Diğer yandan, kendisi milliyet kavramı ile ilgili de kökten bir değişikliğin mimarlarındandır. Tanzimat öncesi milliyet kavramı Osmanlı Millet Sistemi’ndeki haliyle dini cemaatleri nitelendirmekteydi. Fransız ihtilali sonrası yayılan “nation” mefhumuna karşılık olarak milliyet kelimesinin kullanılmaya başlanmasıyla beraber bu kavram bütünüyle değişiklik geçirmiş ve hayali cemaatleri nitelendirmede kullanılmaya başlanmıştır.

Hürriyet mefhumunda ise, yine Namık Kemal ve diğer Tanzimat aydınları kelimeye yepyeni bir anlam kazandırmıştır. Öncesinde sadece “köle olmama” gibi bir anlama gelen hürriyet, sonrasında siyasi bir manaya bürünerek hem başka ülkelerin işgali altında olmama hem de baskıcı bir otoritenin yönetimini kabullenmeme olarak anlam değişikliğine uğramıştır.

 İslam Bey’in aşkını geride bırakarak vatan sevgisinin onun önüne koyması, Sıdkı Bey’in vatanına karşı aldığı lekenin utancından ailesine ulaşmaması vatan sevgisinin ailesinin önüne koyduğunun en net örneğidir.