--Trong tình huống SGK/trang 55 hành vi vi phạm pháp luật là: một nhóm nữ sinh đánh một bạn nữ khác do mâu thuẫn trên mạng

-Hành vi vi phạm đạo đức: các bạn ở xung quanh không can ngăn mà còn quay video đưa lên mạng xã hội

-Yếu tố khiến sự việc trở nên nghiêm trọng: Đưa video lên mạng và những lời bình luận thiếu thiện ý

-Những hành vi xấu trên mạng:

·  Chửi bậy, xúc phạm người khác

·  Bắt nạt, công kích cá nhân

·  Tung tin đồn, thông tin sai lệch

·  Spam tin nhắn, bình luận

·  Giả mạo danh tính người khác

_Tranh luận trên Facebook

·         Bị công kích, xúc phạm cá nhân nếu bất đồng quan điểm.

·         Tranh cãi gay gắt dẫn đến mâu thuẫn, mất bạn.

·         Dễ bị kéo vào "drama", mất thời gian và tinh thần.

·         Ý kiến bị cắt ghép, hiểu sai làm ảnh hưởng đến danh tiếng cá nhân.

-Gửi thư điện tử

·  Gửi nhầm địa chỉ có thể làm lộ thông tin quan trọng.

·  Email bị hiểu sai do thiếu ngữ điệu, gây hiểu lầm.

·  Bị lừa đảo qua email giả mạo (phishing).

·  Bị đánh giá không chuyên nghiệp nếu dùng từ ngữ không phù hợp.

 a)   Các văn bản vi phạm pháp luật:

-Các loại văn bản quy phạm pháp luật đã được ban hành:

I. Quốc hội ban hành:

1. Hiến pháp

2. Luật (bao gồm cả Bộ luật)

3. Nghị quyết của Quốc hội

II. Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành

1. Pháp lệnh

2. Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội

III. Chủ tịch nước ban hành:

1. Lệnh

2. Quyết định

IV. Chính phủ ban hành:

1. Nghị định

V. Thủ tướng Chính phủ ban hành:

1. Quyết định

VI. Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ ban hành:

1. Thông tư

VII. Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao ban hành:

1. Nghị quyết (hướng dẫn áp dụng thống nhất pháp luật)

VIII. Ủy ban nhân dân các cấp ban hành:

1. Nghị quyết (chỉ có UBND cấp tỉnh và huyện)

2. Quyết định

IX. Hội đồng nhân dân các cấp ban hành:

1. Nghị quyết

X. Cơ quan nhà nước theo phân công của Quốc hội để quy định chi tiết:

• Có thể ban hành văn bản liên tịch (ví dụ: Thông tư liên tịch giữa Bộ và cơ quan ngang Bộ, hoặc giữa Bộ và TANDTC, VKSNDTC).

Ghi chú:

• Các văn bản quy phạm pháp luật đều phải tuân thủ trình tự, thủ tục ban hành theo quy định của pháp luật.

a) Quyền tác giả

1. Quyền tác giả là gì?

Quyền tác giả là quyền của tổ chức hoặc cá nhân đối với tác phẩm do mình sáng tạo ra hoặc sở hữu, bao gồm cả quyền nhân thân và quyền tài sản.

Ví dụ: Một người viết phần mềm, bài hát, hay tạo ra hình ảnh đều có quyền tác giả đối với sản phẩm đó.

---

2. Quyền nhân thân là gì?

Là quyền gắn liền với danh dự và uy tín của tác giả, không thể chuyển giao cho người khác.

Gồm các quyền:

Được đứng tên thật trên tác phẩm.

Được công bố hoặc không công bố tác phẩm.

Được bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm (không bị sửa, cắt ghép, xuyên tạc).

Ví dụ: Không được tự ý xóa tên tác giả trên một bức ảnh hoặc bài viết khi chia sẻ lại.

---

3. Quyền tài sản là gì?

Là quyền cho phép tác giả hoặc chủ sở hữu thu lợi từ tác phẩm của mình.

Bao gồm quyền:

Sao chép, phân phối, biểu diễn, phát sóng tác phẩm.

Cho phép người khác sử dụng tác phẩm có thu phí.

Ví dụ: Người tạo phần mềm có quyền bán bản quyền hoặc thu phí sử dụng phần mềm đó.

---

b) Vi phạm bản quyền đối với các sản phẩm tin học

Một số hành vi vi phạm bản quyền phổ biến:

Sao chép, chia sẻ phần mềm khi chưa được phép của chủ sở hữu.

Tải hoặc cài đặt phần mềm lậu, game crack.

Sử dụng hình ảnh, nhạc, video, mã code, tài liệu... mà không ghi nguồn hoặc xin phép.

Tự ý chỉnh sửa hoặc đăng lại sản phẩm số của người khác như bài viết, video, thiết kế đồ họa...

Đây là vi phạm pháp luật về sở hữu trí tuệ.

---

c) Tôn trọng bản quyền trong tin học

Một số ví dụ thể hiện tôn trọng bản quyền:

1. Sử dụng phần mềm có bản quyền, không cài đặt phần mềm crack.

2. Khi dùng ảnh, nhạc, hoặc tài liệu của người khác, luôn ghi rõ nguồn hoặc xin phép tác giả.

3. Không chia sẻ trái phép phim, nhạc, game hay tài liệu học tập lên mạng.

4. Tự tạo nội dung của riêng mình thay vì sao chép.

5. Mua bản quyền hoặc sử dụng các nguồn miễn phí hợp pháp (như ảnh, nhạc, phông chữ từ các trang miễn phí bản quyền).

- Một số hành vi vi phạm bản quyền tác phẩm số gồm:

• Sao chép, chia sẻ trái phép.

• Đăng lại mà không ghi nguồn.

• Chỉnh sửa, cắt ghép rồi nhận là của mình.

• Bán hoặc phát tán không được phép.

• Dùng phần mềm lậu, bẻ khóa bản quyền.

• Xóa thông tin tác giả hoặc watermark.

  c. Tôn trọng bản quyền tin học

  - Một số tình huống ví dụ về tôn trọng bản quyền

  Học sinh khi làm bài thuyết trình có ghi rõ nguồn hình ảnh, nhạc hoặc tài liệu lấy từ Internet.

• Người dùng YouTube chỉ đăng video có nhạc nền miễn phí hoặc đã xin phép tác giả.

• Nhà thiết kế mua phần mềm có bản quyền thay vì dùng bản lậu.

• Giáo viên trích dẫn tài liệu điện tử trong bài giảng và nêu tên tác giả, nhà xuất bản.

• Doanh nghiệp chỉ sử dụng hình ảnh, logo hoặc tài liệu khi đã được chủ sở hữu cho phép.