'Alle vogels zijn al aan het nestelen, behalve ik en jij. Waar wachten we nog op?'

Deze zin was geschreven door een monnik. Hij schreef dit om te testen of zijn pen het deed.  1083

‘Maltho thi afrio lito’.

Oudste zin, het komt uit 6e eeuw. 'ik maak je vrij, halfvrije’

Lyriek gaat over emoties, en is vaak poëzie.

Dramatiek is een dialoog. Hierin doen mensen een gesprek na, zoals in Elckerlijck.

Minstens uit de dertiende eeuw. Het kan nog ouder zijn, maar dat weten we niet zeker.

Weten we door wie de tekst is geschreven, zo ja, wie?

Nee, dat is onbekend.

Op welke manier is deze tekst overgeleverd gebleven? Hoe komen wij aan de tekst?

Het verhaal is gebaseerd op een exemplaar uit rond 1487 en fragmenten van enkele oudere handgeschreven manuscripten. Het boekje uit 1487 is gedrukt.

Wat maakt deze tekst typisch voor de middeleeuwen?

Het heeft veel met religie te maken, het is een Karelroman en het is een verhaal om voorgedragen te worden (het rijmt).

Geef een korte samenvatting met de belangrijkste gebeurtenissen, personages, en lessen.

In het boek Karel ende Elegast moet Karel gaan stelen van god. Hij gaat naar buiten en komt Elegast tegen, een verbanneling. Hij had ooit iets kleins gestolen en is toen verbannen door de koning. Hij is echter altijd trouw gebleven. Ze gaan samen uit stelen en ze willen Eggerick beroven. Maar als ze hem aan het beroven zijn, horen ze dat hij de koning wil vermoorden met andere edelmannen op een feest. Ze bedenken een list en lokken hem in de val. Wanneer de samenzweerders binnenkomen op het feest, worden ze gefouilleerd en worden de wapens gevonden. Om hun schuld te bewijzen komt er een duel tussen Eggerick en Elegast. Eggerick bidt niet voor zijn duel, dus is het duidelijk dat hij verliest. Elegast wordt vergeven en de samenzweerders worden gestraft.

De les is dus dat je altijd trouw moet blijven aan god en aan je koning.

ca. 1257-1271

2. Weten we door wie de tekst is geschreven, zo ja, wie?

Ja, Willem die Madocke maecte. Waarschijnlijk was zijn echte naam Willem en zegt hij dat hij Madocke (een boek of tekst) had gemaakt.

3. Op welke manier is deze tekst overgeleverd gebleven? Hoe komen wij aan de tekst?

Het was een populair verhaal, met vijf handschriften.

4. Wat maakt deze tekst typisch voor de middeleeuwen?

Het is een stuk met veel kritiek op de overheid op een satirische manier. Het is een dierenverhaal origineel uit België in het Frans geschreven, maar dierenverhalen kwamen al uit het Latijn.

5. Geef een korte samenvatting met de belangrijkste gebeurtenissen, personages, en lessen.

Een paar van de belangrijkste karakters: Bruun de beer, Grimbeert de das, Cantaert de kip, Canteclaer de haan, Cuwaert de haas, Nobel de leeuw en koning, Reinaert de vos. Reinaert de vos moest voor gerecht komen omdat hij Isegrim de wolf verkrachte en kippen vermoorde. Eerst kwam Bruun, die in de val liep met honing. Toen kwam de kat die ook in de val trapte. Toen kwam Grimbeert, met wie Reinaert vrijwillig mee ging. Toen ging Reinaert vertellen dat Grimbeert, Bruun en de kat in een complot tegen de koning waren (wat helemaal niet waar was). Toen mocht Reinaert vrij weg lopen en ging hij meteen weg met Hermelien de vos.

uitgave in 1518

2. Weten we door wie de tekst is geschreven, zo ja, wie?

Nee, mogelijk 2 auteurs

3. Op welke manier is deze tekst overgeleverd gebleven? Hoe komen wij aan de tekst? 

het was gebaseerd op een verloren engelse gegane.

4. Wat maakt deze tekst typisch voor de middeleeuwen?

religieuze thema. 

5. Geef een korte samenvatting met de belangrijkste gebeurtenissen, personages, en middeleeuwse lessen.

Marieken boodschappen halen. Ze blijft te laat en gaat naar tante, maar moet weg. Ze komt de duivel tegen (moenen). Mariken vraagt om de kennis van de 7 vrije kunsten en alle talen. Ze moet haar naam veranderen (Emmeken). Gaan naar Antwerpen, naar de herberg de Gulden Boom. (duivels paradijs) 7 jaar zondig leven. Dan wil ze haar familie zien, als ze terug is is er een wagenspel (toneelspel) (de masscheroen: duivel in discussie met god) 

“Als je maar genoeg berouw hebt, word je vergeven door God". Mariken realiseert zich dat Moenen duivel is, waardoor ze van het grootste gebouw wordt gegooid, maar Maria redt haar. Oom van Mariken probeert iedere religieuze leider haar zonden te vergeven, maar niemand durft het aan. De paus - drie ringen om hals en armen die vallen als ze is vergeven 24 jaar in het klooster en de ringen vallen eraf - leeft daarna nog 2 jaar.

Deze tekst werd ongeveer geschreven in het jaar 1374.

2. Weten we door wie de tekst is geschreven, zo ja, wie?

Het is onbekend wie deze tekst heeft geschreven.

3. Op welke manier is deze tekst overgeleverd gebleven? Hoe komen wij aan de tekst?

De tekst is in één handschrift overgeleverd. Het is gevonden in de 19e eeuw.

4. Wat maakt deze tekst typisch voor de middeleeuwen?

In deze tekst komen veel middeleeuwse elementen voor. Het was een Mariadevotie en een exempel, wat veel gebruikt werd in de middeleeuwen. Religie speelt ook een grote rol in dit verhaal. 7 was een heilig getal en er wordt in het boek geschreven over de 7 goede en slechte jaren

5. Geef een korte samenvatting met de belangrijkste gebeurtenissen, personages, en lessen.

Beatrijs was een non. Ze was nog steeds geobsedeerd met haar jeugdliefde. Ze verliet ooit stiekem het klooster om naar hem toe te gaan. Ze hadden samen 7 jaar vol geluk en kinderen. Toen ze geen geld meer hadden, verliet hij haar. Beatrijs werd prostituee. Na de 7 slechte jaren besloot ze terug te keren naar haar klooster. Ze zag dat Maria haar werk al die tijd had overgenomen. 

Belangrijke personages: Beatrijs, Maria, haar geliefde

De lessen: Als je echt berouw toont, wordt je vergeven door Maria en God

eerste druk in  1492

2. Weten we door wie de tekst is geschreven, zo ja, wie?

nee, auteur is onbekend

3. Op welke manier is deze tekst overgeleverd gebleven? Hoe komen wij aan de tekst?

Het was erg bekend

4. Wat maakt deze tekst typisch voor de middeleeuwen?

gaat over christendom en heeft een moreel. 

5. Geef een korte samenvatting met de belangrijkste gebeurtenissen, personages, en lessen.

omdat God vindt dat mensen zondig leven moet elckerlijc (iedereen) een pelgrimstocht maken  naar de dood. Hij vraagt om hulp van zijn familie en vrienden, maar die zijn te bang. Zijn bezit kan niet naar de dood en alles wat hij mee kan nemen is zijn bamharigheid. Maar die is te zwak om mee te reizen. Maar de familielid van bamhartigheid, zelfkennis hielp elckerlijc met biechten, waardoor bamhartigheid met elckerlijc weer kan rijzen. Onderweg komen ze ook wijsheid en de 5 zintuigen tegen, maar als ze dan uiteindelijk bij de dood zijn kan alleen elckerlijc's bamhartigheid mee