Voor het bepalen van burgerschapsdoelen ga je kijken naar: Wat is het grotere vraagstuk en dilemma onder het onderwerp, en wat wil ik dat de leerlingen ervan leren? Inspiratie en voorbeelden van burgerschapsleerdoelen vind je hier: https://www.slo.nl/@19336/burgerkaartenspel/

De staat moet opkomen voor onderdrukte groepen en dat laten zien.

De regenboogvlag is een symbool van emancipatie voor iedereen.

Groepen: links, progressief

LA

De regenboogvlag is LGBTQ+ propaganda en de staat moet neutraal zijn in dat debat.

Het wapperen van de tegenboogvlag heeft een contraproductief effect t.b.v de emancipatie.

Groepen: rechts, conservatief

De rechtbank van Versailles ( hoogste jurisdictie) heeft het ontslag nietig verklaard wegens discriminatie van geloofsovertuiging.

Uiteindelijk in 2014 heeft het gerechtshof het ontslag weer bevestigd. Het gaat om een privé school. Deze zaak staat nu symbool voor het debat in Frankrijk over ' le porte du voile' en het spanningsveld tussen vrijheid van geloof en uitdragen van neutraliteit op scholen.

Leerlingen krijgen een stencil met de belangrijkste Franse begrippen en Nl vertaling.

Klas: v2a

Startvraag t.b.v. inventariseren:

Ik vind dat de regenboogvlag iedere dag op de Reichstag zou moeten wapperen?

Maatschappelijke dilemma's:

Is het zichtbaar maken van (onderdrukte) groepen promotie?

Is homoseksualiteit of seksuele en genderdiversiteit een keuze?

Helpt zichtbaar maken de onderdrukte groep, of zorgt het voor tegendruk?

2. Voorkennis: zelf laten uitzoeken (dalton, koppelen aan theorie autonomie) en vervolgens een mindmap op het bord maken.

Brug naar het maatschappelijk dilemma: sociale ongelijkheid in NL: ene kant: eigen verantwoordelijkheid, andere kant: overheid moet ondersteunen.

3/4/5. Meningen: De leerlingen standpunten geven (vooraf bedacht om de 'stille willies' aan het praten te krijgen).

6. reflectie m.b.v. exit ticket

Waarom: Sociale media is een belangrijk onderwerp voor mijn doelgroep (iedereen maakt er gebruik van). Een mogelijk nieuwe wet zal hun en hun sociale media gebruik sterk veranderen.

Wat: les ter bevordering van het kritisch denken over het invoeren van verbod of regels voor sociale media voor kinderen (hun eigen leeftijd)

Wie: 2 vmbo (brede brugklas)

Waar: Zaandam (wijk=vooral midden tot laag SES)

Wanneer: midden december

Voor het bepalen van burgerschapsdoelen ga je kijken naar:

Wat is het grotere vraagstuk: Wat zijn de positieve en negatieve kanten van sociale media voor jongeren.

Dilemma onder het onderwerp:

• Moet een verbod komen voor jongeren of zijn regels ook voldoende?

• In hoeverre zijn lichamelijke en geestelijke klachten te wijten aan sociale media? En zullen deze klachten verdwijnen als een verbod voor sociale media wordt geïntroduceerd?

• Hoe worden jongeren op sociale media gemanipuleerd? Zijn zij zich daarvan bewust en/of hos is dat te voorkomen?

  
  

Ik wil dat de leerlingen leren: Dat zij zich bewust worden van hun eigen sociale media consumptie, kritisch kijken naar gevaren, kansen en mogelijkheden mbt regels voor sociale media.

Inhoudelijk: digitaal samenleven & identiteit, gezondheid   

• Ll is zich bewust van de mogelijkheden en beperkingen van digitale informatie en vormt een kritisch oordeel hierover 

• Ll kan de koppeling maken tussen zijn/haar gezondheid, identiteit en sociale media 

Taaldoel: ? 

Startvraag ter inventarisatie is:

Waarmee gebruiken jullie (dagelijks) AI?

Vervolgens kijken we het filmpje

AI hoort bij de ontwikkeling en wij als mensen leren er mee omgaan. We maken er gebruik van en het maakt ons leven makkelijker. Het is onvermijdelijk.

La:

AI kost meer dan dat het waard is. Wij als mensen zouden er voor moeten kiezen het niet te gebruiken omdat het voor ons denkt. Wij moeten ons denken blijven trainen. Daarnaast draagt het bij aan de aftakeling van de aarde.

-Ai kunst zou een plek moeten krijgen in musea

-Ai gaat in de toekomst uit de hand lopen.

-Ai maakt mensen dommer.

-Ai helpt mensen en maakt het leven makkelijker.

-Ai gaat mensen hun baan kosten

-Techniek ontwikkelt zich snel, AI hoort daarbij en moet geaccepteerd worden in de samenleving.

-Tijdens schrijfopdrachten van Engels zouden studenten AI mogen gebruiken

Nieuwsitems: Aan de ene kant Lisa die vermoord is door een andere man, aan de andere kant de jongen bij de Macdonalds die vermoord is door de politie. Dit om het contrast tussen jong en oud te geven. Daarnaast wil ik graag een video laten zien over een school shooting. Dit geeft goed weer wat er kan gebeuren als we het wel toestaan.

en: https://padlet.com/babettemeijer01/bo6-padlet-dt-sem-1-jaar-25-26-cpfgjjte2uzsok4l/wish/goElQyGnPnwbW3yY

Kun je svp de polarisatiekaart uploaden? Dan kan ik zien wat je verstaat onder de La-kant?

Heb je al een polarisatiekaart gemaakt? Upload maar.

En: kun je vragen of stellingen maken? Dan bespreken we die morgen.

Wat
De les gaat over de snelle opkomst van e-bikes en vooral fatbikes onder jongeren, de risico’s die daarbij komen kijken en het debat over snelheidsbegrenzers. Leerlingen verkennen argumenten van verschillende kanten en denken na over de rol van regels, verantwoordelijkheid en handhaving.

Wie
De betrokkenen zijn in eerste instantie de leerlingen zelf, omdat veel van hen dagelijks op een e-bike of fatbike zitten. Daarnaast spelen ouders, andere weggebruikers, politie en gemeente een rol, omdat zij allemaal iets op het spel hebben wanneer het gaat om verkeersveiligheid en vrijheid in het verkeer.

Waar
De context ligt dicht bij hun eigen leefwereld: de routes door Voorhout, het station, de weg naar Sassenheim of Noordwijk, en de drukke stukken rond school. Het is een omgeving die leerlingen dagelijks ervaren en waar het dilemma heel concreet zichtbaar wordt.

Wanneer
?

• Vrijheid vs. veiligheid: mag jouw vrijheid worden beperkt om anderen te beschermen?

• Eigen verantwoordelijkheid vs. gezamenlijke verantwoordelijkheid: hoe ver reikt jouw rol in het veilig houden van anderen?

• Gelijkheid vs. uitzonderingen: is het eerlijk dat iedereen begrensd wordt omdat sommigen roekeloos rijden?

• Eigen ervaring vs. feiten: wat doe je als statistiek iets anders zegt dan jouw gevoel?

• Overheid vs. autonomie: wanneer mag de overheid zich bemoeien met jouw keuzes?

• Sociale druk vs. verstandige keuze: kies je voor stoer en snel of voor veilig?

• Korte termijn plezier vs. lange termijn gevolgen: wat weegt zwaarder?

• Regelnaleving vs. praktijk: moet je je houden aan regels die bijna niemand volgt?

- Leerlingen aan de li-kant zullen vooral inzetten op vrijheid. Ze vinden dat ze zelf prima kunnen bepalen hoe hard ze rijden. Vaak komt er iets als: “Ik let gewoon goed op” of “Het is mijn eigen fiets, waarom zou iemand anders daar iets over te zeggen hebben?”

Hoe ik reageer:
- Hier ga ik bewust tegenin. Niet om hen te overtuigen, maar om hun argumenten sterker te maken. Ik vraag bijvoorbeeld: “Hoe weet jij dat anderen jouw snelheid goed kunnen inschatten?” of “Is vrijheid nog vrijheid als het gevaar oplevert voor iemand anders?” Op die manier dwing ik ze net een laagje dieper te denken.

la: de mensen voor begrenzen
- Leerlingen aan de la-kant zullen vooral veiligheid noemen. Ze wijzen op bijna-ongelukken voor school, drukte op de fietspaden, of dat sommige leerlingen echt te hard gaan.

Hoe ik reageer:
- Ook hier neem ik het tegenovergestelde standpunt in. Ik vraag bijvoorbeeld: “Maar vind je het dan eerlijk dat iedereen wordt afgeremd, ook de leerlingen die wél veilig rijden?” Of: “Hoeveel risico vind jij acceptabel in verkeer?” Zo zet ik ze aan het denken over de keerzijde van hun eigen standpunt.

Stille midden: de twijfelaars
- Deze groep snapt beide kanten, maar durft vaak geen duidelijke positie in te nemen. Ze blijven hangen in “Ja, ik snap het wel, maar…”

Hoe ik reageer:
- Bij hen zet ik juist concrete, persoonlijke vragen in die hen helpen kiezen of in ieder geval verwoorden waar ze vastlopen. Bijvoorbeeld: “Als jouw broertje zou worden aangereden door iemand op een te snelle fatbike, zou je dan anders denken?” Zulke ‘dichtbij-vragen’ helpen om de twijfels concreet te maken.

Mijn rol in de dialoog:
Ik werk in deze fase dus heel bewust als advocaat van de duivel. Ik geef geen oordeel en geen eigen mening, maar ik prik in redeneringen en gooi er expres een tegengeluid in. Dat houdt het gesprek scherp, laat leerlingen hun eigen argumenten beter onderbouwen en zorgt dat ook de minder uitgesproken leerlingen worden meegenomen. Het draait niet om gelijk krijgen, maar om beter leren denken.

2. Startvraag.
Ik vraag iets wat iedereen herkent, zoals:
“Wat gebeurt er op het fietspad waar jij je soms aan ergert of bang van wordt?”
Hiermee hebben we direct concrete situaties om op terug te vallen.

3. Actualiteit.
Ik laat een kort actueel fragment zien over fatbike-veiligheid (NOS Stories of Jeugdjournaal).
Daarna vraag ik: “Wat herken je hiervan?”
Dat is genoeg om het maatschappelijk vraagstuk te openen.

4. Maatschappelijk vraagstuk introduceren.
Ik benoem alleen de kern:
“Dit draait om vrijheid versus veiligheid. Hoeveel vrijheid heb je zelf? En wanneer mag de overheid ingrijpen?”

5. Stellingen bespreken.
Ik breng 1 voor 1 de stellingen in die ik vooraf heb gekozen. Die stellingen zijn door mij gebaseerd op verschillende invalshoeken (politiek-juridisch, sociaal-cultureel, sociaal-economisch, verandering & vergelijking), maar dat benoem ik niet in de les. Bij elke stelling laat ik leerlingen reageren vanuit hun gevoel en ervaring. Ik zorg ervoor dat er li en la ontstaat. Zo niet, dan neem ik zelf het tegengeluid op me. Mijn rol hier is vooral het stellen van scherpe vragen en doorvragen op hun argumenten. Ik blijf advocaat van de duivel om het gesprek open en eerlijk te houden.

6. Terug naar de kern.
Na de stellingen brengen we het terug naar de grote lijn:
“Wat zegt dit over de balans tussen vrijheid en veiligheid?”
Niet om een antwoord te vinden, maar om hun eigen denken te laten landen.

7. Exit-ticket.
Korte afsluiter:
“Welke opmerking of stelling vandaag heeft jou het meest aan het denken gezet?”

1. Fatbikes moeten verplicht begrensd worden voor iedereen onder de 18. (politiek-juridisch)
   

2. Als je je fatbike opvoert, krijg je meteen een hoge boete. Geen waarschuwingen. (politiek-juridisch, verantwoordelijkheid)
   

3. Fatbikes zijn vooral gevaarlijk door groepsdruk, niet door de fiets zelf. (sociaal-cultureel)
   

4. Wie harder wil rijden, moet zelf extra betalen voor verzekering en risico’s. (sociaal-economisch)
   

5. Zou jij zelf een begrenzer accepteren op jouw fatbike? (persoonlijk gedrag en verandering & vergelijking)

1. Wapens maken het leven veiliger.

2. Alleen de politie mag wapens hebben.

3. Zonder wapens is een land veiliger.

4. Alleen vrouwen mogen een wapen bezitten om zichzelf te beschermen.

5. Burgers mogen wapens bezitten als zij hiervoor een speciale cursus hebben gevolgd.

6. De overheid mag niet bepalen of burgers wapens mogen bezitten.

7. Burgers hebben geen wapens nodig, de politie is er om ons te beschermen.

Daarnaast wil ik als voorkennis de video over Lisa en de jongen bij de Mcdonald's gebruiken (Zie video's hierboven). Is het een idee als ik de video over school shooting laat zien alsin '5. alternatieve perspectieven bieden' en hier leerlingen hierna over bevragen en laten nadenken of kan ik deze beter ook gelijk bij de voorkennis laten zien? Ik ben er ook nog niet over uit of ik eerst moet beginnen met de stellingen en daarna met de video's van Lisa en de jongen of dat ik moet beginnen met Lisa en de jongen (meningen opschrijven) en daarna de stellingen moet tonen

Het telefoonverbod raakt thema's zoals autonomie, veiligheid en digitale participatie van leerlingen en jongeren. Mobiele telefoons zijn voor leerlingen onmisbaar in hun dagelijks leven. De mobiel biedt toegang tot informatie, sociale contacten en digitale leermiddelen. Tegelijkertijd vormt het verbod een dilemma omtrent de betrokkenheid, gelijke behandeling en recht van leerlingen om mee te denken over regels die hen beïnvloeden. Het verwevenheid tussen leerprestaties, schermtijd, veiligheid en inspraak weerspiegelt bredere maatschappelijke discussies over de balans tussen vrijheid en verantwoordelijkheid in een digitale samenleving.

Wat

De les gaat over het telefoonverbod en de voor en nadelen die zich hiermee tonen. De leerlingen worden hierbij geconfronteerd met voor- en tegenstellingen waarover zij hun eigen mening kunnen uiten, maar ook leren reflecteren op zowel eigen mening als dat van een ander. Dit wordt gedaan door te luisteren en argumenteren op een respectvolle manier behoren van de klassenregels.

Wie

De betrokkenen bij dit maatschappelijk vraagstuk zijn de leerlingen, aangezien de regelgeving direct invloed heeft op hun, maar ook ouders, scholen en de overheid.

Waar

Op school.

Wanneer

Nog niet ingepland.

Vrijheid vs. Regels

De behoefte van leerlingen voor autonomie en vrijheid in het gebruik van hun telefoon, tegenover de noodzaak voor de school om regels te stellen om rust, concentratie en veiligheid te waarborgen.

Veiligheid vs. Privacy

De plicht van scholen om incidenten te voorkomen en een veilige omgeving te creëren door telefoons te verbieden, staat tegenover het belang van leerlingen om via hun telefoon bereikbaar te zijn voor noodgevallen of situaties buiten school.

Gelijke behandeling vs. Maatwerk

Het hanteren van een duidelijk beleid voor iedereen (gelijke regels voor alle leerlingen) en het toestaan van uitzonderingen voor individuele situaties, wat kan leiden tot gevoelens van ongelijkheid en onrechtvaardigheid.

Traditioneel leren vs. Digitalisering

Het bevorderen van focus en cognitieve rust door telefoons te verbeiden en de toenemende rol van digitale middelen in modern onderwijs, zoals apps, games, nieuwsvoorzieningen en smart learning.

Democratie vs. Autoriteit

Het belang van inspraak van leerlingen bij beslissingen die hen direct raken (democratische participatie) en de verantwoordelijkheid van de school om vanuit autoriteit en veiligheid besluit te nemen.

Korte termijn rust vs. Lange termijn schermtijd

Het dilemma tussen minder afleiding tijdens de lessen door een telefoonverbod, en de mogelijkheid dat leerlingen dit compenseren door juist meer en intensiever schermgebruik buiten schooltijd.

1. Een strikt telefoonverbod helpt leerlingen beter te concentreren en afleiding te verminderen.

2. Mobiele telefoons zijn essentieel voor sociale contacten, nieuws en informatievoorziening in het dagelijks leven van leerlingen.

3. Het bepreken van telefoongebruik bevordert leerprestaties.

4. Het recht op zelfstandigheid van leerlingen is belangrijker dan de veiligheid en rust in de klas.

5. Leerlingen moeten inspraak hebben bij regels over telefoongebruik.

6. Telefoonvrije lessen zorgen voor een veiligere en rustigere leeromgeving.

7. De concentratie en leerprestaties van leerlingen blijven beperkt door de compensatie of juist intensiever schermgebruik buiten schooltijd.

Dialoogvragen

1. Op welke manieren merk je dat telefoons in de klas je concentratie beïnvloeden en hoe heeft het verbod dit veranderd?

2. Op welke manieren denk je dat het beperken van telefoongebruik invloed kan hebben op je leerprestaties, en waarom?

3. Hoe ervaar je de sfeer en veiligheid in een klas met of zonder telefoons, en wat maakt dat zo?

4. Hoe beïnvloedt het telefoonverbod op school, jouw schermgebruik/tijd buiten school?

5. Op welke manieren zijn mobiele telefoons belangrijk in jouw dagelijks leven?

6. Hoe zou je een balans vinden tussen het gebruik van de telefoon tijdens de les en de rust en veiligheid in de klas? Welke keuzes zijn daarbij belangrijk?

7. Hoe zouden leerlingen volgens jou actief betrokken kunnen worden bij het opstellen van regels over telefoongebruik?

Overleg ook eens met Bregje misschien?

Vergeet niet om stel-dat-vragen te maken. Stel dat dit of dit aan de hand zou zijn, wat zou jij daarvan vinden? Wat zou jij doen?

Mooier en mooier wordt het! Een belangrijke set vragen is de stel-dat-vragen: kun je daar een paar van maken op basis van de dilemma's?

Voorbeeld: dilemma kan zijn "Aan de ene kant past emancipatie bij gelijkheid (grondwet); aan de andere kant moet je ook vrij zijn om te leven hoe je wil - dus volgens gender-stereotype ideeën?

Stel-dat-vraag: Stel dat jouw eigen broer ... of zus ....

O ja, vergeet niet om concrete "stel-dat-vragen" te maken, gebaseerd op de maatschappelijke en persoonlijke dilemma's.