https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy Félagsfræði en-us 2017-05-04 12:54:29 UTC 2025-12-09 01:14:13 UTC hello@padlet.com elisaabeet123 https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169916498 2017-05-04 12:57:00 UTC https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169916498 elisaabeet123 https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169917887 Konur eignuðust að meðaltali um fimm börn á ævi sinni, en nú á dögum er talan komnin niður í rúmlega tvö börn á konu.]]> 2017-05-04 13:01:29 UTC https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169917887 elisaabeet123 https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169918209 2017-05-04 13:02:37 UTC https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169918209 elisaabeet123 https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169918418 uppeldi barna
menntun
umönnun sjúkra
matargerð og 
skemmtun fyrir utan hin hefbundnu sveitastörf.]]> 2017-05-04 13:03:21 UTC https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169918418 elisaabeet123 https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169918757 2017-05-04 13:04:37 UTC https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169918757 elisaabeet123 https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169926698 Hugtakið lífslíkur er átt við hversu lengi megi búast við að nýfædd barn lifi. Því fleiri ungbörn sem deyja  því lægri verða lífslíkur allrar þjóðarinnar. Lífslíkur fólks um 1860 voru ekki góðar fyrir karla voru þær 32 ár en fyrir konur 38 ár. ]]> 2017-05-04 13:29:43 UTC https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169926698 elisaabeet123 https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169928208 Ungbarnadauði: Umþað bil 30% af börnum dóu áður en þau náðu eins árs aldri hér á Íslandi.
Samkvæmt Hagstofu Íslands er ungbarnadauði hvergi lægri en á Íslandi eða 2,4 af hverjum 1000 fæddum börnum miðað við meðaltal áranna 2001 til 2006.]]> 2017-05-04 13:34:00 UTC https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169928208 elisaabeet123 https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169929151 2017-05-04 13:36:50 UTC https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169929151 elisaabeet123 https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169929675 2017-05-04 13:38:19 UTC https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169929675 elisaabeet123 https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169931149 Í bændasamfélaginu lifði fólk aðallega af landbúnaði og fiskveiðum. Sveitabýlið var bæði heimili og vinnustaður. Fjölskyldan var framleiðslueining, hún framleiddi sjálf flest af því sem hún þarfnaðist, svo sem fæðu, fatnað og verkfæri til eigin nota. Við köllum slíkan búskap sjálfsþurftar búskap. Barnavinnan var nauðsynleg svo að fjölskyldan gæti brauðfætt sig. Skólaganga eins og hún þekkist nú á dögum var ekki til. Heimilin sáu um að kenna börnum það sem þurfa þótti. Prestar áttu að líta eftir því að þeim væri kennt að lesa og fermingin var öðrum þræði próf í lestri og almennri kunnáttu. Þegar börn voru 5-7 ára var gjarnan byrjað að kenna þeim bænir og vers, en starfsmenntun fengu þau við að taka þátt í vinnu þeirra fullorðnu. Einkalíf fólks var lítið vegna langra vinnustunda og þröngra vistvera. Félaglegt taumhald var sterkt í þessari samfélagsgerð og ekki auðvelt að fara sínar eigin leiðir þegar ,, allir vissu allt um alla''.]]> 2017-05-04 13:42:28 UTC https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169931149 elisaabeet123 https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169933791 Á síðustu áragugum 19. aldarinnar og í byrjun þeirra 20. verða miklar breytingar á íslenskri samfélagsgerð vegna breytinga á tækni og tæknivæðingu til sjávar og sveita. Þetta skeið 1880- 1930 er af mörgum kallað tímabil ,, íslenskra iðnbyltingar''. Vegna vélvæðingar í landbúnaðir minnkaði þörf fyrir vinnuafl í sveitum. Sjávarútvegur og iðnaður voru vaxandi atvinnugreinar sem þurftu á vinnuafli að halda. Þéttbýlisstaðir tóku að myndast við ströndina því fólk flutti þangað sem vinnur var að hafa. Framleiðslan fluttist út fyrir fjölskylduna og heimilin minnkuðu smám saman vegna þess að margmennar fjölskyldur hentuðu ílla nýjum og breyttum framleiðsluháttum. Skil milli vinnu og frítíma urðu skýrar afmörkuð. Mikil fátækt var á Íslandi alla nítjándu öld og við upphaf þeirra á tuttugustu. Börn urðu því að leggja sitt af mörkum við að afla fjölskyldunni tekna. Við 13 ára aldurinn voru börn talin fullgilt verkafólk. Með breyttum atvinnuháttum í kjölfar tæknivæðingarinnar fór einnig að bera meira á hefðbundinni vinnuskiptinu milli kynja, en með því er átt við að sum störf voru eingöngu ætluð konum og einnur eingöngu ætluð körlum.]]> 2017-05-04 13:50:48 UTC https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169933791 elisaabeet123 https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169937205 Eitt af því sem getur útskýrt breytingar á fjölskyldustærð er fjöldi barna innan fjölskyldunnar, en það ræðst af tvennu: Fjölda kvenna á barneignaraldri 15-45 og hversu frjósamar þær eru. Með frjósemi er átt við fjölda barna sem hver kona eignast fyrir ævina.

]]> 2017-05-04 13:59:57 UTC https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169937205 elisaabeet123 https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169938003 Getnaðarvarnapillan var sett á markað á sjöunda áratugnum,
Stóraukin atvinnuþáttaka kvenna utan heimilsins og 
aukið hlutfall kvenna sem lögðu fyrir sig langskólanám.

]]> 2017-05-04 14:01:51 UTC https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169938003 elisaabeet123 https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169946352 Í fjölgiftingum öðrum samfélögum tíðkast fjölgifti, en þá er sami einstaklingur giftur tveimur eða fleiri mökum samtímis. Ef eiginmaður á fleiri konur kallast það fjölkvæni. Fjölkvæni kemur aðallega fyrir í hefbundum landbúnaðarsamfélögum en þar eru konur og börn aðalvinnukrafturinn. Í fjölveri er konan gift fleiri mönnum samtímis. Þessi fjölskyldugerð kemur aðallega fyrir í harðbýlum veiðimannasamfélögum þar sem stúlkubörn eru borin út verða karlar oft í miklu meirihluta og þá er hörgull á konum. Eins hentar fjölveri sem aðferð til að halda barneigum í skefjum.

]]> 2017-05-04 14:25:23 UTC https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169946352 elisaabeet123 https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169948428 Fjölskyldugerðir eru aðrar í langbúnarðarsamfélögum en iðnaðarsamfélögum enda veltur það mikið á samfélaginu hver fjölskyldugerðin er. Í landbúnaðarsamfélögum eru ýmsar gerðir stórfjölskyldunnar algengar en algengasta fjölskyldugerðin í iðnaðar- og upplýsingarsamfélögum eins og Íslandi eru kjarnafjölskyldan. Fjölskyldugerðin breytist í takt við aðrar breytingar á samfélaginu. Heimurinn samanstendur af mörg hundruð samfélögum. Innan fæstra þeirra byggjast hjónabönd og stofnun fjölskyldu á rómantískri ást og undandarandi ástarsambandi eins og tíðkast á Vesturlöndum. Fólk giftist fyrst og fremst út frá hagkvæmnisjónarmiðum þó að sjálfsögðu sé talið jákvætt ef makar bera tilfinningar hvort til annars. Hjónabönd þar sem ættin eða foreldrar velja maka handa börnum sínum eru stundum nefnd ,, skipulagður ráðahagur'' eða ,, hagkvæmnishjónabönd''. Á Vesturlöndum finnst mörgum slík hjónabönd harðneskjuleg og ómannúðleg, þótt siðurinnn hafi einnig jákvæðar hliðar. Þar sem slík hjónabönd tíðkast skiptir fjölskylda og ætt meira máli en einstaklingurinn. Mikilvægara er að vera trúr foreldrum sínum en að fylgja eigin hugdettu. Sú skoðun er útbreidd að foreldrar séu vitrari en börnin og því mun færari til að velja maka handa þeim. 

]]> 2017-05-04 14:30:42 UTC https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169948428 elisaabeet123 https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169951444 Ættin er fólk af sama uppruna eða tengt með ættleiðingu eða hjúskap. Ætt er flókið fyrirbæri, en rannsóknir á henni hafa sérstaklega verið áberandi innan mannfræðingnar. Í flestum óiðnvæddum samfélögum er ættin  undirstaða samfélagsgerðarinnar, hún er mikilbægasta félagslega festið. Þar sér fjölskyldan og ættin einstaklingum fyrir því sem hann eða hún þarf til lífsviðsværirs. Í flestum löndum Asíu og Afríku er litið á ættina sem máttarstólpa samfélagsins, það sem allt annað hvílir á. Ættin sér um að fullnægja flestum þörfum, einstaklingsins, útvega honum stað til að búa á, vinnu og maka. Á Vesturlöndum hefur fjölskyldan eða ættin misst mörg af fyrri hlutverkum sínum og hefur þar af leiðandi minna gildi fyrir einstaklinginn nú en áður.]]> 2017-05-04 14:38:31 UTC https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169951444 elisaabeet123 https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169954740 Hægt er að flokka ættir á ýmsa vegu, en þótt flokkunarkerfin virðast sviðuð eru samt til mörg afbrigði. Þannig háttar til dæmis til á Norðurlöndum. Svíar, Danir og Norðmenn gera greinarmun á ömmu og afa í föðurætt og móðurætt, en slíkt tíðkast ekki á Íslandi. Danir og svíar flokka frænkur og frændur eftir hvort þau koma úr föður eða móðurætt, en slík flokkun er ekki lýði á Íslandi eða í Noregi.]]> 2017-05-04 14:47:27 UTC https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169954740 elisaabeet123 https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169955701 Hvert samfélag reynir með þessum flokkunarkerfum að finna leiðir til að afmarka skilgreininguna ,,ættingi'', með þeim skyldum sem fylgja hlutverkinu. Sé skilgreiningin of víð yrði fjöldinn svo mikill að fólk réði ekki við að sinna þeim öllum .

]]> 2017-05-04 14:50:21 UTC https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169955701 elisaabeet123 https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169956377 Venjan er að flokka ættir í tvo aðalhópa, í föðurætt og móðurætt. 
Föðurætt: ættin er rakin í karllegg
Móðurætt: ættin er rakin í kvennlegg.]]> 2017-05-04 14:52:29 UTC https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/169956377 elisaabeet123 https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/170000994 2017-05-04 17:11:44 UTC https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/170000994 elisaabeet123 https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/170001531 Algengasta fjölskyldugerðin nú er kjarnafjölskyldan, sem yfirleitt samanstendur af pabba, mömmu og barni eða börnum. Í nútímasamfélögum finnast hinsvegar mörg tilbrigði við hlið hinnar hefbundnu kjarnarfjölskyldu; hjónaband án barna, óvígð sambúð án barna, óvígð sambúð með börnum, einstæðir foreldrar með börnum og staðfest samvist eru einnig sambýlisgerðir sem teljast til kjarnafjölskyldunnar. 

]]> 2017-05-04 17:13:36 UTC https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/170001531 elisaabeet123 https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/170002463 2017-05-04 17:16:41 UTC https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/170002463 elisaabeet123 https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/170002743 Fjölskyldan hefur löngum verið kölluð einn af hornsteinum samfélagsins og hefur þar af leiðandi mörg hlutverk innan þess. Þau eru þó breytileg milli samfélaga og einnig breytast þau með tímanum. Sum hlutverk þeirra eru nokkurn veginn sömu í öllum samfélögum, en önnur eru breytileg eftir þeim. Í mörgum óiðnvæddum samfélögum er fjölskyldan framleiðslueining, þar sem meðlimirnir hjálpast að við að framleiða lífsnauðsynjar. Í gamla ættar samfélgainu batt vinnan fjölskylduna mun sterkar saman og tíðkast nú á dögum, því hún sá um að framleiða fæðuna, fötin og áhöldin sem fjölskyldumeðlimirnir þörfnuðust í dagsins önn. ]]> 2017-05-04 17:17:39 UTC https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/170002743 elisaabeet123 https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/170004155 2017-05-04 17:22:18 UTC https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/170004155 elisaabeet123 https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/170004532 Framleiðsla
Kynlíf
Félagsmótun
Ást
 Umönnun
Tilfinningatengsl


]]> 2017-05-04 17:23:43 UTC https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/170004532 elisaabeet123 https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/170004765 Fjölskyldan er nokkurs konar stuðpúði milli einstaklingsins og samfélagsins. Fjölskyldan er öruggur staður fyrir mann og hún er líka sá staður þar sem við þorum einna helst að tjá og sýna tilfinningar. En samvera þýðir ekki aðeins ást og umhyggja heldur líka átök, þar sem við sýnum reiði og yfirgangssemi.

]]> 2017-05-04 17:24:31 UTC https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/170004765 elisaabeet123 https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/170005320 Virðing: Fólk verður að bera virðingu hvert fyrir öðru, taka aðra alvarlega og hlusta á það sem, aðrir segja.

 Vinátta: er nauðsynleg fyrir varanlegt og gott samband.

Traust: fólk verður að hafa þá tilfinningu að það geti treyst maka sínum eigi sambandið að geta gengið nokkurn veginn átakalaust fyrir sig

Kynlíf: ef tilfinningasamband milli maka er gott verður kynlífið það yfirleitt líka

Jafnrétti: fólk skiptir til dæmis heimilisverkum á milli síns á sanngjarnann hátt.

Næmi og nærgætni: Mikilvægt er að fjölskyldumeðlimir séu næmir á þarfir og líðan hvers annars.]]> 2017-05-04 17:26:45 UTC https://padlet.com/elisaabeet123/ciqcw8d8lfjy/wish/170005320