(Mùa lên đường – Băng Sơn)

+ Miêu tả tâm trạng con người: bâng khuâng, man mác, -> lưu luyến cảnh quan mùa hè làng quê. Vẻ đẹp tâm hồn hòa hợp và yên mến thiên nhiên, yêu mến quê hương.

- TỪ LÁY TƯỢNG THANH
+ Miêu tả âm thanh tiếng ve mùa hè. Âm thanh ấy rộn rã tươi vui như những bản nhạc ngân vang và những chú ve được nhân hóa thành những người nhạc công tài ba (réo rắt, nỉ non, du dương…)

+ Gợi cảm: Qua những từ láy tt, gửi gắm tình cảm yêu mến, tự hào về quê hương và đánh thức kỉ niệm thuở học trò.

a. Tôi chẳng tìm thấy ở tôi một /.../ gì. Và không hiểu vì sao tôi không thể thân với Mèo như trước kia được nữa. Chỉ cần một lỗi nhỏ ở nó là tôi gắt um lên.

(Tạ Duy Anh)

b. Dòng suối đổ vào sông, sông đổ vào dải /.../ Vôn-ga, con sông Vôn-ga đi ra bể. Lòng yêu nhà, yêu làng xóm, yêu miền quê trở nên lòng yêu Tổ quốc.

(I. Ê-ren-bua)

c. Trên những ngọn cơi già nua /.../ những chiếc lá vàng còn sót lại cuối cùng đang khua lao xao trước khi từ giã thân mẹ đơn sơ. Nhưng những hàng cau làng Dạ thì bất chấp tất cả sức mạnh tàn bạo của mùa đông chúng vẫn còn y nguyên những tàu lá vắt vẻo mềm mại như cái đuôi én.

(Ma Văn Kháng)

d. Dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, người dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng, /.../.

(Thép Mới)

Bài 3: Phân biệt nghĩa của các cặp từ Hán Việt sau:

a. vô danh – vô lễ

b. khẩn trương – khẩn cấp

c. minh quân – minh tinh

-        Giải thích:

+ Học tập: quá trình tiếp thu, lĩnh hội kiến thức bổ ích, có giá trị....

+ Trải nghiệm thực tế: hành động con người tham gia vào các hoạt động xã hội (đến tận nơi chứng kiến, quan sát quá trình hoạt động….)

=>  Học tập kiến thức kết hợp thực tiễn: tiếp thu kiến thức không chỉ xuất phát từ sách vở mà đòi hỏi thực hành kiến thức đó trong thực tế cuộc sống, đồng thời thu nhận kiến thức không có trong sách vở.

-        Biểu hiện:

+ Tham gia hoạt động ngoại khóa

+ Thay đổi phương thức học tập: thực địa, thực hành thí nghiệm….

+ Tham gia dự án cộng đồng, tổ chức xã hội

-        Ý nghĩa:

+ Củng cố, trau dồi kiến thức đã học

+ Kiểm nghiệm khả năng vận dụng kiến thức của bản thân

+ Tăng các kĩ năng khác cho con người

+ Tìm kiếm kiến thức mới
+ Tăng hứng thú học tập

-        Phản biện:

+ Vẫn còn hạn chế trong việc triển khai học đi đôi với hành/ tiếp nhận kiến thức kết hợp với trải nghiệm.

+ Vẫn còn lí thuyết suông, thiếu năng động, sáng tạo.

-        Bài học: Chủ động khám phá kiến thức và trải nghiệm thực tế, nâng cao kết hợp kiến thức với hoạt động thực tiễn.
Kết bài: Khẳng định lại vấn đề

Huống chi ta cùng các ngươi sinh phải thời loạn lạc, lớn gặp buổi gian nan. Ngó thấy sứ giặc đi lại nghênh ngang ngoài đường, uốn lưỡi cú diều mà sỉ mắng triều đình, đem thân dê chó mà bắt nạt tể phụ, thác mệnh Hốt Tất Liệt mà đòi ngọc lụa, để thỏa lòng tham không cùng., giả hiệu Vân Nam Vương mà thu bạc vàng, để vét của kho có hạn. Thật khác nào đem thịt mà nuôi hổ đói, sao cho khỏi để tai vạ về sau!

(Trích “Hịch tướng sĩ” – Trần Quốc Tuấn)

Câu 1: Chỉ ra câu cảm thán trong đoạn trích trên.

Câu 2: Giải thích nghĩa của các từ sau: loạn lạc, nghênh ngang.

Câu 3: Hình ảnh cú diều, dê chó, hổ đói được nêu trong đoạn trích có ý nghĩa gì?
- GỢI TẢ ĐỐI TƯỢNG NÀO? ĐỐI TƯỢNG HIỆN RA ĐẶC SẮC NHƯ THÊ NÀO?
- GỢI THÁI ĐỘ GÌ?

Câu 4: Tấm lòng của Trần Quốc Tuấn thể hiện qua các câu văn nào? Em hãy viết một đoạn văn khoảng 15 câu cảm nhận tấm lòng ấy.

Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối; ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa; chỉ căm tức chưa xả thịt lột da, nuốt gan uống máu quân thù. Dẫu cho trăm thân này phơi ngoài nội cỏ,  nghìn xác này gói trong da ngựa, ta cũng vui lòng.
- TẤM LÒNG ĐAU ĐÁU, XÓT XA TRƯỚC VẬN NƯỚC
+ "QUÊN ĂN", "RUỘT ĐAU NHƯ CẮT", "NƯỚC MẮT ĐẦM ĐÌA", "CĂM TỨC XẢ THỊT LỘT DA", "NUỐT GAN UỐNG MÁU"...
+ NGÀY ĐÊM SUY NGHĨ, TRĂN TRỞ; NIỀM CĂM TỨC TRÀO DÂNG THÀNH NƯỚC MẮT, THÀNH Ý CHÍ.
+ THỦ PHÁP NÓI QUÁ, KẾT HỢP VỚI NGHỆ THUẬT ĐỐI XỨNG LÀM NỔI BẬT TẤM LÒNG CỦA VỊ CHỦ TƯỚNG.
- TẤM LÒNG TỰ NGUYỆN XẢ THÂN, SẴN SÀNG HI SINH VÌ ĐẤT NƯỚC
+ CẤU TRÚC CÂU: DẪU.... TA CÙNG....
+ HÌNH ẢNH NHẤN MẠNH TINH THẦN XẢ THÂN VÌ NGHĨA (ĐIỂN TÍCH)
- ĐÁNH GIÁ:
+ TINH THẦN YÊU NƯỚC CỦA TRẦN QUỐC TUẤN (DŨNG TƯỚNG)
+ NGHỊ LUẬN SẮC SẢO, KẾT HỢP TÌNH VÀ LÍ.

BÀI 3: ĐỌC ĐOẠN TRÍCH SAU VÀ TRẢ LỜI CÁC CÂU HỎI:

Nay các ngươi nhìn chủ nhục mà không biết lo, thấy nước nhục mà không biết thẹn. Làm tướng triều đình phải hầu quân giặc mà không biết tức,; nghe nhạc thái thường để đãi yến ngụy sứ mà không biết căm. Hoặc lấy việc chọi gà làm vui đùa, hoặc lấy việc đánh bạc làm tiêu khiển; hoặc vui thú vườn ruộng; hoặc quyến luyến vợ con; hoặc lo làm giàu mà quên việc nước, hoặc ham săn bắn mà quên việc binh, hoặc thích rượu ngon, hoặc mê tiếng hát. Nếu có giặc Mông Thát tràn sang thì cựa gà trống không thể đâm áo giáp của giặc, mẹo cờ bạc không thể dùng làm mưu lược nhà binh; dầu rằng ruộng lắm vườn nhiều, tấm thân quý nghìn vàng khôn chuộc, vả lại vợ bìu con díu, việc quân cơ trăm sự ích chi; tiền của tuy nhiều khôn mua được đầu giặc, chó săn tuy khỏe khôn đuổi được quân thù; chén rượu ngon không thể làm cho giặc say chết, tiếng hát hay không thể làm cho giặc điếc tai. Lúc bấy giờ, ta cùng các ngươi sẽ bị bắt, đau xót biết chừng nào! Chẳng những thái ấp của ta không còn, mà bổng lộc các ngươi cũng mất; chẳng những gia quyến của ta bị tan, mà vợ con các ngươi cũng khốn; chẳng những xã tắc tổ tông ta bị giày xéo, mà phần mộ của cha mẹ các ngươi cũng bị quật lên; chẳng những thân ta kiếp này chịu nhục, rồi đến trăm năm sau, tiếng dơ khôn rửa, tên xấu còn lưu, mà đến gia thanh các ngươi cũng không khỏi mang tiếng là tướng bại trận. Lúc bấy giờ, dẫu các ngươi muốn vui vẻ phỏng có được không?

(Trích “Hịch tướng sĩ” – Trần Quốc Tuấn)

Câu 1: Giải thích nghĩa của các từ sau: thái thường, thái ấp, gia thanh.

Câu 2: Tính chất lập luận chặt chẽ của đoạn trích được thể hiện qua quan hệ từ nào?

Câu 3: Chỉ ra biện pháp nghệ thuật chủ yếu được sử dụng trong đoạn trích trên.

Câu 4: Phân tích ý nghĩa của câu hỏi tu từ trong đoạn trích trên.

Câu 5: Qua đoạn trích, em rút ra bài học gì?

Hãy viết 01 đoạn văn khoảng 12 câu trình bày suy nghĩ của em về bài học đó.

 (Nguyễn Nhật Ánh, Tôi là Bêto, NXB Trẻ, 2012, tr. 228-229) 

a. 

(0.5 điểm) Phương thức biểu đạt chính của văn bản trên là gì? 

b. 

(1 điểm) Chỉ ra và phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ trong câu văn sau: 

cảm xúc gì đó như là sự trìu mến, nỗi hân hoan và niềm kiêu hãnh - cùng một lúc.”? 

c. 

(2 điểm) Hãy viết một đoạn văn (không quá một trang giấy thi) để lí giải vì sao: