Wierzenia związane z legendarną genezą tego święta różnią się w zależności od regionu, lecz najpopularniejszą wersją jest ta o poecie Qu Yuan. Żył on w okresie Walczących Królestw (340-278 p.n.e.) i napisał wiele utworów mówiących o jego miłości do ojczyzny. Gdy jego ukochane królestwo Qin zostało podbite przez państwo Chu, z rozpaczy rzucił się do rzeki Miluo. Okoliczni mieszkańcy podjęli desperacką próbę odnalezienia ciała uwielbianego poety. Pływali łodziami po rzece, uderzając w wodę wiosłami i bijąc w bębny, by odstraszyć złe duchy. Wrzucali także kulki ryżowe do rzeki, aby nakarmione ryby nie zjadły ciała pisarza. Od tamtego czasu mieszkańcy okolic zaczęli co roku upamiętniać te wydarzenia. W ten sposób powstały tradycje pływania smoczymi łodziami oraz jedzenia kulek z kleistego ryżu zwanych zongzi.

Tradycyjnie w dniu Święta Smoczych Łodzi wszystkie rodziny zajadają się gotowanymi kulkami z kleistego ryżu zwanymi zongzi (粽子). Jedzenie tego przysmaku wywodzi się z tej części legendy, w której okoliczni mieszkańcy wrzucali do rzeki bryłki sklejonego ryżu dla ryb. Zongzi mają trójkątny lub czworokątny kształt. Przyrządzane są z ryżu zawiniętego w liście bambusa lub trzciny. Nadzienie może być zarówno słodkie, jak i słone: zwyczaje związane z kształtem czy farszem różnią się w zależności od regionu. Na północy popularne są słodkie zongzi, na przykład wypełnione słodką fasolą, natomiast na południu częściej spotkamy zongzi z nadzieniem mięsnym.

Zobacz, jak są przygotowywane przez kobiety na lokalnym rynku. Chiny, Kunming, czerwiec 2020. 

Wyścigi smoczych łodzi są cieszącym się największą popularnością zwyczajem w czasie tego święta. Dla upamiętnienia prób odnalezienia i odratowania ciała Qu Yuana, mieszkańcy Chin co roku piątego dnia piątego miesiąca kalendarza księżycowego urządzają wyścigi smoczych łodzi. Uczestnicy wypływają, bijąc w bębny i wiosłując, tak jak lokalni mieszkańcy w starej legendzie. Zwyczaj ten sięga już ponad dwóch tysięcy lat. Teraz wyścigi smoczych łodzi uznane są za międzynarodowy sport i organizowane są na całym świecie.

Smocze łodzie mogą mieć 20-35 metrów długości. Mieści się w nich od kilkunastu do kilkudziesięciu wioślarzy usadowionych w dwóch rzędach. Niezbędnymi członkami drużyny są sternik, który nadaje kierunek oraz bębniarz, który wybijanym rytmem nadaje tempo wiosłowania i zagrzewa drużynę do walki. Łodzie zazwyczaj są pięknie dekorowane, zakończone na dziobie głową smoka, gdzie siedzi sternik z czerwoną chorągwią.