De gemeente Lochem onderschreef het manifest Achterhoek Food en werkt actief samen met lokale boeren en producenten om de korte voedselketen te versterken.

Zo worden in de gemeentelijke bedrijfskantine dagelijks lokale en duurzame maaltijden geserveerd. Een mooi voorbeeld van hoe lokale samenwerking beleidskeuzes tastbaar maakt.

In de toelichting stond de ‘motorfunctie’ centraal: partners verbinden en werken aan een gedeelde agenda (speerpunten, Achterhoek Food Manifest).

LEADER ondersteunt dit via netwerkopbouw, kennisdeling en begeleiding naar concrete projecten/aanvragen (o.a. korte keten, educatie, verwerking, afzet, gezondheid).

In de namiddag trokken we naar Hertenhoeve De Lavei, waar met steun van Leader Achterhoek een belevingsruimte werd gerealiseerd.

Daar ontmoetten we niet alleen extra Nederlandse LAG-leden, maar ook collega’s uit het Duitse Leadergebied Bocholter Aa, aangrenzend aan de Achterhoek.

Het programma was gevarieerd: een rondleiding op de hertenhoeve, uitwisseltafels en een projectenmarkt.

Dankzij LEADER konden ze die stap versterken met een belevingsruimte, waardoor er nu ook plek is voor rondleidingen, workshops en kleine bijeenkomsten. Mooie mix van landbouw, natuur en toerisme—met een verdienmodel dat op meerdere poten staat.

De Lavei combineren ‘natuurinclusief edelhert’ met zorg voor het landschap en het erf. We zagen hoe het verhaal niet stopt bij het product, maar ook echt draait om beleving: bezoekers meenemen in het coulisselandschap en tonen waar het vlees vandaan komt.

Een bijzonder project voor stadslandbouw op de voormalige terreinen van de gevangenis De Kruisberg. Op deze plek worden groenten, fruit, kruiden en bloemen duurzaam geteeld, en worden ook dieren gehouden.

De producten vinden hun weg naar een klein winkeltje op het terrein of worden gebruikt om samen maaltijden te koken. De Stadsboerin is veel meer dan een landbouwproject: het is een groene, sociale ontmoetingsplek waar mensen van diverse achtergronden samen tuinieren, koken en eten.

Met vijf vaste medewerkers en een zestigtal vrijwilligers draagt het project bij aan biodiversiteit, korte ketens én sociale verbondenheid.

We sloten ons bezoek in de Achterhoek af bij geitenboerderij en kaasmakerij Brömmels. Bert heette ons welkom voor een korte koffiepauze, gevolgd door een kaasproeverij.

Daarna kregen we uitleg over het LEADER‑project “Duurzaam samen de toekomst in”: investeringen in energiezuinige infrastructuur zorgen voor schaalvergroting én verduurzaming, met extra verwerkingscapaciteit die ook andere kleine landbouwers kan helpen. De publiekswerking wordt versterkt met een kijkruimte en workshops ‘zelf kaas maken’. Ook is een deel van de site ingericht als camping.

Vrijdagochtend trokken we met de bus door de Achterhoek voor de Silo Art Tour: kunst op (voormalige) agrarische gebouwen die het landschap én de verhalen van de dorpen zichtbaar maakt. We stopten bij drie werken en zagen hoe grote silo’s via streetart een tweede leven krijgen en zo mee bouwen aan identiteit, trots en toeristische aantrekkingskracht.

Eigenaars, kunstenaars, gemeenten en vrijwilligers trekken samen aan één verhaal. Dit toont de 'naoberschap' van de Achterhoek.

Dirk nam ons mee in het verhaal van de steengroeve in Winterswijk: een actieve site van Sibelco én een unieke geologische plek met veel natuur. Hij schetste de verschillende invullingen en beleving van de site, met plannen voor een toekomstig museum (deels met LEADER-steun). Ook de theatervoorstelling in de zomer die in de groeve zelf doorgaan kwam aan bod.

Extra bijzonder: het gebied ligt in/tegen een Natura 2000-zone en de oehoe broedt er, wat mooi laat zien hoe industrie en natuur hier samenkomen.

Als laatste ontdekten we de BAM‑akker (Biodivers Akker Mozaïek). Collectief Rivierenland ontving ons, lichtte het concept toe en nam ons daarna mee naar een akker van een agrariër, die in de praktijk liet zien hoe landbouwproductie en biodiversiteit hand in hand kunnen gaan via natuurinclusieve landbouw (o.a. mozaïekteelten en kruiden- en bloemenstroken).