Bezelyeler üzerinde yaptığı araştırmalar ile bugünkü kalıtım ilkelerini bulmuştur. Çalışmalarında elde ettiği sonuçları Bitki Melezleri ile çaprazlamalar adı altında yayınladı. Ancak o tarihlerde buluşları ilgi uyandırmadı.

Daha sonra başka bilim adamları Mendel’in çalışmalarına benzer çalışmalar yaparak aynı sonuçları elde ettiler.Bu sonuçları “Mendel Kanunları” adı altında topladılar.

Mendel’in çalışmalarında bezelyeleri seçmiş olması, ona avantaj sağlamıştır.

Çünkü;

Farklı karakterlere sahip iki homozigot genotipli bireylerin çaprazlanması ile oluşan bireyler birbirinin aynıdır.

2. Ayrılma Kanunu (Mendel’in II. Kanunu)

Melez bireyler kendi aralarında veya benzerleri ile çaprazlandığında elde edilen F1 dölünde ana-babadan almış oldukları özellik belli oranlarda ortaya çıkar.

3. Bağımsızlık Kanunu

İki veya daha fazla karaktere sahip farklı melezlerin çaprazlanmasıyla ana baba karakterleri yavrulara tesadüfe bağlı geçerler.

 
KAYNAKÇA: https://www.bilgicik.com/yazi/mendel-kanunlari-ve-caprazlamalar-konu-anlatimi/
http://www.biyolojidefteri.com/index.php/mendel-ilkeleri

Gen-Kromozom Teorisi:
Kalıtım mekanizmasını açıklayan ilk bilimsel çalışma Mendel tarafından gerçekleştirildi.
Mendel, çalışmalarını yaparken gen kavramını bilmiyordu.
Gen-kromozom teorisi,
Genlerin, kromozomlar üzerinde ve onlarla birlikte kalıtıldığı düşüncelerini ilk kez 1902 yılında Walter S. Sutton ve Theodor Boveri ortaya koymuştur.

Gen kromozom teorisi çalışmaları sonucu:

kavramları ortaya çıkmıştır.
Alel Gen: 

Dominant (Baskın) Gen: 

Resesif (Çekinik) Gen: 

Taş kömürü (Maden Kömürü)
Birinci jeolojik zamanda oluşmuş bazı arazilerdeki organik tortul kayadır. Kalori değeri yüksek olduğu için büyük bir kısmı demir-çelik endüstrisinde, geri kalanı ise Çatalağzı termik santralinde elektrik üretiminde kullanılmaktadır.
Taşkömürü yatakları Batı Karadeniz Bölümü’nde özellikle Zonguldak çevresinde ve Ereğli’den Amasra’ya kadar uzanan bir şerit içerisinde yer alır. Ülkemizdeki taşkömürü yatakları düzenli tabakalar halinde olmayıp küçük parçalara ayrılmıştır. Taşkömürünün bulunduğu damarlar bazen çalışılamayacak kadar incelmekte ve kesintiye uğramaktadır. Bu nedenle taşkömürünün çıkarılmasında zorluklar çekilir ve üretim düşüktür. Demir-çelik endüstrisinin ihtiyacını karşılayamadığından dolayı ithal edilir.

*Linyit
Üçüncü jeolojik zamanda oluşmuş ve kalorisi taşkömürüne göre daha az olan bir kömür türüdür. Türkiye’nin bir çok yerinde ve bol miktarda bulunduğu için önemli bir madendir. Kalorisi yüksek olan linyitler genellikle konutlarda yakıt olarak kullanılırken düşük kalorili olanları ise termik santrallerde kullanılmaktadır. Linyit yataklarımızdan en önemlileri Elbistan, Soma (Manisa), Tunçbilek, Seyitömer, Tavşanlı (Kütahya), Yatağan (Muğla) ve Çan (Çanakkale) dır.

*Petrol
Üçüncü jeolojik zamanda oluşmuş arizelerde tabakalar içerisinde boşluklarda bulunur. Ancak akıcı olduğu için yer altındaki boşlukları izleyerek zamanla yatak değiştirebilir. Bu yüzden diğer jeolojik zamanlarda oluşmuş bazı arazilerde de petrol bulunabilir. Ülkemizde üçüncü jeolojik zamanda oluşmuş arazi fazladır. Ancak yapılan araştırmalar ülkemizdeki petrolün çok derinlerde olduğunu ortaya koymuştur. Ülkemizde petrol ilk olarak 1940 yılında Raman Dağı’nda bulunmuştur.

Ülkemizde üretimin tamamına yakını Güneydoğu Anadolu Bölgesi‘nden karşılanır. Ham petrol üretimi 2005’de 2,2 milyon ton kadardır. Yurt dışından ithal ettiğimiz ham petrol ise 28 milyon tondur. Dolayısıyla ülkemizde petrol ihtiyacının ancak %14’ü karşılanabilmektedir. Ülkemizde tüketilen petrolün büyük bir kısmı Ortadoğu ülkelerinden ve Cezayir’den ithal edilmektedir.
Güneydoğu’dan çıkartılan petrol ile dışarıdan alınan petrolün işlendiği rafineriler şunlardır;
– Batman
– İpraş (İzmit)
– Ataş (Mersin)
– Aliağa (İzmir)
– Orta Anadolu (Kırıkkale)

Ham petrol, rafinerilere boru hatları ve tankerlerle taşınır. En önemli petrol boru hattı günümüzde yapımı tamamlanan ve faaliyete geçen Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) boru hattıdır. Bu hat sayesinde Azerbaycan ve Kazakistan petrolü Türkiye üzerinden taşınmakta ve dünya piyasasına ulaştırılmaktadır. Bu taşımacılıktan ülkemiz önemli gelir elde etmektedir.
Kerkük-Yumurtalık boru hattı ise Irak’ta yaşanan olumsuzluklar nedeniyle verimli bir şekilde kullanılamamaktadır.

*Doğalgaz
Yer altındaki boşluklarda petrolün üzerinde oluşan gaz karışımıdır. Çıkarıldıktan sonra boru hatlarıyla veya sıvılaştırılmış bir şekilde gemilerle taşınıp diğer ülkelere ulaştırılabilir. Tüketimi sonrasında çevre kirliliğine yol açmadığı için çok tercih edilen bir yakıttır. Kullanım alanları giderek yaygınlaşmaktadır. Başlıca doğalgaz yataklarımız Trakya-Hamitabat, Mardin ve Siirt’te bulunur. Doğalgaz rezervlerimiz çok yetersiz olduğu için uzun yıllardan beri Rusya’dan ithal edilmektedir.

Yenilenebilir Kaynaklar

*Su Gücü
Su gücüne hidroelektrik enerji denir. Ucuz, temiz ve yenilenebilir bir enerji kaynağıdır. Ülkemizde akarsuların gücünden yararlanılır. Yüksekten düşen ve hızla akan suların tribünleri çalıştırması sonucu elektrik üretilmektedir.

Ülkemiz yüksek ve engebeli olduğu için akarsularımızın çoğu dar ve derin vadilerden akar. Bu durum baraj yapımına elverişli şartlar oluşturur. Türkiye hidroelektrik potansiyel bakımından Avrupa’da Rusya ve Norveç’ten sonra 3. sırada yer almaktadır.
Hidroelektrik potansiyelimizin üçte biri Fırat Havzası’ndadır. Bunu, Dicle, Doğu Karadeniz, Çoruh ve Kızılırmak havzaları izler. Yüksek potansiyelimize karşın üretilen enerji miktarı azdır.

Önemli Barajlarımız
Fırat üzerinde; Keban, Karakaya, Atatürk
Kızılırmak üzerinde; Hirfanlı, Kesikköprü, Altınkaya
Sakarya üzerinde; Sarıyar, Gökçekaya
Gediz üzerinde; Demirköprü
Büyük menderes üzerinde; Kemer, Adıgüzel
Dicle üzerinde; Kralkızı, Devegeçidi

*Güneş Enerjisi
Yenilenebilir enerji kaynakları içerisinde en önemlisidir. Ülkemiz coğrafi konumu nedeniyle güneş enerjisi potansiyeli bakımından şanslı bir ülkedir. Bir çok bölgemizde güneşli gün sayısı ve güneşlenme süresi yeterli düzeydedir. Yıl içerisinde güneşlenme süresi en yüksek olan bölgelerimiz Güneydoğu Anadolu ve Akdeniz’dir, en az olan bölgemiz ise Karadeniz’dir. Ülkemizde genelde su ısıtılmasında kullanılan güneş enerjisi, teknolojik imkanların gelişmesine bağlı olarak yaygınlaşmaktadır ve zamanla bu enerji farklı alanlarda kullanılmaya başlanacaktır.

*Rüzgar Gücü
Rüzgar enerjisi hem ucuz hem de çevreyi kirletmeyen bir enerji kaynağıdır. Ülkemizde ilk ticari amaçlı rüzgar santrali 1998 yılında Çeşme (İzmir)’de kurulmuştur. Rüzgar santrallerinin kurulmasının pahalı bir yatırım olması en önemli sıkıntılardan biridir. Rüzgar enerjisi potansiyeli bakımından Ege, Marmara ve Doğu Akdeniz kıyıları zengin yerlerdir.

*Jeotermal Enerji
Yerin derinliklerinde ısınarak yüzeye çıkan sıcak su ve su buharından elde edilen enerjiye jeotermal enerji denir. Türkiye jeotermal enerji potansiyeli bakımından dünyanın zengin ülkeleri arasında yer alır. Ülkemizde jeotermal enerji ısıtma ve elektrik üretiminde kullanılmaktadır. Denizli-Sarayköy ve Aydın-Germencik’te enerji üretimi yapılmaktadır. Üretilen enerji miktarı kapasitenin çok altında kalmaktadır.

Normal kromozom sayısındaki artış ya da azalışa verilen isimdir. Bir veya birkaç kromozomun bölünme sırasında kayıp olması veya fazla olması sonucu oluşur. Eğer eksik ise ‘Monozomi’, fazla ise ‘Trizomi’ olarak adlandırılır.
   · Her ikisi de mayoz bölünme sırasında ayrılamama sonucu oluşur.

· Ayrılmama sıklığı büyük çoğunlukla anne yaşı ile ilgilidir. Babanın yaşı neredeyse hiç etkili bir faktör değildir. 

· Ayrılmama olayının mayoz bölünmede görülme sıklığı yaklaşık olarak; birinci evresinde 70%, ikinci evresinde 30% şeklindedir.
Ayrılamama olayı ilk defa Calvin Bridges tarafından 1913 yılında ‘sirke sineği’ canlısında  keşfedilmiştir
.
         Görülme şekli bakımından Anöploidi 3 ana başlıkta incelenir.

1. Monozomi 

Monozomi anneden veya babadan gelmesi gereken 2 kromozomdan birinin kayıp olması nedeni ile görülür. Otozomal veya gonozomal olarak görülebilir. 

En bilinen örneklerinden biri 15. Kromozomun eksik olması sebebiyle ortaya çıkan Angelman Sendromu ve gonozomal kromozomlardan birinin eksik gelmesi ile ortaya çıkan Turner Sendromu’dur. Angelman Sendromu 15. kromozomda bulunan UBE3A geninde görülen problem sonucu ortaya çıkar. Bu sendromda genellikle anneden gelen 15. kromozom kayıp ya da hasarlıdır. Yavru normal yaşayabilir ancak yüksek oranda zekâ gerilikleri ve tipik olarak sürekli gülümseme ve kahkahalar görülür. Daha sonra yaş ilerledikçe gülümseme ve kahkahada azalma görülebilir. Turner sendromlu bireyler ise dişidir (X0) ve bu sendrom eksik olarak gelen kromozomları yüzünden ortaya çıkan problemleri kapsar. Turner Dişi bireylerin eşey organları ve eşey hücreleri gelişmediği için kısırdırlar. Bu nedenle adet görmeme (Amenore) durumu görülür. Boyları daha kısadır ve göğüs kafesleri küçük, meme uçları biraz daha geniştir. Hastalığın adı ilk defa 1940’lı yıllarda adını tanımlayan Henry Turner’den gelmektedir.
2. Triploidi

Tüm kromozomların 3 ya da 4’lü gruplar halinde bulunması ile oluşur. Mayoz bölünmedeki ayrılmadan kaynaklanmaz. Farklı işlemlerden biri nedeni ile oluşur. Örneğin; 

· Bir yumurta hücresine 2 sperm girebilir (dispermi)

Dispermi ile oluşan üçlü kromozom setinin ikisi baba (paternal) kökenli olur. Triploidi nedeni olarak dispermi olayının görülme sıklığı yaklaşık olarak 66% şeklindedir. Ayrıca Triploidi insanda kendiliğinden düşük oranlarında 17% oranı ile en sık görülen kromozomal anormalliklerden birisidir. (Triploid zigotların sadece 1/1000’i canlı doğar)

3. Trizomi

Trizomi, diploit sağlıklı canlılarda 2 olması gereken kromozom çiftlerinin 3 tane olması sonucu oluşan rahatsızlıktır. En çok bilinen şekli 21. Kromozom trizomisi olan Down Sendromu’dur. 2 şekilde görülür.

a. Tam Trizomi 

Tam Trizomi dişi üreme hücreleri olan yumurtaların ya da erkek üreme hücreleri olan spermlerin gametogenez evresindeki hücre bölünmesi sırasında (mayoz 1 veya 2 de görülebilir) ayrılmaması sonucu görülür. 

Bu sperm ya da yumurta normalde 23 olması gereken kromozom sayısının 22 veya 24 olması ile (2n+1, 2n-1) sonuçlanır. Fertilizasyon sonrası gelişen fetüs, 46 yerine 45 veya 47 kromozomlu olur. 

b. Yarı (Mozaik) Trizomi

Yarı Trizomi’de fazla olan kromozom diğer kromozomlardan birine tutunmuş durumda ya da aynı kromozomdan iki kopya bulunur. Fazla kromozom canlının sadece bazı hücrelerinde görülür. Diğer hücreler 46 kromozomdur.

Trizomi türleri insanda bütün kromozomlarda oluşabilir. Ancak bu genellikle düşükle sonuçlanan doğumların olmasına neden olur. Örneğin, insanın 16. kromozomunda meydana gelen Trizomi durumu insanda en çok oluşan şekli olmasına rağmen bu anomaliye sahip bebekler 1%’in altında doğum oranına sahiptir. Genelde düşükler ilk 3 ay içinde gerçekleşir.

İnsanda en çok karşılaşılan Trizomi türleri;

· Trizomi 21 (Down Sendromu)

· Trizomi 18 (Edward’s Sendromu)

· Trizomi 13 (Patau Sendromu)

· Trizomi 12 (Kronik Lenfosit Lösemi Belirteci)

· Trizomi 9 

· Trizomi 8 (Warkany Sendromu 2)

Ve ayrıca gonozomal Trizomi bozuklukları olarak;

· XXX – Süper Dişi (Triple X Sendromu)

· XXY – Klinefelter Sendromu

· XYY – Jacob’s Sendromu (Süper Erkek Sendromu)

Down sendromu mayoz bölünme sırasında ayrılmama sonucu 21. kromozomun 3 tane olması durumudur. Araştırmalarda kesin bir etmen bulunamamış ve bilinen tek sebebi annenin yaşı olarak gösterilmiştir. 35 yaş üzeri annelerde risk fazladır ancak doğumların çoğunun gençlik dönemlerinde olması sebebiyle down sendromlu bireylerin yaklaşık 80%’i genç anneler tarafından doğurulan çocuklardır. Ortalama 1/800 oranında görülür ancak anne yaşı 40 civarında iken 1/100, 45 yaş civarında 1/50 oranında görülmektedir. Hayatta kalma yaşları normal toplumun yaklaşık yarısı olsa da erişkin yaşlara kadar yaşayan birçok birey vardır. 

Bu hastalık ilk defa 1866 yılında İngiliz hekim John Langdon Down tarafından tanımlanmış, 1959’da ilk defa sebebinin 21. kromozomun 3 tane olması olduğunu Jerome Lejeune göstermiştir.

Down sendromlu bireyler benzer yüz şekline, çekik gözlere, kısa parmaklar ve kalın enseye sahiptir. Genel kanının aksine zihinleri gelişebilir, sadece normal insanlara göre geriden gelmektedir. Onun haricinde içlerinden sanatçılar, ressamlar, müzisyenler gibi birçok yetenekli birey gözlenmiştir. 

Edward’s sendromu yaklaşık 3/10000 bireyde görülür. Kızlarda görülme oranı erkeklere göre 3 kat daha fazladır. Bu bireylerde tipik olarak düşük kulaklar, baş çevresi ölçümlerinin kısa olması (mikrosefali) ve çenenin normalden küçük olması (mikrognati) görülür. Ayrıca yapılan araştırmada bu anormalliğe sahip olan bireylerin yaklaşık 90%’ından fazlasında çeşitli kalp rahatsızlıkları görülür. Bu durumda doğan bebeklerin neredeyse 80%’i doğumun ilk haftasında, kalanların çoğunluğu da ilk yılında hayatını kaybeder. Yaşayan bireyler de ciddi düzeyde zekâ gerilikleri görülür. 

Patau Sendromu 13. kromozomda meydana gelen anormal durum sonucu oluşur. Bu bireylerin büyük çoğunluğu daha doğmadan anne karnında düşük veya erken doğum sonucu ölürler. Hayatta kalan bireylerin de yine birçoğu doğumdan sonraki ilk 4 ay içinde hayatını kaybeder. Görülme sıklığı 1/15000’dir ve bu sıklık annenin yaşı ilerledikçe daha da artar. En bilinen özellikleri beynin ön kısmında ve yüzün orta kısımlarında meydana gelen bozulmalardır. Bu bireylerde Holoprozonsefali yani beynin iki yarımküresinin tam ayrılamaması ve damak-ağız çevresinde yarıklar gözlenir. 

Süper dişi olarak da adlandırılan bu bireylerde uzun boy dışında farklı bir fenotip gözlenmez. Bu dişiler ergenlik dönemine kadar hızlı bir şekilde boy atarlar. Bunun yanında çeşitli motor nöron becerilerinde gerilik, konuşma güçlüğü, üreme organlarında gelişimsel bozukluklar görülür. Görülme sıklığı 1/1800 dür.

Klinefelter sendromuna sahip bireylerde X kromozomu sayısı normalden 1 fazladır. Bu sendroma sahip erkek bireyler neredeyse normal bireylerle aynıdır ve hatta bu anormallik erişkin yaşa kadar fark edilememektedir. Bu bireylerde testislerin küçük olması sebebiyle cinsiyet hormonu olan testosteron hormonu miktarı azdır. Bazı bireylerde az sperm üretilirken bazı bireylerde hiç üretilmez. Bazı çocuklarda konuşma ve öğrenme problemleri görülür. Boyları ortalama bireylerden biraz daha uzundur. Bebeklik çağlarında motor nöronlarında zayıflıklar görülür (oturma, yürüme olaylarında gecikmeler ve zorlanmalar görülür.). Görülme sıklığı 1/700’dür. Gelişen teknoloji ve bazı yöntemler sayesinde bu bireyler de çocuk sahibi olabilmektedirler.

Süper erkek olarak da bilinen bu bireylerde fazladan bir Y kromozomu vardır. Bu bireylerde normalden uzun kollar dışında farklı fenotipik özellik fazla gözlenmez. Bu bireyler ortalama boydaki erkeklerden yaklaşık 7cm daha uzundur. Bu bireylerde testosteron seviyeleri ve üreme sağlıkları genellikle normaldir ve çocuk sahibi olabilirler. Bu hastalarda konuşma ve öğrenme bozuklukları, motor nöron aktivitelerinde yavaşlık görülebilir. Ayrıca bu bireylerde çeşitli psikolojik rahatsızlıklar da ortaya çıkabilir. Amerika’da yapılan bir araştırmaya göre Jacob’s sendromuna sahip bireyler tüm suçluların yaklaşık olarak 1/25’ini oluştururlar. Görülme sıklıkları 1/800’dür. Ayrıca bu sendrom ELCIE-VERACITY testleri ile yüksek doğrulukta test edilebilmektedir.

Hayvanlarda klonlama, tedaviye yönelik kopyalama bir canlı konumuna sahip olan embriyoların kullanılması nedeniyle etik ve moral açıdan tartışmalara yol açmaktadır. Embriyonik kök hücrelerden yumurta elde edilebilmesi konusundaki son gelişmeler bu tartışmaları azaltabilir, ancak tamamen önleyemeyeceği de bir gerçektir.

✔Bakteriler yaklaşık olarak 18-24 dakikada bir bölünerek çoğalırlar. Fakat bu çoğalma artışı ile zamanla belirli bir sayıya ulaştıklarında meydana gelen atık maddeler onların üremelerini durdurur. Bu durumda sayılarında azalma görülür.

✔Hayvan popülasyonunda da yoğunluk arttıkça bireylerin üretkenliklerinde azalma görülür. Popülasyon yoğunluğunun etkisiyle görülen kısırlık, düşükler, ölü doğum, aşırı saldırgan davranışlar buna örnektir. 

✔Bitkilerde de belli bir alana çok sayıda tohum ekildiğinde yoğun bir çimlenme gerçekleşir. Oluşan genç fideler; su, ışık, mineral vb. için rekabete girer ve fidelerin çoğu ölür. Rekabet devam ettiği sürece popülasyon yoğunluğu azalır.

▪http://www.biyolojisitesi.net/uniteler/komunite-ve-populasyon-ekolojisi/populasyondaki-asiri-buyumenin-sonuclari.html

▪http://www.biyolojidersnotlari.com/populasyon-ekolojisi-ders-notlari.html

▪https://www.forumlordim.org/biyoloji/149138-populasyondaki-asiri-buyumenin-olasi-sonuclari.html

▪https://eodev.com/gorev/5856992

Bu duruma ayrılmama olayı adı verilir. Bu durumu şekil üzerinde gösterelim:

Ayrılmama olayı hem gonozomlarda hem de otozomlarda görülebilir.
a. Otozomal ayrılmama: Annenin otozomlarında ayrılmama ile fazladan 13. kromozoma sahip olan bireylerde Patau (Patu) sendromu; fazladan 18. kromozoma sahip olan bireylerde Edwards (Edvırds) sendromu ve fazladan 21. kromozoma sahip bireylerde Down sendromu meydana gelir. Bu durumlardan en sık rastlananı Down sendromu (mongolizm)dir. Down sendromuna sahip bireyler 47 kromozomludur. Bu bireyler gözlerinin çekik olması ve yuvarlak yüz hatlarıyla Moğol ırkına benzerlik gösterir. Genellikle doğuştan gelen kalp bozukluklarına ve zeka geriliğine sahiptirler; dilleri büyüktür, hastalıklara karşı dirençleri azdır. Down sendromlu erkek bireylerin hemen hemen hepsi ve dişilerin yarısı, eşeysel olarak gelişmemiş olup kısırdırlar. Bu bireyler, 30-35 yaşlarına kadar yaşayabilirler. Down sendromunun nedeninin tam olarak kesinlik kazanmamasına karşın annenin yaşı ya da aldığı hormon tedavisiyle ilgili olduğu düşünülmektedir.
b. Gonozomal ayrılmama: Eşey kromozomları olan X ve Y kromozomlarında görülen ayrılmama olayları sonucu iki gonozoma da sahip gametlerle hiç gonozom taşımayan gametler meydana gelmektedir. Gonozom ayrılmaması hem dişi hem de erkek bireylerdeki gamet üretimi esnasında gözlenebilir. Dişilerde gonozomal ayrılmama sonucu oluşan yumurta, sağlıklı spermle döllenirse süper dişi, Klinefelter erkek, Turner dişi bireyler oluşabilir. 45 kromozomlu erkek bireyler ise doğmadan ölürler.
Süper dişi sendromu: İki gonozom taşıyan bir yumurtanın X kromozomu taşıyan normal bir spermle döllenmesi sonucu 
47 (44 + XXX) kromozomlu dişiler meydana gelir. Normal bir görünüme sahip olan süper dişi, genelde doğurgan değildir. Süper dişi sendromlu dişilerde normal bireylere göre iki kat daha fazla zekâ geriliği görülürken çoğu fazladan X kromozomu taşıdığının farkında değildir.

Klinefelter erkek sendromu: X kromozomlarının ayrılmaması sonucu oluşan 23 kromozomlu yumurta ile Y kromozomu taşıyan normal bir spermin döllenmesi sonucu 47 (44+XXY) kromozomlu erkekler oluşur. Bu erkekler uzun boylu, uzun kollu ve bacaklı, kas yapısı zayıf, çoğu zaman dişilerdeki gibi göğüsleri bulunan, eşey organları normalin yarısı boyutlarında olan, ince sesli, kısır ve zekâ geriliği olan bireylerdir.

Turner sendromu: Gonozom taşımayan bir yumurtanın (22+0), X kromozomu bulunduran normal bir spermle döllenmesi sonucu 45 (44+X0) kromozomlu dişiler meydana gelir. Dişi görünümündeki bu bireylerin boyunlarının çevresinde kalın deri kıvrımları bulunur. Normalden daha küçük yapılı ve kısa boylu, kısa ve küt parmaklı, normal şekilde eşeysel olgunluğa ulaşamayan dişilerdir. Bu dişilerin zekâ düzeyleri genellikle normaldir. 
Yaşamsal öneme sahip bazı genler X kromozomu üzerinde taşınmaktadır. Bu nedenle gonozom taşımayan bir yumurta ile Y kromozomu taşıyan normal bir spermin döllenmesi sonucu oluşan 45 (44+Y0) kromozomlu bireyler yaşayamazlar. Ayrılmama olayı mayoz bölünmenin birinci bölümünde gerçekleşebileceği gibi ikinci bölümünde de gerçekleşebilir. Spermatogenez sırasında mayoz II’de kardeş kromatitlerde ayrılmama meydana gelirse 22+YY kromozomlu spermler oluşur. Bu spermlerin normal bir yumurta ile döllenmesi sonucu 47 (44+XYY) kromozomlu erkek birey meydana gelir. Bunlar uzun boylu, suç işlemeye eğilimli olduğu varsayılan ve normalden daha düşük zekâlı bireylerdir.

 Tuzlu sularda yaşayan canlılar; balina, yengeç, yunus, midye, ıstakoz, ahtapot, balık türleri, bitki çeşitleri, su yosunları ve deniz sarmaşıkları gibi canlılardır.

§ Bitmeyen bir enerji kaynağıdır. Büyük iklim değişiklikleri olmadığı sürece,  Rüzgar enerjisinin kaynağının tükenmesi mümkün değildir.

§ Düşük maliyetlidir.  Rüzgar enerjisi, diğer enerji kaynaklarına göre oldukça düşük bir maliyete sahiptir. 

§  Rüzgar  enerjisi üretmek için güneş enerjisi santralleri gibi geniş bir yere sahip olmak gerekmiyor. Dolayısıyla küçük  bir alandan yüksek verim elde etmek rüzgar enerjisiyle mümkün olabilmekte. Nitekim güneş santrallerinin 1 MW enerji üretmek için 20000 hektar yer kaplamaları gerekiyor ancak tek bir  rüzgar  türbini bu enerjiyi kendi başına üretebiliyor.

§ Rüzgar  türbinlerinin  bakımı düzenli bir şekilde yapıldığında 25-30 yıl kullanılabilir.

§ Hava kirliliği yapmaz.

§ Günün her saati elektrik üretebilirler.

     RÜZGAR ENERJİSİNİN OLUMSUZ                            

                           YÖNLERİ                 

§ Rüzgar türbinlerini kurmak için rüzgarın nereden,  kaç şiddetinde, ne kadar estiği hesaplandıktan sonra kurulmalıdır.  Bu da uzun süren bir ölçümdür.

§ Rüzgar türbinlerin çok gürültü yaptığı için  yerleşim yerlerinden uzağa kurulmalıdır.  

§ Rüzgar santrallerinin kurulacağı yerin göçmen kuşların geçeceği yerlere kurulması onların ölümüne sebep oluyor.

§ Rüzgar santralleri bazen iklim değişikliklerine sebep olabiliyor.

 
KAYNAKÇA:

 

 

 
Biyolojik savaş ajanları nelerdir?

 

1. TİFO

Tifo basili ile kirlenmiş su ve yiyeceklerle bulaşan, şiddetli baş ağrısı ile seyreden sistemik bir hastalıktır. İştahsızlık, düşmeyen ateş, halsizlik, bradikardi, gövdede pembe lekeler, kuru öksürük, ishal veya kabızlık görülür. Lağım fareleri ve karasineklerden yayılır.

 2.KOLERA
Kolera, Vibrio cholerae isimli bakterinin neden olduğu bağırsak enfeksiyonuna bağlı olan,akut ve şiddetli ishal
ile seyreden bir hastalıktır.Kolera genellikle bakterinin
bulaşmış olduğu deniz ürünleri,yiyecekler ve içme suyu
ile vücuda bulaşır.

 
3.VİRAL HEPATİT A
Hastalık çoğunlukla dışkı ile kirlenmiş, hastalık etkeni
içeren su ve gıda tüketiminden kaynaklanır. Yemek
hazırlayan ve gıda sektöründe çalışan kişilerin temizlik önlemlerine dikkat etmemesi, kanalizasyon suları ile
kirlenmiş besinlerin çiğ ya da az pişmiş olarak yenilmesi en sık bulaşma yollarıdır.

 
 4.ŞARBON
Şarbon, sporla çoğalan bir bakteri olan Bacillus
anthracis'in neden olduğu nadir fakat ciddi bir hastalıktır.Bu tehlikeli hastalık, hasta hayvanlarla doğrudan veya dolaylı temas yoluyla insanlara da bulaşabilir.Şarbona neden olan bakteriler vücuda genellikle derideki bir yaradan girer. Ayrıca, şarbonlu etleri yiyerek veya sporları soluyarak da bu hastalığa yakalanabilirsiniz.

 
5.KUDUZ
Rabies ya da Lyssa olarak da bilinen kuduz, hayvanlarda olan ve insanlara geçebilen bir çeşit virüs hastalığıdır.Bu virüs, başta merkezi sinir sistemini etkileyerek, beyne kadar ulaşarak, beyni iltihaplandırır. Başta köpekler olmak üzere, birçok evcil ve vahşi hayvanda görülebilmektedir.Kuduza vahşi yaşamda genellikle; kurt, tilki, domuz, çakal, ayı, sırtlan gibi hayvanlarda rastlanılmaktadır. Kuduz virüsünü taşıyan bir hayvan; başka bir hayvanı veya bir insanı yaraladığında veya ısırdığında o canlıyı da enfekte  etmiş olur. Virüs, bazı durumlarda salya ile de bulaşmaktadır.Kuduz virüsü, hızlı yayılan bir virüstür. Erken evrede müdahale edilmezse, kişi yaşamını yitirebilir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  KAYNAKLAR

• https://www.ttb.org.tr/eweb/savas/7.html

• https://www.acibadem.com.tr/ilgi-alani/kolera/

• https://okanhastanesi.com.tr/kuduz-virusu-nedir

• https://tr.wikipedia.org/wiki/Biyolojik_sava%C5%9F

• https://www.medicalpark.com.tr/sarbon/hg-2125

• https://asi.saglik.gov.tr/liste/3-hepatit-a-hastal%C4%B1%C4%9F%C4%B1-nedir.html

 

Temelde moleküler biyolojiyle doğan bu teknolojiyle, hiç bilinmeyen pek çok konu aydınlatılmıştır. Netice de moleküler biyoloji ve genetik mühendisliği karşılıklı olarak birbirlerini geliştirmektedirler.

Genetik mühendisliğinin uygulama alanlarının başında endüstri gelmektedir. Çeşitli endüstriyel ürünlerin (ilaç, besin vb.) istenilen nitelikte ve miktarda eldesi için yapılan çalışmalar bu teknolojinin daha da gelişmesine neden olmuştur. Tıpta özellikle kalıtsal hastalıklarının tanısının yapılmasında, tarım ve hayvancılıkta istenilen özelliklerdeki ürünlerin eldesinde, çevre kirliliğin önlenmesi, madencilik vb. gibi pek çok alanda yine genetik mühendisliği kullanılmaktadır.
Bugün, genetik mühendisliğinin bitki ve hayvanlarda uygulanmasıyla daha iyi ve sağlıklı yiyecekler, daha güvenli temiz bir çevre ve sağlık alanındaki gelişmeler insanlara sunulmuştur. Günümüzde büyük bir hızla gelişen bu teknoloji, özellikle gelişmiş ülkelerde bir yarış halini almıştır. Hemen hemen tüm çevreler 21. yüzyılın "biyoloji çağı" olacağı görüşünü, büyük ölçüde moleküler düzeyde ve biyoteknolojide genetik mühendisliği tekniklerinin gelişmeleriyle ilişkilendirmektedir.

Genetik mühendisliğinin tıptaki uygulama alanları:

1- Çiçek Tablası : Çiçeğin üreme organlarını taşır. Üremeye doğrudan katılmaz.
2- Çiçek Sapı : Çiçeklerin üzerinde toplandığı kısım ve çiçeği toprağa bağlayan kısımdır.
3- Çanak Yaprak : Çiçeğin dışında yer alan, çoğunlukla yeşil renkte olan ve tomurcuk halindeyken iç kısımdaki organ korumakla görevlidir. Bazı bitkilerde fotosentez yapabilir. Üremede görevi yoktur.
4- Taç Yaprak : Genellikle renkli ve kokulu tek veya birkaç sıralı yapraklardır. Arıları ve diğer tozlaştırıcıları kendine çeker, tozlaşmaya yardımcı olur. Ayrıca iç kısımdaki yapıları da korur.
5- Erkek Organ : Erkek gametlerin oluştuğu kısımdır. Sapçık ve başçık olmak üzere iki kısımdan oluşur. Başçık polenlerin olduğu kısımdır. Polen keseleri burada bulunur. Polen keseleri polenleri üretir.
6- Dişi Organ : Çiçeğin içte kalan son kısmıdır. Bir çiçekte bir veya daha fazla bulunabilir. Dişi gametlerin oluştuğu kısımdır. Üç kısımdan oluşur. Dişi organın iç kısmında bulunan genişlemiş yapı yumurtalıktır. Yumurtalığın tepeciğe kadar uzanan boyun kısmı dişicik borusudur. Polen tüpü burada gelişir. Dişicik borusunun üstünde bulunan, polenlerin tutunduğu ve çimlendiği nemli, yapışkan kısım tepeciktir.
- Erkek Gamet Oluşumu : Başçık teka denen iki kısımdan oluşur. Her tekada 2 polen kesesi yani her başçıkda 4 polen kesesi vardır. Bu keseler içinde oluşan mikrosporların gelişmesiyle polenler oluşur. Bir polen tanesi vejetatif ve generatif çekirdek olmak üzere iki çekirdek içerir. Bunlardan vejetatif çekirdeğin görevi polen tüpünü oluşturmaktır.  Generatif çekirdeğin görevi ise polen tüpü içerisinde bölünerek spemleri oluşturmaktır.
- Dişi Gamet Oluşumu : Yumurtalık içindeki makrospor 3 kez art arda mitoz bölünme geçirerek 8 hücreli embriyo kesesi oluşturur.
TOZLAŞMA
Tozlaşma yada polenleşme, bitkinin erkek organında üretilen polenlerin çeşitli sebeplerle dişi organın tepecik kısmına yapışması olayına denir. Böylece tepeciğe yapışan polenler, dişicik borusundan yumurtalığa iner ve döllenme meydana gelir. BU döllenme sonucu bitkinin çoğalması için gerekli tohumlar oluşur. Döllenmiş yumurtaya zigot denir. Zigot gelişerek embriyoyu oluşturur. Bu polenlerin dişicik borusuna taşınması rüzgar, su ve böceklerle olabilir. Tozlaşma eğer aynı çiçeğin dişi ve erkek organları arasında gerçekleşiyorsa "kendine tozlaşma" ya da iki ayrı çiçeğin arasında gerçekleşiyorsa "çapraz tozlaşma" denir.
Rüzgarla Tozlaşma : Çiçek tozları genellikle çapı 0,05 mm'yi geçmeyen, gözle görülemeyecek kadar ufak taneciklerdir. Bu nedenle bazı bitkiler çiçek­ tozlarının kendi türünden başka bitkilere aktarılmasında rüzgarlardan yararlanır.
Hayvanlarla Tozlaşma : Pek çok bitki çiçek tozlarının aktarılmasında hayvanları kullanır. Tozlaşmada rol oynayan hayvanların başında arılar gelir. Çiçekten çiçeğe dolaşarak bal özü arayan arılar bir çiçeğin erkek organlarından kanat ve ayakları­na bulaşan çiçek tozlarını, daha sonra konduk­ları başka bir çiçeğin dişi organının tepeciğine bırakırlar.
DÖLLENME
Tozlaşma gerçekleştikten sonra polen tanesi, tepeciğin nemini emer ve çimlenerek polen tüpünü meydana getirir. Polen tüpü, sinerjitlerin oluşturduğu kimyasal sinyallerin etkisiyle dişicik borusunun içinde embriyo kesesine doğru bir hortum şeklinde büyür. Generatif hücre mitoz bölünme geçirerek haploit (n) iki sperm hücresi oluşur. Daha sonra polen tüpünün ucu, tohum taslağının mikropil denilen açıklığına ulaştığında erir ve tüpteki iki sperm hücresi embriyo kesesine girer. Embriyo kesesinde çift döllenme meydana gelir. 

I. Döllenme : Spermlerden (n) bir tanesinin yumurta hücresi dölleyerek zigotu (2n) oluşturmasıdır. Zigot mitoz bölünmelerle bitki embriyosu (2n) ve çeneği (2n) meydana getirir. 

II. Döllenme : İkinci sperm (n) çekirdeği ise embriyo kesesinin merkezinde yer alan iki polar çekirdekle (n+n) birleşerek triploit (3n) endosperm çekirdeğini oluşturur. Endosperm, tohumda embriyo için depolanmış besin kaynağıdır. Embriyo kesesinde bulunan sinerjit ve antipot adı verilen hücreler döllenmelere katılmazlar. Bu hücreler döllenmeye yardımcı olurlar. Mesela sinerjitler polen tüpünün mikropile doğru boru şeklinde uzamasını sağlayan cezbedici kimyasallar salgılar ve döllenme esnasında besin olarak kullanılırlar.

Seyahat olanaklarının giderek artmasıyla birlikte fosil yakıtların tüketiminde yükseliş ortaya çıkmıştır. Kara ulaşımı da olsa su ya da hava ulaşımı da olsa aynı yakıtların kullanımı söz konusudur. Fosil yakıtlar, hava ve su kirliliğinde büyük bir rol oynuyorlar. Bu durum da sera gazı salınımının artmasına sebep oluyorlar. Bu gazların özelliği, ısıyı atmosfer içerisine tutmaları ve küresel ölçekte sıcaklıkların artmasına sebep olmalarıdır.
2. Sanayileşme

Dünya genelinde tarıma dayalı ekonomilerde hızlı bir düşüş yaşanıyor. Endüstrileşmenin hızla ve plansız bir şekilde gerçekleştirilmesi karbon emisyonunda korkutucu bir yükselişle paralel niteliktedir. Örneğin günümüzün en güçlü ekonomilerinden biri olan Çin’in sanayiye dayalı karbon salınımında 2000 – 2016 yılları arasında %190 gibi bir artış meydana gelmiştir. Bu rakam Hindistan için de %135 olarak tespit edilmiştir.
3. Ağaç Kesimi
Gezegenimizin yeşil alanları yakacak odun elde etmek, çiftçiliğe uygun arazı yaratmak ya da konut ve sanayi tesisleri inşa etmek için yok ediliyor. Ağaçların ekolojiye en büyü katkısı havayı temizlemeleridir. Yeşil alanların hızla yok edilmesi hava kirliliğine karşı daha savunmasız hale gelmemize sebep oluyor.
4. Hayvancılık
Hayvancılığın küresel ısınmaya hız kazandırmasının sebepleri arasında hayvanların beslenmesi için yeşil alanların yok edilmesi dışında, hayvanların ürettiği atıklar da gösterilebilir. Endüstriyel hayvancılık amaçlı kullanılan ilaç ve kimyasalları da hesaba katarsak sonuç daha vahim bir hal alıyor.
5. Endüstriyel Çiftçilik
Organik tarım yerine tercih edilen endüstriyel tarım, daha kârlı ve kolay bir tarz olarak benimseniyor ve gezegende yarattığı tahribat görmezden geliniyor. Çevreye verdiği zarara ek olarak insan sağlığını doğrudan etkileyen ilaçlı besinlerin tüketimi de ekstra bir zarar.
6. Tüketim Çılgınlığı
Her gün yeni bir ürün piyasaya sürülüyor ve sürekli daha çok satın alması için insanlar teşvik ediliyor. Bu ürünlerin sadece üretimi esnasında harcanan kaynaklar, toplam sera gazı emisyonunun %60’ını oluşturuyor. Yeni bir ürün satışa sunulduğunda eskilerinin atık haline gelmesi de etkiyi çoğaltıyor.
KÜRESEL ISINMANIN ÇEVREYE ETKİLERİ

Paris Antlaşması’na göre, dünyanın ortalama ısısı en fazla 2 °C olmalıdır. Küresel ısınma iklim değişikliğine yol açtığı için ;

Kuzey Amerika'da kum fırtınaları tarımı yok edecek. Deniz seviyeleri yükselecek. Peru'da 10 milyon kişi su sıkıntısı çekecek. Mercan kayalıkları yok olacak. Gezegendeki canlı türlerinin yüzde 30'u yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalacak.

Deniz seviyesi ortalaması 70 metre olacak. Dünya'nın yiyecek stokları tükenecek.

Yüz milyonlarca insan uygun iklim koşullarında yaşamak umuduyla göç yollarına düşecek.

Bazı bitkilerin toprak altında bulunan ve besin depolayan şişkin gövdelerine yumru denir. Yumrularda birden fazla göz adı verilen kısım vardır. Her bir gözde oluşan sürgünlerden de yeni bir bitki gelişir. Böylece vejetatif üreme gerçekleşir. Patates ve yer elması gibi bitkilerin yumru gövdeleri üzerindeki gözlerden gelişen sürgünler, yeni bitkileri oluşturur.

Soğanlar toprak altı yassı gövde olarak tanımlanır. Bitki, toprak altında yeni soğanlar üretir. Bu soğanlar birbirlerinden ayrı ayrı köklenerek bitkinin toprak üstü kısımlarını üretirler. Böylece vejetatif üreme gerçekleşir. Soğan, sarımsak ve lale gibi bitkiler soğanla üreyebilirler. Soğanla üreyen bitkilerin bir kısmı tohum oluşturarak eşeyli üremeyle de çoğalabilir.

Bir toprak altı gövde çeşidi olan rizomla bazı bitkiler eşeysiz çoğalabilir. Bitki toprak altında yeni rizomlar üretir. Rizom uygun ortam koşullarında yeni bir bitki oluşturur. Rizomlarda bulunan göz adı verilen kısımlardan da birer bitki meydana gelebilir. Ayrık otu ve zencefil gibi bitkilerin rizomları üzerindeki üreme gözlerinden yeni bitkiler meydana gelir.

Çilek gibi bitkilerde stolon denilen sürünücü gövdeler, toprak üstünde bitkinin geniş alana yayılmasını sağlar. Yayılan sürünücü gövdeler, toprakla temas ederek yeni kökler oluşturur. Sürünücü gövde üzerindeki üreme gözlerinden kalıtsal olarak aynı yavru bitkiler meydana gelir.

Daldırma yöntemiyle üreme, kök gelişimi uzun süren bitkilerde uygulanır. Bitkinin toprağa yakın kısmından çıkan dalı bitkiden ayrılmadan bükülerek ucu dışarıda, hava ve ışık alacak şekilde toprağa gömülür. Gömülen dal, köklendiği zaman ana bitkiden ayrılarak yeni bir bitki elde edilir. Portakal, mandalina, böğürtlen, asma ve fındık gibi bitki türleri bu yöntemle çoğaltılabilir.

Bitkilerin kök, gövde ve yaprak gibi kısımlarından alınan bitki parçalarına çelik adı verilir. Çeliklerin başka uygun bir yerde köklendirilerek yeni bir bitkinin elde edilmesine çelikle üreme denir. Çelikle üremede birim alanda çok sayıda ve kısa sürede yeni bitkiler elde edilir. Afrika menekşesi, begonya, söğüt, kavak, elma, ayva, erik, asma ve zakkum gibi bitkiler çelikle üreyen bitkilere örnek verilebilir.

Çelikle üremenin farklı bir şeklidir. Bir bitkiden alınan sürgünün (aşı) başka bir bitkinin gövdesine (anaç) eklenmesi tekniğidir. Aşılama yakın türler ya da aynı türe ait bireyler arasında yapılır. Bu sayede üstün veya istenilen özelliklerin bir bitkide birleştirilmesi sağlanır. Örneğin kaliteli üzüm üretiminde meyve kalitesi yüksek aşılar, topraktaki hastalıklara dayanıklı anaç bitkiye uygulanır. Meyve kalitesini belirleyen unsur aşının genleridir. Kolay yöntemlerle çoğaltılamayan türlerin yok olmasını önlemek amacıyla da aşılama uygulanır.
Sporla çoğalma

Bazı canlılarda spor adı verilen üreme hücresindenyeni bireyler oluşturulur. Buna sporogoni veya sporla üreme denir.Mantarlarda sporla üreme karakteristiktir.Örneklenen canlılardan bazıları eşeysiz üremeyle beraber eşeyli olarakta ürerler. Örneğin; mantarlar veparamesyum konjugasyonla eşeyli ürediği gibi hydra ve deniz yıldızı, eşeyli üremenin en önemli yapısı olan eşey bezlerini de bulundurur. Bunlara bir örnekte mikroskobik canlılardır.
 Partenogenez
 Döllenmemiş yumurta hücresinin mitozla gelişerek yeni birey oluşturmasına partenogenez denir.Eşeyli üreyebilen canlılarda da görülebilen partenogenez, güncel bilimsel kaynaklarda eşeysiz bir üreme yöntemi olarak tanımlanır.Canlılarda iki çeşit partenogenez görülür. Bal arıları, yaban arıları ve birçok karıncada görülen partenogenezde haploit (n kromozomlu) bireyler oluşur.
 Örneğin bal arılarında kraliçe arının mayozla ürettiği yumurta, döllenmeden mitozla gelişirse erkek birey oluşur . Haploit erkek bireylerin mitozla üreteceği spermler ise eşeyli üremede rol oynar. Bazı balıklar, çift yaşamlı canlılar ve sürüngenlerde görülen partenogenezde ise diploit (2n kromozomlu) bireyler oluşur.
 Örneğin kamçı kuyruklu kertenkelelerde erkek birey yoktur sadece dişi bireyler vardır. Dişi bireyin mayozla ürettiği yumurtanın kromozomları iki katına çıkarak diploit hücre oluşturur. Diploit hücre, mitozla gelişerek yeni bireyi meydana getirir.

-n,2n ve 3n kromozomlu hücrelerde görülebilir.

-İki yavru hücre oluşur.

-Kromozom sayısı ve DNA miktarı değişmez.

-Kalıtsal çeşitlilik sağlanmaz.

-Sadece ökaryot hücrelerde gerçekleşir.

-Tek hücrelilerde üremeyi,çok hücrelilerde genelde büyüme,gelişme ve yaraların onarılmasını sağlar. Ancak bazı çok hücrelilerde üremeyi de sağlayabilir. Örneğin bitkilerde çelikle üreme,deniz yıldızında rejenerasyonla üreme mitoz bölünmeyle sağlanan eşeysiz üreme çeşitleridir.

-Prokaryot hücreler,bitkilerin daimi doku hücreleri,sinir hücreleri,çizgili kas hücreleri,kan hücreleri,omurgalı hayvanların üreme hücreleri mitoz bölünme geçiremez.

   Bir hücrenin hayatına başlayıp,devam edip ardında bölünerek iki yeni yavru hücre oluşturmasına kadar geçen sürece hücrenin hayat döngüsü denir. Hayat döngüsü temelde iki kısımdan oluşur. İnterfaz ve mitotik evre. 

   A)İNTERFAZ: İnterfaz evresi kendi içinde G1,S ve G2 evreleri olmak üzere 3 kısımdan oluşur. Hücrenin normal hayatsal faaliyetlerini gerçekleştirdiği ve bölünmeye hazırlandığı evredir.Hücreler yaşamlarının %90 gibi büyük kısmını interfazda geçirir

   G1 evresinde; bir önceki bölünme sonucunda yeni oluşmuş hücrenin büyüyerek hayatsal faaliyetlerini gerçekleştirdiği evredir. ATP, RNA,protein,enzim ve organel sentezi yoğun bir şekilde gerçekleşir. G1 evresinin süresi hücreden hücreye farklılık gösterebilir.

   S evresinde; hücre bölünme olgunluğuna eriştiğinde sinyal molekülleri sayesinde bölünme emri gelir. Bunun sonucunda hücrede replikasyon(DNA eşlenmesi) yapılır.

   G2 evresinde; replikasyon kontrol edilir. ATP, RNA,enzim ve organel sentezi devam eder.

  -Sentrozomun eşlenmesi bu evrede görülür.(Bitkilerde görülmez.)

  -Sinir,kas ve göz retinası gibi aşırı özelleşmiş hücrelerde hücre bölünmesi görülmediğinden bu hücreler G0 denilen durgunluk evresinde dururlar.

  -Embriyonik hücrelerde G1 ve G2 evresi görülmez. 
B)MİTOTİK  EVRE:

   Karyokinez(Çekirdek Bölünmesi):

  -Mitotik evrenin ilk ve en uzun süren aşamasıdır.

  -Kromatin iplikler kısalıp kalınlaşarak kromozoma dönüşür.

  -Sentrozomlar aralarında iğ iplikleri oluşturarak zıt kutuplara doğru hareket eder.

  -Çekirdekçik kaybolur, çekirdek zarı ve organeller erimeye başlar.

  -Kromozomların en belirgin görüldüğü evredir.

  -Profaz evresinde oluşan kromozomlar sentromer noktalarındaki kinetekorlarla iğ ipliklerine bağlanır,hücre merkezinde(ekvator)yan yana dizilirler.

  -Bu evre kromozomların en belirgin olduğu evre olduğundan genetik hastalık tanımlaması yapılırken bu evre kullanılır.

  -Kardeş kromatitlerin ayrıldığı(sentromer ayrılması)evredir.

  -Kromozomlar merkeze dizildikten sonra sentromerler iğ ipliklerini çekiştirir ve kardeş kromatitler sentromerlerinden ayrılarak kutuplara doğru çekilmeye başlar. Kardeş kromatitler artık kromozom olarak adlandırılır.

  -Kromatitlerin her biri yeni hücrelerin kromozomu olacağından bu evrede kromozom sayısı 2 katına çıkar.
Telofaz:

  -İğ iplikleri kaybolur.

  -Çekirdek zarı ve çekirdekçik belirir. Organeller oluşmaya başlar.

  -Kromatitlerden her biri kromatin iplik halini almaya başlar.
Sitokinez(Sitoplazma Bölünmesi):

  -Sitokinez tamamlandığında 2 yeni hücre oluşur.

  -Bitki ve hayvan hücrelerinde farklı şekilde gerçekleşir.

  -Hayvan hücrelerinde sitokinez boğumlanma ile olur. Boğumlanmayı mikrofilement gerçekleştirir.

  -Bitki hücrelerinde sitokinez orta lamel(hücre plağı)ile olur.

  -Sitokinez hayvan hücrelerinde anafaz evresinde, bitkilerde telofaz evresinde başlar.

     NOT:Bir hücre bölünmesinde, çekirdek bölünmesi gerçekleşip sitoplazma bölünmesi gerçekleşmezse, çok çekirdekli hücreler oluşur. Örneğin paramesyumda karyokinezden sonra sitokinez olmadığı için iki çekirdeklidir. Çizgili kas hücreleri birbiriyle kaynaştığı için çok çekirdeklidir.
Hücre Döngüsünün Kontrolü: Özel sinyal molekülleri G1, G2 ve M olmak üzere 3 kontrol noktasında döngünün sonsuzca devam etmesini sağlar. Bu noktalardaki DUR ve DEVAM ET sinyalleri ile hücre döngüsü düzenlenir.

    G1 kontrol noktasında; hücre yeterli büyüklüğe ulaşmışsa, ortamda yeterli besin ve büyüme faktörü varsa, DNA da hasar bulunmuyorsa DEVAM ET sinyali verilir.

    G2 kontrol noktasında; DNA hasarı ve hücre büyüklüğü kontrol edilir. Sorun yoksa DEVAM ET sinyali verilir.

     M kontrol noktasında; kromozomların iğ ipliklerine bağlanması kontrol edilir. Kinetekorlar iğ ipliklerine tutunmazsa anafaz başlamaz. Bütün kinetekorlar iğ ipliklerine tutunduktan sonra DUR sinyali ortadan kalkar ve anafaz başlar. Bu kontrol oluşacak yavru hücrelerdeki kromozom sayısının eşit olmasını sağlar. 

    NOT: Hücre döngüsünün kontrolü herhangi bir nedenle bozulması kanser oluşumuna neden olur. Bu hücreler bölünme sinyallerine cevap vermezler sürekli bölünerek tümör oluşumuna ve dolayısı ile kanser hastalığının ortaya çıkmasına neden olur.
    Bitki  ve  Hayvan  Hücresinin  Bölünmedeki  Farklılıkları

   -Hayvan hücrelerinde sitoplazma bölünmesi  boğumlanarak gerçekleşirken bitki hücrelerinde orta lamel(ara lamel) oluşumuyla gerçekleşir.

   -Bitki hücresinde iğ ipliklerini sitoplazma hazırlarken hayvan hücrelerinde bunu sentrozomlar yapar.
MİTOZ BÖLÜNMENİN GEREKLİLİĞİ

-Hücreler yaşamsal faaliyetlerini sürdürürken sürekli büyür. Hücrenin büyümesi demek hücre zarının, sitoplazmanın ve çekirdeğin büyümesi demektir. Fakat sitoplazmanın(hacimce) büyümesi hücre zarının(yüzeyce) büyümesinden daha fazla olur. Bir süre sonra hücre zarından madde giriş-çıkışı zorlaşır ve çekirdeğin yöneteceği alan sınırlı olduğu için çekirdek hücreyi yönetemez.(yönetmekte güçlük çeker) Bu anda çekirdek bölünme emrini verir ve bölünme emri verildikten sonra engellenemez.

1.    Doğal etmenler

2.    Biyolojik etmenler

3.    Paleocoğrafya

1)    Doğal etmenler

a)    Türün dağılımı:

b)   Davranış ve habitat seçimi:

c)    Biyotik faktörler:

d)   Abiyotik faktörler:

-   Sıcaklık: 

Canlılar uygun sıcaklık aralığında yayılma gerçekleştirir. Kaktüslerin çölde, geniş yapraklı bitkilerin ılık yerlerde yaşaması örnek verilebilir.

-   Su: 

Dünyada yaşamın oluşmasında temel taş olan su, canlılar için en önemli yaşam kriterlerindendir. Suya uzun aralıklarla gerek duyan canlılar kurak alanlarda, yüksek miktarda ihtiyaç duyan canlılar ise sulak ortamlarda veya suyun içinde yaşarlar.

-   Güneş ışığı: 

Fotosentez yapan bitkilerin yaşam kaynaklarından biri olan güneş ışığı, aynı zamanda bazı hayvanlarında gelişim ve görmesini de sağlar. Bu özelliğe ihtiyaç duymayan canlılar köstebekler gibi yerin altında yaşar.  Veya yarasalar gibi kör olarak ultrasonik seslerle yönlerini bulurlar.

-   Rüzgâr: 

Bazı bitkiler tohumları üreyebilecek alanlara taşıyabilmek için rüzgârdan faydalanır. Bu da üreme yerlerinin rüzgârlı alanlar olmasını sağlar. 

-   Toprak: 

Bitkilerin yaşayabilmesi için köklerinden su çekmesi gerekir. Yaşam alanlarını da topraktaki zenginliğe göre seçerler. 

2)    Biyolojik etmenler

a)    İnsan: 

3)    Paleocoğrafya

a)    Kıtaların kayması:

Bazı bilim adamları klonlamanın insanlık için büyük bir gelişme olduğunu ileri sürerken, bazıları da bu çalışmaları insanlık ayıbı olarak görüp, kesinlikle engellenmesi gerektiğini düşünmektedir. Bu düşüncelere sahip klonlama karşıtlarının yaptığı çalışmalar ile başta Avrupa ülkeleri olmak üzere bir çok ülke, sınırları içerisinde klonlama ile ilgili çalışmaların yapılmasını yasakladı. Klonlama yanlıları ise, klonlamanın kaçınılmaz bir bilimsel gerçek olduğunu ve yapılan yasakların bilimi yavaşlatmaktan başka bir şey olmadığını savunarak, her ne pahasına olursa olsun çalışmalarına devam edeceklerini açıkladılar. Bu tartışmalar tüm bilim dünyasını sardı ve bir çok bilimsel kuruluş; klonlama, özellikle de insan klonlama çalışmalarının ahlaki ve bilimsel bir yanlış olduğu konusunda karara vardı. Fakat insan oğlunun bitmez tükenmez merak duygusunu engellemek kolay değil… Bazı firma ve bilim adamlarının izinli yada izinsiz bu çalışmaları sürdürdüğünü varsaymak tutarsız olmaz...

Klonlanmış insan, aslında çok yabancı olduğumuz bir terim değil. Tek yumurta ikizi olarak adlandırılan ikiz çeşitleri aslında birbirlerinin doğal yoldan klonlanmış halleridir. Yukarıda bahsettik,anne rahminde bir zigot bölünmesinin ilk aşamalarında her hangi bir nedenle iki ayrı hücre oluşturursa, aynı DNA’ya sahip iki ayrı canlı dünyaya gelir ve dünyaya gelen bu iki canlı birbirinin genetik kopyasıdır, yani klonlanmış halidir. Normal doğumların yaklaşık %1.3 ‘ünde bu olaya rastlanır. Yapay klonlama ise dünyaya gelecek canlının genetik özelliklerinin (DNA’sının) dışarıdan müdahale ile kendi türünden başka bir canlının DNA’sı ile aynı olmasının sağlanmasıdır.

Daha detaylı anlatacak olursak: Normalde insanlar eşeyli üreme sonucunda dünyaya gelir. Eşeyli üremede (çiftler vasıtasıyla) anne ve babanın üreme hücrelerindeki DNA’lar birleşerek yeni ve kendisine has özellikler taşıyan bir DNA oluştururlar. Yani oluşan yeni birey bazı ufak benzerlikler dışında anne ve babanınkinden bağımsız bir genetik yapıya sahip olur. Klonlama sonucunda ise eşeyli üreyen canlı bir nevi eşeysiz üreme gerçekleştirmiş olur. Yani oluşacak birey sadece annenin yada sadece babanın DNA’sını taşır. Bu nedenle oluşan birey, DNA’sı kullanılan bireyle aynı genetik özelliklere sahip olur, yani yeni birey anne yada babanın kendisinden küçük bir tek yumurta ikizi olarak dünyaya gelir ve normal tek yumurta ikizlerinde olduğu gibi dış görünüşleri birebir aynıdır.

Basitleştirmem gerekirse; normalde bir insanın doğması için anne ve baba lazımdır, doğan kişinin DNA yapısı büyük ölçüde Anne ve Babaya benzerdir, çünkü onlardan gelir. Bu yüzden anne veya babalarımıza benzeriz. Ancak biz, ortak bir iş sonucu meydana gelmiş olan “yeni” bir DNA dizilimine sahibiz. Bizi farklı yapan da bu. Ancak sadece anne veya sadece babadan, yani tek bir bireyden meydana gelseydik, o zaman yeni bir DNA’ya değil, bizi üreten DNA’nın kopyasına sahip olacaktık.

Klonlamalar

Klonlama sonucunda dünyaya gelen ilk canlı Ian Wilmut ve ekibinin çalışmaları sonucunda 1997'de klonlanan Dolly adlı koyundur. Bu koyunun klonlanmasında çekirdek transferi yönteminden yararlanılmıştır.

Deneyde kullanılan 277 yumurta hücresinden yalnızca 29 tanesi bölünme aşamasını tamamlayabildi ve bu yumurtalar farklı koyunların rahimlerine yerleştirildi. Koyunlardan 13 tanesi gebe kaldı. Sonuçta ise bir tek başarılı doğum gerçekleşti. Dünyaya gelen bu koyuna Dolly adı verildi. İşte klonlama tartışmaları da bu noktada alevlendi. Dolly’nin doğumunu klonlamada bir milat olarak gören bazı bilim adamlarının insan klonlama çalışmalarına başladıklarını açıklamaları üzerine, klonlama karşıtları da karşı çalışmalara başlayarak klonlama çalışmaları aleyhinde ciddi yaptırımlar getirilmesini sağladılar.

Tüm bu engellemelere rağmen 26 Kasım 2001'de Advanced Cell Technology (ACT) adlı firmadan ilk klonlanmış insan embriyosu haberi geldi. ACT’nin yaptığı açıklamaya göre, yapılan deneyde toplam 19 yumurta hücresi kullanıldı ve hücrelerden sadece 3 tanesi bölünme aşamasına gelebildi. Bu üç hücreden 2'si 4, 1'i de 6 hücre oluşturduktan sonra öldü. İnsan klonlama konusunda yapılan bu ilk resmi açıklama büyük ses getirdi. Fakat bir insan embriyosundaki genler ancak 4–8 hücre oluşturduktan sonra kendisini göstermeye başlıyor. Başta ACT olmak üzere klonlama yaptığını duyuran hiç bir firmanın henüz 8 hücreden büyük bir embriyo elde edememiş olması, bazı bilim adamlarına göre insan klonlama çalışmalarının henüz başarıya ulaşılamadığını gösteriyor. Ya da, başarıya ulaşılmışsa bile bundan bizim haberimiz yok. Fakat, bilim dünyası sadece “klonlamak” fikriyle sınırlı değil. Yapay organlar yaratmak, yapay bir beyin yaratmak gibi bir şeyi amaçlamış bilimadamları da var. Üstelik baya bir ilerleme kat edilmiş bu konuda.

 Türkiye diğer gelişmekte olan ülkeler gibi enerji gereksinimi hızla artan, petrol ve doğalgaz başta olmak üzere enerji kaynakları ile teknoloji yönünden dışa bağımlı bir ülke durumundadır. Türkiye'de uzun yıllar boyunca, uzun vadeli ve tutarlı bir enerji politikası geliştirilememiştir. Önce petrol sonra da doğalgazın öne çıktığı dış kaynak bağımlılığı, diğer yandan yapılan planlamaların çoğunlukla yetersiz olması veya yapılan planların gerektiğince uygulanamaması nedeniyle arz ya da talep fazlası sorunu ortaya çıkması, her iki durumun da ekonomide yarattığı olumsuzluklar, enerjinin verimsiz kullanılması, enerjiden kaynaklı çevre sorunları Türkiye’de enerji alanının belirgin sorunlarından bazılarıdır. Gelişmekte olan ülkelere özgü özellikleri taşıyan ülkemiz enerji alanında ciddi bir sorunla karşı karşıyadır. Bu sorunlara getirilebilecek en kalıcı çözüm yenilenebilir enerji kaynaklarıyla sağlanabilir. 

 

Yenilenebilir enerji, doğadaki kaynaklardan elde edilebilen ve doğa tarafından sağlanan enerjiye denir. Bu kaynaklar güneş enerjisi, rüzgâr enerjisi, dalga enerjisi, jeotermal enerji, hidrolik enerjisi, biyokütle enerjisi olarak sıralanabilir. 

Türkiye’de en fazla kullanılabilecek enerjilerden biri güneş enerjisidir. Çünkü Türkiye dört mevsimi yaşayan bir ülkedir ve yılın yaklaşık olarak 114 gününde yoğun olarak güneş ışınlarına maruz kalır. Bu yüzden güneş enerjisi Türkiye’de yaygın olarak kullanılabilecek kaynakların başında gelir. Güneş enerjisi yenilenebilir enerji kaynağı olmasına rağmen birçok olumlu ve olumsuz yönleri de içinde barındırır.

        

    KAYNAKÇA 

          Nükleer santral, nükleer reaktörün yakıt olarak radyoaktif elementleri kullanarak elektrik ürettiği santrallerdir. Radyoaktif maddeleri kullanmasından ötürü elektrik üreten diğer santrallere göre daha çok güvenlik önlemi barındırır. 

 

Ø  Potansiyel rezervleri yüksektir.

Ø  Hammadde hacmine oranla çok yüksek miktarsa enerji üretir.

Ø  Yakıtın on yıl depolanma özelliği vardır.

 

Ø  Kurulum maliyeti yüksektir.

Ø  Herhangi bir aksi durumda vereceği zararlar maddi açıdan ağırdır.

Ø  Hammaddeler çok nadirdir ve fiyatı çok yüksektir.

 

 

 

Ø  Enerjiye kolay ulaşım

Ø  Ekonomik kalkınma 

 

Ø  Halk nükleer enerjinin yarattığı tehlikelerden korkar.

Ø  Toplum nükleer santrallerin atıklarının çevreye zarar vermesinden endişelenir.

 

 

 

Ø  Sera Gazını diğer santrallere göre daha az ortaya çıkarır.

Ø  Nükleer santrallerin kaza oranı doğal afetlerle artar.

Ø  Kullandığı Uranyum elementi dev miktarda atık madde ortaya çıkarır. 

Ø  Atıklar zehrinin %99’ unu yaklaşık 600 yıl sonra kaybetmektedir. 

 https://www.kontrolkalemi.com/nukleer-enerji-nedir-avantajlari-ve-dezavantajlari/

https://tr.m.wikipedia.org/wiki/N%C3%BCkleer_enerji_santrali

http://www.solar-academy.com/menu_detay.asp?id=878

 

 

 

 Liken evresi, herhangi bir canlı türünün bulunmadığı evredir. Bu  evrede likenler oluşur ve aynı zamanda ortamda toprak oluşmaya başlar.
Yosun evresinde, likenler rekabeti kaybeder. Yosunlar ortamı nemlendirir. Omurgasızlar buraya yerleştiğinde ölü organizmaların çürümesiyle toprak kalitesi artar.
Ot evresinde, yosunların toprağı zenginleştirmesi ile otlar baskınlık kazanmaya başlar ve otlar rekabette yosunları yener. Otların ortamada bulunması ile farklı canlı gruplarıda artmaya başlar.
Funda-çalı evresinde, otlarında baskınlığını yitirmesiyle yerini böğürtlen, yaban mersini, funda ve ardıç gibi çalılar alır. Hayvanlar bu çalıları yedikçe ağaçların tohumları ortamada çoğalmaya başlar.
Ağaç Evresinde, funda-çalı evresinin sonuna doğru başlar. Büyük ağaçlar altında çok sayıda hayvan türleri ve küçük bitkiler bulunur.
Öncü türün oluşturduğu kominite kararlı ve dengeli duruma gelip olgunlaşmasına ise klimaks denilmektedir. Diğer bir ifadeyle klimaks dengeli ve olgunlaşmış kominite demektir.Klimaks ağaç evresinde oluşur.

İkincil Süksesyon
Daha önce üzerinde bir komünitenin bulunduğu ancak insan müdahalesi veya doğal nedenlerle (yangın, toprağı işleme, aşırı otlatma vb.) bozulmuş ortamlarda gerçekleşen süksesyondur. İkincil süksesyonun oluştuğu alanlar toprak örtüsüne sahiptir. İkincil süksesyonda alan, çoğunlukla eski (orijinal) durumuna doğru geçişim gösterir. Terk edilmiş bir tarlada ilk olarak bir yıllık otsu bitkiler görülür. Zamanla bodur çalımsı bitkiler otsu bitkilerin, kavak ve sedir ağaçları çalımsı bitkilerin yerini alır. Bunları meşe türleri izler. Daha sonra akçaağaç ve kayından oluşan bir komünite ortaya çıkar.
 Bir alanda birincil ve ikincil süksesyon sürecinin yaşanabilmesi için sırayla gerçekleşmesi gereken durumlar:
1. Bitkiden arınma 
2. Göç ve yerleşme
3. Ortamın değişmesi
4. Rekabet
5. Klimaks
Genel olarak bu durumlar gerçekleştiğinde süksesyon gerçekleşmiş olur.

* Kimi zaman genetik değiştirme olarak da söz edilen genetik mühendisliği, bir organizmanın genomundaki DNA üzerinde oynama yapma işlemidir.

* Bu işlem, tek bir baz çifti (A-T veya C-G) değiştirilerek, tüm bir DNA bölgesi silinerek ya da fazladan gen eklenerek yapılabilir.

* Ayrıca bir başka organizmanın genomundan DNA parçaları çıkararak, ilgilenilen organizmanın DNA'sı ile kombine etme gibi işlemler de yapılabilir.

* Genetik mühendisliği, bilimciler tarafından organizmaların karakteristik özelliklerini iyileştirmek ve değiştirmek için kullanılır.
* Genetik mühendisliği virüsten koyuna kadar her türlü organizmaya uygulanabilir.

 * Örneğin besin değeri daha yüksek veya ilaçlara daha dayanıklı bitkiler yetiştirmek için genetik mühendisliğinden yararlanılabilir.
GENETİK MÜHENDİSLİĞİNİN GIDA AÇISINDAN YARARLARI
Yiyecekler:
Kabak , patates , domates , soya fasülyesi vb. GM yiyecekler üretildi . Mesela soğuğa karşı dayanıksız olan çilek ve domates gibi bitkilere Dil balığından “anti-freeze” geni aktarılarak daha dayanıklı olmaları sağlandı . Genetik mühendisliğine ait teknikler işlenmiş yiyeceklerin %60 ‘ın da kullanılmaktadır.
Çürümeye Son:
Eğer domates vb. yiyecekler tarladan olgunlaşınca kaldırılsaydı bir yerden başka bir yere nakledilirken ezilme çürüme  vb. sıkıntılarla karşılaşılırdı . Bu ürünler henüz olgunlaşmadan toplanır ve nakledilir . Daha sonra bu ürünlere satılmadan önce etilen hormonu verilerek olgunlaştırılır .
Körlüğe Karşı Pirinç:
Gelişmekte olan ülkelerde tek yönlü beslenmeye bağlı olarak vitamin yetersizliği görülmektedir . Pirinç taze meyveler yerine tercih edilen besindir . Fakat pirinçte A vitamini bulunmamaktadır . Bu durum ise çocuklarda körlüğe neden olmaktadır . Genetik mühendisliği sayesinde pirinçte daha fazla A vitamini öncülü bulunması sağlanmaktadır .
Cipsler Artık Az Yağlı:
Patates cipsleri bünyelerinde çok fazla yağ barındırdıkları için aşırı kalorilidirler . Ancak bilim adamları patatese nişasta üretimini çoğaltan geni aktarmayı başararak kızartılan patateslerde ki nişastayı artırıp yağı azaltmışlardır .
GENETİK MÜHENDİSLİĞİNİN TARIM AÇISINDAN YARARLARI
Bilim insanları, tarımsal yönden önemli bitkilerin ve hayvanların genomları hakkında daha fazla bilgi edinebilmek için çalışmalar yapmaktadır. Günümüzde çiftlik hayvanlarının tedavisinde kullanılan
aşılar, büyüme hormonları, tıp ve eczacılıkta kullanılan proteinler DNA teknolojisi ile üretilmektedir.
Tarımda en önemli sorunlardan biri ürünlere zarar veren böceklerdir. Böceklerle mücadelede en yaygın yöntem böcek öldürücü kimyasalların kullanımıdır. Ancak uzun süre kullanılan böcek öldürücüler doğal dengeyi bozmaktadır. Çevre kirliliğine sebep olarak insan sağlığını tehdit etme ve böceklerde direnç kazanma gibi sorunlara yol açmaktadır. Bu nedenle gen mühendisliği yoluyla mücadele yöntemleri önem kazanmaktadır. Bu sorunları ortadan kaldırmak için DNA teknolojisi yöntemleri kullanılarak böceklere dayanıklı bitkiler elde edilir. Örneğin bir bakteri
türünden elde edilen toksin, 48 saat içinde böcek larvalarını öldürmektedir. Fakat hayvanlara ve insanlara zarar vermemektedir. Böcek larvalarını öldüren toksini şifreleyen gen, bakteri plazmiti aracılığıyla  bitkilere aktarılabilmekte ve bu yolla böceklere dirençli
bikiler elde edilmektedir.
Tek hücre proteini alg, bakteri, maya, küf gibi canlıların çok miktarda üretilip kurutulması sonucu meydana gelen kütledir. Hazır yemek ve çorbalarda katkı maddesi olarak kullanılmaktadır.

Peynir üretiminde de biyolojik gelişmeler kendini göstermiştir. Önceleri sadece buzağıların midesinden elde edilen ve peynir yapımında kullanılan renin enzimi günümüzde gen transferi yöntemiyle çeşitli mikroorganizmalardan sağlanabilmektedir. - içme sularının temizliğinde de biyoteknolojik yöntemler ile farklı yeni teknikler kullanılmaktadır.
Çevreye ve Tarıma Yararları Maddelerle
– Hastalıklara karşı savaşan Petunya bitkisi genetik mühendisliğinin uygulandığı ilk bitki olmuştur .
– Genetik mühendisliği sayesinde bitkilere kendilerine zarar veren kurtlara karşı savaşan genler aktarılmaktadır .
– Önceleri tekstilde jeanları boyamadan önce kullanılan beyazlatıcıları temizleyebilmek için çok fazla enerji ve suya ihtiyaç duyuluyordu . Günümüzde Genetik Mühendisliği sayesinde beyazlatıcılar nötralize edilerek enerji ve sudan önemli tasarruf sağlanmaktadır .

KAYNAKÇA:https://bilimfili.com/genetik-muhendisligi-nedir
https://prezi.com/dpsmqqk861ao/genetik-muhendisliginin-gida-ve-tarim-acisindan-yararlari/?frame=19bf6bb69898dc21908d2d553f787b55d56b4299
https://ferhatozdilek.blogspot.com/2019/12/genetik-muhendisliginin-gda-ve-tarm.html?m=1
https://www.ders-notlari.com/2014/07/genetik-muhendisligi.html?m=1

Bir Hücreli parazitlere bakterilerin, amiplerin, kamçılıların bazıları ve sıtma mikrobu olan plazmodyum örnek olarak verilebilir.

Bitkisel parazitler, yari parazitler ve tam parazitler olmak üzere ikiye ayrılır. Yari parazit bitkiler fotosentez yaparlar. Bunlar “emeç” denilen uzantılarını üzerinde yaşadıkları ağaçların ksilemine uzatarak onlardan su ve suda erimiş mineral maddeleri alırlar. Yari parazit bitkilere ökse otu örnek olarak verilebilir. Tam parazit bitkiler fotosentez yapamazlar. Yaprakları küçük olan bu bitkiler emeçlerini üzerinde yaşadıkları konağın iletim sistemine uzatarak organik ve inorganik besinlerini ondan sağlarlar. Tam parazit bitkilere küsküt otu ve canavar otu örnek olarak verilebilir.

Hayvansal parazitler, dış parazitler ve iç parazitler olmak üzere ikiye ayrılır. Diş parazitler (ektoparazitler), konağın dış yüzeyinde yaşarlar. Bunlarda sindirim sistemi bulunur, ancak çoğunda sindirim enzimi salgılanmaz. Uyuz böceği, kene, bit diş parazit örnekleridir. İç parazitler (endoparazitler), konağın içerisinde yaşarlar. Çoğunlukla sindirim sistemi içermezler ve konağın sindirilmiş besinlerini emerek kullanırlar. Tenya, karaciğer kelebeği, kancalı kurt iç parazitlerden bazılarıdır.

Genetik danışma süreci 4 ana başlık altında toplanabilir; 

Genetik Danışmanlık Nasıl Yapılır? 1. Tanının ya da olası tanının belirlenmesi
Genetik danışmanlığın en önemli aşaması doğru tanının konulmasıdır. Tanı yanlışsa, uygun olmayan ve yanlış yönlendirmeler trajik sonuçlar doğurabilir. Doğru tanıya ulaşmak için tıbbın her alanında geçerli; öykü alma, fizik muayene ve gerekli tanısal tetkikler eksiksiz olarak yerine getirilmelidir. Genetik hastalıklarda sadece hastanın kişisel öyküsünü değil tüm ailesinin hatırlanabilir geçmiş öyküsünü almak gerekir. Aile öyküsünün ayrıntılı sorgulanması ve danışmanın destekleyici, yargılayıcı olmayan tutumu hali hazırda anksiyete, kaybetme korkusu ve suçluluk gibi duygularla baş etmeye çalışan ailenin öyküyü tam ve doğru olarak vermesine olanak sağlar. Bu sırada yapılacak soy ağacı çizimi risk değerlendirmesi açısından büyük önem taşıyan olası kalıtım paternlerini belirlemede çok önemlidir. Fizik muayene bulguları, refere eden ya da edilecek diğer uzmanlık dallarından (göz, nöroloji, iç hastalıkları vs.) elde edilen bilgiler, aile öyküsü ve diğer tetkik sonuçları birlikte değerlendirilerek olası tanıya ulaşılmaya çalışılır. Bu aşamada olası tanıyı doğrulayacak genetik testler gündeme gelir. İnsan Genom Projesinin katkılarıyla günümüzde moleküler testlerle tanı konabilen kalıtsal hastalıklar ve sendromların sayısı her yıl artmaktadır. Bugün Türkiye’de ve dünyada pek çok laboratuvarda tanısal, tarama amaçlı, prediktif (öngörüsel), taşıyıcı tayini, prenatal (doğum öncesi) genetik tanı ve preimplantasyon genetik tanı (tüp bebek tedavisinde embriyonun transferi öncesi genetik tanı) amaçlı moleküler testler yapılabilmektedir. Ancak, genetik bilimindeki hızlı ilerlemeye rağmen pek çok genetik hastalık için henüz tanısal testin mevcut olmadığı, bir o kadarı için de sadece bilimsel araştırmalar kapsamında testler yapılabildiği akılda tutulmalıdır. Moleküler testin belirlenmesi aşamasında doğru ve güvenilir test seçilmelidir. Ayrıca gizliliğe, test sonucunun yaratabileceği sosyal, mesleksel ayrımcılık ve tetikleyeceği aile içi dinamikler göz önüne alınarak önem verilmelidir. Hastalığa yatkınlığı bilinen, presemptomatik (bulgular görülmeden önceki dönemdeki) veya asemptomatik (bulguların gözlenmediği) aile bireylerinin analizi; erişkin başlangıçlı hastalıklar için çocuklukta genetik test yapılmasının etkileri; prenatal tanı yapılması halinde ailenin eldeki bilgiyi nasıl kullanacağı gibi medikoetik sorunlar göz önünde tutulmalıdır.
2.Risk Değerlendirmesi
Risk değerlendirilmesi yapılırken öncelikle, bilgi toplama aşamasında elde edilen veriler doğrultusunda mevcut durumun hangi genetik hastalık kategorisinde sınıflandırılacağı öngörülmeye çalışılır. 

İnsan hücrelerinde biri anneden biri babadan kalıtılan 23 çift, toplam 46 kromozom bulunur. Bu kromozomların 22 çiftini otozomal kromozomlar, bir çiftini ise eşey kromozomları oluşturur. Eşey kromozomları bireylerin cinsiyetini belirler. Kadınlarda bir çift X kromozomu bulunurken, erkeklerde bir X, bir de Y kromozomu bulunur. Kromozomal hastalıklar, sayısal ve yapısal bozukluklar olmak üzere iki gruba ayrılır. Sayısal bozuklukların en sık görülenleri 21, 18 ve 13. kromozomlarıntrizomileri ve X kromozomunun monozomisidir. Tekrarlama riski diğer genetik hastalıklara göre oldukça düşük olmakla birlikte toplum riskinin üzerindedir. Bu nedenle annenin herhangi bir gebeliğinde sayısal anomali saptanırsa sonraki gebeliklerinde prenatal (doğum öncesi) genetik tanı önerilmeli ve ileri anne yaşının sayısal kromozom bozuklukları açısından risk oluşturduğu akılda tutulmalıdır.
Kromozomlarda Yapısal Bozukluklar
Yapısal kromozomal bozukluklar ise dengeli ve dengesiz olarak ikiye ayrılır. Dengeli yapısal kromozom bozuklukları (translokasyon, insersiyon, inversiyon) bulunan kişinin fenotipi(dışyapısı) tamamıyla normaldir. Ancak bu bireylerde dengesiz gamet oluşumu nedeniyle anomalili bebek doğumu, tekrarlayan düşük veya infertilite(kısırlık) riski bulunur. Bu nedenle dengeli bozukluğun saptandığı bireylerde prenatal tanı önerilmelidir. Dengesiz yapısal bozukluklar (delesyon, duplikasyon) ise zihinsel yetersizlik ve çoklu doğumsal anomali gibi bulgulara neden olur. Bu tip bozukluğun saptandığı hastalarda anne ve babada dengeli yapısal bozukluk ihtimaline karşı kromozom analizi yapılması verilecek genetik danışmanlığı etkileyeceği için mutlaka önerilir. 
.Tek gen hastalıkları Hastalığa tek bir gendeki mutasyon neden olur. Risk değerlendirilmesi yapılırken öncelikle akrabalık öyküsü ve aile ağacı çizimi ile hastalığa ilişkin kalıtım şekli belirlenmeye çalışılır, ve genetik danışma buna göre verilir. Kalıtım şekilleri ve risk değerlendirilmesi aşağıdaki gibi özetlenebilir;
b.1.Otozomal dominant (OD) kalıtım (Baskın Kalıtım)
Her birey biri anneden, biri babadan kalıtılan iki gen kopyası taşır. Bireyin taşıdığı gen kopyalarından birinde mutasyon oluşması sonucu klinik bulguların görüldüğü kalıtıma otozomal dominant(baskın) kalıtım adı verilir. OD kalıtılan hastalıklardan sorumlu mutasyonlar genellikle ilk kez hasta bireyde ortaya çıkar. Etkilenmiş bireylerin çocukları ise %50 olasılıkla hasta, %50 olasılıkla sağlıklı olur. Bireyin taşıdığı gen kopyaların her ikisinde de mutasyon olması sonucu klinik bulguların görüldüğü kalıtıma otozomal resesif(çekinik) kalıtım adı verilir. Tek bir gen kopyasında mutasyon bulunan bireyler taşıyıcı olarak adlandırılır, taşıyıcı bireylerde hastalık bulguları görülmez. İki taşıyıcı bireyin çocuk sahibi olmaları halinde her gebelikte %25 olasılıkla hasta, %50 olasılıkla taşıyıcı, %25 olasılıkla sağlıklı birey doğar. Türkiye gibi akraba evliliklerinin sık olduğu ülkelerde nadir OR hastalıklara beklenenden daha sık rastlanmaktadır. Her bireyin yaklaşık 20 çekinik kalıtılan hastalık için taşıyıcı durumda olduğu bilinmektedir. Birinci derece kuzen evliliği yapmış kişiler için ailede genetik hastalık öyküsü yoksa etkilenmiş çocuk sahibi olma riski toplum ortalamasının iki katı olacak şekilde %4- 6 olarak bildirilmektedir.
b.3. X’e bağlı kalıtım
 Genetik bilginin %5’ i X kromozomu üzerindedir ve bazı genetik hastalıklar bu genlerdeki mutasyonlar sonucu oluşmaktadır. X ‘e bağlı kalıtım resesif(çekinik) ya da dominat(baskın) kalıtım şeklinde görülebilir. X’e bağlı çekinik kalıtımda hastalık sadece erkeklerde görülür. Kadınlar taşıyıcıdır. Taşıyıcı kadınların erkek çocukları %50 olasılıkla hasta, %50 olasılıkla sağlıklı, kız çocukları ise %50 olasılıkla taşıyıcı, %50 olasılıkla sağlıklı olur. X’e bağlı dominant(baskın) kalıtımda ise hastalık bulguları hem kız hem de erkeklerde gözlenebilir. Ağır klinik ile karakterize hastalıklarda erkek çocuklar gebelik sırasında ya da doğumdan hemen sonra kaybedilebilir ve ailede öyküsünde tekrarlayan gebelik kayıpları dikkat çekebilir. Hasta erkek bireyin kız çocuklarının %50 olasılıkla hasta olurken, erkek çocukların tümü sağlıklı olur. Hasta kadınların çocukları, cinsiyet farkı olmaksızın %50 olasılıkla sağlıklı, %50 olasılıkla hasta olur.

c. Atipik kalıtım gösteren hastalıklar
Klasik kalıtım kurallarına uygun kalıtım göstermeyen tek gen hastalıkları atipik kalıtım gösteren hastalıklar başlığı altında toplanır. c.1. Mitokondriyal kalıtım
 İnsan hücresindeki mitokondri adı verilen organel 14 protein kodlayan gen içerir, Mitokondriyal genler anneden kalıtılır. Bu kalıtım şekli matrilineal kalıtım olarak adlandırılır. Mitokondrial gen mutasyonu taşıyan annenin çocuklarında ise net bir olasılık vermek, bu kalıtım biçiminin özelliği olarak tanımlanan klinik bulguların şiddetinin çok farklı olabilmesi nedeniyle mümkün değildir. Hasta babanın çocukları tamamıyle sağlıklı olur.
c.2. Genomik imprinting
Genomda bazı genlerin anneden ya da babadan kalıtılmalarına göre ifade edilme şekilleri farklılık gösterebilir. Bu farklılığa genomik imprinting adı verilir. Böyle durumlarda hastalığın anneden ya da babadan kalıtılmasına göre hastalarda görülen bulgular değişiklik gösterir.
c.3. Uniparental dizomi
Bireydeki kromozomun her iki kopyasının da tek bir ebeveynden alınması durumudur. Nadir görülen çekinik bir hastalık için ebeveynlerden yalnızca birinin taşıyıcı saptanması durumunda akla getirilmelidir.
c.4. Antisipasyon
 Antisipasyon, bazı genetik hastalıkların nesilden nesile aktarılma sırasında hastalığın daha erken yaşta ve daha ağır bulgularla ortaya çıkması olarak tanımlanır. Frajil X sendromu, myotonik distofi gibi üçlü nükleotid tekrar hastalıklarında bu durum söz konusudur. Aile ağacının ayrıntılı incelenmesi ve aile öyküsünün derinlemesine sorgulanması bu tip hastalıklara tanı konulmasına yardımcı olur.

d. Multifaktöriyel kalıtım Multifaktöriyel kalıtımda hastalıktan birden fazla gendeki değişiklik ile çevresel faktörlerin etkileşimi sorumludur. Yarık damak-dudak, nöral tüp defektleri, doğumsal kalp hastalıkları, erişkin dönemde görülen yüksek tansiyon ve diyabet bu grup hastalıklara verilebilecek örneklerdendir. Multifaktöriyel hastalıklar belirli ailelerde kümelenme eğilimi gösterirler ve bu aile bireylerinde topluma göre 20 ila 40 kat daha fazla gözlenebilirler. Söz konusu hastalık toplumda nadir görülüyorsa, bu aile bireylerinde hastalık toplumdan daha erken yaşta ortaya çıkıyor ve daha ağır seyrediyorsa, toplumda hastalık sıklıkla karşı cinste görülüyorsa o aile için hastalığın tekrarlama riskinin daha yüksek olduğu bildirilir. Bilgi toplanması ve risk değerlendirilmesi doğru tanının konulabilmesi için genetik danışmanının en önemli bölümlerini oluşturur. Tanının konulamadığı durumlarda hastanın ve ailesinin tanısız takibi yanlış tanı ile izlenmeye tercih edilmelidir.

3. Danışan ile iletişim ve seçeneklerin tartışılması
Gerekli bilgiler toplandıktan ve risk değerlendirmesi yapıldıktan sonra sıra danışana mevcut bilgileri aktarmaya gelir. Burada ana amaç danışanların hastalığa adapte olması, hastalığın tanı, tedavi ve önlenmesi ile ilgili kendi kararlarını verebilecek bilgiye ulaşmalarıdır. İdeal olan genetik danışmanın test öncesi ve test sonrası olmak üzere iki aşamada verilmesidir. Test öncesi görüşmede danışan olası hastalık ya da hastalıklar hakkında tüm yönleri ile bilgilendirilir ve olası risk tanımlanır. Mevcut durum için yapılabilecek genetik test seçenekleri karşılaştırmalı olarak danışana sunulur. Bu testlerin riskleri, faydaları, kısıtlılıkları ve testin sonuçlanma süresi, testin kapsamı (tarama, taşıyıcı taraması, tanısal), testin olası sonuçları, pozitif çıkması halinde hasta ve aile için izlemi nasıl değiştireceği, tedaviye herhangi bir katkı sağlayıp sağlamayacağı, testin ücreti ve sağlık güvencesi kapsamında olup olmadığı konusunda ayrıntılı bilgi verilir. Danışman bunlar dışında danışanın karar verme sürecinde etkili olabileceğini düşündüğü ek bilgileri de danışan ile paylaşabilir. Bu aşamadan sonra genetik test yaptırıp yaptırmama kararı danışana bırakılmalıdır. Danışmanın yansız olması, gerekli bilgileri aileye ilettikten sonra danışanın kültürel ve etnik değerlerini göz önünde tutarak, yargılayıcı olmayan, destekleyici bir tutum takınması önemlidir. Danışan test yaptırma kararı alırsa danışman hastayı izleyen klinisyen, tanı laboratuvarı ve aile arasındaki ilişkiyi sağlar. Genetik danışmanın ikinci aşamasında ise danışan test sonuçları ile görülür. Bu aşamada ailenin verilen danışmadan en fazla faydayı sağlayabilmesi için danışmanın verileceği ortamın uygun olması, danışana yeterli zaman diliminin ayrılmış olması ve danışmanın anlaşılır olması gerekir. Mümkün ise danışanın fiziksel ve psikolojik açıdan en uygun olduğu zaman dilimi gözetilmelidir. Gerekirse ilk görüşmeden sonra yakın zamanlı ikinci bir görüşme planlanarak danışanın hastalığa adaptasyonu sağlanmalıdır. Bu aşamada danışana sonucun ne olduğu anlatılır ve hastalığa neden olan kalıtsal mekanizmalar, ailenin diğer bireylerinde ve akrabalarda görülme ihtimali, hastaya ve aile bireylerine yapılabilecek ek genetik tetkikler ile mevcut durumun tekrarlama riskine karşı alınabilecek önlemlerden bahsedilir. Hastalığın klinik izlemi, çözüm yolları ile ilgili bilgi verilir ve gerekli diğer konsültasyonlar planlanır.

4. Uzun vadeli iletişim ve destek Tanının konulması ve aileye aktarılması sonrasında da genetik danışman hasta ve aile ile iletişimine devam ederek psikososyal destek, ortaya çıkabilecek yeni sorunların çözümü konusunda yardımcı olur, hastanın izlemini yapar. Tanı konulamayan hastalarda ise izlem ve değerlendirmeye devam etmek, ailelere psikososyal açıdan destek olmak büyük önem taşır. Özetlemek gerekirse genetik danışma; danışanın söz konusu genetik bozukluğu ve getirdiği riskleri anlamasını, bu genetik bozukluğun tanısına yönelik yapılacak tetkikler, diğer tıbbi girişimler ve tekrarını önleme seçenekleri hakkında bilgilenerek kendi kararını verebilmesini sağlar. Son 10 yılda moleküler genetik alanında katedilen hızlı ilerlemelerin, önümüzdeki yıllarda genetik testleri hekimlerin günlük pratiğinin ayrılmaz bir parçası haline getirmesi kaçınılmaz görünmektedir. Bu nedenle, klinikte tanıyı koyan ve hastayı izleyen hekim ile genetik uzmanı arasındaki işbirliği ailelere doğru, güvenilir, etkili genetik danışma verilebilmesi için giderek önem kazanmaktadır.