấy mùi nắm tro tàn bơ vơ dưới góc bếp phía sau nhà.

Mưa nay, đã khác mưa xưa! Bởi lẽ chẳng còn mùi hương xa nhớ nữa thay vào đó lại là hương nhà. Thứ hương có cả vị, mà cũng có cả mùi, đủ để tặng tâm hồn người hai chữ ''nhớ thương''. Thương không được, mà nhớ cũng chẳng xong. 

Ngày lên phố núi theo đuổi thứ văn hương mà mình khao khát được chạm tới là ngày biết vị ''nhà'' sẽ vẫn dần vắng đi, ít nhất là trong cuộc sống thường nhật! Còn trong tâm, hương nhà vẫn cứ đậm đà mãi, dù vô hình hay hữu ý vẫn đủ sức để lôi kéo người con xa nhà lần tìm về.

Đến giờ, những thay đổi và đánh đổi duy nhất mà tôi đã thực hiện nằm trong hai lọ gia vị đời mà mình tiện tay chọn lấy tự bao giờ: vị nhà và vị văn. Nhưng để nói cho ''thơm'' và ''văn vẻ'' hơn một chút, xin gọi ấy là ''văn hương''. 

Tôi chẳng còn xa lạ gì với những ngày một mình. Ăn bánh mì một mình, ra bờ hồ một mình, bắt xe về một mình, đi học một mình. Nói rằng không muốn kết bạn là không phải, mà đúng hơn là không dám kết bạn. Bởi sợ bị bỏ rơi, sợ không hợp nhau, sợ rắc rối. Bánh mì khi xa nhà, sẽ có vị thơm của hành, béo ngậy của trứng, đậm đà của thịt và cay cay của ớt. Bánh mì khi ở nhà, đôi khi chỉ có vị mằn mặn của chả và xì dầu, không hành, không ớt, không trứng không thịt. Nhưng có vị nhà! Có thể không cần lấp đầy cái bụng đói, chỉ cần lấp đầy tâm thế của người đang ăn sáng thôi là quá đủ cho một ngày khởi sắc! Bởi vậy, tôi luôn yêu vị nhà mộc mạc...

Ngày vắng nhà, tôi làm bạn với văn. Đọc ngôn tình, chép vài câu thơ tình chợt nảy ra trong đầu rồi lại xóa đi. Chẳng thể định nghĩa được mùi của văn chương là gì, ngột ngạt hay mê đắm, bí bách hay quyến rũ. Chỉ biết khi đã tìm đến, dù có ngửi lấy một lần hay chạm tay vào một chút, tâm trí lại vương vấn không nỡ rời. Trái tim như được an ủi sau những ngày vất vả, áp lực đến cực độ, tâm hồn như thả trôi bớt những chông chênh, chới với mà chẳng ai hay. Nay được nói về mùi hương gây thương nhớ, hẳn sẽ là mùi hương này... chân thật nhưng không khô khan, nhẹ nhàng nhưng không hời hợt. Dù sao đi nữa, mỗi người sẽ có một khẩu vị riêng, có lẽ khẩu vị của tôi chính là vị chân quê và nồng ấm từ chính ngôi nhà nhỏ của mình.

Cô đơn có lẽ không phải là không có ai ở bên, mà cô đơn chính là cái khắc ở giữa biển lớn người, vẫn thấy mình lạc lõng. Ngay chính tôi cũng đã từng trải qua cảm giác đơn độc và lẻ loi đến thế, nhưng thật may mắn vì luôn có nhà ở bên, luôn có đam mê ở cạnh. Vị nhà đơn giản chỉ là vị ''chua cay'' nằm trong lời trách mắng của mẹ những khi quên cắm cơm, là giây phút hương thơm dịu của lavender còn lưu trên quần áo, là cái đắng ngắt của món canh khổ qua mình kén chọn, là gia vị ngọt ngào đến từ giọng nói bi bô của đứa em trai kháu khỉnh. Người ta có thể một mình sống tốt dù ở đâu hay làm gì đi chăng nữa, nhưng khó có thể sống trọn vẹn khi không có một gia đình cận kề. Trong đời ít nhất cũng nên nếm thử gia vị nhà, nếu không, hẳn là bộ sưu tập ngọt, mặn, cay, đắng, chát, chua của đời sẽ thiếu mất một nguyên liệu gia truyền không phải ai cũng có cơ hội nếm trải.

Suy cho cùng, thứ gây thương nhớ đều sẽ có mùi vị thân thuộc và mang lại cảm giác an toàn khi ở bên. Nhà và văn cũng thế! Luôn mở rộng vòng tay để giúp ta vơi đi những buồn lo, trống vắng và cô độc. Ngày trở về cũng là ngày ta như chú chim nhỏ xà vào lòng mẹ, vào tổ ấm của riêng mình, vào một cõi mơ mộng của riêng ta. Mai này đeo trên lưng những muộn phiền mà rong ruổi cả một đời nhiều chông chênh, hẳn là sẽ nhớ nhà nhiều lắm. Nhưng trong tâm vẫn luôn tự nhủ rằng: Khi nhớ vị vui tươi và hạnh phúc của nhà, hãy tìm đến vị giải tỏa những cơn khát và cơn đói của mình qua văn chương. Biết đâu, con tim lại tự nó tạo ra một mùi hương mới vừa quen mà vừa lạ, đủ để bản thân hít lấy hít để mà vơi đi cái trống vắng của tâm hồn.

Trong nhà có văn hương, mà trong văn có hương nhà. Không phải là ta viết văn, mà là văn viết ta. Cũng chẳng phải là nhớ nhà, phải chăng là chính là nhà nhớ ta?

Có một mùi hương tôi rất nhớ…

Đà Lạt có lẽ là nơi lý tưởng nhất để thưởng thức cà phê, bởi một li cà phê nóng dễ làm ấm lòng người trước khí trời rét buốt. Sinh ra ở Đà Lạt, có lẽ tôi cũng chịu ảnh hưởng ít nhiều cái nhịp sống của con người xứ lạnh- quen ngồi hàng giờ, nghe nhạc và chờ phin cà phê ấm nóng, rơi rớt từng giọt chậm chạp thư nhàn. Hương cà phê có lẽ là mùi hương rất riêng đã thấm đẫm vào bầu không khí Đà Lạt, và mùi hương ấy đã từng chứng kiến một đoạn tuổi thơ tôi
Mùi cà phê rang phảng phất đâu đó lại nhắc nhớ tôi về thời tiểu học nhiều kỉ niệm của mình. Ngày ấy đối diện ngôi trường tôi học là một quán cà phê, và sáng sáng, những buổi sáng mù sương, gió lạnh cắt da cắt thịt, ngồi trong phòng học ồn ào, không hiểu vì sao lòng tôi lại thấy tĩnh lặng và ấm áp khi nghe thấy mùi cà phê rang. Mùi cà phê hơi nồng và gắt, đã chứng kiến tuổi thơ cô độc của tôi trong những năm tháng tiểu học, mùi cà phê đã ôm ấp tôi những buổi chiều muộn một mình trên sân trường vắng. Tôi là con giáo viên, chiều thứ sáu nào mẹ tôi cũng phải ở lại trường họp cho đến tận tối, tôi ở lại chơi cùng với những người bạn dưới gốc đa già. Nhưng rồi từng người bạn lần lượt ra về, và tôi lại ngồi một mình trên chiếc ghế đá lạnh lẽo, dõi theo từng khoảnh khắc của ngày tàn. Lúc ấy, tôi lại nghe thấy mùi cà phê rang, quấn quýt như thể ủi an cho một tâm hồn bé nhỏ. Nhớ những buổi chiều ở lại chờ mẹ ấy, tôi thường tự bày trò rồi tự chơi, tôi ngắt lá, ngắt hoa, rải đầy ra đất, tưởng tượng là những món bánh ngọt, và tôi,  vừa đóng vai người bán hàng, vừa đóng vai kẻ đi mua, cứ chạy qua chạy lại nói chuyện một mình như thế. Chán chơi bán hàng, tôi lại chuyển sang chơi ô ăn quan, tôi lủi thủi đi khắp khoảng sân rộng nhặt sỏi, rồi rải ra bàn cờ vẽ bằng phấn trên sân, một mình nghe tiếng sỏi khô khốc rơi xuống từ ô vuông nhỏ. Thế nhưng những trò chơi ấy vốn không phải là trò có thể chơi một mình, chưa bao giờ như khi ấy, tôi thấy thời gian trôi qua thật chậm chạp, để rồi quay về co mình trên chiếc ghế đá, tôi lắng nghe từng tiếng giày cao gót bước xuống cầu thang, thấp thỏm chờ hình bóng mẹ mình. Những tiếng giày cao gót dần nhộn nhịp, giáo viên họp xong lần lượt ra về, nhưng chưa lần nào mẹ tôi xuất hiện trong tốp giáo viên đầu tiên bước ra khỏi phòng họp, tôi cứ xách cặp chuẩn bị đứng lên, rồi lại thất vọng ngồi xuống mấy lần vì không phải mẹ, cho đến khi phố đã lên đèn, tiếng giày cao gót thưa dần, cả ngôi trường chỉ còn vài bóng đèn le lói, mẹ tôi mới bước xuống, và khi ấy tôi mới từ giã mùi cà phê trở về nhà. Hương cà phê nồng, ấm, đã cùng tôi đi qua những năm tháng tuổi thơ như thế, đã quấn quýt cùng tôi bên những trò chơi một mình, đã sưởi ấm lòng tôi trên chiếc ghế đá. Dĩ nhiên ngày ấy tôi chỉ thấy thật buồn, thật tủi thân khi bạn bè lần lượt được bố mẹ đón về, chỉ có tôi là luôn thui thủi ở lại nên mùi cà phê đặc biệt chỉ vì ít nhất có một thứ mùi tôi có thể ngửi thấy. Khi người ta ở một mình quá lâu trong một không gian im tiếng động và vắng cả mùi hương, lòng người ta dễ chơi vơi, dễ đánh mất ý niệm về sự tồn tại của mình, và dễ sinh ra những dự cảm chẳng lành, đó là điều tôi sợ nhất. Thời điểm ấy tôi không thể cắt nghĩa rõ cảm xúc của mình, nhưng tôi nhận ra mình bơ vơ, nhỏ bé giữa không gian, và nỗi sợ đầu đời- những nỗi sợ vu vơ, đã đến với tôi theo cách ấy. Rất lâu sau này mỗi khi nhớ lại, mùi cà phê lại khiến lòng tôi vương vấn, lại nhắc nhớ tôi về nỗi sợ, nỗi buồn đầu tiên.
Hương cà phê nhắc nhớ về ngày tôi gặp được người đã giúp cuộc đời tôi bước sang một trang mới, ý nghĩa hơn, đẹp đẽ hơn: thần tượng của tôi. Người ấy không giống bất kì cô gái nào tôi từng gặp, và cũng không giống với định nghĩa đầy định kiến bấy lâu của tôi về một cô gái, ở người ấy toát ra một sự chân thực, chân thực với chính bản thân mình, chân thực như ly cà phê người ấy luôn cầm trên tay. Người ấy luôn nói rằng: “ Be real!”- hãy sống thật với con người bạn, và câu nói ấy đã có tác động mạnh mẽ đến tôi- một kẻ thường tự tách mình ra khỏi đám đông vì sự tự ti của bản thân, một kẻ không giỏi ăn nói đến mức thường làm đắng lòng những người yêu thương, không giỏi bộc lộ cảm xúc khiến người ta lầm tưởng tôi lãnh đạm, một kẻ luôn đeo một chiếc mặt nạ gai góc để bảo vệ sự yếu đuối của mình. Nhưng thương hương cà phê, một mùi hương rất chân thực, chân thực như người ấy, và tôi cũng muốn sống thực với bản thân. Tôi dần thả lỏng mình, nói những lời yêu thương dù không khéo, khóc những khi muốn khóc và cười những khi muốn cười. Kể từ ngày gặp người ấy và thay đổi mình, tôi gặp được nhiều người tôi thương thật lòng, và cũng thật lòng thương tôi vì chính bản thân tôi. Để rồi mỗi khi ngồi trước ly cà phê, bên mùi hương rất thực ấy, tôi lại nhớ về cái ngày tôi gặp người đã thay đổi cuộc đời tôi.
Hương cà phê có lẽ không phải là mùi hương yêu thích của nhiều bạn nữ, bởi nó không phải là một thứ mùi ngọt ngào, dễ thương, nhưng với tôi, hương cà phê mang sự ấm áp, sự bình yên rất riêng, và đó cũng là điều tôi muốn mang lại cho những người tôi thương, những người đã không ngại bước qua lớp vỏ gai góc tôi cố dựng nên, để gần gụi với con người thật nhất của tôi. Và với cuộc đời mình, tôi cũng mong nó an an yên yên mà trôi qua, như phin cà phê rơi xuống từng giọt, chậm thôi, nhưng mỗi phút giây trôi qua đều có ý nghĩa, để có thứ ta nhớ về những lúc cô độc giữa nhân gian…

Hỏi mùi bánh lá có gì đặc biệt để mà gây ấn tượng với tôi thì tôi chẳng thể trả lời được, nó cũng như bao loại bánh khác, lẫn vào là mùi lá chuối, mùi gạo hòa với thịt nạc và nấm mèo. Nhưng có lẽ nó gây ấn tượng với tôi bởi đằng sau mùi hương ấy là khung cảnh gia đình tôi quây quần gói bánh, nấu bánh, có lẽ một mùi hương khác đã hiện lên, xâm nhập vào tâm trí tôi, mùi ấm áp của gia đình.

Mùa hè năm ba tuổi, lần đầu tiên tôi về quê, lần đầu tiên được biết đến món bánh này, quê ngoại tôi thật ra có rất nhiều loại bánh, bà tôi cũng biết làm nhiều món, nhưng bánh lá cứ quanh quẩn trong đầu tôi mãi, trong cô bé ba tuổi khi ấy, và trong cô gái mười sáu tuổi bây giờ. Mọi kí ức về năm ba tuổi đã mờ nhạt trong tâm trí tôi rất nhiều, tôi cũng không còn nhớ rõ tôi biết đến bánh lá bằng cách nào, nhưng sao cái mùi hương ấy cứ quanh quẩn, choán hết tâm trí tôi thế nhỉ. Năm đó, việc bà tôi trộn bột, mẹ tôi làm nhân, bố tôi bắc nồi nấu bánh đối với một đứa trẻ lên ba như tôi mà nói, mọi thứ đều mới mẻ, tất cả thật kì diệu, và mùi ấm nóng của bánh mới nấu xong hôm đó, thật thơm, là mùi hương tôi chưa từng biết đến bao giờ, thật lạ, và thật đặc biệt. Đặc biệt hơn nữa là tôi chẳng thể quên được nó, mùi hương diệu kì ấy. 

Những năm sau đó, mỗi lần về quê, việc đầu tiên tôi nhớ khi vào đến nhà là năn nỉ bà ngoại cho tôi làm bánh lá. Cứ như thế, bánh lá đã trở thành món ăn không thể thiếu đối với tôi mỗi dịp hè về quê. Mỗi lần làm bánh, bất giác, trong tâm trí tôi lúc ấy, những hình ảnh cả nhà tôi cùng nhau gói bánh vào năm ba tuổi như những thước phim quay chậm dần dần hiện rõ trong đầu tôi. Bánh lá đã đi vào tâm trí tôi như thế, chiếm ngự và làm tôi vương vấn mãi cho đến bây giờ. Người ta nói mùi hương có thể đánh thức kí ức và cảm xúc của con người, tôi thấy đúng thật, cứ nghe thấy mùi hương ấy, tôi cũng thấy hiện lên hình ảnh bà tôi ân cần, nhẹ nhàng chỉ dẫn cho tôi từng bước, làm sao cho đẹp, làm sao cho ngon, tôi còn nhớ cả hình ảnh tôi vụng về gói bánh mặc cho bà tôi đã hết lời chỉ dạy. Tôi gói bánh lá, nhưng bánh lá đã gói trọn tuổi thơ tôi. 

Tôi có tìm mua bánh lá khi đã về lại thành phố, có thử làm theo công thức bà tôi ghi, nhưng sao tôi không thể tìm lại được mùi hương ấy, mùi hương bánh lá đặc biệt đã đến với tôi vào mỗi dịp hè. Tôi cứ tìm mãi, cứ tìm mãi, nhưng có lẽ mùi hương ấy là độc nhất, mùi hương mà chỉ bà tôi làm ra được, mùi hương khiến tôi có cảm giác ấm áp, khiến tôi biết gia đình tôi luôn bên tôi. Ngay lúc này đây, khi viết về mùi hương này, tôi cứ cảm giác như nó vẫn thoang thoảng đâu đây, và cái nỗi nhung nhớ này làm tôi khao khát được gặp bà tôi, được sà vào lòng bà và nói tôi muốn làm bánh lá. 

Chắc hẳn mỗi người đều có một mùi hương gây thương nhớ, một mùi hương gắn với cảm xúc đặc biệt. Dù cho có là mùi hương gì, thì nó đều đáng quý, đáng trân trọng. Mùi bánh lá có lẽ vừa xa lạ với mọi người, cũng có thể vừa quá quen thuộc đến nỗi chán ngấy, nhưng không hiểu vì sao tôi không bao giờ chán bánh lá được, tôi nhớ bánh lá như tôi nhớ bà tôi. Liệu có phải vì tôi thích làm bánh lá nên tôi muốn về quê, hay do tôi nhớ bà nhỉ!

Để bây giờ đây khi nhớ lại, nhưng nuối tiếc, những xót xa cứ tràn ngập trong tâm trí tôi, đã mấy năm rồi tôi chưa được ngửi thấy mùi bánh lá. Tôi nhớ bánh lá quá, tôi nhớ mùi hương đặc biệt ấy, tôi nhớ mùi khu vườn xanh ngát nơi nồi bánh được đặt, tôi nhớ mùi gạo tẻ mới được trộn lên, tôi nhớ mùi lá chuối, tôi nhớ mãi cái mùi ấm áp đêm hè hôm ấy.

Hôm ấy trăng rất sáng, còn mùi bánh lá thì thật là thơm!

Bỗng nhiên có cơ hội ngồi lại, lắng nghe âm vang cuộc sống, ngẫm thì mới chợt hiện lên vài dòng suy nghĩ, không biết là bản thân mình đã chuyển động như thế nào trong cuộc sống bình thường này? Cuộc sống tưởng chừng bình thường này đã thay đổi bản thân ra sao? Với tôi mà nói thì chúng ta thay đổi cuộc sống thì đúng hơn. Mình nghĩ thế nào thì nó thế ấy, chỉ đơn giản là ta là người nắm quyền chủ động xoay vần cuộc sống. Thay đổi góc nhìn thì sẽ cho ta nhiều cơ hội đến gần hơn với cuộc đời. Mỗi người, mỗi khác, ai cũng đều có góc nhìn của riêng mình, nó được tạo nên từ nhận định của mỗi cá nhân. Đành rằng một đời người ai cũng trải qua thăng trầm, những phiền muộn, lo toan, thế nhưng cuộc sống có bao giờ chịu êm đềm trôi. Biết đâu bỗng nhiên thấy tim ta chật chội, biết đâu bỗng nhiên thấy đôi chân mỏi mệt, biết đâu bỗng mưa nắng gieo tim muộn phiền...Thế nhưng biết đâu nếu mây trắng đưa ta vào đời? Vì biết đâu có đôi lúc ta xa vời vợi... Cứ đắm chìm mãi trong màu u uất đó thì thất vọng cũng chỉ thêm thất vọng. Có ai đánh thuế ước mơ đâu, cũng ai chả cản bước đi tìm cái nhìn mới của ta. Thế nên thôi, nếu thế giới ấy chẳng chịu đổi thay thì ta hãy cứ thay đổi mình, bước ra khỏi điều tiêu cực đó, cho bản thân một cơ hội được thay đổi góc nhìn, mở rộng chiều kích suy nghĩ ra rộng hơn, thậm chí lấn át cả không gian cũng được, miễn thấy tốt hơn. Bởi lẽ ta không thể mang tầm nhìn hạn hẹp của mình để đối chiếu với những thứ đa chiều ngoài kia, nó còn muôn màu, muôn vẻ lắm mà bản thân chưa có cơ hội được trải. Khi đối mặt với một sự việc thì cách nhìn của bản thân thật sự quan trọng hơn ta biết, ta nghĩ - đôi khi lại quên mất điều này. 

Thế nên, cuộc đời sẽ tươi đẹp hơn thôi, khi bạn thay đổi góc nhìn. 

-          Đối với cuộc sống:

+ Cái đẹp là hiện thân của cái thiện, mà cái thiện là thứ luôn mang lại cho con người sự bình yên trong tâm hồn, mang lại hạnh phúc cho cuộc sống

+Chỉ khi người ta còn tin vào sự tồn tại của cái đẹp thì người ta mới đấu tranh để tiêu diệt cái xấu, thậm chí nếu không thể tiêu diệt hoàn toàn, ta cũng có thể phớt lờ đi và tập trung xây dựng cái đẹp

-          Đối với mỗi con người
+ Cái đẹp giúp cho cuộc đời của con người đẹp, đẹp từ trong tâm hồn đến cuộc sống

+ Người biết nhìn ra cái đẹp trong mọi khía cạnh của đời sống là người có được hạnh phúc thật sự

+ Biết nhìn ra cái đẹp trong mỗi giây phút của thực tại, ta không cần phải mưu cầu cái đẹp ở đâu xa mà biết tận hưởng những từng khoảnh khắc trôi qua, biết trân trọng cuộc sống, có niềm tin vào cuộc sống

+ Cái đẹp là động lực cho con người tiếp tục tiến lên, vì chỉ khi tin vào cái đẹp, ta mới còn muốn đi tiếp

2.       Thế giới đẹp hay không là do góc nhìn của mỗi người

-          Cái đẹp nằm trong cách nhìn và góc nhìn của mỗi người, góc nhìn đẹp, cách nhìn đẹp thì cái đẹp hiện diện ở khắp nơi

-          Góc nhìn của mỗi người kiến tạo nên cuộc đời con người đó, con người hạnh phúc hay khổ đau đều là do cách nhìn

-          Không phải chỉ có những thứ xa hoa, diễm lệ mới là đẹp mà nhiều khi cái đẹp có trong những điều rất bình dị, đơn sơ. Mà cái đẹp vững bền là cái đẹp xuất phát từ những điều bé nhỏ ấy

-          Không có cái gì xấu hoàn toàn, trong những điều xấu xí vẫn luôn ẩn chứa cái đẹp, con người cũng vậy, biết nhìn ra cái đẹp ở những người tưởng như không có gì đẹp sẽ giúp ta cảm hóa sự tự ti của người ấy, đồng thời giúp ta thanh thản, bớt đi định kiến và có được nhiều mối quan hệ hơn

 

-        Nhìn thế giới theo cách riêng của mình: chúng ta không nhìn thế giới này như nó vốn dĩ mà nhìn theo cách nghĩ của riêng ta. Một cây cỏ dại bên đường có thể rất nhỏ bé, thậm chí là tầm thường theo cái cách mà thế giới tạo ra nó, nhưng nếu chúng ta thay đổi góc nhìn, thử nhìn nó theo sức sống mạnh mẽ của nó, có phải nó đã trở nên đẹp hơn, có ý nghĩa hơn.

-        Cách chúng ta nhìn nhận cuộc đời của chúng ta cũng như vậy, một sự việc tồi tệ xảy ra không hẳn là thật sự tồi tệ, chỉ là ta thấy nó tồi tệ. Nếu ta thử nhìn nó theo một hướng tốt hơn, đẹp hơn, rằng nó cho ta những bài học bổ ích, rằng nó giúp ta mạnh mẽ hơn, nhận ra điểm sai sót của mình để bù đắp, thì bỗng dưng thế giới sẽ tươi đẹp hơn trong mắt ta rất nhiều. Trong muôn vàn bất trắc của cuộc sống, mọi thứ đều có thể bị mất đi, nhưng chỉ có một điều duy nhất không thể mất đi được, đó là sự lựa chọn thái độ sống.

-        Mỗi người có quyền lựa chọn cho mình một cách nhìn nhận thế giới, nhìn nhận mọi thứ đang diễn ra quanh ta. Nếu ta nhìn cuộc sống tiêu cực thì tự nhiên cuộc sống của ta cũng thật tiêu cực, nhìn cuộc sống tích cực thì mọi thứ sẽ thật tuyệt vời trong mắt ta. Một thái độ sống tích cực chưa chắc có thể dẫn ta đến thành công trong một lĩnh vực nào đó, nhưng chắc hẳn sẽ dẫn ta đến thành công với chính mình, bởi thái độ sống tích cực, lạc quan sẽ làm ta hưởng thụ cuộc đời tươi đẹp của mình một cách trọn vẹn nhất. Ngược lại, sống tiêu cực làm cho mọi thứ ta cảm nhận được thật trầm trọng, đến nỗi ta không thể biết cách giải quyết như thế nào.

Vậy nên sao chúng ta lại tự làm khó mình khi nhìn nhận cuộc sống theo một cách thật tồi tệ. Tất cả chỉ phụ thuộc vào cách ta nhìn nhận thế giới, thế giới vẫn tiếp diễn theo cách mà nó vốn có, còn ta có thể thay đổi thái độ của mình. Vì thế mà cách ta nhìn thế giới, có thể ảnh hưởng đến cuộc sống của ta rất nhiều.

Loài hoa mọc ở ngay trên vách tường đá đại diện cho sức sống mãnh liệt, luôn cố gắng vươn lên và hướng về phía trước, qua đó sự bền bỉ của loài hoa đã giúp chính nó sống và tặng cuộc đời vẻ đẹp màu sắc và hương thơm.

-> con người sống cần phải có ý chí, khát vọng, nỗ lực và sẵn sàng thích nghi với điều kiện sống khắc nghiệt. Vượt qua rào cản bao gồm những khó khăn, thách thức, ta sẽ không khác gì loài hoa ấy: đẹp, có giá trị và khiến cuộc đời thêm sắc, hương và niềm vui
- Nghịch cảnh - thách thức của muôn loài

(Chìm phà Sewol 16/04/2014)

    Đối với mình, thứ âm nhạc tuyệt diệu nhất không phải là một bài hát đang tạo nên xu hướng, không phải là bài hát nổi tiếng đình đám mà có lẽ chính là giai điệu nhẹ nhàng như này thôi, hơn hết là câu chuyện và ý nghĩa đằng sau ấy, nó có thể chạm vào trái tim và làm tâm hồn mình rung động. 

    Mình đã vô tình biết được thảm họa chìm phà Sewol mới chỉ hơn 3 năm về trước thôi, mình không thôi tìm kiếm thông tin về vụ chìm phà ngày hôm đó, và cũng vô tình mình tìm thấy bài hát này. Thật sự đau lòng. Thỉnh thoảng mình vẫn vào nghe lại, một lần nghe là một lần nước mắt mình lại rơi. Đến hôm nay khi một lần nữa nghe lại bài hát này, nỗi buồn vẫn chẳng thể nguôi ngoai dẫu chỉ là một chút.

Cho mình được phép gọi các cậu là bạn nhé...

Dù chúng ta không quen biết nhau nhưng mình hy vọng các cậu, bạn của mình đang cười thật tươi ở nơi nào đó, một nơi ngập tràn ánh nắng, ngập tràn tiếng cười. Hãy nhìn về phía này nhé, bởi vì rất nhiều người đang nhớ mọi người đó.

Năm ấy, mọi người than khóc tiễn các cậu ra đi. Đã bảy năm rồi, trên chuyến phà Sewol định mệnh, nơi thiên không cao xanh vời vợi ấy, những thiên thần - các cậu đã hóa thành ngàn cơn gió, đã có thể tự do sải cánh tung bay rồi chứ...? Có lẽ đâu đó trên cao, các cậu vẫn luôn dõi về nơi này, nơi ba mẹ và bạn bè vẫn từng ngày khắc khoải, nơi lớp học còn dang dở bao ước mơ.

“Năm đó tôi 17 tuổi, các cậu cũng 17 tuổi. 

7 năm sau tôi 24 tuổi, còn các cậu vẫn mãi mãi ở đó tuổi 17.”

Cầu mong cho 9 người vẫn chưa được về nhà kia không quá lạnh lẽo dưới lòng đại dương to lớn kia. 

Mong rằng đại dương có thể ôm họ thay cho gia đình.

Hãy an tâm an nghỉ, những giấc mơ dang dở cứ để lại cho chúng mình viết tiếp nhé...

Mình sẽ không quên các cậu!

    Người ta nói, cuộc đời con người đẹp nhất ở độ tuổi mười tám đôi mươi, ở độ ấy, con người ta nuôi đầy mơ mộng đầy hoài bão, đầy những dự định kế hoạch đang dang dở hoặc mới được vạch nên. Thế nhưng cuối cùng lại chẳng thể thực hiện được. Có thể sau chuyến đi ngày hôm ấy, họ sẽ bắt đầu thực hiện và vẽ lên tương lai đầy tương đẹp của thế giới ngoài kia hoặc trông đợi chuyến đi này sẽ xốc lại tinh thần sau những mỏi mệt, những áp lực để tiếp tục viết nên cuộc đời còn đầy hứa hẹn và tươi đẹp của mình. Bước lên con phà, mỗi người một cảm xúc, mỗi người một dự định, một kế hoạch nhưng chẳng ai nghĩ rằng, mình sẽ dừng chân tại đó, không ai biết rằng đó sẽ là nơi cuối cùng mình đặt chân đến.... Cũng chẳng cha mẹ nào nghĩ rằng chuyến đi ấy sẽ xảy ra bất trắc để rồi những đứa con mình vừa hôm nào còn háo hức sắp đồ đạc nay lại mãi mãi hóa thành những cơn gió ngoài biển khơi vô tận. Đến nay cũng đã qua 7 năm từ khi bờ biển ấy trải đầy hoa cúc trắng, nhưng có lẽ những mất mát, những vết thương lòng với những người ở lại vẫn chẳng thể khép lại. Vô thường, hai chữ đầy ngẫu hứng nhưng cũng đầy nhẫn tâm nhưng nó lại nói lên bản chất của nhân sinh. Ta thông thái đến đâu cũng chẳng thể đoán định số mệnh, chẳng thể vần xoay tương lai. Trước vũ trụ, biển trời bao la, con người bé nhỏ và bất lực như vậy đấy nhưng biết làm sao được, đó là quy luật và bi kịch chung của cả nhân sinh. Vậy nên giờ đây hãy dừng lại một phút, hít một hơi thật sâu tạm gác lại những bề bộn để nhìn xung quanh xem người thân mình vẫn ổn chứ, xem bản thân mình vẫn khỏe mạnh chứ, xem hoàng hôn đã buông hay chưa. Vậy thôi, cảm nhận những điều nhỏ nhặt ấy là đủ thấy mình vẫn còn may mắn rồi. 

Gửi đến những ai đọc được dòng này của mình như một cái duyên, hiện tại có thể khó khăn, có thể chưa đi theo hướng cậu muốn hoặc những trở ngại ập đến như hữu ý, nhưng mong hãy nhớ rằng, các cậu mạnh mẽ thế nào, các cậu đã nỗ lực thế nào và hơn nữa, các cậu may mắn thế nào khi vẫn còn được yêu thương, vẫn được hít thở và trải nghiệm cuộc sống này trong khi nhiều người đang chật vật giành lại chút ít hơi thở, hoặc đã mãi mãi chẳng thể viết tiếp trang đời còn đang dở dang. 

Cuộc đời ngắn ngủi lắm, chẳng biết nay mai ra sao, từng phút từng giây, hãy sống ý nghĩa. 

Nếu bạn đang cảm thấy buồn phiền, bài hát này có lẽ sẽ giúp được bạn phần nào.

Lần đầu tiên giai điệu của bài hát này đến với tôi là khi tôi đang xem một đoạn phim ngắn trên mạng xã hội, đoạn phim ấy lồng phần điệp khúc của bài hát này vào. Cảm giác đầu tiên tôi có được khi nghe đoạn nhạc ấy chính là yêu đời, ngay lập tức tôi phải đi tìm hiểu xem đó là bài nhạc nào, và cái tên “Bài ca tôm cá” đập vào mắt tôi, ngay lúc này, tôi đã thấy có sự gần gũi khó tả với bài hát ấy mặc dù tôi không phải một con người quê biển.

“Bài Ca Tôm Cá” là một ca khúc trẻ trung, khỏe khoắn, mang đậm hơi thở miền biển ngay từ tên gọi đến giai điệu, ca từ. Đọc tên bài hát, có lẽ sẽ có người cảm thấy xa lạ, bởi “tôm cá” không gắn bó với đời sống của họ, và họ hẳn sẽ không tìm thấy sự kết nối giữa mình với bài hát này. Nhưng tin tôi đi, bài hát này có khả năng tạo sự gần gũi đến bất ngờ với tất cả những ai nghe nó, kể cả những con người sống nơi miền núi cao. Sở dĩ tôi nghĩ bài hát này có thể tạo nên sự gần gũi, cảm giác vui tươi cho bất cứ ai nghe nó là bởi nó sử dụng những câu hò kéo chài, kéo lưới đã trở thành nét đặc trưng của các làng chài ở Việt Nam làm ca từ. Đó còn đơn giản là những suy nghĩ dung dị, nhẹ nhàng nhưng tràn đầy tinh thần tích cực của những con người miền biển, những người ngày đêm phải lao mình ra giữa biển khơi để mưu sinh. Dù cuộc sống vất vả, gian lao và ngập tràn những hiểm nguy không lường trước được, họ vẫn luôn ở trong trạng thái vui vẻ, yêu đời và đặc biệt, họ luôn mang trong mình ước mơ về một ngày mai tươi sáng. Bởi vậy mà bên cạnh những câu hò kéo cá lên, còn có cả câu hò “kéo lên ước mơ”, có lẽ ước mơ đối với họ cũng giống như tôm cá, là những gì đẹp đẽ nhất và quan trọng nhất trong cuộc sống của họ. Bên cạnh ước mơ đẹp, ca khúc cũng gửi gắm tinh thần lạc quan của những con người nơi biển khơi: “Một ngày nắng đã lên vui đi ta lo gì. Đời có bao lâu có mấy khi”. Câu hát này đã truyền cảm hứng mạnh mẽ cho tôi và hẳn là cũng truyền động lực sâu sắc cho những người nghe bài hát, những người đang cảm thấy bế tắc trong cuộc sống này có thể có cái nhìn, có suy nghĩ tích cực hơn với cuộc đời này, sống với một con mắt lạc quan hơn, không để bị những cảm xúc tiêu cực ảnh hưởng đến mình, làm mình không thể hưởng thụ trọn vẹn vẻ đẹp tuyệt diệu của cuộc đời. 

Lắng nghe bài hát, tim tôi như cũng rạo rực một cảm xúc hăng hái, một niềm tin yêu cuộc sống, bài hát như có sức mạnh kì diệu kéo ta dậy, làm phấn chân tinh thần ta bởi những thông điệp tích cực được lồng ghép vào ca khúc: “Thuyền xuôi gió dẫu phong ba ta vẫn kiên trì. Sóng cả đừng ngã tay chèo”. Những ca từ ấy kết hợp với giai điệu rộn ràng, sôi nổi, bắt tai cùng màu sắc tươi sáng, tràn đầy năng lượng của hình ảnh một người thầy ôm đàn ca hát bên các học trò của mình trên một vùng biển thoáng đãng, yên bình. Tất cả như một lời mời gọi hướng con người ta đến sự lạc quan, yêu đời để có thể tận hưởng trọn vẹn cuộc sống tươi đẹp vẫn luôn hiện diện quanh ta. Nhóm sáng tác đã khéo léo kết hợp thêm tiếng đàn guitar và biến tấu âm thanh, làm cho những âm thanh thân thuộc với người dân chài như tiếng đập thúng, tiếng mái chèo đập mạn thuyền… thành các "nhạc cụ" đặc biệt, để ca khúc trở nên bình dị, gần gũi hơn, không chỉ với những con người đang này đêm mưu sinh trên biển, mà là với tất cả chúng ta.

Những con người nơi vùng biển ấy đã đến với tôi ngày hôm đó để cho đến bây giờ, họ vẫn khích lệ tôi, chỉ đơn giản bằng những câu hò kéo cá lên quen thuộc với họ. “Bài Ca Tôm Cá” đã thu hút tôi ngay từ giây phút đầu tiên, khiến tôi cứ muốn nghe lại liên tục, và có lẽ, muốn tạm dừng lại mọi vướng bận để ngắm nhìn cuộc đời tươi đẹp này. 

Bỗng dưng tôi nhớ lại những câu thơ của Huy Cận...

“Ta hát bài ca gọi cá vào,
 Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao.
 Biển cho ta cá như lòng mẹ
 Nuôi lớn đời ta tự buổi nào.”

                              (Đoàn thuyền đánh cá)

Trong tôi, Radwimps vừa là một người, vừa là một band nhạc. Ở đó lấp lánh cái chất nhạc rất riêng, không thể trộn lẫn. Đôi khi nghe một bài hát, người ta có vô vàn những lí do để nói thích nó, hay là không thích. Người yêu giai điệu người say mê lời, người không ham cái cách gieo vần và người không thích cái sự buồn chán, đều đều của lời.

Tôi vẫn biết cách người Nhật thưởng trà đạo mỗi sáng, tinh tế và tao nhã từ cách sắp xếp vật dụng cho đến phong thái thưởng thức. Tôi biết cách họ từ giã cõi đời nhưng vẫn thật đẹp, thật quý phái như loài hoa anh đào. Và tôi cũng biết cách người Nhật cúi đầu để bày tỏ sự tôn trọng của mình dành cho người bên cạnh. Radwimps - một ban nhạc rock với những tác phẩm của mình đã gom trọn cái hồn, cái thần của Nhật Bản vào trong ấy. 

Với họ, sáng tác một bài hát cũng như việc thưởng trà, cần đến sự tỉ mỉ và khéo léo. Lời hát bình dị, giản đơn được khéo léo chồng xếp lên nhau, những hình ảnh đậm chất Nhật Bản được đan cài hoà hợp để làm nên một Radwimps thật rock, thật táo báo và cũng thật buồn. Cái người ta thường thấy ở họ là sự lồng ghép giữa những xúc cảm đa thanh của âm nhạc. Khi anh cần lắng, nốt nhạc sẽ tự động rơi, chừa lại một khoảng lặng để ta nghe, ta ngóng. Còn khi anh cần đẩy mọi cái thăng hoa của tấm lòng cùng âm nhạc, lời cứ thế tuôn chảy, mang theo những du dương trên đôi vai của mình. 

Kết thúc một bài hát của Radwimps, thứ còn sót lại là dư vị của âm nhạc. Dẫu vô hình nhưng cũng đủ để ta nếm thử. Cay đắng, ngọt ngào, mặn chát, tất cả đều đó. Thưởng nhạc như thưởng trà, mà nếm nhạc cũng như nếm một món ăn có phong vị Nhật, cái nằm ở bề ngoài chính là âm thanh với những thứ nhạc cụ khác cùng hoà điệu. Còn cái nằm ở trong, hẳn là chất thơ của câu từ:

“Vào một ngày trong thiên niên kỉ này, khi trọng lực chìm vào giấc ngủ,

 Hãy đứng nơi ánh triêu dương không thể soi đến và cùng rời khỏi hành tinh này''

......

“Mùa hạ dõi theo bóng lưng của sắc thu đang tới 

Để rồi tự hỏi khuôn mặt của nó như thế nào?”

......

Nghe nhạc Radwimps thật trong, thật trầm.  Mà nghe live, mới thấy phong cách biểu diễn và cháy cùng âm nhạc. Tôi yêu cách họ tương tác với khán giả, yêu cách họ làm chủ sân khấu và tưởng chừng như cả thế giới xung quanh chỉ còn là những âm giai vút lên từ cây đàn guitar, từ tay trống và từ cả giọng hát chính sôi nổi, ấm áp. Khi một ca sĩ nguyện đem hết mọi sự say mê của mình với âm nhạc, họ đã tự khắc cháy như một ngọn lửa giữa muôn màu của âm thanh. Họ dành trọn tâm trí và con tim cho điều mình yêu thích, và phải chăng, tôi yêu Radwimps không chỉ vì âm nhạc của họ, mà còn vì chính nhiệt huyết của họ dành cho nhạc?

Có lẽ, tìm một ca sĩ, một tay trống hay một tay guitar không hề khó. Nhưng để tìm một band nhạc hài hòa như Radwimps thì chẳng dễ dàng gì. Ở họ có chất tinh của văn hóa Nhật, chất lắng của những lời thơ và hơn cả, là thăng hoa của âm nhạc....

   Cô độc giữa thành phố lung linh”

( Có người- Vũ Cát Tường)

Nhạc Tường là một “ thức nhạc” kì lạ. Tôi gọi “ thức nhạc” quả cũng có phần mạo muội, nhưng kì thực chẳng biết dùng từ gì để có thể định danh chính xác nhạc Tường đối với tôi, nó không chỉ là âm nhạc, nó là một thứ để tôi nhâm nhi, thưởng thức, từng câu từ, từng lời ca, từng tiếng piano mộc. Nhạc Tường như một li Espresso, đắng, đậm và thật, đó không phải là một thứ nhạc chạy theo xu hướng, không phải thứ nhạc có thể chiều theo thị hiếu dễ dãi của đám đông. Nhưng nói kén người nghe cũng không đúng, vì Tường chẳng chủ ý viết gì cao siêu, xa vợi, nhạc Tường suy cho cùng là những tâm tình của chính Tường, nó dễ dàng lay động những trái tim nhạy cảm, những trái tim yêu nghệ thuật, trân quý nghệ thuật và muốn thưởng thức nghệ thuật, thế thôi! Tôi sợ sức nặng trong hương vị Espresso, nhưng lại nghiện sự chân thật của nó. Không phải ai cũng uống được Es, vì nó gai góc quá, nhưng một khi đã trót đem lòng yêu, người ta sẽ thấy Latte thật nhạt nhẽo, vô vị! 

Thưởng thức nhạc Tường không dễ, khi ta mang một trái tim đầy định kiến, nhưng cũng chẳng khó, nếu ta bỏ lại những bộn bề, phồn tạp, những gánh nặng đằng sau, chỉ giữ lại một tâm hồn trong trẻo nhất, mà nghe Tường tâm sự, giãi bày những điều chỉ có âm nhạc mới có thể diễn tả. 

Nếu muốn biết Tường là ai, là người như thế nào, chỉ cần nghe nhạc của Tường, vì nhạc Tường chính là con người cô ấy vậy. 
“ Thế giới anh đấy vẫn là những áo sơ mi trắng

   Đôi ba cuốn sách, anh đọc khi nắng ôm đường vắng”

( Tìm hành tinh khác- Vũ Cát Tường)

“ Đây hàng me nhớ em

   Đây cà phê nhớ em”

( Em ơi- Vũ Cát Tường)

“Thế mà bây giờ anh lại thấy

  Chỉ cần ban chiều lái xe máy

  Ghé mua scoop kem cầm tay

  Hát vang mấy câu thật hay”

( Be a fool- Vũ Cát Tường)
Sáng nhâm nhi cà phê, chiều đọc sách, tối đi hát hoặc sáng tác, Tường “ thưởng thức”  cuộc sống, an an yên yên, như một kẻ viễn du dạo chơi giữa chốn giải trí đầy thị phi, phồn tạp. Và nhạc Tường mang đến sự bình yên ấy.

Nhạc Tường hay, và ấm. Ấm vì nó có thể chữa lành những vết thương lòng, có thể xoa dịu những vết xước trong tim:
“Dù còn thật xa nhiều lần như ngã quỵ trong đêm tối tăm

  Dù còn lại đôi tay không đôi chân đau như đang đỏ hồng

  Thì tôi ơi hãy tin vào chính mình…”
( Tôi)

“ Mình anh bên những tháng năm

   Âm thầm đổi thay

   Mình anh bên những chất chứa chưa một lần nói

   … Thời gian nhẹ khâu vết thương anh”

( Mơ)
Nhạc Tường đã xoa dịu trái tim tôi, đã sưởi ấm cõi lòng tôi, đã vực tôi dậy sau những lần vấp ngã. Nhạc Tường cho tôi được “ Tìm một hành tinh khác/ Để em là em hơn/ để em chẳng muốn lớn”. Nhạc Tường là đóa hồng đặc biệt nhất, là đóa hồng dù cho có đặt cạnh hàng ngàn bông hồng khác, tôi vẫn sẽ nhận ra.

Phiêu du qua khắp ngân hà âm nhạc, tôi lại quay về với tinh cầu của tôi, với đóa hồng của tôi…

Trên đời này, không ai không cô đơn cả. Đúng, cô đơn là chuyện của kiếp người, nếu có người tự cho rằng bản thân mình không hề lạc lõng, thì anh ta càng đang cố gắng che đậy nó, bằng một cách nào đó. Lắm lúc muốn kéo căng tâm trạng như sợi dây đàn, muốn ghì chặt tay vào phím piano như một sự giải thoát cho những buồn bực đang trương phình bấy lâu nay, nhưng vẫn không thể nào dứt khoát làm. Vốn là một người trầm tĩnh và nhút nhát, tự ti và khô khan, mình luôn chịu tác động bởi những điều xung quanh. Vì thế, mình luôn cố gắng lạc quan, vui vẻ nhưng đôi khi, nó khiến mình sợ hãi. Mà sợ nhất đó chính là đánh mất bản thân mình.

Vì đã trải qua nhiều buồn đau, nên tâm hồn mình từ lâu đã chai lì với những va đập của cuộc sống. Bạn bè thường ngưỡng mộ sự chu đáo và cởi mở của mình, nhưng mình chưa thực có một người bạn đúng nghĩa là thân. Bạn bè thường hỏi rằng sao mình lạc quan trong mọi hoàn cảnh đến thế, mình cũng chỉ biết cười ngại và bảo ‘’tui quen rồi, không có việc gì cả’’. Đơn giản, bởi mình không muốn kể lể quá nhiều về bản thân, không muốn người khác sẽ bị ảnh hưởng bởi những giọt nước mắt, hay sự tiêu cực của mình. Nhưng đôi lúc, chính những điều ấy đã vô tình tạo ra cho mình một nỗi sợ vô hình, càng lún sâu càng dễ ngộp, càng nghĩ rằng đó là tốt càng thấy mình biến chất đến kì lạ. 

Ai cũng đã từng một lần đánh mất chính mình. Nhưng thực sự sẽ không có nhiều người hiểu được cảm giác đó - nếu như họ thật sự chưa từng trải… Đánh mất bản thân mình vì người khác, đó là mình của những năm khi còn bỡ ngỡ ở một môi trường mới. Mình ở trọ một mình một phòng suốt hai năm, cũng chẳng có bạn nữ nào cùng tâm sự, chia sẻ. Lắm lúc chông chênh như một con tàu bơ vơ giữa biển rộng, nhưng suy cho cùng, không đủ can đảm để sẻ chia và đi tìm cho mình sự thấu hiểu. Dần dần, mình sống như Yozo, cậu thanh niên trong ‘’Thất lạc cõi người’’ của Dazai Osamu. Ngày ngày chỉ biết đeo lên mình chiếc mặt nạ vui vẻ, nhưng trong tâm thì đôi khi bị bủa vây bởi sự lạc lõng, trống trải vô bờ. Khi một đứa trẻ đánh mất một món đồ, sở dĩ người ta phải căn vặn hỏi han quá trình đánh mất diễn ra như thế nào, bởi nghĩ rằng qua đó, nó sẽ biết rút kinh nghiệm cho mình. Nhưng với mình thì không phải thế. Càng tự vấn bản thân càng thấy nó vô nghĩa. Bởi khi con tim đã cho đi quá nhiều thì còn gì đủ tỉnh táo để nghĩ về cho mình nữa đâu?

Niềm an ủi duy nhất chỉ có thể là gia đình, những người mình trân trọng và yêu thương, Nhưng ngay cả việc tâm sự rằng bản thân mệt mỏi và áp lực cũng không dám giãi bày, thì làm sao có thể cảm thấy an yên và thảnh thơi? Thật may mắn sao khi những năm sau, mình không còn cảm giác trơ trọi để rồi phải sống với một chiếc mặt nạ thường lừa dối chính nó nữa. Mình học được cách hòa nhập, lắng nghe chính bản thân mình và hơn cả, là sự chân thành khi đối đãi với chính mình. Đánh mất chính mình thì dễ, nhưng giữ mình giữa muôn vàn những thách thức của cuộc đời thì thật khó! Khi muốn nghe trái tim, hãy để nó bình tĩnh. Khi muốn nghe trí óc, hãy để nó lên tiếng - thứ vốn thường lép vế trước sự ương ngạnh và hối hả của con tim. Thế nhưng, sợ hãi không có nghĩa sẽ không can đảm bước qua, mà càng sợ càng khát khao chiến thắng nó. Mình không muốn phải cứ mãi sợ hãi và đắn đo khi đánh mất bản thân mình, thứ mình mong muốn hơn cả, trước hết là dành lại bản thân sau chuỗi ngày vồ vập đầy nghẹt thở. Bằng cách cảm nhận, lắng nghe những vang vọng của hồn mình, của vạn vật xung quanh, đó là liều thuốc cứu rỗi cho những bản thể đang muốn đeo trên mình lớp mặt nạ mà ngay chính nó đã và đang mâu thuẫn với những gì va chạm trong suy nghĩ và tâm tư của mình. Vì thế, sống có nỗi sợ không phải là chuyện đáng để bị đánh giá và chê trách, nó là một phần của cuộc sống, không thể tách rời. Người nào sở hữu cho mình một nỗi sợ, người đó càng điên cuồng lao tới, đâm đầu vào nó. Nỗi sợ lắm lúc là rảo cản để con người ta từ bỏ và chùn bước, nhưng nếu muốn sinh tồn trước một con quái vật đáng sợ và ám ảnh đến thế, không còn cách nào phải gạt bỏ nó để tìm cho mình con đường đi. Có chăng, nỗi sợ vừa là phép thử, vừa là món quà giá trị mà ai sinh ra cũng sở hữu cho mình?

Nỗi sợ vừa là lí do khiến con người thoái thác mọi thứ, nhưng cũng là lí do để ta phải nhìn vào chính mình để điều chỉnh nỗi sợ thường trực bấy lâu. Can đảm không có nghĩa là không biết sợ, mà can đảm chính là biết làm chủ nỗi sợ của mình trong bất kì hoàn cảnh nào. Gía như ngày xưa, tôi đừng đánh mất bản thân mình. Dẫu thế, đó là một trải nghiệm đáng có trên con đường trưởng thành...

Tôi ghét các buổi chia ly, chỉ đơn giản vì tôi không thể dễ dàng kết bạn mới.

Tôi luôn lo lắng khi phải đến tham dự một hoạt động nào đó một mình, tôi cần có một người bạn kề cận, để mình không phải trở nên lạc lõng, để mình cũng có thể nói cười một cách thoải mái. Có lẽ nhiều người sẽ thấy lạ, vì cách giải quyết câu chuyện này vô cùng đơn giản, chỉ cần kết bạn mới là xong, là ta đã có người trò chuyện chung rồi. Nhưng điều này không đơn giản với tôi chút nào.

Tôi không thể dễ dàng mở lời kết bạn với một ai đó, tôi không chắc liệu họ có muốn nói chuyện với tôi hay không, tôi sợ làm phật ý họ, tôi sợ nhìn người bạn mới nói cười với các bạn của cô ấy, một câu chuyện mà tôi không có chỗ đứng. Đây là một tính rất xấu, tôi biết điều này, nhưng tôi không làm sao để khắc phục được.

Đến một lớp học mới, một môi trường mới mà không đi cùng một người bạn cũ nào, tôi đâm ra lo lắng, tôi cũng tự an ủi mình rằng rồi sẽ kết bạn được thôi, không ai là từ chối kết nối với một người bạn mới cả, nhưng nỗi sợ vẫn bao trùm lên tôi mỗi khi tôi nghĩ đến việc mình sắp phải làm điều đó một mình. Những lúc ấy, tôi thường chỉ biết tự tạo niềm vui cho mình, tôi nhìn trời, ngắm đất, tôi sử dụng điện thoại, tôi đi dạo, thậm chí tôi có thể ngồi yên một chỗ nhưng không bao giờ tôi nghĩ đến việc mở lời kết bạn với một ai đó, phần vì tính tôi khá nhát, phần vì mọi người đều đang ở trong một câu chuyện với các người bạn khác, rồi tôi sẽ lại trở nên lạc lõng. Tôi không thích tính cách này của mình một chút nào, người khác kết bạn với tôi thì dễ, nhưng bảo tôi đi kết bạn với người khác, thật khó cho tôi quá. Vì vậy mà có lẽ nhiều người sẽ nghĩ tôi kiêu ngạo hay trầm tính, nhưng chỉ những ai thật sự thân thiết với tôi mới hiểu bình thường tôi hoạt bát như thế nào.

Mọi người vẫn hay nhận xét tôi là đứng trước mặt người quen thì nói nhiều như vậy nhưng khi ra ngoài đường lại im bặt, như một con rùa núp trong cái vỏ của chính nó. Khi tôi ở một mình hoặc ở chung với người quen thân, tôi luôn bộc lộ rõ sự tích cực, vui vẻ trong mình, tôi luôn là người làm thay đổi bầu không khí, nhưng mọi việc lại trái ngược hẳn khi tôi ở giữa những người lạ, những người bạn mới quen. Các mối quan hệ trước giờ của tôi đều do đối phương chủ động bắt chuyện hoặc người bạn đi cùng tôi mở lời, hầu như tôi chưa bao giờ thử chủ động nói chuyện, cứ mỗi lần ra quyết định bắt chuyện với ai đó, tôi lo lắng tột độ. Tôi chẳng biết mình sợ điều gì ở người bạn mới ấy mà lại chẳng thể mở lời, nhiều khi có những chuyện ta biết rõ nó không tốt, nhưng vẫn cứ đâm đầu vào, chắc tôi là một kiểu người như thế.

Tôi rất khó để trở nên thân thiết với một ai đó, nên khi đã gắn kết được với một người, tôi luôn muốn người đó có thể cùng đi với mình trên mọi con đường. Nhưng cuộc vui nào rồi cũng có lúc tàn, bữa tiệc nào rồi cũng đến lúc kết thúc, lòng người và các mối quan hệ luôn luôn thay đổi. Thế cho nên khi những người bạn mà tôi xem trọng rời đi, vì lý do gì đi chăng nữa thì cũng khiến tôi rơi vào trạng thái bơ vơ, sợ sệt khi chỉ còn một mình trên con đường của mình. Đến một lúc nào đó, khi con người đối xử với nhau không bằng sự chân thành, việc mở lời kết bạn đối với tôi sẽ càng khó khăn hơn nữa. 

Vậy cho nên, tôi sợ phải chia ly, tôi không thích tham dự các buổi tiệc chia tay, tôi ghét nhìn thấy nước mắt chảy xuống, vì khi xuất hiện nước mắt là dấu hiệu cho một việc đau lòng xảy ra, và nước mắt trong các buổi chia tay, là khi ta nhận ra mình có thể sẽ không còn được gặp lại đối phương nữa, đó là khi ta đang tiếc nuối quá khứ, một quá khứ không thể nào trở lại được. Mỗi người có một con đường riêng của mình, không ai là có thể đi với ai đến mãi mãi, rồi tôi lại phải một mình đi trên con đường mà tôi lựa chọn, giữa những người nói cười vui vẻ với nhau, tôi lại trở thành người duy nhất không dám mở lời, không thể hòa nhập. 

Đó thật sự là nỗi sợ lớn nhất đời tôi.

Cho đến khi tôi sực nhớ ra khi mình còn học cấp 2, mỗi ngày đi học tôi đều suy nghĩ không biết hôm nay ba mẹ đón sớm hay muộn. Trước khi đi học tôi luôn cố dặn ba mẹ rằng hôm nay ba mẹ nhớ đón con sớm nhé nhưng tôi chưa từng một lần hỏi rằng tại sao ba mẹ không thể đón con sớm như các bạn. Bởi, tôi vẫn hiểu vì đặc thù công việc và ba mẹ cũng không hề muốn như vậy ấy thế mà tôi vẫn không thôi âm thầm tủi thân và ích kỉ trách móc ba mẹ? Lúc này, sự nhạy cảm hướng tôi có cái suy nghĩ rằng bố mẹ không còn thương mình nhiều như mình nghĩ. Cứ như thể mình chưa từng tồn tại vậy. 

Dường như mỗi ngày tôi đều phải chờ đợi, 10’ - 20’ - 30’ hay cả tiếng cũng không sao nhưng nó sẽ thật cô đơn và lạc lõng nhường nào khi điều đó cứ tiếp tục diễn ra và xung quanh cổng trường chỉ còn lại một mình mình. Trời đã sập tối rồi, những đứa trẻ có bố mẹ đón muộn như tôi cũng đã dần được đón về hết, hàng quán cũng đóng cửa. Tôi đứng ở ngay một cửa hàng gần cổng trường vì đó dường như là nơi còn mở đèn và cho tôi cảm giác an toàn hơn cả. Tôi đã mượn điện thoại để gọi điện cho mẹ nhưng mấy lần mẹ đều bảo “đợi mẹ một lát nhé, mẹ sắp đón rồi…”. Càng đợi càng cảm giác hụt hẫng, không biết là “sắp” của mẹ là bao lâu, không biết mình còn đứng đây đến bao giờ….anh chủ quan cũng chủ động cho tôi mượn điện thoại thêm lần nữa.

Tôi vẫn ở đó

Vẫn không thôi ngó hết đầu này đến đầu kia với đôi chân đã mỏi nhừ vì đứng chờ chỉ mong thấy được bóng dáng quen thuộc, cố lắng nghe để tìm tiếng xe thân thuộc của ba mẹ. Tôi cứ đếm từng giây, từng phút mà sao lâu quá. Nhìn trời, nhìn đất, nhìn mây và cố vờ đi không để ý đến chiếc đồng hồ vì nó khiến tôi cảm thấy thời gian trôi nhanh hơn. Không thôi tự an ủi chính mình rằng hóa thế này cũng hay, mình luyện được tính kiên trì và nhẫn nại, sau này khi chờ đợi ai đó tôi cũng không còn bồn chồn, lo lắng hay bực bội nhiều vì tôi đã quen với điều đó.  

Nhiều hôm tôi vẫn tự nhủ là hay mình đi bộ về trước nhỉ, nhưng nhà tôi xa trường quá, đường xá lại vắng, trời tối như thế, dù thực lòng rất muốn nhưng không dám. Thật ra ý nghĩ ấy cũng chỉ là cách để tôi đang cố trốn tránh cái cảm giác bất an đang bủa vây lấy tôi. Điều đó thật tệ.

Có vài tiếng xe máy đi ngang qua, vài người quay đầu lại nhìn tôi, có lẽ họ cũng tự hỏi như chính bản thân tôi vậy, sao giờ này còn đứng ở đây? Ánh nhìn đấy thật sự khiến tôi chạnh lòng, tôi ghét cảm giác bị người khác nhìn như thế, và rồi sau cùng thì họ cũng chỉ là người xa lạ và cũng bỏ đi. 

Bản thân tôi rơi vào trạng thái như tột cùng của sự thất vọng, hy vọng rồi lại thất vọng, cái cảm giác ấy chính là hụt hẫng vô cực, tôi chẳng còn để ý nhiều nữa thì khoảnh khắc tôi thấy mẹ đón, tôi lao về phía mẹ, nước mắt cứ bất giác rơi, nó rơi mãi từ lúc tôi thấy mẹ, trên suốt quãng đường về đến tận khi về đến nhà cả tiếng sau đó vẫn chưa ngừng. Tôi cũng không biết tại sao mình lại khóc nhiều đến thế nhưng tôi sợ.

Sợ bị bỏ lại một mình. 

Đó không chỉ còn là cảm giác của một đứa trẻ khi bị bố mẹ đón muộn, thử đặt điều đó vào tâm trạng của một người lớn xem, tất cả mọi người đều sợ cảm giác bị bỏ lại một mình, kẻ nói không là kẻ nói dối. Thậm chí tôi của vài năm sau này khi nhìn lại câu chuyện của chính mình có thể còn cảm giác nặng nề hơn. Với tôi dù là lúc 6 tuổi, 16 tuổi hay cả sau này thì tôi vẫn sợ, rất sợ bị bỏ lại một mình. Thành thật mà nói, tôi là người thích ở một mình nhưng điều đó không có nghĩa là tôi thích cảm giác bị bỏ lại một mình. Vì một bên là sự lựa chọn, được thoải mái sống trong thế giới riêng của mình, còn một bên là cảm giác hụt hẫng, bơ vơ với một mớ cảm xúc bất an, thiếu an toàn và nó nghiêm trọng hơn nhiều...Trái tim ta nhỏ lắm, để ôm trọn được lấy những điều yêu thương đã không phải điều dễ dàng, chịu đựng những nỗi sợ vô hình như thế sẽ khiến con tim ta mỏi mệt. Nhìn nhận vào sâu bên trong, cảm xúc ấy thật sự đau đớn. 

Mãi sau này, điều đó còn ám ảnh tôi, mỗi khi nhớ lại tôi lại thầm thở phào rằng những ngày ấy cũng qua rồi, để một lần được quay lại có lẽ tôi cũng không thể kiên nhẫn như vậy. Và nếu, khi tôi ở vị trí của ba mẹ, tôi sẽ không để đứa trẻ của mình bị rơi vào cảm giác như mình đã từng. Để nó luôn có thể cảm thấy bình yên và hạnh phúc.

Thế nhưng nếu có ai đó hỏi tôi rằng có ước là điều đó đã không từng tồn tại không? Tôi của hiện tại, tôi sẽ nói là không. Cuộc đời rộng lớn như thế, nỗi sợ ấy của tôi đâu đó vẫn còn là một may mắn. May mắn bởi tôi còn bố mẹ để chờ, còn một nơi là nhà để về. Biết bao đứa trẻ ngoài kia, đó đã là điều xa xỉ suốt đời không thể có được nữa. Thế nên, sau cảm giác sợ hãi thì tôi sẽ dang rộng tay yêu thương nó thêm một chút và thêm trân trọng những gì mình đã trải qua. 

Đó là những câu hỏi luôn khiến tôi day dứt về lời giải đáp, bởi tôi luôn thấy mình thật lạc lõng và bất lực giữa những cuộc tranh biện…

Đã có một thời gian dài tôi không biết tranh biện là gì, thậm chí, không có ý niệm về nó trong cuộc sống. Tôi sống một cuộc đời lặng lẽ, không biết mình là ai, mình muốn gì, chấp nhận mọi quan điểm về mình mà người khác áp đặt, đồng tình mọi quan điểm của người khác trong cuộc sống, chưa một lần tôi tranh luận với ai về một vấn đề gì, vì một lẽ tôi chưa từng có những suy nghĩ khác so với họ. Nhưng đặc thù môn học và khát vọng chinh phục đam mê đã khiến tôi suy nghĩ lại, suy nghĩ về bản thân mình, suy nghĩ về tranh biện. Văn chương, với nhiều người, đó chỉ là những vần thơ lãng đãng, những dòng văn ướt át, và người viết văn cũng như kẻ thưởng văn, chỉ là những kẻ mộng mơ đa tình, xúc cảm luôn lấn tràn lý trí, là những kẻ tâm hồn: “ ru với gió/ Mơ theo trăng và vơ vẩn cùng mây”. Thế nhưng dấn sâu vào văn chương và có những hoài bão lớn hơn với việc học văn, tôi mới hiểu rằng văn chương sẽ chỉ là những lời “ chót lưỡi đầu môi”, những xúc cảm nông cạn, nếu không có sự góp sức của lý trí. Và cũng nhờ văn chương, tôi gặp được những người cô, những người bạn thật tuyệt vời, những người cho tôi có cơ hội được suy nghĩ từ mình, và nói lên những suy nghĩ ấy vì mình, những người đã giúp tôi hình thành khái niệm tranh biện trong từ điển sống.

Tranh biện, đó là những lý lẽ, lập luận ta đưa ra để tranh luận, bàn bạc, để thể hiện suy nghĩ, tư duy của mình, để đóng góp một cách nhìn về một vấn đề nào đó. Về mặt lý thuyết, tranh biện chỉ đơn giản như thế, nhưng với một người từ lâu đã quen nếp nghĩ một chiều, mơ hồ về mình và ngại thể hiện mình, một người luôn sợ sệt mỗi khi cất tiếng nói như tôi, tranh biện quả là một khái niệm xa lạ, và gần như không cần thiết trong cuộc sống. Đến mãi sau này tôi mới hiểu, đó là do tôi đã nhập nhằng giữa hai khái niệm tranh biện và tranh cãi. Người ta luôn ngại những trận tranh cãi, nhưng lại luôn khao khát những cuộc tranh biện, bởi lẽ tranh biện là để mở rộng góc nhìn về một vấn đề, đúng có nhiều kiểu đúng, thậm chí không có cái đúng nào là chân lý tuyệt đối và không có cái sai nào hoàn toàn bị bác bỏ, còn tranh cãi là thu hẹp vấn đề lại về góc nhìn của một hoặc hai người, mà thường trong những cuộc tranh cãi, bao giờ người ta cũng muốn giành phần đúng về mình, và bao giờ câu chốt cuối cùng cũng là “ dù sao thì tôi vẫn đúng!”. Tranh biện là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa tư duy và cảm xúc để bàn về một vấn đề, còn tranh cãi là sự bộc phát của cảm xúc để giành phần thắng trong một “ trận chiến”. Cũng chính vì hiểu nhầm hai khái niệm ấy, tôi rất ngại tham gia vào những cuộc tranh luận, vì sợ rằng mình đang cãi tay đôi với một người, tôi cũng rất ngại khi có những quan điểm khác với những người xung quanh, đặc biệt là người lớn, những người không chỉ lớn hơn tôi về tuổi đời, và còn lớn hơn về sự trải nghiệm, mà với tôi thì họ luôn đúng! Đó quả là một quan niệm sai lầm…

Bởi lẽ hiểu về tranh biện đích thực đã hoàn toàn thay đổi lối suy nghĩ và cả con người tôi! Người ta nói một môi trường tốt tạo nên một con người tốt, quả không sai! Rời khỏi một môi trường thụ động để bước vào một môi trường mới, đầy năng động, dân chủ và sáng tạo, lòng tôi “ Như nai về suối cũ/ Cỏ đón giêng hai chim én gặp mùa”. Ở trong một môi trường tù đọng khiến tôi luôn e dè, sợ sệt và trở nên mờ nhạt, nhưng khi được sống trong một bầu không khí mới, tôi bắt đầu tự cởi trói lòng mình, cởi trói tư duy của mình, và dần nhận ra giá trị của tranh biện. 

Tranh luận, trước nhất mang đến cho con người sự tự tin. Trong một cuộc cãi vã, người ta sẽ luôn bác bỏ ý kiến của bạn, sẽ trút sự bùng nổ cảm xúc lên người bạn, và khiến bạn cảm thấy “ ngợp thở” trong bầu không khí ấy. Song, khi bạn tham gia một cuộc tranh biện thực sự, những người xung quanh sẽ lắng nghe và tôn trọng ý kiến của bạn, điều đó làm cho bạn cảm thấy thoải mái chia sẻ những quan điểm của mình, và khi những quan điểm ấy được đồng thuận, nó sẽ tạo động lực to lớn giúp bạn tự tin hơn về mình, về kiến thức và góc nhìn của mình, thậm chí nếu quan điểm của bạn chưa được đồng thuận, ít nhất những người xung quanh đã cho bạn sự tự tin thể hiện bản thân, và cho bạn cơ hội học hỏi thêm nhiều điều mới. Trong một cuộc tranh biện đích thực, những người xung quanh sẽ tạo cho bạn một cảm giác chúng ta bình đẳng trước chân lý, và vì vậy, nó tạo cho bạn một tâm thể thoải mái để chia sẻ những góc nhìn, bất kể bạn già trẻ, lớn bé… 

Từ sự tự tin mà những cuộc tranh biện mang lại, ta tìm thấy mình, nhìn rõ mình và thể hiện mình, bởi vì chỉ có thấu hiểu bản thân, ta mới có thể nêu lên quan điểm cá nhân một cách thuyết phục và chân thật. Mọi cuộc tranh biện đều đề cao sự chân thực từ người nói! Và còn điều gì tuyệt vời hơn khi được sống là chính mình, được cất lên tiếng nói từ trái tim mình, phải không? Tôi đã hiểu rõ lòng mình, tôi đã khám phá ra những khía cạnh bấy lâu bị chìm khuất của bản thân. Tôi là một người ít nói, nhưng tôi không phải một kẻ lầm lì, nhút nhát, qua những cuộc tranh biện trong giờ học, tranh biện với những người bạn tuyệt vời, tôi nhận ra tôi vẫn luôn khao khát được nói lên tiếng nói của bản thân, được bảo vệ những quan điểm của mình, được thể hiện bản thân trước đám đông. 

Không chỉ tìm thấy cái tôi của mình, tư duy của tôi cũng thay đổi một cách tích cực nhờ những cuộc tranh luận. Từ một người chỉ biết chấp nhận vô điều kiện ý kiến của người khác, tôi dần hình thành tư duy phản biện, tôi biết nhìn vấn đề ở nhiều chiều, và luôn lật ngược lật xuôi vấn đề cho đến khi tìm được câu trả lời thỏa lòng. Tôi dần biết hoài nghi, nói như Marx: “ Hãy hoài nghi tất cả”, tôi không chấp nhận nhiều thứ một cách dễ dãi như trước, tôi không gật đầu nghe theo một cách vô thức, tôi hoài nghi để tìm câu trả lời, để chính mình là người khẳng định cho bản thân, chứ không phải là sự áp đặt của người khác.

 Và điều sau cùng, có lẽ cũng là điều ý nghĩa nhất mà sự tranh luận đích thực mang lại cho con người, đó chính là sự kiểm soát: kiểm soát tư duy, kiểm soát cảm xúc, và kiểm soát cái tôi! Xuất phát từ mong muốn đóng góp một quan điểm cá nhân, để có thể đưa ra những lý lẽ lập luận một cách thuyết phục, ta cần phải suy nghĩ thấu đáo, cẩn trọng trong từng suy nghĩ, phải thuyết phục được bản thân trước nhất, rồi sau đó mới có thể thuyết phục được người. Cảm xúc cũng là một yếu tố quan trọng trong một cuộc tranh biện, ai cũng muốn nói lên tiếng nói cá nhân, nhưng những người thật sự có ý thức tranh luận để tìm ra chân lý luôn kiểm soát thái độ và cảm xúc của mình, để những quan điểm của bản thân chạm vào trái tim người nghe, để không khí một buổi tranh biện tích cực, sôi nổi nhưng không nặng nề, áp lực. Ranh giới giữa tranh cãi và tranh luận nằm ở thái độ và cảm xúc của người nói! Tôi là một người nóng tính, nhưng được tham gia nhiều cuộc tranh biện mà ở đó, không một tiếng cãi vã, quát tháo, chỉ có những lập luận đầy thuyết phục được truyền tải qua những giọng nói hùng hồn, khiến lòng tôi dấy lên những hưng phấn, say mê trước không khí ấy. Phải, quát tháo và hùng hồn là hai khái niệm rất khác nhau! Khi đóng góp một quan điểm trong cuộc tranh biện, ai cũng mong muốn khẳng định bản thân mình, ai cũng muốn tiếng nói của mình được công nhận, thế nhưng điều quý giá nhất tôi học được qua những lần tranh luận là chấp nhận sai lầm của bản thân! Nghe qua có vẻ nghịch lý, chấp nhận mình sai nghĩa là tôi thua cuộc ư? Nhưng thiết nghĩ, khi đã tham gia tranh biện, chẳng có thắng thua, chỉ có góc nhìn phù hợp với bản thân là cái đích cuối cùng! Và bản thân tôi không phải là chân lý, thế nên, tôi học cách lắng nghe, học cách chấp nhận cái đúng của người và cái sai của mình, chấp nhận cái sai không phải để tự ti, mà là để học hỏi và phát triển bản thân! Dĩ nhiên là người thì không ai dễ dàng chấp nhận mình sai cả, thế nhưng vì bản thân tôi, một người có cảm xúc đặc biệt với những lập luận thuyết phục của người khác, nên rất dễ chấp nhận ý kiến của người khác chăng? Đứng trước một lập luận đầy thuyết phục của những người xung quanh, tôi thường dấy lên một cảm xúc hưng phấn mãnh liệt, có thể gọi là một “khoái cảm”, nó khiến tôi phải xuýt xoa, nó khiến tôi lặng người mà thưởng thức từng cách lập luận hấp dẫn ấy. Và điều đó khiến tôi dễ dàng chấp nhận sự thiếu sót của bản thân, để tiếp nhận cái hay của người. Điều đó nói thì dễ, làm thì không dễ chút nào, nhưng xuất phát từ sự đam mê tôi dành cho văn chương, mà khi tham gia những cuộc tranh biện về văn chương, thứ tôi quan tâm là cái đúng, chứ không phải mình đúng! Vì vậy để có thể học được cách hạ thấp cái tôi trước kiến thức, người ta nên bắt đầu những cuộc tranh luận về những vấn đề liên quan đến đam mê của mình chăng?

Goeth từng nói: “ Mọi lý thuyết đều là màu xám, chỉ có cây đời mãi mãi xanh tươi”, quả vậy, không có lý thuyết về cuộc sống nào là quan trọng nếu so với bản thân cuộc sống, muốn hiểu về tranh biện, phải tham gia tranh biện, đó là cách duy nhất! Tôi từng là một người đầy ắp nỗi sợ, tôi sợ giao tiếp, nhất là với người lạ, tôi sợ sự hạn hẹp về ngôn từ dẫn đến những hiểu lầm, tôi sợ sự rối rắm trong tư duy khiến mình lúng túng, khiến người khó hiểu. Tôi sợ… nhiều điều. Nỗi sợ sinh ra có phải để kìm hãm con người? Phải. Nhưng con người liệu có khao khát thoát ra khỏi sự kìm hãm ấy? Có! Tôi từng ngưỡng vọng đến những người có thể tranh biện một cách đầy hang say trước đám đông, họ thật tỏa sáng, và tôi cũng mong ước một ngày tiếng nói của mình, được nhiều người lắng nghe như thế, vì vậy tôi dần tìm cách cởi trói cho lòng mình. Một con cá trong bể kính bị đưa ra ngoài sông sâu bể lớn không dễ gì tồn tại, tôi cũng đã từng như vậy. Tôi từng choáng ngợp trước sự năng động của những người bạn xung quanh, tôi từng cảm thấy lạc lõng, tôi từng muốn quay về chiếc bể kính của mình…Nhưng “ mơ chi làm cá lớn ở trong ao làng?”, một lời bài hát đã viết như thế, và thật đúng với lòng tôi. Có lẽ vấn đề lớn nhất là ở bản thân mỗi người, khi tâm trí đã thông và lòng đã rộng mở, mọi khúc mắc đều sẽ được giải quyết, mọi câu hỏi đều sẽ tìm được câu trả lời. Và thêm một điều quan trọng nữa: sự học. Học người học đời không bao giờ là thừa, bản thân tôi và tôi biết, những người mình ngưỡng vọng không thể ngay từ ban đầu có thể hình thành cho mình một cách nhìn về cuộc đời, và học cách lập luận một cách thuyết phục, ta đều bình đẳng như nhau trước vạch xuất phát, chỉ có người xuất phát sớm và người xuất phát muộn mà thôi. Xuất phát muộn hơn nhiều người, tôi góp nhặt từng góc nhìn, từng lý lẽ, tôi “ học mót” ở mỗi người một ít, làm giàu cho lòng mình, rồi từ đó tìm ra con đường cho chính mình. Say mê văn chương, tôi không chỉ say những vần thơ đẹp đẽ, tôi say cả nhân cách của người làm thơ. Và Xuân Diệu, một kẻ sĩ tôi rất yêu, một nhà thơ lớn, đã khiến tôi giật mình khi nói rằng ông chẳng tài giỏi hơn người, chỉ giỏi đi không mệt mỏi, để gom góp cái hay cái đẹp của nhân gian làm giàu cho mình, sáng tạo cho mình mà thôi. Một thi sĩ bao đời kính nể còn như thế, tôi làm sao không chạy đua với thời gian, với dòng đời mà đọc thật nhiều, trải nghiệm thật nhiều, nói chuyện thật nhiều, để xem người nhìn đời, mà cho mình nhìn đời…

Tranh biện không phải là tham gia vào một cuộc cãi vã để tìm người chiến thắng, mà ấy thực chất là một cuộc thảo luận giữa hai ngả ý kiến về vô vàn những gì xảy ra trong đời sống thường nhật. Với tôi, một lập luận ngắn gọn, súc tích và dễ hiểu luôn luôn thuyết phục người nghe thay vì công kích đối phương một cách thiếu kiểm soát để cảm thấy rằng mình là kẻ đúng, là người chiến thắng. Vốn là một người không thích những cuộc cãi vã lời qua tiếng lại dễ gây tổn thương sâu sắc để hạ bệ nhau hay đơn giản chỉ muốn chứng minh mình giỏi hơn, tôi học cách bình tĩnh để chuyển hóa một cuộc mâu thuẫn gay gắt thành một cuộc tranh luận nhỏ, ít ra có thể giúp cả đôi bên cảm thấy được tôn trọng và hào hứng. Duy trì sự giao tiếp đúng chừng mực thay vì gay gắt, lớn tiếng phản đối đến tiêu cực khiến đối phương bị tổn thương cũng là sự văn minh của một nhà tranh biện. Bởi suy cho cùng, một tranh biện văn minh được tạo bởi những nhà tranh biện có thái độ văn minh. 

Mỗi môn học, mỗi mảng đề tài khác nhau của cuộc sống đều có những cách phản biện khác nhau. Thế nhưng, điểm chung đều nằm ở việc tư duy phản biện của mỗi người, biết cách đưa ra những lí lẽ, dẫn chứng thích hợp để chứng minh. Nói có sách, mà mách có chứng. Cái nhìn đa chiều ấy phải được mở rộng theo nhiều góc độ để mang lại cái nhìn bao quát và toàn diện nhất. Đó là những gì tôi đang trên con đường thử nghiệm và học hỏi. Học hỏi những người xung quanh, và học hỏi từ những quan điểm đối lập với mình. Không gì là tuyệt đối, mọi so sánh là khập khiễng nên đôi khi, tranh biện không chỉ đơn thuần là thuyết phục người nghe với những lập luận mình đưa ra, mà nó còn làm đầy những quan điểm, tri thức của ta về một vấn đề. 

Với tôi, tranh biện là cách để mình trưởng thành trong suy nghĩ và lối sống, là cách để thu về bản thân những hiểu biết, làm đầy sự quan sát và nhìn nhận về thế giới. Không những thế, đôi khi tôi còn học hỏi được cách chấp nhận những sai lầm của bản thân và giải quyết những mâu thuẫn, xung đột trong đời sống một cách hữu hiệu. Khi thế giới không bao giờ là tĩnh tại mà luôn động và mở, giao tiếp cũng là cách để ta nhìn nhận và đánh giá một con người, chính tranh biện có thể giúp tôi bù đắp nhiều thiếu sót để hoàn thiện bản thân mình hơn. Và quan trọng hơn cả, là tự tin vào chính bản thân mình và viết kiểm soát cảm xúc trong nhiều trường hợp để không một ai bị tổn thương, để mình không phải hối tiếc vì một phút nóng nảy. 

Để tôi lấy một ví dụ như thế này.

Bạn mới đọc xong một quyển sách, bạn thấy nó rất hay và ý nghĩa, cảm xúc trong bạn dâng trào tại thời điểm đó và bạn muốn viết ngay một bài cảm nhận, bày tỏ quan điểm của mình về nó. Vì thế, bạn dành hết cả một ngày, thậm chí nhiều ngày nghiền ngẫm, nghiên cứu những tình huống, hình ảnh đắt giá, những chi tiết mang đậm tính nhân văn mà tác giả đã gửi gắm. Cứ như thế, bạn dành hết tâm huyết cho nó, bạn nghĩ về nó mọi lúc, rồi bạn hoàn thành sản phẩm của mình trong một trạng thái tích cực, bạn vô cùng hài lòng, tâm đắc với nó nên bạn cũng mong muốn mọi người có thể đón nhận và đồng cảm với quan điểm của bạn.

Khi bạn đăng bài lên một hội nhóm về sách, bạn đã nhận được những lượt phản hồi đầu tiên, đó là những phản ứng tốt của mọi người dành cho bài viết của bạn, bạn nghĩ mọi người cũng đồng tình với quan điểm mà bạn đưa ra và ủng hộ bài viết ấy, bạn rất vui và liên tục theo dõi, cập nhật tin tức mới từ bài viết. Nhưng rồi, một phản hồi tiêu cực xuất hiện: “Viết không hay, những cảm nhận của chủ bài viết không sâu sắc”, những nhận xét trái với ý kiến của bạn cũng lần lượt xuất hiện, “Bài viết sáo rỗng, tôi không nghĩ bạn nói đúng về vấn đề này”, “Tôi nghĩ bạn đã cảm nhận sai về nhân vật X, quan điểm X”, “Cá nhân tôi thấy nhân vật X lẽ ra phải thế này, bài viết của bạn không đi đúng trọng tâm, tôi không cảm nhận được giá trị gì của quyển sách qua bài viết của bạn”… và càng nhiều những bình luận như vậy xuất hiện bên cạnh những ý kiến đồng tình. Bạn bắt đầu cảm thấy xấu hổ, bạn không phải là một người viết quá hay nhưng khả năng viết và cảm nhận của bạn vẫn không hẳn là tệ, thế nhưng bạn vẫn cảm thấy e ngai, trong một phút giây tại thời điểm đó bạn chợt có suy nghĩ rằng quan điểm của mình khi đánh giá về quyển sách và nhân vật này hoàn toàn sai, là không đúng, đã đi xa trọng tâm. Và còn vì bài cảm nhận này bạn đã dành cả ngày để nghiền ngẫm về nó nên bạn càng thêm thất vọng nhiều. Cuối cùng, bạn quyết định xóa bài, quyết định từ bỏ công sức, chất xám và toàn bộ những tâm huyết bạn đã dồn vào nó cả một ngày dài. Khi ấy, cảm giác trong bạn là mình không có khả năng cảm nhận, mình đã đưa ra quan điểm sai trái và có lẽ bạn sẽ nghĩ đến việc từ giờ không viết về một quyển sách nào nữa.

Nhưng làm vậy liệu có phải là giải pháp tốt nhất hay không? Tại sao chúng ta không nghĩ đến việc thử bảo vệ quan điểm của mình và phản biện lại ý kiến của người khác? 

Phản biện theo suy nghĩ của tôi là một quá trình phân tích, đánh giá một vấn đề theo nhiều góc độ khác nhau để đưa ra một quan điểm mà theo ta là đúng đắn nhất về vấn đề ấy. Tất nhiên mỗi người sẽ có một cách nhìn nhận, một góc nhìn khác nhau nhưng việc mình chia sẻ quan điểm và bảo vệ quan điểm ấy của mình là không có gì sai trái cả. Khi đó, chúng ta viết để bày tỏ quan điểm của mình, cảm xúc của mình, để thể hiện những suy nghĩ của bản thân về vấn đề ấy và chia sẻ nó cho mọi người nhằm mục đích muốn mọi người cùng đánh giá, nhìn nhận chung với mình về quan điểm và vấn đề ấy. Hiển nhiên không phải ai cũng sẽ đồng ý với quan điểm của bạn, có người đồng ý hoặc phản đối, cũng có người trung lập, và không thể tránh khỏi những ý kiến trái chiều. Nhưng không phải vì những quan điểm khác nhau, cách đánh giá khác nhau mà bạn cho rằng quan điểm của mình là sai, thế nên khi tiếp cận những bình luận tiêu cực, những phản ứng khác với ý kiến của mình, bạn có thể chuẩn bị tâm thế để sẵn sàng tiếp thu và phản biện. Những ý kiến của người khác cũng hoàn toàn là ý kiến cá nhân, bạn có quyền cùng tranh biện để có thể làm rõ vấn đề hơn, bởi những người phản bác lại bạn chưa hẳn đã nhìn nhận vấn đề nhiều chiều, vì thế, khi bạn đã tìm hiểu về nó, bạn có thể dùng những lí lẽ của mình để phản biện lại người đó nhằm cho đôi bên có thể nhìn vấn đề sâu hơn nữa, rộng hơn nữa, để cả người đó và bạn có thể cùng có trong mình những suy nghĩ sâu sắc hơn.

Tôi thiết nghĩ, khi ta đã bắt đầu tranh biện với người khác, việc đầu tiên, cũng là việc quan trọng nhất mà ta phải ghi nhớ chính là không nhằm mục đích chiến thắng, tranh luận và phản biện chỉ để tìm ra bản chất của vấn đề. Nếu bạn cứ khăng khăng mình đúng và những ai phản đối lại mình đều sai thì khi đó, cái bạn đang bày ra chỉ là cái bạn muốn thấy chứ không phải là cái mà bạn phải thấy. Có khi ý kiến của người phản biện lại bạn có nhiều ý đúng nhưng chỉ cần họ nói sai một ý, bạn lại vin vào đó để phủ nhận hết toàn bộ những suy nghĩ đúng đắn của họ, cho rằng chỉ có ý của mình mới đúng, lúc ấy, góc nhìn của bạn hoàn toàn bị thu hẹp, bạn chỉ nóng lòng muốn trở thành người thắng thế trong cuộc tranh luận. Cho nên, khi tham gia các cuộc tranh luận như vậy, mục tiêu chính là để mổ xẻ vấn đề càng sâu càng tốt, càng có nhiều dữ kiện, bản chất vấn đề càng dễ lộ ra. Vì vậy, tôi hoàn toàn đồng ý với quan điểm ta không nên chỉ cố cãi cho thắng, mà hãy cố cãi cho đúng bởi cái kết của một cuộc tranh biện không phải là để phân định thắng thua mà chính là làm cho bản chất vấn đề lộ ra và có được một góc nhìn toàn cảnh về mọi mặt của vấn đề ấy.

Chính vì vậy, đừng cho rằng chỉ cần có nhiều lời phản bác là mình sai, mỗi người nhìn nhận vấn đề theo nhiều hướng khác nhau, nếu cùng tranh luận để làm rõ vấn đề đó thì ta sẽ có một cái nhìn bao quát hơn, cái nhìn ra mọi mặt của vấn đề, cùng với đó, ta có thể có suy nghĩ và hướng giải quyết vấn đề cũng theo đó không bị hạn hẹp.

Vậy, đừng ngại phản biện.

Dưới góc nhìn cá nhân, bỗng nhiên tôi chợt nhận ra, à, hình như chính bản thân mình dẫu nhận ra tầm quan trọng của tư duy phản biện, thế nhưng cũng đang hờ hững với nó thì phải. Tuy nhiên không phải không có, chỉ là nó đang không được phát huy hết khả năng và có thể là chúng ta đang xem nặng vấn đề này. Ngại? Ngại phải tranh luận, ngại vì sợ phiền phức,…nhưng chúng ta lại quên mất rằng suy cho cùng nó cũng là một cuộc giao tiếp và cuộc giao tiếp này không chỉ trò chuyện, mà chúng ta đang trình bày những ý kiến một cách có lập luận, có logic và thuyết phục người nghe hơn. Nó xuất hiện ngay trong chính cuộc sống hằng ngày, hiện hữu xung quang chúng ta chứ không chỉ đơn thuần là một phương pháp được học ở giảng đường. Nếu dưới góc nhìn thực trạng xã hội, thì dường như điều này đang dần khó khăn hơn. Cuộc sống bốn bề mọi người ai ai cũng đều bận rộn, để thực sự có những cuộc trò truyện giao tiếp chất lượng, liệu mọi người có đủ thời gian để lắng nghe, để cùng mình bàn luận về một vấn đề nào đó hay không? Khi gặp nhau, người ta thường chỉ đơn giản là muốn chào hỏi, hỏi thăm nhau về cuộc sống thường ngày. Chưa nói là điều gì quá lớn lao, đôi khi chỉ là những vấn đề nhỏ nảy sinh trong cuộc sống thôi cũng ít khi được đề cập đến. Bên cạnh đó, thử nhìn xem, con người bây giờ thường họ sống rất khép mình, họ lựa chọn im lặng thay vì lên tiếng hoặc cũng có thể là vì "Có những điều bạn không thể dùng ngôn từ để biểu đạt một cách chính xác nhất, nên tốt nhất là không nói gì cả." Đáng sợ hơn là vô tâm, ngại phải va chạm, ngại ảnh hưởng đến bản thân vì thế nếu cuộc giao tiếp đó, trong quá trình trò truyện, dưới hình thức của tư duy phản biện có gặp những khúc mắc, trái chiều nhau nhưng không tìm được tiếng nói chung thì rất dễ xảy ra xích mích, dù không nhầm lẫn tư duy phản biện với việc thích tranh cãi hay chỉ trích người khác nhưng đây có lẽ là điều chúng ta quan ngại nhất. Và bản thân tôi, cũng là một người sợ những hiểu lầm, sợ sự xung đột như thế. Vậy nên, trong cuộc sống đôi khi có những vấn đề nhỏ chưa được giải quyết, thường có xu hướng im lặng, để nó trôi qua. Rất ít khi có ý định dừng lại tranh luận, phản biện thì lại càng ít. 

Một cách hữu hiệu hơn và tối ưu nhất có lẽ vẫn là đặt vào một môi trường nhất định, những nơi như trường học, các cuộc thi liên quan, cơ quan làm việc thì việc chúng ta thể hiện khả năng tư duy phản biện sẽ được phát huy nhiều hơn và cũng khách quan hơn. Có một điều mà có lẽ không chỉ là bản thân tôi mà các bạn học sinh khác đều cảm thấy rất hứng thú với những lần được đưa ra ý kiến và tranh biện với các bạn cùng lớp. Chúng tôi được lắng nghe những ý kiến khác nhau dưới nhiều con mắt khác nhau và nhận ra nhiều điều. Chúng ta đang dần bước ra khỏi bức ngăn đã cũ, đang dần tiếp cận với tư duy phản biện, có phần cởi mở và tiếp thu nhiều hơn. Có điểm tương đồng trong giáo dục phản biện và giáo dục thường ngày như chúng ta vẫn được học, nhà trường chỉ là một trong những tổ chức đào tạo có tác động đến quá trình rèn luyện kỹ năng và học tập của người học bên cạnh các yếu tố gia đình và xã hội. Mỗi triết lý giáo dục đều có quá trình hình thành và phát triển tùy từng bối cảnh xã hội nơi triết lý đó tồn tại. Thế nhưng để phương pháp này trở thành một bước tiến trong môi trường giáo dục của chúng ta thì bản thân tôi - một học sinh vẫn đang trực tiếp ngồi dưới ghế nhà trường chưa thực sự cảm nhận được điều đó. Phương pháp giảng dạy phổ biến của Việt Nam là giáo viên đọc – học sinh chép, giáo viên hỏi – học sinh trả lời, học sinh hỏi trong giới hạn cho phép về nội dung, không gian và thời gian … vậy nên để đảm bảo nội dung kiến thức thì thời gian dành ra để chúng ta được trau dồi, học hỏi và thể hiện khả năng tư duy phản biện bị bó hẹp, cơ hội cho người học và người dạy có cùng xuất phát điểm, cùng nhau tìm hiểu và giải quyết các vấn đề mà người học quan tâm qua quá trình tranh luận, đối thoại và lý luận đúng nghĩa rất ít. 

Tôi không biết có bao nhiêu người như tôi từng hỏi có những biện pháp nào để thay đổi hay không? Thay đổi như thế nào? Không có câu trả lời nào cho tất cả bởi thay đổi như thế nào để phù hợp trong một môi trường giới hạn như hiện nay. Xuất phát từ hai phía, thầy cô sẽ xen kẽ tạo thêm nhiều cơ hội hơn để cùng học sinh phản biện, tranh luận và học sinh cần tập cho mình thói quen đặt câu hỏi. Nghĩa là đối với những việc đã làm, ta cần biết thắc mắc – đồng nghĩa với việc nghĩ sâu hơn, dự đoán và chuẩn bị cho mình trước những tình huống hay bất trắc có thể xảy ra. Nhưng để trả lời cho những câu hỏi mình tự mình đặt ra thì cần phải có kiến thức, thông tin về nhiều lĩnh vực. Bài học lớn mà chính bản thân tôi sau khi tranh luận, phản biện cùng đối phương đó là nằm ở sự khách quan và tôn trọng đối với người cùng tranh luận. Đó là kĩ năng lắng nghe, nhưng không phải để soi mói hay chỉ trích, mà là để đánh giá và hoàn thiện. Khi lắng nghe những quan điểm xung quanh, ta không chỉ thể hiện được sự tôn trọng và thái độ cầu thị mà thông qua quá trình này, ta sẽ hiểu được góc nhìn của những người khác, sẽ bổ sung cho vốn kiến thức và tầm nhìn của chính mình. Và phản biện là cách đòi hỏi tính xây dựng cao mang tính tích cực chứ không phải là thái độ nóng nảy hay gay gắt. 

Rèn luyện tư duy phản biện là cả một quá trình dài mà không phải ai cũng có thể thành công ngay bước đầu. Thế nhưng, có phương pháp rèn luyện và cơ hội thì hiệu quả sẽ thay đổi rõ rệt từng ngày trong quá trình học và trong cuộc sống. Tôi thực sự mong là mọi người sẽ chú ý đến điều này nhiều hơn, trong đời sống hằng ngày cũng như trong môi trường giáo dục. Chúng ta sẽ được trau dồi kiến thức bằng trải nghiệm của chính bản thân mình đầy sự thú vị và mới lạ.

 

 

Mỗi chúng ta thuở ban sơ đều màu trắng, trong trẻo, tinh khôi, không vương một chút bụi nào. Dần dà, cuộc đời vẩy lên tờ giấy trắng tinh ấy những mảng màu, và chính lòng ta nữa, chính ta cũng tự chọn cho mình một màu để gọi tên chính mình, để nhìn cuộc đời mình... Màu ấy có thể là những màu không thể gọi tên, màu vô sắc, cũng có thể là những màu ta có thể thấy, có thể cảm nhận. Tôi vẫn luôn khát khao cắt nghĩa lòng mình thật rõ ràng, bởi vậy tôi chọn một màu hữu sắc: sắc hồng!

Hồng là một màu rất lãng mạn, rất thơ… Ông hoàng thơ tình Xuân Diệu cũng từng nhìn mùa xuân dưới sắc hồng ấy: “ Hỡi xuân hồng ta muốn cắn vào ngươi!” Sắc hồng tượng trưng cho những trái tim nhạy cảm, mong manh và có chút yếu đuối. Điều ấy thật đúng với tôi. Nhiều người vẫn khuyên ta phải mạnh mẽ, không được yếu đuối, vì cuộc đời này khắc nghiệt lắm… Điều đó không phải không có lý! Nhưng chỉ có lý một nửa mà thôi. Cuộc đời quả là khắc nghiệt, nó khắc nghiệt một phần vì nó quá khô khan, nó quá “ tỉnh”. Và con người luôn phải cố gồng mình để “ tỉnh”, để cảnh giác với cuộc đời như một đối thủ ghê gớm, để chiến đấu chống lại nó… Nhưng cuộc đời ngắn lắm, tại sao cứ phải gồng mình, tại sao cứ buộc phải “ tỉnh”, tại sao cứ dè chừng cuộc đời? Không biết có phải mơ mộng quá hay không, nhưng tôi vẫn luôn, và vẫn muốn say sưa tận hưởng từng phút giây của thực tại, tận hưởng, thưởng thức, có lẽ điều đó mới giúp ta đạt được hạnh phúc và bình yên chăng? Tôi muốn nhìn cuộc đời nhẹ nhàng, bởi ở đời đâu chỉ có sóng gió, nó còn có những nguồn vui, ở đời đâu chỉ có khổ đau, có còn ẩn chứa cả những niềm hạnh phúc… Có lẽ trên đời tồn tại hai kiểu người, một kiểu vì không biết khi nào bão tố phong ba sẽ ập đến, nên luôn dè chừng trong thấp thỏm, một kiểu chính vì không rõ khi nào sẽ rơi vào đau khổ, mất mát, nên cứ an an nhiên nhiên mà tận hưởng từng khoảnh khắc vui vẻ trong hiện tại, để sống không uổng phí, để có thêm động lực vượt qua mọi chông gai. Tôi thuộc kiểu thứ hai ấy… Không phải tôi không sợ thử thách của Con Tạo, tôi rất sợ, vì vậy mà tôi tranh thủ từng giây từng khắc để sống cho trọn vẹn, cho hạnh phúc. Tôi tranh thủ thương những người mình thương, bên cạnh những người mình muốn bên cạnh, làm những điều mình muốn làm, những điều khiến mình vui, để lỡ một mai sóng gió xảy ra, tôi không phải cay đắng thốt lên hai từ “ giá như…”. Gồng mình để “ tỉnh” quá, đôi khi trái tim con người cằn khô đi cả… nhiều khi tôi muốn “ say”, muốn có những khắc phiêu lãng, để sống với những xúc cảm thật nhất trong tim. Ta vẫn sợ người khác bảo rằng mình mơ mộng quá, nhưng mơ mộng một chút thì có sao, chỉ cần đừng để mình mộng mị là được, nhỉ? Mơ một chút, thơ một chút, say một chút, để quên đi sầu đau, và hơn hết, để nhìn ra cái đẹp gần gụi ngay cạnh chúng ta. Cứ mãi nhìn thấy những thử thách, những gập ghềnh, chúng ta sẽ vô tình lướt qua cái đẹp giản dị mà bình yên, cái đẹp khiến hồn ta thanh thản hơn, nhẹ nhàng hơn. 

Hồng mang một sắc thái dịu dàng, nhẹ nhàng hơn, chứ không gắt như sắc đỏ. Tôi vẫn thích một câu nói thế này: “ Người mạnh mẽ nhất là người vẫn đối xử dịu dàng với thế giới, ngay cả khi thế giới chẳng dịu dàng với họ”. Tôi vẫn muốn trở nên mạnh mẽ như thế, tôi không muốn nhìn cuộc đời với cái nhìn lạnh lùng, hằn học đầy dè chừng, tôi muốn mạnh mẽ theo cách dịu dàng ấy. Điều đó khó hơn rất nhiều lần! Có thể cuộc đời sẽ có những người giương cung bắn lén khiến ta trọng thương, nhưng không phải không có những người tặng ta những bó hoa thật đẹp. Tôi sẽ không vì bị thương mà sẽ giương cung lại với cuộc đời, cũng sẽ không tự xây nên một bức tường thành kiên cố ngăn cách với thế giới, tôi sẽ luôn dặn lòng mình như thế. Chỉ là tôi sẽ không dại khờ để chính mình bị thương nhiều lần, nhưng tôi vẫn vô tư và mộng mơ, để cảm nhận thật rõ những yêu thương của cuộc đời. Có lẽ tôi là một kẻ mơ mộng, nhưng nếu cuộc đời đã không là mơ, thì cứ tự sống trên đảo mộng mơ của chính mình, vô tư đi!

Ngoài màu hồng, tôi còn đem lòng yêu cả sắc xanh da trời nữa. Với nhiều người xanh lá cây mới là màu của hy vọng, nhưng bản thân mình, tôi lại gửi những hy vọng trên bầu trời, nơi màu xanh kia… Màu xanh còn mang đến cả sự bình yên nữa, và lòng tôi vẫn luôn muốn an yên như thế. Tôi muốn lòng mình luôn bình yên giữa nhiều bộn bề, và tôi cũng muốn mang đến sự bình yên cho những người xung quanh, khi ở bên cạnh tôi. Tôi muốn trái tim mình rộng như trời xanh kia, có thể ôm hết nỗi sầu của nhân gian, để ủi an, che chở. Bởi xung quanh tôi có rất nhiều người mang đến cho tôi sự bình yên khi ở cạnh, đó là những khoảnh khắc rất hạnh phúc, bởi vậy tôi cũng muốn mang sự an yên từ sâu thẳm lòng mình để đem lại niềm vui cho những người tôi thương. 

Màu xanh không chỉ mang đến niềm vui, nó còn ẩn chứa cả những nỗi buồn vu vơ nữa. Tiếng Anh có một thành ngữ rất hay: “ I feel blue”, nghĩa là tôi cảm thấy buồn. Những kẻ say văn vẫn thường tự hỏi lòng mình, thơ viết về trời xanh thường buồn, hay chính vì lòng người buồn nên mới thấy nỗi buồn nơi trời xanh đấy thôi! Nhiều người vẫn khuyên ta không được khóc, vì họ xem nước mắt là biểu hiện của sự yếu đuối, sự tiêu cực. Nhưng bi kịch nhất của đời người có lẽ là muốn khóc mà không khóc được, là những sự việc đáng ra phải khóc nhưng lòng lại cằn cỗi, mắt ráo hoảnh không thể rơi một giọt nước mắt. Còn khóc được, nghĩa là trái tim vẫn còn cảm xúc, thậm chí đong đầy những xúc cảm dành cho cõi nhân sinh. Tôi chỉ sợ một ngày lòng mình chai sạn đi, ngày mà chứng kiến những cảnh thương tâm, những điều cảm động tận tâm can, tôi lại thờ ơ như không có chuyện gì. Khóc là một biểu hiện rất thực của trái tim, khoảnh khắc ta rơi lệ ấy là ta đang sống đúng với những những tâm tư trong lòng mình. Nhiều khi ta gượng cười trước mặt mọi người khi đang đau khổ, điều ấy chẳng có gì sai, nhưng chỉ mong ta đừng gượng gạo với chính mình, muốn khóc, hãy cho nước mắt được rơi… Những ngày này mỗi khi xem lại những kỷ niệm của một người nghệ sĩ tài hoa vừa ra đi, tôi vẫn không cầm được nước mắt, và người ta đã bảo tôi, sao mà khóc mướn thương vay? Tôi không khóc mướn, tôi khóc vì những xúc động rất thực từ cõi lòng, và tôi nghĩ rằng ta chỉ khóc trước những người xứng đáng nhận giọt nước mắt quý giá ấy của ta mà thôi. Bởi họ sống quá đẹp, nên khi họ ra đi, ta khóc vì ngưỡng mộ, vì tiếc thương, cuộc đời có mấy ai khiến ta khóc vì thương như thế, bởi vậy hãy trân trọng họ, và trân trọng cả những giọt nước mắt dành cho họ nữa. Nếu muốn rơi nước mắt vì một người, đừng ngần ngại, vì đó là những người xứng đáng, và ta xứng đáng được sống thực với lòng mình! 

Nước mắt không phải chỉ là sự buồn đau, cũng có nhiều khoảnh khắc ta hạnh phúc đến rơi nước mắt! Và giờ khắc hạnh phúc đến rơi lệ ấy đời người có mấy lần, nên hãy trân trọng những giọt nước mắt nhiều hơn nữa. Thật ra yếu đuối chẳng có gì là xấu, để ta phải tự ti mà giấu giếm, cuộc đời đâu phải lúc nào ta cũng có thể cười đâu? Đừng để mình trở thành “ Thằng cười”, cười vô hồn, mà khóc cũng giả dối. Khi cười, hãy cười vì niềm vui tự trong tâm, và khi khóc, hãy khóc thật lớn vì nỗi đau thật sự trong lòng! 

Tôi muốn trái tim mình màu hồng, và nhìn cuộc đời tràn đầy màu xanh. Dĩ nhiên cuộc đời không phải đơn sắc, và mỗi người cũng không thể là một màu nào nhất định cả quãng đời, nhưng đó là hai màu tôi thích nhất, là hai màu thể hiện rõ con người tôi nhất. Tôi vẫn sẽ là một kẻ mộng mơ, với trái tim đa sầu đa cảm, dễ tổn thương, dễ rơi nước mắt nhưng không bao giờ hết hy vọng vào cuộc đời đẹp đẽ. Mong rằng trái tim tôi không nguội lạnh tình yêu, và mong cho người cũng thế!

Hoàng hôn dần buông, những dải mây hồng trên bầu trời xanh kia, thật buồn nhưng cũng thật đẹp!

Có những gam màu lạ lắm. Vừa có cả tình, cả ý, cả hương mà vừa có cả nhạc, cả họa. Màu của Đoàn Phú Tứ là màu thời gian, gam màu vốn chảy trôi, lỡ đễnh và phiêu dạt cùng nhịp chuyển theo từng khoảnh khắc. Nhắc đến màu, không nhất thiết phải là một sắc lạ có thể vận thị giác mà cảm. Màu của một cá thể, một cá nhân không đơn thuần chỉ là màu mắt của chị ấy đen láy hay nâu sậm, sắc của chiếc lá xanh tươi hay vàng vọt, mà có chăng, sắc màu được cảm nhận bằng những giác quan khác vốn còn đa màu hơn những điều mắt đã thấy, đầu đã ghi?

Màu của tôi, tôi cũng khó có thể định nghĩa chính xác. Bởi càng cố gắng tìm ra gam màu mà mình mang trên người, càng dễ thấy nó nhòe đi, lạc đi, phôi pha. Chỉ biết, nó là thứ sắc không tên không tuổi, không định hình rõ, không dễ dàng tìm thấy. Song, ta dễ dàng đánh mất nó. Màu là cá tính, là nét riêng đại diện cho một cá thể. Ngay cả những gam màu cơ bản nhất như trắng và đen cũng để lại một ấn tượng và người ta thường gán cho nó những ý nghĩa khác nhau. Màu của tôi, vô hình, vô định. Để ghép cho nó cái sắc xanh đỏ tím vàng thì thật khó bởi bản thân mỗi người đã tự là nơi dung hòa cả thảy những mảnh ghép ấy. Có lẽ, tôi sẽ gán cho nó một tính từ giống như con người tôi vậy: màu thăng trầm?

 

Thăng, tức cao. Trầm, tức thấp. Lên lên xuống xuống, dọc dọc ngang ngang, cao cao thấp thấp, sáng sáng tối tối. Như một ngón tay lướt ngang khung xương một cây đàn. Màu thăng trầm vừa mang trong nó cái sự sôi nổi mà cũng vừa lắng đọng. Không ai tô được gam màu ấy, cũng chẳng ai vẽ được  dáng hình ấy. Nhưng họ có thể nhìn được, bằng một trái tim thấu cảm. Với những người xung quanh, tôi sẽ ôm về mình dáng vẻ náo nhiệt và hoạt bát, với chính mình, đôi khi lạc lõng, nhưng cũng không thể phủ nhận rằng từ trước đến nay tôi vẫn luôn thích được làm nhiều việc một mình. Biết đâu chừng, đời phải lên xuống thế mới nghĩa lí!

 

Biến cố và thành công, vấp ngã và tin tưởng, tôi đã kinh qua tất cả những điều ấy. Tôi cũng từng sống không đúng với trái tim mình. Trái tim lên tiếng nhưng cái đầu không cho phép nó trở thành kẻ bao đồng, cái đầu lên tiếng nhưng con tim không cho phép nó trở thành kẻ nhỏ nhen. Thật nực cười, nhỉ? Đôi lần muốn về nhà nhưng sợ sẽ không có thời gian hoàn thành bài tập, đôi lần muốn đi chơi đây đó nhưng lại không nỡ bỏ rơi đứa em nhỏ mong ngóng. Thế mới thấy, chính mình cũng đang bị mắc kẹt trong chính gam màu của mình. Gam màu thu về nó những phút giây thất thường của đời sống, nó không cho phép ta một cuộc sống đơn điệu và tẻ nhạt, hay có thể nói, gam màu vừa chỉ đường, mà vừa là thử thách của một con người.

Lắm lúc, ngỡ rằng mình là kẻ bất hạnh nhất, nhưng nhìn vào thực tế mà ngẫm, tình cảm được nhận từ những người xung quanh luôn khiến mình cảm thấy an yên và may mắn. Gỉa mà đời có tấn phong một danh hiệu “cuộc đời thăng trầm” thì biết đâu chừng bản thân sẽ được một món hời lớn. Gam màu định hình một con người, là giá trị của một con người, nhưng không phải ai cũng giữ được gam màu ấy cho riêng mình. Có những lúc thất bại liên tiếp dồn dập, cõng trên vai một đống muộn phiền, cái trầm sẽ lấn át cái thăng. Nhưng khi một sớ những niềm vui ập đến, đội trên đầu hàng tá những niềm tin lạc quan, cái thăng soán ngôi cái trầm. Đời mà, không gì vĩnh viễn ở một trạng thái nhất định, mọi chuyện có thể thay đổi bất cứ lúc nào. Khi xưa chị tôi trầm cảm vì thấy mình lạc lõng, áp lực với chuyện gia đình, nghề nghiệp, nay lại sống thật trọn vẹn, đầy đặn với gam màu mới của mình, tôi lại vui lây. Có những màu cơ hồ sẽ mãi mãi hằn vết, và xóa đi hoàn toàn là việc không thể, nhưng nếu biết chèn lên, phối một gam màu mới, cuộc đời sẽ rẽ hướng theo một cách khác, quan trọng là tô màu gì lên những gam màu cũ. Cũng giống như qui luật phối màu đấy thôi. Vàng và đỏ ra cam, đỏ và xanh ra tím. Chồng một gam lạc quan lên một sắc bi quan, chị tôi đã nhận về cho mình một niềm hạnh phúc nhỏ nhoi bình dị. Sắc màu thì muôn vẻ, con người cũng vì thế có khả năng chọn lấy cho mình một gam màu riêng.

Thăng trầm, như trắng và đen, thật đúng bản chất của những điều đối chọi nhau. Nhưng không vì thế mà tôi trở nên mất phương hướng. Bởi tôi luôn sống đúng, sống đủ và sống tử tế bằng sự chân thành của mình. Không giả dối, không khiên cưỡng, không đầu hàng. Biết giương cờ trắng khi cần là biết mình sẽ phải lắng lòng để tái tạo lại bức tranh cuộc đời. Hôm nay, ngày mai và hôm sau nữa, đù đời có trắng đen hay không màu, thì tôi vẫn luôn tìm về cho mình được thứ sắc có thể khiến mình sống trọn vẹn hơn mỗi ngày. Tôi vốn thích màu vàng, vì nó mang lại cảm giác ấm áp và niềm tin tưởng. Nhưng để định danh con người mình, tôi sẽ không chọn màu vàng. Sự thăng trầm của tôi cũng có lúc như cái màu mà tôi yêu, khi rực rỡ như sao, khi ê chề như một đống vỡ vụn dưới chân. Thế mà tôi vẫn có thể bước tiếp đến đây thì quả thật, cái màu thăng trầm ấy chính là cái duyên. Người khác vẫn có màu thăng trầm. Đúng, nhưng không phải ai cũng trải qua 1 kiểu thăng trầm như nhau. Có người bệnh tật, có người thất bại, có người vấp ngã, có những trầm cảm, có người kém may mắn….

Sống cùng với sắc lạ của mình, và giữ nó giữa những khó khăn và va đập của cuộc sống chính là thành công của một con người đã hiểu, thấu và tin vào giá trị bản thân. Nếu có đổi thay, hãy để cho nó một thời gian để tự phai bạc, lấy một gam màu mới hoàn toàn và đòi hỏi phải xóa ngay tức khắc gam màu cũ là việc chẳng dễ dàng gì. Dù màu hữu hình hay vô hình, ta vẫn có thể để lại cho chính mình một sắc riêng không trộn lẫn, để lại nơi lòng cuộc sống một bức tự họa với toàn vẹn dáng vẻ của mình.

Liệu, đâu là sự đối đãi tốt nhất với gam màu của chính mình?

Từ những phút giây đầu tiên khi đến với cuộc đời này, khi hướng ánh mắt theo dõi vạn vật trên đời, ta vô tình nhận ra mỗi sự vật đều có một gam màu thuộc về riêng nó. Màu chói lọi của ánh nắng vàng tươi buổi sớm mai, màu yên tĩnh của những đêm đen thăm thẳm, màu rạng rỡ của những đóa hoa đủ cả đỏ, cam, hồng tỏa hương sắc sau vườn nhà, màu tươi mát của thảm cỏ xanh rì, màu bình yên của buổi hoàng hôn ánh hồng cả chân trời, màu hi vọng của bầu trời xanh cao vời vợi. Nhưng giữa muôn màu muôn vẻ của cuộc sống này, tôi tự hỏi liệu ta có màu sắc gì hay không?

Khi mới sinh ra, tôi là một màu trắng thuần khiết, khi mọi thứ xung quanh tôi đều mới mẻ, tôi chỉ thích được uống sữa, thích được vui đùa cùng ba mẹ, như một trang giấy trắng tinh chờ đợi được tô vẽ những gam màu đầu tiên. Lên ba lên bốn, trang giấy trắng của tôi đón chào sắc hồng. Màu hồng ấy là màu hồng của thế giới cổ tích, của những viên kẹo ngọt, của những chiếc đầm công chúa xinh đẹp mẹ mua cho tôi, màu của tình yêu gia đình dành cho tôi, của niềm vui và niềm hạnh phúc. Khi đã đi học, thế giới một lần nữa mở rộng ra trước tầm mắt tôi, bây giờ, tôi được vẽ thêm màu xanh da trời bao la. Tôi gặp bạn bè mới, có những niềm quan tâm mới, được lan tỏa niềm vui mới, tôi khát khao được khám phá cả những chân trời mới, khi ấy trong tôi ngập tràn hi vọng, cả bầu trời rộng lớn và đại dương bao la kia đều là những chân trời mênh mông mà tôi muốn khám phá. Bẵng đi một thời gian nữa, tờ giấy trắng của tôi đã có thêm màu vàng. Ấy là màu vàng của cả ánh nắng rực rỡ ngoài kia, hay của ánh sao sáng ngời trên bầu trời, làm tôi có thêm niềm tin, là chỗ dựa tinh thần để tôi cố gắng mỗi ngày, để khi có được quả ngọt, nó cũng có thể sáng chói lọi như màu vàng ấy. Tôi cũng là màu xanh lá, xanh lá của chồi non đang phát triển không ngừng, nó nhắc nhở tôi phải trau dồi cho bản thân, để chuẩn bị những hành trang tốt nhất cho con đường sau này. Lớn thêm một chút, tôi được pha cả màu tím mộng mơ của những rung động đầu đời, những suy nghĩ vu vơ, khi ấy, tôi còn có cả màu đỏ, ấy là màu của sự nhiệt huyết, màu của khát vọng, màu của ngọn lửa sức mạnh đang bùng cháy trong tôi, nồng nhiệt nhưng cũng ấm áp, chảy bỏng. Có đôi khi trang giấy của tôi còn xuất hiện màu đen u ám của những mù mịt, tăm tối, những mệt mỏi bộn bề, nhưng cũng nhờ màu đen ấy mà tôi mới tìm được những ánh sáng le lói của buổi bình minh đang soi đường chỉ lối cho tôi.

Cứ như thế, tôi là tất cả mọi màu nhưng cũng không là một màu nào cả, tôi chỉ là một sự tồn tại nhỏ bé trên cuộc sống ngập tràn màu sắc này, không một màu sắc nào hoàn toàn thuộc về riêng tôi. Cứ cố gắn cho mình một màu sắc nào đó làm tôi nhận ra không một màu sắc nào có thể định nghĩa hoàn toàn cả con người, cuộc đời và cả những chặng đường tôi đã trải qua và sẽ trải qua. Thật khó để có thể chọn ra một màu đại diện cho cả cuộc đời. Và cũng thật khó để chọn ra một màu sắc có thể bao quát hết mọi khía cạnh của một con người. Nhưng tại sao ta lại phải cứ chọn một màu sắc có sẵn, tại sao ta không nên là một màu của riêng ta? Tôi chợt nhận ra thứ màu sắc đơn giản rập khuôn mà tôi đang cố kiếm tìm để gán cho mình vốn chẳng hề tồn tại. Tôi không giống với màu sắc của bất kì vật nào, của bất kì ai, bởi lẽ tôi chính là sự tồn tại độc nhất. Chúng ta luôn dành cả đời để đi tìm câu trả lời nhưng cuối cùng đáp án lại chính là điểm mà ta xuất phát. Chẳng phải mỗi người trong chúng ta chính là một gam màu tuyệt đẹp đấy ư? Mỗi con người sẽ là những gam màu riêng biệt, độc đáo của riêng mình để cùng hòa vào, cùng tô điểm cho bức tranh cuộc sống muôn màu, làm cho bức tranh ấy thêm phong phú, thêm độc đáo. Mỗi người là một cá thể riêng biệt không lặp lại nhau, sẽ có những cá tính khác nhau, lối sống khác nhau, cảm xúc khác nhau, suy nghĩ khác nhau, và cả…màu sắc khác nhau.

Gam màu của riêng tôi chính là sự hòa quyện tất cả những màu sắc trên đời, màu sắc tuyệt đẹp ấy tạo nên tôi, tạo nên cuộc đời tôi và sự sống của tôi. 

Và tôi, chẳng cần đi đâu xa để kiếm tìm một màu sắc nào đó nữa, vì màu sắc của tôi chính là tôi, tôi chính là một gam màu tuyệt sắc riêng biệt mà mình thuộc về.

Một buổi sáng trước sân phủ đầy một màu vàng nắng, ánh vàng ấy phủ lên nhân gian những màu sắc tươi đẹp, hắt vào lòng kẻ mộng mơ thứ ánh sáng mạnh mẽ như muốn đánh thức, lôi kéo ta khỏi giấc mơ mờ nhạt. Có lẽ NHỮNG KẺ MỘNG MƠ khiến bất cứ ai đều nghĩ nhiều về tuổi trẻ của mình, nghĩ về những hoài bão và thứ hạnh phúc giản đơn. Như ô cửa sổ cũ kỹ với những mảng chắp vá, từ đó nhìn ra, lúc ảm đạm, lúc có sắc màu. Nhưng, chung quy lại là cũ kỹ. Tuổi trẻ mà, ai mà chẳng mộng mơ, chẳng khát khao hoài bão, chẳng tham vọng , mưu cầu hạnh phúc. Tôi vẫn hay sống như một kẻ mộng mơ nhưng thật sự đến một ngày tôi nhận ra dường như mình phải thay đổi thôi, mình cần phải bước ra ánh sáng và theo đuổi ánh sáng một cách mãnh liệt hơn bởi trong cuộc sống hối hả, thậm chí đầy những cám dỗ và tàn nhẫn này liệu ta có thể chỉ đơn thuần là sống một cuộc sống đầy mộng mơ hay không? Có lẽ hướng ánh nhìn ra thế giới ra ngoài kia và vươn mình ra với thứ ánh sáng tươi sắc vàng. Trong hành trình của cá nhân tôi, đây hẳn cuộc chiến với chính bản thân mình, là cuộc chiến can trường nhất và người chiến thắng chính là người vượt lên chính bản thân mình để trở thành con người hoàn thiện và tốt đẹp hơn.

Người ta nói:

“Đời người là một vòng quanh quẩn, sinh ra từ đất rồi lại trở về với đất.

Hoài thai từ bóng tối, khi chết đi sẽ trở về với màn đêm.”

Có thể đôi lúc chúng ta thấy ánh sáng chói chang làm đôi mắt mình bỏng rát, hít thở sự ô tạp của con người bằng lá phổi nguyên sơ. Chúng ta sợ hãi ánh sáng và chúng ta khóc. Thế nhưng nếu cứ phớt lờ nó, nói lời từ chối và mãi mãi dấu mình khỏi thứ ánh sáng đó vì tổn thương, có phải là ta đang bỏ lỡ điều gì? Có thể màu nắng gay gắt khiến con người ta mỏi mệt, thế mà cũng có những màu nắng thật dịu nhẹ, nó như ôm lấy lòng người, tạo lên cả một bầu trời ấm áp xoa dịu trái tim vốn tổn thương nay lại hóa hoa nở muôn màu. Có phải sự sống được sinh ra là để từ bỏ cái chết, nhưng cuối cùng cũng không thoát khỏi cái chết. Vậy sinh ra có phải chăng là vì có một ngày tất cả sẽ chết không? Sẽ chẳng mấy quan trọng đâu khi chúng ta xuất phát từ đâu và sẽ nhận lấy những gì, quan trọng là hành trình. Suốt hành trình ấy, ta làm gì và nhìn được điều gì. Vì thế, sẽ thật tốt khi theo đuổi màu ánh sáng - màu vàng, màu của tương lai và của sự vươn tới cái mới. 

Cũng bởi vốn là kẻ mộng mơ, tôi đặc biệt yêu các loài hoa, nói đến đây, hoa hướng dương chính là loài hoa đặc biệt tôi muốn nhắc đến. Hoa hướng dương là loài hoa tượng trưng cho mặt trời. Nhắc đến hoa hướng dương người ta sẽ liên tưởng ngay đến ánh sáng mặt trời luôn chiếu rọi và quy tụ về nơi đây. Nó mang niềm tin, niềm hy vọng cho nhiều người. Lựa chọn hoa hướng dương là sự kỳ vọng vào những điều tốt đẹp ở phía trước. Tôi từng ngồi tưởng tượng, biết đâu hướng dương cũng giống như tôi, chỉ cả đời cố chấp tìm kiếm một thứ tình yêu trọn vẹn, rực rỡ như nắng sớm mai để rồi sau này có biết, thứ ánh sáng đó không hề tới được vẫn cố chấp không quay đầu lại. Tôi lại tự hỏi, có phải cái vẻ ngoài rạng rỡ kia của nó có phải chỉ là vỏ bọc ngụy trang cho một tâm hồn từ lâu đã chờ đợi vô vọng. Tôi không biết rằng, từng cánh hoa rực rỡ kia, cố chấp bao nhiêu ngày để tìm kiếm ánh nắng sớm mai xa vời không bao giờ tới được, chỉ biết rằng, từ lâu, người ta vẫn thấy nó không hề lùi bước, kiên cường, nhẫn nại chào đón ánh nắng mặt trời vào mỗi buổi sớm, để rồi cho dù, đêm có xuống, mặt trời có lặn, vẫn còn một ngày mai tươi sáng đang chờ. Tuy rằng, thứ nó chờ, không phải là vĩnh cửu, nhưng từng thời khắc một, được nó nâng niu quý trọng. Và cho dù ngàn năm, người ta vẫn thấy có một loài hoa vàng tươi rực rỡ, luôn ngẩng đầu về phía trước, kiên trì tìm kiếm từng chút khoảnh khắc yên bình bên ánh sáng tự nhiên. Và đã là bông hoa thì hãy như hoa hướng dương. Bạn đẹp nhất khi bạn là chính mình. Bởi vì tạo hóa đã ban cho bạn như vậy.

Vì thế, tôi yêu màu của ánh sáng, một màu vàng trong trẻo như thế...

Đối với những nô lệ bị bán buôn, ngả giá như những món hàng, thứ đắt nhất với họ là gì?

Tự do!

Đối với những người Do Thái đang bị tù đày trong trại tập trung của Đức quốc xã, thứ đắt nhất với họ là gì?

Tự do!

Đối với nhân loại, thứ đắt nhất là gì?

Tự do!

Có lẽ, không có thứ gì trong cõi sống này quý giá hơn tự do. Để có tự do, có người đã phải trả một cái giá rất đắt, để có tự do, có người đã phải đánh đổi cả mạng sống của mình,… Tự do, nó là thứ đắt nhất với mỗi con người, đắt đến mức,… vô giá !

Tự do tôi muốn nói đến ở đây không phải là sự tự do bên ngoài như đối với những người nô lệ, những người đang bị một thế lực hữu hình kìm kẹp. Tự do ấy dĩ nhiên đắt giá với họ, nhưng thoát ra khỏi sự kìm kẹp ấy không có nghĩa là họ thoát kiếp nô lệ. Thoát ra khỏi nhà tù này, đâu có gì dám chắc họ sẽ không rơi vào một “ nhà tù” khác? Cái nhà tù trong lòng mỗi con người còn ghê gớm, đáng sợ hơn rất nhiều. Khi nào con người còn chưa tự cởi giải được lòng mình, chừng đó con người còn chưa đạt đến hạnh phúc đích thực!

Thứ tự do đắt nhất, theo tôi, là tự do từ bên trong. Đó mới là tự do thật sự. Ấy là một sự độc lập nội tâm, cho phép bạn được là chính mình, thoải mái khi là chính mình. 

Tôi từng là một người không biết nói lời từ chối. Mỗi khi có người nhờ vả tôi điều gì, dù bản thân đang bận rộn, dù trong lòng chẳng hề thoải mái khi làm việc đó, tôi vẫn gượng làm để làm hài lòng người ấy. Khi ấy tôi nghĩ, giá trị của tôi phụ thuộc vào cách đánh giá, “ định lượng” của người khác. Để rồi không sống là mình, tôi sống theo ý muốn của những người xung quanh. Và nhiều khi tôi lấy làm lạ, tôi đã cố gắng hòa nhã với tất cả mọi người, đã cố gắng đáp ứng mọi yêu cầu của họ, cớ sao tôi vẫn không thể thân thiết với họ? Để rồi tôi nhận ra rằng, người ta chỉ quý trọng những người thật sự biết quý trọng bản thân mình, mà tôi lại tự giam cầm mình trong cách đánh giá, trong ánh nhìn của người khác. Tôi đã đánh mất sự tự do của mình, đánh mất sự đắt giá của mình, vào sự nhìn nhận của những người xung quanh.

Tự do thực sự, là khi ta biết mình muốn làm gì, và quan trọng hơn, là dám làm điều ta muốn. Tôi theo dõi một người nghệ sĩ, và khi người ấy ra mắt một album mới, viết về chính con người của cô ấy dưới một hình thức rất lạ, rất kén người nghe, kén người cảm- viết về dải ngân hà, để nói đến “ đứa trẻ” bên trong mình, rất nhiều khán giả đã đặt câu hỏi, tại sao cô ấy lại làm điều mà cô ấy biết rằng sẽ khó mà chạm đến trái tim của đại đa số người nghe? Và cô ấy đã trả lời rằng: tự do sáng tạo là đặc quyền của người nghệ sĩ, và cũng là đặc quyền của mỗi con người, vậy tại sao ta lại tự mình gạt bỏ đi sự tự do ấy để làm hài lòng người khác! Vào khoảnh khắc ấy, tôi mới nhận ra rằng, tự do lớn nhất là tự do trong tâm trí mỗi người! Và đó là điều đắt nhất bạn sở hữu, cũng là điều khiến bạn trở nên đắt giá trong mắt người khác. 

Có nhiều người biết mình muốn gì, nhưng không đủ can đảm để làm điều đó, vì sợ cái nhìn của người khác, vì những áp lực của cuộc đời, mà đè nén bản thân mình.

 “Tạm quên đi những dự định, để tự tính các khoản chi

Mục nào cần thêm thắt, mục nào nên cắt giảm đi

Dù anh vẫn tìm ra cách vượt qua

Dù chẳng bao giờ tự anh dừng bước

Nhưng từ lâu anh đã thấy được ra

Đó không là những thứ anh từng ước”

( Phi hành gia cô đơn- Vũ Cát Tường)

Đó là những lời tâm sự của một người lớn trong bài hát mà gần đây tôi thích, có lẽ ngay cả khi đã trưởng thành, đã có những công việc ổn định, cuộc sống tưởng chừng đã an bài, nhưng trong một khoảnh khắc nào đó, những người lớn vẫn tự hỏi: “ Ta đã làm chi đời ta xưa? Ta đã dùng chi đời ta chưa?” ( Vũ Hoàng Chương). Nếu ngay cả việc không thể làm những điều mình thích, dù là một sở thích nhỏ nhoi, không thể dành một điều cho riêng bản thân mình, thì ta có gì đắt hơn người khác? Sống trọn vẹn với điều mình thích, cuộc đời tôi mới có ý nghĩa, mới “ đắt giá”.

Để có tự do không dễ, nhiều khi ta phải trả một cái giá rất đắt, nhưng chính vì vậy, mà sự tự do trở nên đắt giá với mỗi con người. Ta thường không trân trọng những gì dễ dàng có được, phải không? Nhưng tự do trong tâm là món quà quý nhất mỗi con người có được, hãy tự do làm điều mình muốn, đừng tự cầm tù bản thân mình trong cái khung định kiến, trong ánh nhìn của bất kì ai, bởi lẽ một khi đánh mất điều đó, ta sẽ rất khó để có thể tìm lại được.

“ Bạn đắt giá bao nhiêu?”- Tôi đắt giá như sự tự do đối với con người!

 

Tôi sinh ra là một cá thể độc lập. Tôi không phải là bản sao của ai và cuộc đời tôi hoàn toàn không phụ thuộc vào người khác. Tôi hạnh phúc. 

Tôi là một cô gái. Là con gái vốn đã dễ tổn thương dù cho có cố trở nên mạnh mẽ đến thế nào cũng sẽ luôn có mặt yếu đuối nhất định. Thế nhưng dù cho yếu đuối ra sao tôi tự dặn mình đừng khiến bản thân phải dựa dẫm vào sự xuất hiện hay luôn hy vọng vào sự giúp đỡ của một ai khác. Bởi chỉ khi tôi có thể độc lập cuộc sống của chính mình mới có quyền lợi lựa chọn điều mình mong muốn. 

Tôi có đọc một quyển sách của tác giả Cam Bắc “Con gái phải độc lập”. May mắn tôi cảm thấy quyển sách cho tôi một câu trả lời thỏa mãn. Rằng, độc lập chẳng sai đâu, vì không sống cho mình, thì ai? Ai sẽ giúp tôi sống tiếp cuộc đời phía trước...Một lần tôi tự nỗ lực, mỗi một bước chân tôi tiến về phía trước, là một lần tôi tự thắp lên một ngọn nến cho tương lai của mình. Trong thời đại nam nữ bình đẳng ngày nay, chẳng có lý do nào có thể khiến tôi phải sợ hãi. Tôi sẽ mạnh dạn làm những gì mình yêu thích, sống cuộc đời mình muốn, tôi sẽ yêu người tôi yêu. Định kiến cũng chỉ là định kiến, tôi sẽ không để làm vuột mất cơ hôi của chính mình. Mong rằng dù kinh qua vạn sự trên đời, tôi và bạn, chúng ta sẽ không quên sơ tâm, luôn giữ vững lý tưởng và thực hiện được những hoài bão, ước mơ của mình.

Là một cá thể sống giữa xã hội, hiển nhiên tôi không thể chỉ lo cho bản thân. Mỗi quyết định đưa ra đều có ảnh hưởng nhất định tới các mối quan hệ xung quanh. Có rất nhiều chuyện phải làm vì suy nghĩ tới cảm xúc của người khác. Cũng có rất nhiều thay đổi phải diễn ra vì thiện ác của người xung quanh. Thế nhưng rõ ràng, cuộc đời của mình tại sao phải luôn đắn đo, băn khoản bởi ý kiến của người khác? Liệu như vậy có phải ta đang bất công với chính bản thân mình hay không? 

Cuộc sống này không có bất kỳ một đáp án cố định nào cả, hạnh phúc của mỗi người cũng vậy. Nếu mãi đòi hỏi những tiêu chuẩn nhất định, có lẽ cuộc đời tôi sẽ mãi sống cuộc đời của người khác. Tôi khác “khác biệt”, bạn cũng không giống tôi. Đừng tự tị bởi những điểm khác biệt làm nên cá tính của riêng bạn. Hãy can đảm sống theo cách của riêng bạn.

 

Tuy nhiên, người ta lại nói phụ nữ càng độc lập, càng mạnh mẽ lại càng cô đơn? Tôi không hoàn toàn phủ nhận điều này bởi cái gì cũng có cái giá và mặt trái của nó. Tôi từng xem một đoạn video khảo sát mẫu người phụ nữ yêu thích của nam giới Nhật Bản. Kết quả cho thấy đa phần các bạn tham gia phỏng vấn đều thích bạn gái thấp bé, nhỏ người, dịu dàng và biết làm nũng, không một anh chàng nào chọn mẫu bạn gái mạnh mẽ, độc lập, thông minh. Thế nhưng tôi vẫn nghĩ phụ nữ mạnh mẽ hay độc lập, dù là ai đi chăng nữa, cũng xứng đáng được yêu thương - đó là một chân lý, bởi một phần con người khi “độc lập” chỉ là những thứ mang tính tương đối. Con gái đúng là nên độc lập, chỉ là nhớ chừa cho chính mình một khoảng trời mềm mại và dịu dàng dành cho riêng bản thân. Là một cô gái độc lập, đơn giản là chỉ việc  ấy là khi tôi hiểu rõ bản thân và tự tin vào chính mình. 

 

Ít nhất, tôi không trở thành vật phụ thuộc, thậm chí là gánh nặng, của bất cứ ai. Dựa vào đó, tôi được quyền sống tự do, thỏa mãn và thoải mái cho bản thân.

Khi đám đông quanh bạn đều chạy theo một phong cách giống nhau, dù không thích, ít nhiều trong bạn cũng sẽ muốn theo đuổi phong cách ấy, để không bị riêng biệt, để mọi người không đánh giá bạn thế này hay thế khác.

Khi một người “sinh ra đã ngậm thìa vàng” liên tục được ưu tiên dù cho bạn thấy họ chẳng có sự cố gắng nào, còn bản thân bạn dù đã cố gắng rất nhiều song luôn bị chèn ép, bạn oán trách hoàn cảnh, bạn đổ lỗi cho cuộc đời bất công, bạn muốn trở thành người có chỗ dựa giống cô gái kia, cũng được mọi người nhìn nhận, ngưỡng mộ.

Và những suy nghĩ dù vô tình nảy sinh trong đầu bạn khi ấy sẽ “bén rễ”, trở đi trở lại trong tâm trí bạn, đặc biệt khi bạn phải chứng kiến quá nhiều lần, dần dần lòng ham muốn trong bạn trở nên đậm nét, bạn bắt đầu cố gắng để có thể giống người ta, có những đòi hỏi vô lí, cố sức thực hiện dù cho bạn không có khả năng hay điều kiện không cho phép. Nhưng bạn vẫn cố gắng làm điều đó, bạn gọi nó là theo đuổi ước mơ và lý tưởng đời mình.

Nhưng như vậy liệu có mệt mỏi hay không, liệu có phút giây nào bạn đã nghĩ cho chính mình chưa? Bạn muốn làm hài lòng tất cả mọi người, làm theo những điều mà người khác muốn, nhưng trên thế giới này có bao nhiêu người, bạn không thể nào luôn mang theo bên mình hơn 7 tỉ chiếc mặt nạ được, vì vậy hãy là chính mình, ngưng việc cố gắng làm hài lòng tất cả mọi người, bởi chính bạn cũng có giá trị của riêng bạn.

Chúng ta, mỗi người đều được sinh ra với xuất phát điểm giống nhau. Trải qua quá trình học tập và trau dồi tư duy, nhận thức, mỗi người sẽ hình thành nên tính cách, lối ứng xử và có cho mình những lối đi riêng biệt. Chúng ta không thể quyết định xuất thân của mình, nhưng chúng ta có thể chọn cho mình con đường đi, cách sống, và thái độ của chúng ta với bản thân mình là thứ quan trọng quyết định ta sẽ thành công hay thất bại.

Tôi không sinh ra trong một gia đình khá giả, tôi cũng không thuộc dạng xuất sắc hay quá tài năng nhưng điều đó không có nghĩa là tôi không có giá trị của riêng mình. Giá trị của tôi không đến từ những vật chất bên ngoài hay hào quang lấp lánh, nó đến từ những gì chân thật nhất của chính tôi. Tôi may mắn có được một hình hài đẹp đẽ, lành lặn. Tôi may mắn được tiếp nhận hệ thống giáo dục tiên tiến. Tôi may mắn có khả năng và điều kiện nuôi dưỡng ý chí để không ngừng tiến lên. Tôi có thể không giỏi như người khác nhưng nỗ lực của tôi có thể khiến tôi tự hào về bản thân. Giá trị của tôi đơn giản là những điều mà bản thân tôi có thể khiến chính mình tự hào. Tôi vẫn đang nỗ lực theo từng ngày, để trở thành một phiên bản hoàn hảo nhất của tôi chứ không phải là phiên bản thứ hai của một ai khác. Tôi làm những điều mình thích, sống một cuộc đời theo suy nghĩ của chính mình, chỉ cần không trái với chuẩn mực đạo đức, không trái với lương tâm thì bất cứ ai cũng đều có giá trị riêng cả. Giá trị bản thân mỗi con người không đến từ sự đánh giá của người khác mà đến từ chính sự định giá của bản thân mình. Dù là tôi hay bạn, hãy cứ mãi yêu những gì mà ông trời đã ban tặng cho ta, dù tốt hay xấu thì cứ đón nhận một cách tích cực và nhận thức để sống một cuộc đời của riêng mình một cách thật hạnh phúc. Trân trọng chính mình, tự tin về những gì mình có không phải là sống ngạo mạn, chỉ khi ta biết bản thân ta có giá trị thì khi đó mọi người mới biết đến giá trị của ta. 

Đắt giá đối với tôi là những giá trị riêng, những vẻ đẹp riêng của một cá nhân, bản thể. Tôi cũng tin rằng, mỗi người đều đắt giá, dù cho vẻ ngoài của họ xấu xí như thế nào, dù cho họ có làm công việc gì. Khi ta đắt giá với bản thân ta, ấy là khi ta đang tự tin mang trên mình những bộ đồ yêu thích mà không sợ bất cứ lời gièm pha nào từ người khác. Ta sống và làm việc thõa mãn đam mê của chính mình, không phải để chạy đua theo một ai đó. Tại sao chúng ta cứ muốn trở thành bản sao của một ai đó trong khi mỗi người là một nguyên bản mãi mãi không trùng lặp. Hãy cứ cố gắng không ngừng nghỉ thì chính bản thân ta sẽ trở thành một phiên bản hoàn hảo và đắt giá! Nếu ngay cả bản thân mình mà ta cũng không tin, không yêu, thì làm sao bắt xã hội công nhận và tôn trọng ta?

Thượng đế ban tặng chúng ta cơ hội được sống, bố mẹ ban tặng chúng ta hình hài, cả vũ trụ dường như hợp sức lại để đưa chúng ta đến với cuộc đời. Mỗi một người trong quá trình phát triển sẽ dần hình thành những giá trị riêng của mình. Những giá trị riêng đó khi được sử dụng đúng cách sẽ đem lại cho đời nhiều mảng màu đa sắc.

Vì thế, tại sao phải so sánh cuộc sống của mình với người khác. Bạn đắt giá! Tôi cũng vậy! Chúng ta đều vậy!

Nhắc đến giá, trước hết là sự có mặt của những con số hữu hạn, một định lượng được gán cho một người, một vật. Chúng ta dường như nghĩ ít về giá trị thực của chúng và lấy con số làm trò chơi giao tiếp. Dù già hay trẻ, nam hay nữ, ta thường ít chú trọng vào đặc điểm bên ngoài, tính cách, màu sắc hay bản chất nằm ngoài con số, mà thường vận số như một cách để biết thêm thông tin về đối phương, về thế giới. “Cô ấy bao nhiêu tuổi, lương bao nhiêu, anh ta nhà mấy lầu, có bao nhiêu đứa con, hôm nay con làm bài được mấy điểm” thay vì là những câu hỏi “cô ấy cảm thấy sao về công việc của mình, nhà anh ta có rộng rãi, thoáng mát không, hôm nay con hài lòng với bản thân mình chứ”. Con số hấp dẫn sự tò mò và hiếu kì của con người. Bởi những con số được bật ra khỏi miệng, đều có thể được so sánh! Thế nhưng, sự so sánh nào cũng là khập khiễng. Chúng ta đang ở một thời đại mà căn bệnh so sánh đang được hoàn hành, và con số như chiếc thẻ căn cước để định danh con người. Bởi thế, chúng ta đắt giá bao nhiêu, liệu có thể trả lời gãy gọn bằng một con số? Bằng một món hời, bằng một gia tài của những vị tỉ phú? 

Một lần hỏi, một lần gắn cái đuôi “mấy, bao nhiêu” là một lần chúng ta đang cố định giá một thứ gì đó trong cuộc sống hằng ngày. Không chỉ vật chất, mà cả tinh thần cũng vậy. Để trả lời được câu hỏi “bạn đắt giá bao nhiêu”, âu cũng là một cách để thể hiện giá trị của chính mình. Nhưng khác biệt ở chỗ, ta là người tự tìm lấy cho mình một cái giá, chứ không thể chờ người cầm cây bút, dán một cái tag lời nói mà chỉ vẽ lên cuộc đời ta. “Đắt giá”, là cái đắt của một sự vật, là nâng nó lên một giá trị đủ và trọn vẹn, là cố tình làm đầy một thứ vốn không có giá, hay là nâng một sự rẻ bèo, tủn mủn lên một cái giá đắt đỏ? Thiết nghĩ, cuộc hành trình đi tìm cái giá của bản thân là hành trình chiêm nghiệm và thấu hiểu con người mình. Thế nên, xin được phép gán cho mình một cái giá bằng chính tôi. Tôi đắt như tôi, tôi ngang hàng với tôi, và tôi đắt giá chừng này tôi! Với tôi, đó là cái giá có sức nặng nhất của đời mình.

Tôi không định giá mình bằng một con số, tôi không cho mình bằng một thứ này, bằng một điều này vốn vô hình không thể xác định. Bởi nếu tôi gán cho mình một giá trị khác, nghĩa là tôi đang tự bóp chết đi cá tính của mình, làm mờ nhòe đi một “tôi” rất riêng và khác biệt. Có biết bao nhiêu vật dụng được rao bán đồng giá, biết bao người định giá họ bằng một phần thành quả mình đạt được, bằng đồng lương mà phải trả một cái giá đắt hơn, đổ mồ hôi sôi nước mắt để khẳng định giá trị của mình. Điều đó không sai, bởi thành quả mà chúng ta kiếm cũng là một cách để cho rằng chúng ta đắt giá bao nhiêu. Để có được giá trị, ta cũng phải trả một cái giá cắt cổ. Nhưng đôi khi, ta dễ vin vào đó, vin vào những giá trị vật chất mà quên đi giá trị tinh thần của mình.

Vì sao lại cùng một chai rượu, một nguyên liệu, một mùi hương mà lại có giá thành khác nhau? Phải chăng, là do thương hiệu đã được định sẵn ngay từ đầu? Có thể nói, gây dựng một thương hiệu riêng cho bản thân cũng là cách để sự đắt giá của mình có ý nghĩa. Ta đắt từ trong tâm, sau đấy là đắt ngoài ngoại hình. Và tôi, với sự trưởng thành của chính con người mình theo năm tháng, tôi nghiễm nhiên nâng cái giá của mình lên một vị trí khác. Tôi đắt hơn từng ngày, và tôi tiến lên bậc thang “thương mại” cuộc đời theo lối quảng bá riêng con người mình. Tự tạo giá trị, tự quảng bá hình ảnh, tại sao không?

Bởi thế, luôn không gắn cho mình bằng một con số, một vật, một danh xưng. Bởi chúng sẽ mãi ở vị trí đó, vẫn là đặc trưng riêng của chúng, chứ chẳng phải của tôi. Và tôi, đắt giá bằng chính tôi, bằng chính bản thân của mình. Cái quan trọng là vẫn luôn để bản thân tự do và thoát ra những ràng buộc, mặc định và tìm cho mình một cái giá thích hợp nhất. Và ta, là kẻ “hãy chọn giá đúng” cho chính con người mình. 

Nhắc đến giá, trước hết là sự có mặt của những con số hữu hạn, một định lượng được gán cho một người, một vật. Chúng ta dường như nghĩ ít về giá trị thực của chúng và lấy con số làm trò chơi giao tiếp. Dù già hay trẻ, nam hay nữ, ta thường ít chú trọng vào đặc điểm bên ngoài, tính cách, màu sắc hay bản chất nằm ngoài con số, mà thường vận số như một cách để biết thêm thông tin về đối phương, về thế giới. “Cô ấy bao nhiêu tuổi, lương bao nhiêu, anh ta nhà mấy lầu, có bao nhiêu đứa con, hôm nay con làm bài được mấy điểm” thay vì là những câu hỏi “cô ấy cảm thấy sao về công việc của mình, nhà anh ta có rộng rãi, thoáng mát không, hôm nay con hài lòng với bản thân mình chứ”. Con số hấp dẫn sự tò mò và hiếu kì của con người. Bởi những con số được bật ra khỏi miệng, đều có thể được so sánh! Thế nhưng, sự so sánh nào cũng là khập khiễng. Chúng ta đang ở một thời đại mà căn bệnh so sánh đang được hoàn hành, và con số như chiếc thẻ căn cước để định danh con người. Bởi thế, chúng ta đắt giá bao nhiêu, liệu có thể trả lời gãy gọn bằng một con số? Bằng một món hời, bằng một gia tài của những vị tỉ phú? 

Một lần hỏi, một lần gắn cái đuôi “mấy, bao nhiêu” là một lần chúng ta đang cố định giá một thứ gì đó trong cuộc sống hằng ngày. Không chỉ vật chất, mà cả tinh thần cũng vậy. Để trả lời được câu hỏi “bạn đắt giá bao nhiêu”, âu cũng là một cách để thể hiện giá trị của chính mình. Nhưng khác biệt ở chỗ, ta là người tự tìm lấy cho mình một cái giá, chứ không thể chờ người cầm cây bút, dán một cái tag lời nói mà chỉ vẽ lên cuộc đời ta. “Đắt giá”, là cái đắt của một sự vật, là nâng nó lên một giá trị đủ và trọn vẹn, là cố tình làm đầy một thứ vốn không có giá, hay là nâng một sự rẻ bèo, tủn mủn lên một cái giá đắt đỏ? Thiết nghĩ, cuộc hành trình đi tìm cái giá của bản thân là hành trình chiêm nghiệm và thấu hiểu con người mình. Thế nên, xin được phép gán cho mình một cái giá bằng chính tôi. Tôi đắt như tôi, tôi ngang hàng với tôi, và tôi đắt giá chừng này tôi! Với tôi, đó là cái giá có sức nặng nhất của đời mình.

Tôi không định giá mình bằng một con số, tôi không cho mình bằng một thứ này, bằng một điều này vốn vô hình không thể xác định. Bởi nếu tôi gán cho mình một giá trị khác, nghĩa là tôi đang tự bóp chết đi cá tính của mình, làm mờ nhòe đi một “tôi” rất riêng và khác biệt. Có biết bao nhiêu vật dụng được rao bán đồng giá, biết bao người định giá họ bằng một phần thành quả mình đạt được, bằng đồng lương mà phải trả một cái giá đắt hơn, đổ mồ hôi sôi nước mắt để khẳng định giá trị của mình. Điều đó không sai, bởi thành quả mà chúng ta kiếm cũng là một cách để cho rằng chúng ta đắt giá bao nhiêu. Để có được giá trị, ta cũng phải trả một cái giá cắt cổ. Nhưng đôi khi, ta dễ vin vào đó, vin vào những giá trị vật chất mà quên đi giá trị tinh thần của mình.

Vì sao lại cùng một chai rượu, một nguyên liệu, một mùi hương mà lại có giá thành khác nhau? Phải chăng, là do thương hiệu đã được định sẵn ngay từ đầu? Có thể nói, gây dựng một thương hiệu riêng cho bản thân cũng là cách để sự đắt giá của mình có ý nghĩa. Ta đắt từ trong tâm, sau đấy là đắt ngoài ngoại hình. Và tôi, với sự trưởng thành của chính con người mình theo năm tháng, tôi nghiễm nhiên nâng cái giá của mình lên một vị trí khác. Tôi đắt hơn từng ngày, và tôi tiến lên bậc thang “thương mại” cuộc đời theo lối quảng bá riêng con người mình. Tự tạo giá trị, tự quảng bá hình ảnh, tại sao không?

Bởi thế, luôn không gắn cho mình bằng một con số, một vật, một danh xưng. Bởi chúng sẽ mãi ở vị trí đó, vẫn là đặc trưng riêng của chúng, chứ chẳng phải của tôi. Và tôi, đắt giá bằng chính tôi, bằng chính bản thân của mình. Cái quan trọng là vẫn luôn để bản thân tự do và thoát ra những ràng buộc, mặc định và tìm cho mình một cái giá thích hợp nhất. Và ta, là kẻ “hãy chọn giá đúng” cho chính con người mình.