+ Thông minh với mẹo con ngựa gôc thành Troy giúp quân Hi lạp chiến thắng sau 10 năm

+ Odysseus đã chọc mù mắt người khổng lồ Cyclos - con trai thần biển Poseidon để trốn thoát được khỏi hang nhờ dùng mưu rượu và lời lẽ ngon ngọt lừa hắn.

+ Thoát khỏi cạm bẫy của mụ phù thủy Circe với phép thuật biến người thành lợn.

+ Dùng những lời lẽ khôn khéo, trí tuệ thông minh để thoát khỏi sự quyến rũ của yêu mị Calypso và các nàng tiên Xiren và nhờ đó trở về được quê hương.

+ Thuyết phục vua Alcinous và hoàng hậu Arete bằng sự khiêm nhường, kính trọng.

Những chiến công dựa vào sự thông minh của Odyssey
2. Sử thi Odyssey là bài ca ca ngợi vẻ đẹp trí tuệ của con người, điều này thể hiện rõ qua hai nhân vật Ulisses và Penelope

Đó còn chính là một tư thế ung dung khi tiếp một vị khách xa lạ mà đặc biệt khi ông ta đã giúp nàng đánh đuổi được một trăm lẻ tám tên cầu hôn. Nàng đã làm chủ được tình thế làm chủ được bản thân, nàng không hề thất lễ với khách cũng không làm mất lòng với kẻ ở người ăn.

        + Nàng đã sai nhũ mẫu khiêng chiếc giường ra và dường như Uy lít xơ cũng cảm thấy chột dạ khi mà chiếc giường không thể xê dịch được.

         + Cuối cùng chàng đã giải mã được cái dấu hiệu bí mật mà vợ mình đã đặt ra.

          - Tâm trạng và hành động khi nhạn ra người chồng của Pê-nê-lôp

          + Khi nhận ra chồng nàng dã thể hiện tình cảm của mình bằng những biểu hiện yêu thương khát vọng mong chờ đối với người chồng mà bấy lâu nay nàng đã không thể biểu thị tình cảm yêu thương ấy đối với một ai mà chỉ một lòng đợi người chồng này về.

            + Nàng như đã “Bủn rủn cả chân tay chạy lại nước mắt chan hòa ôm lấy cổ chồng hôn lên trán chồng.

Hai mươi năm phải làm chủ gia đình, lại phải đối diện với bao thử thách, nàng đã phải tạo cho mình cái vỏ bọc cứng rắn. Cũng chỉ có như vậy nàng mới chờ được đến ngày người chồng trở về để được ùa vào lòng chàng mà bật lên bao nhiêu cảm xúc dồn nén mấy chục năm xa cách.

           - Ý nghĩa của việc dùng cách thử bí mật của chiếc giường cũng đã thể hiện phần nào vẻ đẹp của nàng.

Pê-nê-lốp để giải tỏa mối nghi ngờ nàng đã phải dùng đến cách thử bí mật của chiếc giường trong màn nhận mặt. Đầu tiên đó chính là việc để Pê-nê-lốp biết đó không hề là Uy-lít-xơ giả. Sau nữa, nó còn là minh chứng cho lòng chung thủy của nàng. Nếu như chiếc giường đã bị chuyển đi hoặc đã không còn là bí mật của riêng hai vợ chồng nữa thì cũng có nghĩa là phẩm giá của Pê-nê-lốp cũng không còn nguyên vẹn. Chính phép thử ấy không những chỉ nói lên phẩm chất kiên trinh của Pê-nê-lốp mà còn khắc sâu sự bền vững của tình cảm gia đình, tình cảm vợ chồng cha con.

 

Chàng là người anh hùng có "trí tuệ sánh tựa thần linh", khác với Achilles (là con của nữa thần Thetis và vua Pele, mang trong mình sức mạnh thần linh, mình đồng da sắt và sự giúp đỡ của các vị thần trên đỉnh Olympus), Ulisses chỉ là một con người bình thường, chàng chỉ có "trí tuệ sánh tựa thần linh".  Chàng vượt qua những thử thách gian lao, qua sóng cao biển rộng bằng chính trí tuệ và tinh thần kiên cường của mình. Xuyên suốt sử thi, gần như ta chưa bao giờ thấy Ulisses cầu xin thần linh giúp đỡ. Thế giới thần trong Odyssey cũng ít hơn. Các vị thần chỉ can thiệp vào phần đầu với quyết định cho Ulisses đoàn tụ sau hơn hai mươi năm cách trở và ở phần cuối tác phẩm khi nữ thần công lí Athena, nhân danh thần Zeus, xuống hòa giải cho Ulisses và thân nhân của những kẻ cầu hôn bị giết. 

Ở dây nhân vật Ulisses đã mang thêm một tầm vốc mới mang tầm vóc nhân loại và nhân vật trở thành một mẫu mực trong văn học thế giới, hành động chinh phục thiên nhiên đó không phải chỉ sức mạnh của cơ bắp mà còn cả yếu là sức mạnh của trí tuệ. Có nhiều tinh huống mà Ulisses và đồng dội gặp phải nếu không có trí tuệ thì không thể vượt qua được nguy hiểm, không thể bảo toàn được sinh mệnh mà việc thoát khỏi nanh vuốt của Cyclop là một minh chứng tiêu biểu. Cuộc đấu tranh với thế giới tự nhiên bí ẩn, chưa biết tới, được khoác màu thần thoại, trở thành cuộc dấu trí với các thần khổng lồ, các bà phù thuỷ, các nàng tiên cá… đã khiến cho sử thi Odyssey thực sự hấp dẫn.

+ Trí tuệ của Ulysses đã được bộc lộ qua việc dùng mưu con ngựa gỗ và chiếm được thành Troy. Và sau đó là liên tiếp những thử thách buộc Ulysses phải sử dụng sự tinh nhuệ của mình. Trí tuệ của Ulysses được thể hiện qua những suy nghĩ, lời nói, hành động, và cách chàng ứng xử với mọi người, nhất là rất biết cách chiều lòng các vị thần.

+Ulysses cảnh giác khi được Calypso đồng ý cho trở về đất mẹ. Chi tiết này cũng chứng tỏ chàng là người nhanh nhạy, đến Calypso cũng phải thốt lên rằng “chàng chẳng phải là kém khôn ngoan”. Nhưng theo tình Calypso cũng cảm mến người anh hùng giỏi giang này, nếu không vì lệnh của thần Zues ắt hẳn nàng sẽ không để chàng đi, miệng nói nhưng lòng chưa dứt, nàng vẫn luyến lưu kìm giữ chàng. Nàng tự hào với Uylysses rằng mình cũng chẳng thua kém gì Penelope “vì phụ nữ trần nào lại sánh lại được với các vị thần bất tử về vóc dáng và sắc đẹp”.Sự khôn ngoan trong lời nói của Ulysses đã được chàng ứng dụng, chàng rất biết làm khéo lòng người khác khi luôn ca ngợi đúng thời. Ca ngợi Calypso, không mang vợ mình và vị nữ thần kiêu hãnh này ra cân đo với nhau, chàng rất khéo khi biết giữ lời cho cả hai phía gia đình và người tình. “Về vóc dáng và sắc đẹp Penelope khôn ngoan không sao bì được với nàng, vợ tôi là một phụ nữ phàm trần, còn nàng là một vị thần bất tử và trẻ mãi. Tuy vậy, ngày ngày tôi vẫn mong muốn và ước ao được trở lại nhà, được thấy ngày về trên đất quê hương”. Nghe những lời có cánh như vậy làm sao Calypso có thể giữ chàng lại được nữa? 

Trí tuệ của Ulisses còn được thể hiện trong cách chàng trỏe về, dưới vỏ bọc của một kẻ ăn xin đói rách. Chàng đã dùng cách này để tìm ra những người thật sự thân cận và yêu quý chàng, đồng thời loại bỏ những kẻ phản bội âm mưu hãm hại mình. Qua những lời lẽ khéo léo nhưng đầy sự chân thành, người anh hùng đã tìm ra được những người đầy tớ trung thành nhất, hỗ trợ chàng trở về nhà và tiêu diệt toàn bộ những kẻ cầu hôn. Cùng với hai người hầu thân cận và con trai Telemachus, Ulisses đã lên kế hoạch hoàn hảo để trừng trị thích đáng lũ cầu hôn hống hách, ác độc. Nếu chỉ dựa vào sức mạnh phi thường mà thiếu đi trí tuệ, Ulisses sẽ chẳng thể nào giành được chiến thắng trước đông đảo đám cầu hôn ấy. 

Từ lúc bà nhũ mẫu Eurycleia phát hiện ra Ulysses đến khi chàng tham gia cuộc thi bắn cung và trừng trị thích đáng được những tên xấu xa. Nhưng đỉnh điểm của câu chuyện có lẽ phải là lúc trí thông minh nhanh nhẹn của Ulysses thể hiện khi chàng phải vượt qua thử thách của người vợ Penelope chỉ ra dấu hiệu riêng của chiếc giường – vật minh chứng cho tình cảm vợ chồng. Và đây mới là lúc độc giả vỡ òa cảm xúc vì thỏa mãn, sung sướng.

 

Thứ hai là khi lạc đến vùng đất của bọn khổng lồ ăn thịt người. Sau khi đã ăn thịt rất nhiều người trong đoàn, Polyphemus và Odysseus đã có một cuộc nói chuyện, chàng tỏ ý hòa hảo với Polyphemus. Odysseus nói cho Polyphemus biết rằng tên của chàng là "Không có ai". Sau đó, Odysseus đưa cho tên Cyclop một hũ rượu vang lớn, bảo hắn đây là đãi ngọ của các vị thần, tên khổng lồ vui vẻ uống hũ rượu và lăn ra ngủ. Odysseus cùng những người cùng đoàn của mình đã tạo một cây cọc gỗ, đốt cháy nó với rượu và chọc mù mắt tên khổng lồ. Khi họ đang chạy thoát, Polyphemus gào khóc trong đau đớn, những tên Cyclopes khác hỏi hắn có chuyện gì. Polyphemus đáp, "Không có ai chọc mù mắt của ta!". Nghe vậy, những tên Cyclopes còn lại đều nghĩ hắn bị điên và không gặp nguy hiểm gì. Odysseus cùng đoàn thủy thủ thoát ra được khỏi đảo.

 

Thứ ba, chàng đã dùng chính đức hạnh, sự khiêm nhường của mình để làm cảm động vua Alcinous và được đức vua giúp đỡ trở về Ithaca. Nếu như không phải là chàng Oddyseus dũng mãnh, mưu trí được người người biết đến thì liệu nhà vua có biết đến chàng. Tuy nhiên trong suốt quá trình được nhà vua tiếp đãi, chàng vẫn luôn giữ thái độ khiêm tốn, không hề tự cao, lúc nào cũng thương nhớ quê hương.

 

Thứ tư là khi trở về được Ithaca, Oddyseus biết có những nguy hiểm gì đang rình rập mình cho nên chàng không lập tức trở về cung điện mà họp mặt với con trai Telemachus dưới hình dáng một người hành khất. Cùng lúc đó, Penelope đã tổ chức một cuộc thi rằng nếu trong 108 kẻ cầu hồn, ai có thể giương được cây cung của Oddyseus và bắn mũi tên xuyên qua 12 lỗ rìu thì sẽ được lấy nàng và trị vì Ithaca. Và quả nhiên, chỉ duy nhất người hành khất đó làm được, đêm trước chàng đã cùng con trai và người hầu trung thành giấu hết vũ khí của chúng đi, sau đó họ cùng nhau giết chết bọn cầu hôn.

 

Tuy nhiên, khi đó Oddyseus vẫn còn đang mang dáng vẻ người hành khất, chỉ duy nhất vị nhũ mẫu già, chăm sóc chàng là nhận ra do lúc rửa chân đã trông thấy vết sẹo cũ do lợn lòi húc ở chân chàng từ khi còn trẻ. Khi đó, Oddyseus trở lại dáng vẻ ban đầu nhưng Penelope vẫn muốn thử thách chàng bằng việc nhờ nhũ mẫu chuyển chiếc giường trong phòng để thay giường tân hôn. Khi đó, chính nhờ trí tuệ uyên bác và lòng thủy chung không đổi của mình mà Oddyseus có thể trả lời ngay với nàng về bí mật của chiếc giường. Đó là chân của nó gắn liền với một góc cây olive do chính chàng đóng, cho nên không thể nào di chuyển được.

 

Câu chuyện về hành trình trở về của Oddyseus không chỉ tôn vinh con người Hy Lạp đẹp đẽ ở thể hình mà còn cả ở trí tuệ và nhân cách cao đẹp, luôn luôn thông thái, thủy chung, trung thành. Những con người chinh phục và chiến thắng thiên nhiên, những con người đẹp tựa thần linh.

Nhân vật Pê- nê - lop

Đó còn chính là một tư thế ung dung khi tiếp một vị khách xa lạ mà đặc biệt khi ông ta đã giúp nàng đánh đuổi được một trăm lẻ tám tên cầu hôn. Nàng đã làm chủ được tình thế làm chủ được bản thân, nàng không hề thất lễ với khách cũng không làm mất lòng với kẻ ở người ăn.

        + Nàng đã sai nhũ mẫu khiêng chiếc giường ra và dường như Uy lít xơ cũng cảm thấy chột dạ khi mà chiếc giường không thể xê dịch được.

         + Cuối cùng chàng đã giải mã được cái dấu hiệu bí mật mà vợ mình đã đặt ra.

          - Tâm trạng và hành động khi nhạn ra người chồng của Pê-nê-lôp

          + Khi nhận ra chồng nàng dã thể hiện tình cảm của mình bằng những biểu hiện yêu thương khát vọng mong chờ đối với người chồng mà bấy lâu nay nàng đã không thể biểu thị tình cảm yêu thương ấy đối với một ai mà chỉ một lòng đợi người chồng này về.

            + Nàng như đã “Bủn rủn cả chân tay chạy lại nước mắt chan hòa ôm lấy cổ chồng hôn lên trán chồng.

Hai mươi năm phải làm chủ gia đình, lại phải đối diện với bao thử thách, nàng đã phải tạo cho mình cái vỏ bọc cứng rắn. Cũng chỉ có như vậy nàng mới chờ được đến ngày người chồng trở về để được ùa vào lòng chàng mà bật lên bao nhiêu cảm xúc dồn nén mấy chục năm xa cách.

           - Ý nghĩa của việc dùng cách thử bí mật của chiếc giường cũng đã thể hiện phần nào vẻ đẹp của nàng.

Pê-nê-lốp để giải tỏa mối nghi ngờ nàng đã phải dùng đến cách thử bí mật của chiếc giường trong màn nhận mặt. Đầu tiên đó chính là việc để Pê-nê-lốp biết đó không hề là Uy-lít-xơ giả. Sau nữa, nó còn là minh chứng cho lòng chung thủy của nàng. Nếu như chiếc giường đã bị chuyển đi hoặc đã không còn là bí mật của riêng hai vợ chồng nữa thì cũng có nghĩa là phẩm giá của Pê-nê-lốp cũng không còn nguyên vẹn. Chính phép thử ấy không những chỉ nói lên phẩm chất kiên trinh của Pê-nê-lốp mà còn khắc sâu sự bền vững của tình cảm gia đình, tình cảm vợ chồng cha con.