JAMES RANGGA ANAK PETER

GUSTIN NGALAMBONG ANAK MANGGI

MOHD. FADZWAN BIN JUNAIDI

STANLEY AMSNOV ANAK GASAH

CHARLES BAYANG ANAK ALBERT NYAWIN

AZELIN BINTI ABDUL MAJID

SYLVIA SEGURA ANAK JEFFERY KOH

Bangsa Suku Kaum etnik-ektnik Melanau berkumpul di kawasan persisiran pantai seperti kawasan lembah utara Sungai Rajang, Igan, Roban, Kabong, Matu-Daro, Pulau Bruit, Mukah, Gua Niah, Taman Negara Mulu, Dalat, Oya, dan Bintulu, tetapi terdapat juga populasi mereka di bandar-bandar lain seperti Kuching, Sibu dan Miri.

1. Umai

• Umai adalah hidangan terkenal yang dianggap sebagai "sashimi versi Melanau".

• Ia terdiri daripada ikan mentah yang dihiris nipis dan dicampur dengan bawang merah, cili, limau kasturi, garam, dan kadang-kadang cuka atau asam limau nipis.

• Jenis ikan yang sering digunakan termasuk ikan bawal, ikan tenggiri, dan ikan pari.

• Hidangan ini sangat popular dalam kalangan nelayan kerana ia mudah disediakan di atas bot.

2. Linut (Ambuyat versi Melanau)

• Linut diperbuat daripada tepung sagu yang dicampur dengan air panas sehingga menjadi tekstur likat dan kenyal.

• Dimakan dengan mencelupkannya ke dalam kuah atau sambal belacan, sambal ikan bilis, atau sup ikan.

• Ia biasanya dimakan menggunakan "candat" (sejenis penyepit khas yang diperbuat daripada batang kayu kecil).

3. Sagu (Sago)

• Kaum Melanau terkenal dengan penghasilan sagu, yang menjadi makanan ruji mereka selain nasi.

• Sagu boleh diproses dalam pelbagai bentuk, termasuk bebola sagu (sago pearl), sagu goreng, dan linut.

• Ia juga digunakan dalam pembuatan makanan ringan seperti kuih sagu dan tebaloi.

4. Tebaloi

• Sejenis biskut tradisional Melanau yang diperbuat daripada tepung sagu, kelapa parut, telur, dan gula.

• Dohnya diuli, ditekan nipis, kemudian dibakar sehingga rangup.

• Ia mempunyai rasa manis dan sering dijadikan snek atau ole-ole dari Sarawak.

5. Penganan Jala

• Sejenis kuih tradisional berbentuk seperti sarang lebah, dibuat daripada tepung beras, gula, dan santan.

• Adunan ini digoreng dengan teknik khas menggunakan acuan berlubang-lubang untuk mendapatkan bentuk jala.

• Ia mempunyai tekstur rangup dan sering dihidangkan dalam majlis keramaian.

7. Sagu Lemantak/ Tumpik

• Sejenis makanan ruji yang dibuat daripada sagu yang dikeringkan dan kemudian dimasak menjadi seperti nasi.

• Ia boleh dimakan dengan lauk seperti ikan panggang dan sambal belacan.

8. Ikan Salai & Udang Salai

• Masyarakat Melanau terkenal dengan kaedah pengawetan makanan menggunakan salai, khususnya ikan dan udang.

• Ikan atau udang disalai menggunakan kayu api sehingga kering dan beraroma.

• Ia boleh dimakan terus atau digunakan dalam masakan seperti sambal dan sup.

9. Kelupis

• Sejenis kuih yang diperbuat daripada pulut yang dikukus bersama santan dan dibungkus dalam daun nipah atau daun palas.

• Ia sering dihidangkan dalam majlis perkahwinan dan perayaan.

Pakaian lelaki Melanau dari satin berwarna gelap dipadankan dengan kain songket bunga tabor dan pakaian kepala sengkulon dari Jawa. Lelaki menggayakan baju potongan moden bersamping broked oren keemasan, pinggang berikat selendang sifon berkopiah Jawa.

Wanita

Wanita Melanau menggayakan baju baldu hitam dengan sarung songket Brunei tenunan Sarawak, bertali pinggang pending besar, diserikan dokoh dan perhiasan kepala kepih sanggul.Wanita Melanau menggayakan Baju Baban asal pakaian pengantin Melanau. Baju kurung pendek warna hitam dipadankan dengan kain songket. Di dada memakai sehelai selendang merah dan perhiasan diri kepih dada dan kepih sanggul.

a)Tarian Alu-Alu

• Merupakan tarian tradisional Melanau yang melibatkan gerakan tangan dan kaki yang lemah gemalai.

• Biasanya dipersembahkan semasa majlis keramaian seperti perkahwinan atau sambutan Kaul.

• Diiringi dengan muzik tradisional seperti gendang dan seruling.

b)Tarian Tibau

• Sejenis permainan tradisional yang menyerupai aksi akrobatik menggunakan tali gantung.

• Popular semasa Pesta Kaul, di mana pemain akan melompat dari satu tali ke tali yang lain.

• Melambangkan semangat keberanian dan kekuatan.

c) Alat Muzik Tradisional

• Sape – Alat muzik bertali yang mirip gitar, dimainkan untuk hiburan atau semasa upacara tertentu.

• Beduk dan Gendang – Digunakan untuk iringan muzik dalam tarian atau perayaan.

• Seruling Buluh – Diperbuat daripada buluh dan dimainkan untuk hiburan.

2. Kraf Tangan dan Pertukangan

Ukiran Kayu

• Kaum Melanau mahir dalam seni ukiran kayu, yang sering digunakan dalam pembinaan rumah dan perabot.

• Ukiran kayu ini dihiasi dengan motif tradisional seperti bentuk haiwan dan tumbuhan yang dipercayai membawa perlindungan.

Tenunan dan Anyaman

• Tikar Pandan & Tikar Rumbia – Ditenun daripada daun pandan atau rumbia, digunakan sebagai alas duduk atau tidur.

• Bakul dan Tudung Saji – Dihasilkan melalui anyaman buluh atau rotan dan digunakan untuk menyimpan makanan atau barang harian.

• Terendak Melanau – Sejenis topi besar berbentuk kerucut yang diperbuat daripada daun sagu dan digunakan oleh petani serta nelayan untuk perlindungan daripada panas matahari.

Masyarakat Melanau, yang berasal dari Sarawak, Malaysia, mempunyai adat kematian yang unik dan kaya dengan elemen budaya serta kepercayaan tradisional. Berikut adalah beberapa aspek penting dalam adat kematian masyarakat Melanau:

1. Kepercayaan Tentang Kematian

Masyarakat Melanau, terutama yang masih berpegang pada kepercayaan animisme atau Liko, percaya bahawa roh seseorang yang meninggal akan melalui perjalanan ke alam selepas kematian. Dalam kepercayaan lama, roh si mati perlu dijaga agar tidak mengganggu yang masih hidup.

2. Upacara Kematian

Upacara kematian dalam masyarakat Melanau berbeza mengikut kepercayaan agama—sama ada Islam, Kristian, atau animisme. Bagi yang masih mengamalkan adat lama, beberapa ritual khas dijalankan:

• Pengebumian di dalam kubur atau tiang tinggi
  Dahulu, golongan bangsawan Melanau dikebumikan di dalam jerunai, iaitu tiang kayu tinggi sebagai lambang status mereka. Namun, amalan ini telah pupus, dan kini masyarakat Melanau mengebumikan jenazah mengikut agama masing-masing.

• Berkabung dan Ritual Miring
  Dalam kepercayaan tradisional, keluarga si mati akan mengadakan ritual miring, iaitu upacara memberi persembahan makanan dan doa kepada roh si mati untuk memastikan perjalanan yang baik ke alam lain.

• Tempoh Berkabung
  Masyarakat Melanau lama berkabung untuk jangka masa tertentu, biasanya antara beberapa hari hingga 100 hari, bergantung kepada status si mati.

3. Pantang Larang dan Adat Berkaitan

• Keluarga si mati dilarang membuat bising atau bergembira sepanjang tempoh berkabung.

• Dalam kepercayaan lama, dipercayai roh si mati boleh kembali mengganggu jika upacara tidak dilakukan dengan betul.

• Masyarakat Melanau yang telah menerima Islam atau Kristian kini mengamalkan adat pengebumian mengikut ajaran agama masing-masing, namun masih mengekalkan elemen tertentu dalam adat berkabung.

4. Perubahan dalam Zaman Moden

Kini, adat kematian Melanau telah banyak berubah mengikut pengaruh agama dan budaya luar. Walaupun masih ada elemen tradisional yang dikekalkan, kebanyakan masyarakat Melanau mengikuti adat Islam atau Kristian dalam pengurusan jenazah.