An-tư-nai mồ côi cha mẹ, sống trong điều kiện thiếu thốn, phải làm việc nặng nhọc từ nhỏ. Tuy nhiên, cô bé không hề bi quan mà luôn giữ một tinh thần lạc quan và yêu đời. Nghị lực:

Dù gặp nhiều khó khăn, An-tư-nai vẫn luôn khao khát được đi học. Cô bé kiên trì đến lớp học mỗi ngày, bất chấp thời tiết khắc nghiệt và điều kiện học tập thiếu thốn. Sự kiên trì và nỗ lực của An-tư-nai đã truyền cảm hứng cho thầy Đuy-sen, người sau này đã giúp cô bé có cơ hội đến thành phố học tập học hỏi:

An-tư-nai là một cô bé thông minh và ham học. Cô bé luôn chăm chú nghe giảng, tích cực tham gia các hoạt động học tập và không ngừng nỗ lực để tiến bộ. Nhờ sự giúp đỡ của thầy Đuy-sen và sự nỗ lực của bản thân, An-tư-nai đã đạt được thành công, trở thành một viện sĩ nổi tiếng Tấm lòng :

An-tư-nai luôn ghi nhớ công ơn của thầy Đuy-sen và luôn biết ơn những gì thầy đã làm cho cô. Cô bé coi thầy như người cha thứ hai và luôn coi trọng những lời dạy bảo của thầy.

Học tập là nhu cầu cơ bản của con người, tuy nhiên trên thực tế vẫn còn nhiều học sinh đang còn gặp những trở ngại lớn trong việc đến trường, không chỉ vì cơ sở vật chất mà còn vì định kiến lỗi thời của người dân vùng sau vùng xa. Nhưng các em không hề từ bỏ mà vẫn kiên trì cắp sách đến trường bằng cả ước mơ và nghị lực của mình. Chính sự nghị lực đó không chỉ làm lay động trái tim của bao thế hệ bạn trẻ mà còn là minh chứng cho niềm tin vào tri thức. Những tấm gương vượt khó luôn được bao thế hệ nhà văn ca ngợi. Đến với những trang văn của nhà văn người Cư-rơ-gư-dơ-xtan, Ai-tơ-ma-tốp qua truyện vừa “Người thầy đầu tiên”, người đọc đặc biệt ấn tượng với hình tượng cô bé An -tư -nai- một nhân vật đã làm lay động trái tim và truyền cảm hứng cho bao thế hệ người đọc nhờ nghị lực và niềm tin vào tri thức của mình.’

2. THÂN BÀI

* Thông tin về tác giả, tác phẩm:

 - Ai-tơ-ma-tôp là nhà văn nổi tiếng người Cư-rơ-gư-dơ-xtan. Các tác phẩm của ông tập trung viết về thiên nhiên và con người quê hương với một tình yêu tha thiết, sâu nặng, với lối văn cô đọng, hàm súc và nhiều cách tân trong nghệ thuật kể chuyện. Nhiều tác phẩm quen thuộc với các thế hệ độc giả Việt Nam: Gia-mi-li-a; Cây phong non trùm khăn đỏ; Người thầy đầu tiên,... - Tác phẩm lấy bối cảnh: cuộc sống ở một vùng quê miền núi lạc hậu ở nước Cư-rơ-gư-dơxtan (làng Ku-ku-rêu) những năm đầu thế kỉ XX.

 - Nhân vật chính:

 + An-tư-nai: một cô bé mồ côi, sống với chú thím, bị đối xử tàn nhẫn.

 + Đuy-sen: chàng thanh niên đầy nhiệt huyết, về lại quê hương dạy học cho trẻ nhỏ.

- Văn bản “Người thầy đầu tiên" nằm ở các phần khác nhau của câu chuyện

* Chỉ ra các đặc điểm của nhân vật An-tư -nai dựa trên các dẫn chứng trong tác phẩm:

Nhân vật An- tư- nai hiện lên hiện lên qua lời kể, qua cảm xúc và suy nghĩ của chính mình- nhân vật “tôi”, người kể chuyện. Ngôi kể thứ nhất giúp người đọc hiểu sâu sắc nội tâm và diễn biến tâm trạng của nhân vật người kể. Tạo cảm giác gần gũi giúp người đọc dễ đồng cảm hơn với câu chuyện.

Lai lịch:

An-tư-nai là người con của làng ku-ku-rêu. Mồ côi cha mẹ khi vẫn còn nhỏ và phải sống với chú thím- bị đối xử tàn nhẫn.

Không có điều kiện được đi học nhưng may mắn đã gặp được thầy Đuy-sen và được thầy động viên, khuyến khích đến trường.

Ngoại hình:

An tư nai là cô gái nghèo, thậm chí còn không có bộ quần áo đàng hoàng để mặc:

“Tôi vừa đáp vừa lấy tay che chỗ gấu váy thủng để hở một mảng đầu gối.”

*Tính cách nhân vật được thể hiện qua:

Suy nghĩ:

An-tư-nai yêu quý thầy Đuy-sen, muốn bảo vệ thầy và muốn vượt qua những định kiến của người dân trong làng:

-Sao lúc đó tôi muốn đuổi theo những con người ngu xuẩn ấy thế..

-Và tôi chỉ còn biết nuốt lấy những giọt lệ căm uất đang trào lên, nóng hổi...”

“Tôi thầm nghĩ:” Ước gì thầy là anh ruột của tôi! Ước gì tôi được bá cổ thầy, nhắm nghiền mắt và thủ thỉ với thầy những lời đẹp đẽ nhất. Trời ơi! Ước gì thầy Đuy- sen là anh ruột tôi.”

o Ngôn ngữ:

-  Lời nói của An-tư-nai phản ánh sự mạnh mẽ, ý chí vượt lên hoàn cảnh: từ một cô bé mồ côi, bị gia đình ngăn cản đến người phụ nữ thành đạt – trở thành một nhà bác học.

-“Nếu thím em cho đi thì em sẽ đi”

 Hành động:

Hành động của An-tư-nai cho ta thấy được một tình yêu cháy bỏng với việc học mà không ngần ngại khó khăn cùng với đó là sự yêu thương, kính trọng thầy Đuy-sen:

-Trút lại bao ki-giắc ở trường.

-Phụ thầy Đuy-sen đắp ụ đá để băng qua suối.

Vì vậy nên An-tư-nai nhận được rất nhiều tình cảm tốt đẹp và sự chú ý từ thầy Đuy-sen:

-“Ôi, ước gì thầy được gửi em ra thành phố thì em sẽ khá hơn biết chừng nào’

o Mối quan hệ với các nhân vật khác:

+ Với bọn nhà giàu: Giận dữ trước sự chế giễu của chúng.

+Với thầy Đuy-sen: Yêu thương, kính trọng và ngưỡng mộ trước con người vĩ đại ấy, muốn thầy trờ thành anh trai của mình.

Phẩm chất của An-tư-nai:

An-tư-nai là hình mẫu của một cô gái giàu nghị lực, có khát vọng vươn lên, biết ơn, giàu lòng nhân ái và dũng cảm vượt lên số phận. Nhân vật này là biểu tượng cho sức sống mãnh liệt, cho khát vọng học tập và thay đổi cuộc đời thông qua tri thức và lòng tin yêu.

Nhận xét, đánh giá nghệ thuật xây dựng nhân vật của nhà văn:

+Nhân vật An-tư-nai hiện lên qua lời kể, lời nói, suy nghĩ của chính mình đồng thời cũng qua các mối quan hệ với nhân vật khác.

+ Kết cấu truyện truyện lồng truyện; ngôn ngữ truyện giàu hình ảnh, đậm chất thơ.

3. KẾT BÀI

 - Nêu ấn tượng và đánh giá về nhân vật.

 - Bài học rút ra.