*นางสาวธมลวรรณ สุมาลุย์ 4/3เลขที่11*

อวัยวะหลัก (ทางเดินอาหาร)

1. ปาก (Mouth): มีฟันบดเคี้ยวและน้ำลาย (มีเอนไซม์ Amylase) ย่อยแป้ง.

2. หลอดอาหาร (Esophagus): ลำเลียงอาหารลงสู่กระเพาะอาหาร.

3. กระเพาะอาหาร (Stomach): มีกรดและเอนไซม์ (Pepsin) ย่อยโปรตีน.

4. ลำไส้เล็ก (Small Intestine): ส่วนสำคัญในการย่อยและดูดซึมสารอาหารเกือบทั้งหมด (แป้ง, โปรตีน, ไขมัน) โดยมีน้ำย่อยจากตับอ่อนและน้ำดีช่วย.

5. ลำไส้ใหญ่ (Large Intestine): ดูดซึมน้ำและเกลือแร่จากกากอาหารที่เหลือ และลำเลียงอุจจาระ.

6. ทวารหนัก (Anus): ช่องทางขับถ่ายอุจจาระ.

อวัยวะเสริมที่ช่วยย่อย

• ตับ (Liver): ผลิตน้ำดี (Bile) ช่วยย่อยไขมัน.

• ถุงน้ำดี (Gallbladder): เก็บน้ำดีจากตับและปล่อยเข้าลำไส้เล็ก.

• ตับอ่อน (Pancreas): ผลิตน้ำย่อย (Amylase, Lipase, Trypsin) และฮอร์โมนอินซูลิน.

กระบวนการย่อย

• การย่อยเชิงกล: การบดเคี้ยวในปาก, การบีบตัวของกระเพาะและลำไส้.

• การย่อยเชิงเคมี: การใช้น้ำย่อย (เอนไซม์) เพื่อสลายสารอาหารที่ซับซ้อนให้เล็กลงจนดูดซึมได้ (เช่น แป้งเป็นน้ำตาล, โปรตีนเป็นกรดอะมิโน, ไขมันเป็นกรดไขมัน).

นางสาว ราชธิดา เพชรสีสุข 4/3เลขที่18

นางสาวรุ่งนภา เสาใย 4/3 เลขที่19

• ปาก (Mouth):

  เริ่มต้นการย่อยทางกล (บดเคี้ยว) และทางเคมี (น้ำลายมีเอนไซม์เริ่มย่อยคาร์โบไฮเดรต). 

• หลอดอาหาร (Esophagus):

  กล้ามเนื้อบีบตัว (เพอริสตัลซิส) ดันอาหารลงสู่กระเพาะ. 

• กระเพาะอาหาร (Stomach):

  กักเก็บอาหาร ผสมกรดและเอนไซม์ย่อยโปรตีน. 

• ลำไส้เล็ก (Small Intestine):

  ส่วนที่ย่อยและดูดซึมสารอาหารหลัก (ดูโอดีนัม, เจจูนัม, ไอเลียม). 

• ลำไส้ใหญ่ (Large Intestine):

  ดูดซึมน้ำและเกลือแร่ สร้างอุจจาระ. 

• ทวารหนัก (Anus):

  ขับของเสีย (อุจจาระ) ออกจากร่างกาย. 

อวัยวะช่วยย่อย

• ตับ (Liver): ผลิตน้ำดี (Bile) ช่วยย่อยไขมัน.

• ถุงน้ำดี (Gallbladder): เก็บน้ำดี.

• ตับอ่อน (Pancreas): ผลิตเอนไซม์ย่อยอาหาร (โปรตีน, ไขมัน, คาร์โบไฮเดรต) และไบคาร์บอเนต. 

หน้าที่โดยรวม

• การย่อย (Digestion):

  สลายอาหารให้เป็นโมเลกุลเล็กๆ. 

• การดูดซึม (Absorption):

  นำสารอาหารเข้าสู่กระแสเลือด. 

• การขับถ่าย (Elimination):

  กำจัดกากอาหารออกเป็นอุจจาระ.

• 
  

• 
  

• นางสาว อินทิรา เเจ่มนรัสไพบูลย์

• ชั้น4/3 เลขที่32 

1. ทางเดินอาหาร (Gastrointestinal (GI) Tract)

ปาก (Mouth): เริ่มการย่อยเชิงกล (เคี้ยวด้วยฟัน) และเชิงเคมี (น้ำลายมีเอนไซม์ย่อยคาร์โบไฮเดรต).

หลอดอาหาร (Esophagus): กล้ามเนื้อบีบตัวดันอาหาร (โบรัส) ลงสู่กระเพาะอาหาร.

กระเพาะอาหาร (Stomach): ผสมอาหารกับกรดและเอนไซม์ (เปปซิน) ย่อยโปรตีน.

ลำไส้เล็ก (Small Intestine): ส่วนดูโอดีนัม เจจูนัม ไอเลียม ย่อยและดูดซึมสารอาหารส่วนใหญ่ (น้ำตาล กรดอะมิโน กรดไขมัน).

ลำไส้ใหญ่ (Large Intestine): ดูดซึมน้ำ วิตามิน แร่ธาตุจากกากอาหารที่เหลือ.

ไส้ตรง (Rectum) และทวารหนัก (Anus): เก็บและขับอุจจาระ.

2. อวัยวะช่วยย่อย (Accessory Organs)

ต่อมน้ำลาย (Salivary Glands): สร้างน้ำลายที่มีเอนไซม์.

ตับ (Liver): สร้างน้ำดีช่วยย่อยไขมัน.

ตับอ่อน (Pancreas): สร้างเอนไซม์ย่อยอาหารหลายชนิด (เช่น ทริปซิน).

ถุงน้ำดี (Gallbladder): เก็บน้ำดีจากตับ.

3. กระบวนการย่อยอาหาร (Digestion Process)

การย่อยเชิงกล: การบดเคี้ยวในปาก และการบีบตัวของกล้ามเนื้อทางเดินอาหาร.

การย่อยเชิงเคมี: เอนไซม์ในน้ำลาย น้ำย่อยจากกระเพาะอาหาร น้ำดี และเอนไซม์จากตับอ่อนและลำไส้เล็ก ย่อยโมเลกุลใหญ่ให้เป็นโมเลกุลเล็ก (กลูโคส, กรดอะมิโน, กรดไขมัน).

การดูดซึม (Absorption): สารอาหารที่ย่อยแล้วถูกดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือดผ่านลำไส้เล็ก.

การขับถ่าย (Elimination): กากอาหารที่ไม่ถูกดูดซึมจะถูกกำจัดออกเป็นอุจจาระ.ระบบที่เปลี่ยนอาหารที่ซับซ้อนให้เป็นสารอาหารขนาดเล็กที่ร่างกายดูดซึมได้ โดยเริ่มตั้งแต่ปาก (บดและคลุกน้ำลาย) ผ่านหลอดอาหาร กระเพาะอาหาร (ย่อยด้วยกรดและเอนไซม์) ลำไส้เล็ก (ดูดซึมสารอาหารหลัก) และลำไส้ใหญ่ (ดูดซึมน้ำ) ก่อนขับของเสียออกทางทวารหนัก โดยมีตับ ตับอ่อน และถุงน้ำดีช่วยในการย่อยอาหาร. 1. ทางเดินอาหาร (Gastrointestinal (GI) Tract) ปาก (Mouth): เริ่มการย่อยเชิงกล (เคี้ยวด้วยฟัน) และเชิงเคมี (น้ำลายมีเอนไซม์ย่อยคาร์โบไฮเดรต). หลอดอาหาร (Esophagus): กล้ามเนื้อบีบตัวดันอาหาร (โบรัส) ลงสู่กระเพาะอาหาร. กระเพาะอาหาร (Stomach): ผสมอาหารกับกรดและเอนไซม์ (เปปซิน) ย่อยโปรตีน. ลำไส้เล็ก (Small Intestine): ส่วนดูโอดีนัม เจจูนัม ไอเลียม ย่อยและดูดซึมสารอาหารส่วนใหญ่ (น้ำตาล กรดอะมิโน กรดไขมัน). ลำไส้ใหญ่ (Large Intestine): ดูดซึมน้ำ วิตามิน แร่ธาตุจากกากอาหารที่เหลือ. ไส้ตรง (Rectum) และทวารหนัก (Anus): เก็บและขับอุจจาระ. 2. อวัยวะช่วยย่อย (Accessory Organs) ต่อมน้ำลาย (Salivary Glands): สร้างน้ำลายที่มีเอนไซม์. ตับ (Liver): สร้างน้ำดีช่วยย่อยไขมัน. ตับอ่อน (Pancreas): สร้างเอนไซม์ย่อยอาหารหลายชนิด (เช่น ทริปซิน). ถุงน้ำดี (Gallbladder): เก็บน้ำดีจากตับ. 3. กระบวนการย่อยอาหาร (Digestion Process) การย่อยเชิงกล: การบดเคี้ยวในปาก และการบีบตัวของกล้ามเนื้อทางเดินอาหาร. การย่อยเชิงเคมี: เอนไซม์ในน้ำลาย น้ำย่อยจากกระเพาะอาหาร น้ำดี และเอนไซม์จากตับอ่อนและลำไส้เล็ก ย่อยโมเลกุลใหญ่ให้เป็นโมเลกุลเล็ก (กลูโคส, กรดอะมิโน, กรดไขมัน). การดูดซึม (Absorption): สารอาหารที่ย่อยแล้วถูกดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือดผ่านลำไส้เล็ก. การขับถ่าย (Elimination): กากอาหารที่ไม่ถูกดูดซึมจะถูกกำจัดออกเป็นอุจจาระ.

น.ส.อรปรียา ภางาม ชั้น ม.4/3 เลขที่26

2. หลอดอาหาร: ทำหน้าที่ลำเลียงอาหารจากปากสู่กระเพาะอาหาร

3. ตับ: ทำหน้าที่สร้างน้ำดีเพื่อสลายไขมัน และขับสารพิษ

4. ถุงน้ำดี: ทำหน้าที่เก็บน้ำดีที่ตับผลิต

5. กระเพาะอาหาร: ทำหน้าที่คลุกเคล้าและผสมอาหารกับน้ำย่อย

6. ตับอ่อน: ทำหน้าที่ผลิตเอนไซม์ที่ช่วยสลายอาหาร

7. ลำไส้เล็ก: ทำหน้าที่ย่อยและดูดซับโปรตีน ไขมัน และคาร์โบไฮเดรต

8. ลำไส้ใหญ่: ทำหน้าที่ดูดซับเกลือและน้ำจากอาหารเหลือ ซึ่งเหลือเพียงชิ้นส่วนที่เรียกว่าอุจจาระ

• น.ส.วาสนา สันทาลุนัย ชั้นม.4/3 เลขที่30

ปาก (Mouth): เริ่มการย่อยแป้งด้วยน้ำลาย (เอนไซม์อะไมเลส) และบดเคี้ยวอาหาร.

คอหอย (Pharynx): ส่งอาหารจากปากไปยังหลอดอาหาร.

หลอดอาหาร (Esophagus): บีบตัวส่งอาหารลงสู่กระเพาะอาหาร.

กระเพาะอาหาร (Stomach): ย่อยโปรตีนด้วยกรดและเอนไซม์เพปซิน.

ลำไส้เล็ก (Small Intestine): (ดูโอดีนัม, เจจูนัม, ไอเลียม) จุดที่ย่อยและดูดซึมสารอาหารมากที่สุด.

ลำไส้ใหญ่ (Large Intestine): ดูดซึมน้ำและสร้างอุจจาระ.

ไส้ตรง (Rectum): เก็บอุจจาระก่อนขับถ่าย.

ทวารหนัก (Anus): ช่องทางขับถ่ายอุจจาระ.

2. อวัยวะช่วยย่อย (Accessory Organs)

ต่อมน้ำลาย (Salivary Glands): ผลิตน้ำลายย่อยแป้ง.

ตับ (Liver): ผลิตน้ำดีช่วยย่อยไขมัน.

ถุงน้ำดี (Gall Bladder): เก็บน้ำดี.

ตับอ่อน (Pancreas): ผลิตเอนไซม์ย่อยอาหารหลากหลายชนิด (แป้ง, โปรตีน, ไขมัน).

3. กระบวนการย่อยอาหาร

ย่อยเชิงกล (Mechanical Digestion): การบดเคี้ยวของฟันและการบีบตัวของอวัยวะ.

ย่อยทางเคมี (Chemical Digestion): การใช้น้ำย่อย (เอนไซม์) สลายอาหารให้เล็กลงจนดูดซึมได้.

4. บทบาทของจุลินทรีย์

จุลินทรีย์ในลำไส้ (Gut Microbiome) ช่วยในการย่อยอาหารและรักษาสุขภาพ.

นางสาวกัญญาพัชร ไขกลางดอน เลขที่27 ชั้นม.4/3

เมื่อเราเคี้ยวอาหาร น้ำลายจะเริ่มทำหน้าที่ย่อยคาร์โบไฮเดรต (When we chew food, saliva begins to digest carbohydrates)

ปากคือจุดเริ่มต้นของการเดินทางอันยาวไกลของอาหาร ฟันของเราทำหน้าที่เหมือนเครื่องบดอาหาร ฟันหน้าใช้กัดอาหารให้เป็นชิ้นเล็ก ส่วนฟันกรามใช้เคี้ยวให้อาหารละเอียด ในขณะเดียวกัน ลิ้นจะช่วยคลุกเคล้าอาหารให้เข้ากัน

สิ่งที่น่าสนใจคือน้ำลายที่หลั่งออกมาจากต่อมน้ำลายมีมากถึง 1-2 ลิตรต่อวัน น้ำลายมีเอนไซม์ชื่อแอมิเลส (Amylase) ที่เริ่มย่อยแป้งและน้ำตาลให้เป็นโมเลกุลเล็กลง นอกจากนี้น้ำลายยังช่วยทำความสะอาดปากและฆ่าเชื้อโรคได้อีกด้วย ลองสังเกตดูเวลาเรากินข้าวนานๆ จะรู้สึกหวานขึ้น นั่นเป็นเพราะแอมิเลสในน้ำลายย่อยแป้งให้กลายเป็นน้ำตาลนั่นเอง

●หลอดอาหาร

กล้ามเนื้อจะทำหน้าที่ดันอาหารลงสู่กระเพาะอาหาร ด้วยกระบวนการที่เรียกว่าการบีบตัว (Muscles push food down to the stomach through a process called peristalsis)

หลอดอาหารเป็นท่อยาวประมาณ 25 เซนติเมตร ที่เชื่อมต่อระหว่างลำคอกับกระเพาะอาหาร ถึงแม้จะดูเหมือนเป็นแค่ท่อธรรมดา แต่หลอดอาหารมีกลไกการทำงานที่ซับซ้อนมาก

เมื่ออาหารถูกกลืนลงไป กล้ามเนื้อเรียบที่อยู่รอบหลอดอาหารจะทำการบีบตัวเป็นลูกคลื่น เหมือนกับการบีบยาสีฟันออกจากหลอด การเคลื่อนไหวแบบนี้เรียกว่า Peristalsis ซึ่งจะดันอาหารลงไปทีละนิด ถึงแม้เราจะนอนหงายหรือแม้กระทั่งแขวนตัวกลับหัว อาหารก็ยังสามารถเคลื่อนลงสู่กระเพาะอาหารได้ เพราะมีกล้ามเนื้อคอยดันให้

ก่อนถึงกระเพาะอาหาร จะมีวาล์วเล็กๆ ที่เรียกว่า Lower Esophageal Sphincter ทำหน้าที่เหมือนประตูเปิด-ปิด เพื่อป้องกันไม่ให้อาหารและกรดในกระเพาะอาหารไหลย้อนกลับขึ้นมา

●กระเพาะอาหาร

อาหารทุกอย่างจะถูกผสมเข้ากับน้ำย่อย กรดไฮโดรคลอริกฆ่าเชื้อแบคทีเรีย และเอนไซม์ย่อยโปรตีน (Everything mixes with digestive juices, hydrochloric acid kills bacteria, and enzymes digest proteins)

กระเพาะอาหารเปรียบเหมือนถุงยางที่สามารถขยายตัวได้ เมื่อว่างจะมีขนาดเท่ากำปั้น แต่เมื่อเต็มสามารถบรรจุอาหารได้มากถึง 1-2 ลิตร ผนังกระเพาะอาหารมีต่อมขนาดเล็กหลายล้านตัวที่หลั่งน้ำย่อย

น้ำย่อยในกระเพาะอาหารประกอบด้วยกรดไฮโดรคลอริก (Hydrochloric Acid) ที่มีความเป็นกรดสูงมาก มี pH ประมาณ 1.5-2 เป็นกรดที่แรงพอที่จะละลายเหล็กได้ กรดนี้ทำหน้าที่ฆ่าเชื้อแบคทีเรียและไวรัสที่อาจติดมากับอาหาร นอกจากนี้ยังช่วยให้โปรตีนเปลี่ยนโครงสร้าง เพื่อให้เอนไซม์เพปซิน (Pepsin) สามารถย่อยโปรตีนได้ง่ายขึ้น

กล้ามเนื้อผนังกระเพาะอาหารจะหดตัวและคลายตัวเป็นจังหวะ เหมือนเครื่องผสมขนาดยักษ์ เพื่อคลุกเคล้าอาหารกับน้ำย่อยให้เข้ากัน หลังจากผ่านกระบวนการนี้ 2-4 ชั่วโมง อาหารจะกลายเป็นของเหลวข้นๆ ที่เรียกว่า Chyme แล้วจึงถูกปล่อยออกไปสู่ลำไส้เล็กทีละนิด

●ตับ

ของเหลวสีเขียวที่เรียกว่าน้ำดีจะถูกผลิตขึ้นที่ตับและเก็บไว้ในถุงน้ำดี แล้วหลั่งออกมาเพื่อสลายไขมัน (Green liquid called bile is produced in the liver, stored in the gallbladder, and released to break down fats)

ตับเป็นอวัยวะที่ใหญ่ที่สุดในร่างกายรองจากผิวหนัง มีน้ำหนักประมาณ 1.5 กิโลกรัม และทำหน้าที่หลายอย่าง สำหรับระบบย่อยอาหาร ตับทำหน้าที่ผลิตน้ำดี (Bile) ซึ่งเป็นของเหลวสีเขียวเหลืองที่มีรสขม

น้ำดีทำหน้าที่เหมือนน้ำยาล้างจาน ช่วยสลายไขมันให้เป็นหยดเล็กๆ เพื่อให้เอนไซม์ย่อยไขมันทำงานได้ง่ายขึ้น เหมือนกับเมื่อเราใส่น้ำยาล้างจานลงในน้ำมัน น้ำมันจะแตกเป็นหยดเล็กๆ และละลายในน้ำได้ ตับผลิตน้ำดีได้วันละ 500-1000 มิลลิลิตร

นอกจากนี้ตับยังเป็นโรงงานประมวลผลสารอาหารที่ดูดซึมจากลำไส้เล็ก เปลี่ยนน้ำตาลส่วนเกินให้เป็นไกลโคเจน (Glycogen) เก็บไว้ใช้เมื่อต้องการพลังงาน สร้างโปรตีนสำคัญต่างๆ และกำจัดสารพิษออกจากร่างกาย

●ตับอ่อน

ที่นี่จะผลิตเอนไซม์ย่อยอาหารหลายชนิดที่สำคัญ (Here, many important digestive enzymes are produced)

ตับอ่อนเป็นอวัยวะรูปร่างเหมือนใบไผ่ ยาวประมาณ 15 เซนติเมตร ซ่อนอยู่หลังกระเพาะอาหาร แม้จะมีขนาดเล็ก แต่มีความสำคัญอย่างมากต่อการย่อยอาหาร เพราะผลิตเอนไซม์ย่อยอาหารที่จำเป็นมากมาย

ตับอ่อนผลิตน้ำย่อยที่เป็นด่างเพื่อทำให้กรดจากกระเพาะอาหารเป็นกลาง และมีเอนไซม์สำคัญหลายตัว ได้แก่ อะไมเลส (Amylase) สำหรับย่อยแป้ง ไลเปส (Lipase) สำหรับย่อยไขมัน และโปรติเอส (Protease) หลายชนิดสำหรับย่อยโปรตีน เหมือนกับมีช่างเฉพาะทางหลายคนทำงานร่วมกัน

เมื่ออาหารจากกระเพาะอาหารเข้าสู่ลำไส้เล็ก ฮอร์โมนจะส่งสัญญาณให้ตับอ่อนหลั่งน้ำย่อยผ่านท่อเล็กๆ เข้าไปในลำไส้เล็ก ตับอ่อนสามารถผลิตน้ำย่อยได้วันละ 1-2 ลิตร นอกจากนี้ตับอ่อนยังผลิตฮอร์โมนอินซูลิน (Insulin) ที่ช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดด้วย

●ลำไส้เล็ก

อาหารจะถูกผสมกับน้ำดีจากตับและน้ำย่อยจากตับอ่อน จากนั้นสารอาหารจะถูกดูดซึมและส่งกลับไปที่ตับเพื่อประมวลผลเพิ่มเติม (Food mixes with bile from the liver and digestive juices from the pancreas, then nutrients are absorbed and sent back to the liver for further processing)

ลำไส้เล็กเป็นส่วนที่ยาวที่สุดของระบบย่อยอาหาร มีความยาวประมาณ 6-7 เมตร หรือเท่ากับความสูงของยีราฟ แม้จะเรียกว่า “เล็ก” แต่หมายถึงเส้นผ่านศูนย์กลางที่เล็กกว่าลำไส้ใหญ่ ไม่ใช่ความยาว

ลำไส้เล็กแบ่งออกเป็น 3 ส่วน คือ ส่วนต้น (Duodenum) ส่วนกลาง (Jejunum) และส่วนท้าย (Ileum) ที่ส่วนต้นจะเป็นจุดที่น้ำดีจากตับและน้ำย่อยจากตับอ่อนไหลเข้ามาผสมกับอาหาร

สิ่งที่น่าทึ่งที่สุดของลำไส้เล็กคือผนังด้านในที่มีขนจิ๋วนับล้านเส้นเรียกว่า Villi เหมือนกับพรมขนยาวที่ช่วยเพิ่มพื้นที่ผิวให้มากถึง 300 เท่า ทำให้สามารถดูดซึมสารอาหารได้อย่างมีประสิทธิภาพ น้ำตาล กรดอะมิโน กรดไขมัน วิตามิน และเกลือแร่จะถูกดูดซึมผ่านผนังลำไส้เข้าสู่กระแสเลือด แล้วถูกส่งไปยังตับเพื่อการประมวลผลต่อไป

●ลำไส้ใหญ่

อาหารและน้ำที่ย่อยไม่ได้จะถูกแปรรูป จัดเก็บ และเตรียมขับออก (Undigested food and water are processed, stored, and prepared for elimination)

หลังจากผ่านลำไส้เล็กแล้ว สิ่งที่เหลืออยู่คือเศษอาหารที่ย่อยไม่ได้ เช่น เซลลูโลสจากผักและผลไม้ น้ำ และเกลือแร่บางส่วน สิ่งเหล่านี้จะเข้าสู่ลำไส้ใหญ่ที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางใหญ่กว่าลำไส้เล็ก แต่สั้นกว่า โดยมีความยาวประมาณ 1.5 เมตร

ลำไส้ใหญ่ประกอบด้วยส่วนขึ้น (Ascending colon) ส่วนขวาง (Transverse colon) และส่วนลง (Descending colon) หน้าที่หลักคือดูดซึมน้ำและเกลือแร่ที่เหลืออยู่ออกจากเศษอาหาร ทำให้เศษอาหารแข็งตัวเป็นอุจจาระ

ในลำไส้ใหญ่มีแบคทีเรียดีนับแสนล้านตัวที่เรียกว่า Microbiome ที่ช่วยย่อยเซลลูโลสบางส่วน สังเคราะห์วิตามินบางชนิด เช่น วิตามินเค และป้องกันแบคทีเรียชั่วร้าย การทำงานของลำไส้ใหญ่ใช้เวลาประมาณ 12-48 ชั่วโมง ขึ้นอยู่กับชนิดของอาหารและสุขภาพของแต่ละคน

●ทวารหนัก

ของเสียที่เป็นของแข็งจะเคลื่อนออกจากทวารหนักเพื่อออกจากร่างกายของคุณ (Solid waste moves out through the anus to exit your body)

ทวารหนักเป็นจุดสิ้นสุดของการเดินทางอันยาวไกลของอาหาร เป็นช่องทางออกสุดท้ายของระบบย่อยอาหาร มีกล้ามเนื้อเรียบที่ควบคุมการเปิด-ปิดอัตโนมัติ และกล้ามเนื้อลายที่เราสามารถควบคุมได้

เมื่ออุจจาระสะสมในลำไส้ใหญ่ส่วนท้าย (Rectum) ถึงปริมาณหนึ่ง จะมีการส่งสัญญาณไปยังสมองให้รู้ว่าต้องขับถ่าย กระบวนการขับถ่ายนี้สำคัญมาก เพราะช่วยกำจัดของเสีย แบคทีเรียที่ตายแล้ว และสารพิษออกจากร่างกาย

อุจจาระปกติจะประกอบด้วยน้ำ 75% เศษอาหารที่ย่อยไม่ได้ 25% รวมถึงแบคทีเรียที่ตาย เซลล์ที่หลุดจากผนังลำไส้ และสารต่างๆ ที่ร่างกายไม่ต้องการ สีและลักษณะของอุจจาระสามารถบ่งบอกถึงสุขภาพของระบบย่อยอาหารได้

นางสาว ศิรินภา สิมาจารย์ ม.4/3 เลขที่20

• เชิงกล: ฟันบดเคี้ยวอาหารเป็นชิ้นเล็ก, ลิ้นคลุกเคล้าอาหารกับน้ำลาย.

• เคมี: น้ำลายมีเอนไซม์ อะไมเลส (Amylase) เริ่มย่อยแป้งให้เป็นน้ำตาลโมเลกุลเล็ก. 

2. หลอดอาหาร (Esophagus)

• เชิงกล: กล้ามเนื้อบีบตัวเป็นจังหวะ (Peristalsis) ดันอาหารลงสู่กระเพาะอาหาร. 

3. กระเพาะอาหาร (Stomach)

• เชิงกล: กล้ามเนื้อกระเพาะบีบคลึงอาหารให้ละเอียดขึ้น.

• เคมี: หลั่งกรดเกลือและเอนไซม์ เพปซิน (Pepsin) ย่อยโปรตีนให้เป็นสายเปปไทด์ (Peptides).

• สารที่ดูดซึม: แอลกอฮอล์ถูกดูดซึมได้เล็กน้อย. 

4. ลำไส้เล็ก (Small Intestine)

• เป็นจุดย่อยและดูดซึมหลัก

• เคมี:

  • ตับ: สร้างน้ำดี (Bile) ช่วยย่อยไขมัน.

  • ตับอ่อน: ส่งน้ำย่อย (Amylase, Lipase, Trypsin) ย่อยคาร์บ โปรตีน ไขมัน และอาหารที่เหลือ.

  • เอนไซม์ในลำไส้เล็กย่อยสารอาหารจนเป็นโมเลกุลเล็กสุด (กลูโคส, กรดอะมิโน, กรดไขมัน).

• การดูดซึม: ผนังลำไส้เล็กมีวิลไล (Villi) จำนวนมาก เพิ่มพื้นที่ผิว ดูดซึมสารอาหารเข้าสู่กระแสเลือดและระบบน้ำเหลือง. 

5. ลำไส้ใหญ่ (Large Intestine)

• ดูดซึมน้ำ แร่ธาตุ และวิตามินบางชนิดกลับเข้าสู่ร่างกาย.

• กากอาหารที่เหลือจะรวมตัวเป็นอุจจาระ. 

6. ทวารหนักและทวารหนัก (Rectum & Anus)

• เก็บอุจจาระ จนกระทั่งมีสัญญาณให้ขับถ่าย.

• กล้ามเนื้อหูรูดควบคุมการขับถ่ายออกเป็นอุจจาระ. 

นางสาวศิโรธร บุญเต็ม ชั้นม.4/3 เลขที่21

1. ปาก

• ฟันทำหน้าที่บดเคี้ยวอาหารให้ชิ้นเล็กลง

• ลิ้นช่วยคลุกเคล้าอาหารและช่วยกลืน

• น้ำลายมีเอนไซม์อะไมเลส ช่วยย่อยแป้งให้เป็นน้ำตาล
  ➡️ เป็นการย่อย เชิงกล + เคมี

2. หลอดอาหาร

• ลำเลียงอาหารจากปากไปยังกระเพาะอาหาร

• ใช้การบีบตัวเป็นจังหวะ (เพอริสตัลซิส)
  ➡️ ไม่เกิดการย่อยอาหาร

3. กระเพาะอาหาร

• กระเพาะบีบตัวคลุกเคล้าอาหาร

• น้ำย่อยมีกรดและเอนไซม์เพปซิน ย่อยโปรตีน

• ฆ่าเชื้อโรคบางชนิด
  ➡️ อาหารกลายเป็นของเหลวข้น เรียกว่า “ไคม์”

4. ลำไส้เล็ก

แบ่งเป็น 3 ส่วน: ดูโอดีนัม – เจจูนัม – ไอเลียม

• ย่อยอาหารขั้นสุดท้ายด้วยน้ำย่อยจากตับอ่อน น้ำดี และผนังลำไส้

• ดูดซึมสารอาหาร เช่น กลูโคส กรดอะมิโน กรดไขมัน วิตามิน แร่ธาตุ

• ผนังลำไส้มีวิลไลช่วยเพิ่มพื้นที่ดูดซึม
  ➡️ เป็นจุดสำคัญที่สุดของการดูดซึม

  
  

5. ลำไส้ใหญ่

• ดูดซึมน้ำและแร่ธาตุที่เหลืออยู่

• แบคทีเรียช่วยสร้างวิตามินบางชนิด

• กากอาหารเริ่มรวมตัวเป็นอุจจาระ

6. ไส้ตรง

• เก็บอุจจาระชั่วคราว

• เมื่อเต็ม จะกระตุ้นให้เกิดความรู้สึกอยากถ่าย

  
  

7. ทวารหนัก

• ขับถ่ายอุจจาระออกจากร่างกาย
  ➡️ เป็นขั้นตอนสุดท้ายของการกำจัดกากอาหาร

น.ส.พิมพ์วิภา แสนอ่อน ม.4/3 เลขที่15

น.ส.ภาวินี กฤษวี ชั้นม.4/3เลขที่17

2.ขั้นตอนต่อไป อาหารที่คุณเคี้ยวแล้วจะเคลื่อนจากปากไปยังหลอดอาหาร หลอดอาหารจะใช้กระบวนการที่เรียกว่าการบีบตัว ของกล้ามเนื้อ (peristalsis) เพื่อส่งอาหารไปยังกระเพาะอาหาร

3.กระเพาะอาหารของคุณจะปล่อยกรดและเอนไซม์ที่ช่วยย่อยอาหาร

4.ขั้นตอนต่อไป ลำไส้เล็กของคุณจะเปลี่ยนอาหารกึ่งแข็งให้เป็นของเหลวเพื่อดูดซึมสารอาหาร

5.ตับอ่อนและตับของคุณช่วยโดยการส่งน้ำย่อยไปยังลำไส้เล็ก ส่วนถุงน้ำดีทำหน้าที่ผลิตน้ำดี

6.ขั้นตอนสุดท้ายคือลำไส้เล็กจะส่งกากอาหารที่เหลือไปยังลำไส้ใหญ่ กากอาหารเหล่านั้นจะกลายเป็นอุจจาระซึ่งจะถูกขับออกจากร่างกายทางทวารหนักและรูทวาร