Viết đoạn văn kể lại một truyện cổ tích hoặc truyện kể dân gian mà em yêu thích. Trong đó, có dùng 3 từ Hán Việt/Tô đậm và giải thích ý nghĩa của ba từ ấy.

mẫu tử

giải thích ý nghĩa

• -

Trong kho tàng truyện cổ tích Việt Nam, em yêu thích nhất là truyện Sọ Dừa. Câu chuyện kể về một chàng trai mang hình dáng dị tật, tròn như quả sọ dừa nhưng lại sở hữu tài năng và phẩm chất tuyệt vời. Dù bị người đời coi thường, Sọ Dừa vẫn kiên trì xin vào chăn bò cho nhà phú ông và nhanh chóng chứng minh bản lĩnh của mình. Sự hiền lành và tài năng ẩn giấu của chàng đã chạm đến trái tim của cô con gái út nhà phú ông. Sau đó, Sọ Dừa biến hóa thành một trang nam tử khôi ngô, đỗ trạng nguyên, trở thành người có ích cho đất nước. Trái lại, hai cô chị vì lòng đố kị và ích kỉ nên phải gánh chịu hậu quả do chính mình gây ra. Qua câu chuyện, em hiểu rằng giá trị của một con người không nằm ở vẻ bề ngoài mà được thể hiện qua nhân cách, tài năng và tấm lòng.

Giải nghĩa từ:

• phẩm chất: giá trị đạo đức, tính cách tốt đẹp bên trong của một con người

• biến hóa: trở thành

• trạng nguyên: người đỗ cao nhất trong các cuộc thi thời phong kiến

Hồi bé, chắc hẳn ai cũng đã từng được nghe các câu chuyện cổ tích. Em cũng vậy, trong số đó, em ấn tượng với truyện "Ăn khế trả vàng". Câu chuyện kể về hai anh em nhà kia cha mẹ mất sớm. Người anh tham lam nên chiếm hết ruộng đất, nhà cửa, trâu bò mà cha mẹ để lại, chỉ để lại cho người em một túp lều nhỏ và cây khế. Người em không hề phàn nàn, vẫn cố gắng chăm bón cho cây khế, chăm chỉ làm việc kiếm tiền nuôi thân. Đến năm nọ, cây khế sai quả lạ thường, cây nào cũng trĩu quả vàng ngọt. Người em tính bán khế lấy tiền mua gạo. Hôm nọ, có con Phượng Hoàng từ đâu bay đến mổ khế ăn lia lịa. Thấy thế, người em vác gậy ra đuổi chim và nói rằng nếu muốn ăn thì hãy đổi cái gì đó có giá trị. Con Phượng Hoàng đáp: "Ăn một quả khế, trả một cục vàng, may túi ba gang, mang theo mà đựng." Nghe nói vậy, người em đánh để cho chim ăn, bảo vợ may túi đúng ba gang theo lời chim nói. Mấy hôm sau, chim lại đến ăn khế. Ăn xong, chim bảo người em mang túi ba gang đã may leo lên lưng, chở người em đi lấy vàng. Chim bay qua núi cao, biển lớn, cuối cùng đến một hòn đảo đầy vàng bạc. Người em thoả thích lấy vàng bỏ đầy túi ba gang. Sau đó, Phượng Hoàng bảo lấy thêm nhưng người em nhất quyết không lấy. Thế là chim chở người em bay về nhà. Từ đó, người em trở nên giàu có, mang thóc gạo, vàng bạc chia sẻ, giúp đỡ những người nghèo khó. Người anh nghe tin liền sang thăm và đòi đổi nhà, ruộng vườn của mình lấy túp lều và cây khế. Đến mùa năm sau, chim Phượng Hoàng lại ghé ăn khế, người anh giả vờ khóc lóc. Chim bèn nói:"Ăn một quả khế, trả một cục vàng, may túi ba gang, mang theo mà đựng." Người anh mừng rỡ, giục vợ may túi mười hai gang thay vì ba gang như chim nói. Đến lần sau chim ghé, người anh được đưa đến đảo đầy vàng bạc. Vừa xuống, người anh liền nhanh tay bỏ hết vàng bạc vào đầy chiếc túi, nhét thêm vào trong người một số ít, rồi leo lên Phượng Hoàng bay về, giữa đường, chim Phượng Hoàng cố sức bay nhưng đường xa mà vàng thì đầy quá, thế là chim giục người anh thả bớt vàng xuống biển. Người anh kiên quyết không thả, ôm chặt túi vàng. Thế là chim bực tức, quay người hất người anh tham lam rơi xuống biển.

Giải nghĩa từ:

• giá trị: mức độ đáng giá, lợi ích mà một vật mang lại cho trị trường, cộng đồng

(giá: chỗ đứng, vị thế; trị: tương xứng, giữ một trọng trách)

• tham lam: sự ham muốn quá mức, luôn muốn chiếm đoạt mọi thứ có lợi cho mình

(tham: ham muốn; lam: đòi hỏi quá mức, không biết chán)

• kiên quyết: thái độ vững vàng, giữ quan điểm của bản thân không bị lung lay

(kiên: vững bền, chắc chắn; quyết: không do dự)

Trong những đêm khó ngủ thời thơ ấu, có lẽ thứ mà đã đưa chúng ta vào giấc ngủ là những vần ru mẹ hát, hoặc những câu chuyện êm tai. Đối với tôi, thì đó chính là truyện Sơn Tinh Thủy Tinh. Chuyện kể rằng Hùng Vương thứ 18 có người con gái nết na, xinh đẹp tên là Mị Nương. Khi vua mở hội tuyển rể, Sơn Tinh và Thủy Tinh cùng lúc đến cầu hôn, cả hai đều sở hữu tài năng phi thường. Để chọn người xứng đáng, vua Hùng đặt ra yêu cầu sính lễ khó tìm gồm "voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao, mỗi thứ một đôi". Nhờ chủ động chuẩn bị, Sơn Tinh mang đến trước và rước Mị Nương về núi cao. Thủy Tinh đến sau, đùng đùng nổi giận, ghen tức dâng nước sông, hô mưa gọi gió quyết cướp lại Mị Nương. Nước dâng cao bao nhiêu, Sơn Tinh lại bốc từng dãy núi làm cho núi cao lên bấy nhiêu, kiên cường đánh bại trận lũ lớn. Từ đó, mỗi năm, Thủy Tinh lại dâng nước đánh Sơn Tinh nhưng lần nào cũng thất bại. Qua đó, truyện đã giải thích hiện tượng lũ lụt hàng năm ở đồng bằng Bắc Bộ, đồng thời phản ánh sức mạnh, và ước vọng từ ngàn đời của người Việt cổ trong công cuộc chinh phục, chế ngự thiên tai, bảo vệ cuộc sống.

Giải thích ý nghĩa:

• Kiên cường: Chỉ phẩm chất vững vàng, mạnh mẽ, không bị khuất phục

• Sính lễ: Quà cáp do nhà trai mang sang nhà gái trong dịp cưới hỏi

• Phi thường: Không bình thường, khác lạ, đặc biệt

Trong những truyện cổ tích và truyện kể dân gian Việt Nam, em thích nhất là truyện Thạch Sanh. Truyện kể về Thạch Sanh, một chàng trai mồ côi cha mẹ từ nhỏ. Chàng sống một mình dưới gốc đa và hằng ngày kiếm sống bằng nghề đốn củi. Tuy cuộc sống nghèo khó nhưng Thạch Sanh luôn hiền lành, thật thà và sẵn sàng giúp đỡ người khác. Một ngày nọ, chàng gặp Lý Thông và được mời về sống chung. Một lần, Thạch Sanh thay Lý Thông đi canh miếu và dũng cảm tiêu diệt chằn tinh để bảo vệ dân làng. Tuy nhiên, Lý Thông lại cướp công và đuổi chàng đi. Không lâu sau, công chúa bị đại bàng bắt mất. Thạch Sanh đã lần theo dấu vết, chiến đấu với đại bàng và cứu được công chúa. Một lần nữa, Lý Thông tìm cách hãm hại chàng nhưng cuối cùng sự thật vẫn được làm sáng tỏ. Sau khi được minh oan, Thạch Sanh được mọi người kính trọng và lên ngôi vua. Chàng luôn đối xử khoan dung với mọi người, kể cả những người từng làm điều sai trái. Trong khi đó, mẹ con Lý Thông vì quá tham lam nên bị sét đánh chết và biến thành bọ hung. Cuối cùng, người tốt được đền đáp còn kẻ xấu phải chịu hậu quả. Câu chuyện giúp em hiểu rằng mỗi người nên sống trung thực, biết giúp đỡ người khác và không nên tham lam hay ích kỉ.

Giải nghĩa từ Hán Việt

• Dũng cảm: không sợ khó khăn, nguy hiểm, dám làm điều đúng đắn.
  (Dũng: can đảm, mạnh mẽ; cảm: dám đối mặt)

• Khoan dung: rộng lượng, biết tha thứ và đối xử tốt với người khác.
  (Khoan: rộng rãi; dung: tha thứ)

• Minh oan: làm sáng tỏ sự thật để chứng minh một người vô tội hoặc bị oan.
  (Minh: sáng tỏ, rõ ràng; oan: sự bị kết tội hoặc hiểu lầm không đúng.)

Trong các truyện cổ tích mà em đã đọc, truyện cổ tích mà em ấn tượng nhất là “Ba Chú Heo Con”. Câu chuyện kể về ba chú heo con đi tự xây dựng nhà riêng của mình. Khi ba chú heo con rời nhà khỏi nhà mẹ thì người mẹ nói rằng ở ngoài kia có một chú sói độc ác, chuẩn bị thổi ngôi nhà của mình nếu nhà mình chưa chắc chắn. Chú heo cả lười biếng nên xây dựng nhà bằng rơm. Chú heo hai cũng lười như heo cả nhưng siêng hơn nên dựng nhà bằng gỗ. Những nó vẫn chưa chắc chắn đủ nên cả hai ngôi nhà bị thổi bởi con sói dễ dàng. Nhưng chú heo út chăm chỉ, siêng năng nhất trong ba chú heo nên dựng được một ngôi nhà bằng gạch. Do sự siêng năng đó, ngôi nhà gạch không hề di chuyển chút nào khi sói thổi. Dù cố gắn hết sức, sói không thể nào thổi được ngôi nhà đó. Câu chuyện này gắm đến bài học về sự chăm chỉ, kiên trì, siêng năng và biết nghĩ cho tương lai và bài học về sự lười biếng và chủ quan sẽ đến sự thất bại.

Giải nghĩa từ:

• độc ác: sự mong muốn đối với tác hại cho những người xung quanh

• lười biếng: sự không mong muốn để làm việc gì

• thất bại: thua cuộc

Khi đọc lại câu chuyện "sự tích bánh chưng bánh giầy" , tôi thấy đây là một câu chuyện rất gần gũi và đáng nhớ . Chuyện kể rằng vun Hùng thứ sáu về già muốn tìm một người phù hợp để thừa kế lại vị trí của mình , nên đã nói với các hoàng tử của mình ai dâng được mâm cúng có ý nghĩa nhất lên tổ tiên , món nào làm nhà vua ưng ý nhất sẽ được truyền ngôi . Những người anh lớn liền lập tức sai người đi tìm đủ thứ của ngon vật lạ trên đời để làm hài lòng nhà vua . Ngưọc lại với các người anh của mình , Lang Liêu , đứa con út của nhà vua lại rất lo lắng vì trong nhà anh chả có gì đặc biệt ngoài lúa gạo . Trong lòng đang rối bời thì đột nhiên khi đi ngủ anh đã được một vị thần báo mộng . Vị thần ấy đã nói với Lang Liêu rằng thứ quý nhất trên đời là hạt gạo , vì hạt gạo là thứ nuôi lớn con nguời . Nghe lời thần, Lang Liêu chọn gạo nếp thơm ngon đem giã mịn làm bánh tròn tượng trưng cho trời, rồi lấy lá dong gói gạo nếp nhân đậu thịt thành bánh vuông tượng trưng cho đất . Đến ngày giao lễ vật , mâm bánh của Lang Liêu được hết mực khen ngợi vua thấy anh có lòng thành và bánh lại ngon nên quyết định nhường ngôi cho Lang Liêu . Từ đó, tục gói bánh chưng bánh giầy ngày Tết ra đời và truyền đến tận ngày nay .

Giải Nghĩa

hoàng tử :

hoàng : vua .

tử : con trai

hoàng tử = con vua

báo mộng :

báo : thông báo .

mộng : giấc mơ

báo mộng = được thông báo trong giấc mơ .

lễ vật :

lễ : nghi lễ

vật : vật phẩm

lễ vật = vật cúng bái

Giải nghĩa:

• Nhân hậu: Lòng thương sâu sắc giữa người với người (Nhân là lòng thương người, hậu là sâu sắc trong phúc hậu)

• Hạnh phúc: Gặp điều tốt lành (Hạnh là may mắn, điều tốt trong đức hạnh, phúc chỉ những điều may mắn, bình an)

• Kiên trì: Theo đuổi một thứ gì đó đến cùng, không bỏ cuộc (Kiên có nghĩa vững chắc, trì là giữ một thứ gì đó trong duy trì)