Tímaverkefni 3 - Hrafnhildur by

Hver eru sameiginleg einkenni germenskra mála?

haddyosk — 2024-03-22 11:01:57 UTC

Fyrsta sem einkennir Germönsku málin er að germennska hljóðfærslan aðgreinir germönsku málin frá öðrum indóevrópskum málum.

Annað sem einkennir germönsku málin eru sagnorðin vegna þess að þau skiptast í tvö megin flokka í germönskum málum, þessir tveir flokkar eru veikar og sterkar sagnir.

Þriðja atriðið sem einkennir germönsku málin er að það er hægt að mynda nútíð og þátíð sagna í germönskum málum. Hjálpar sagnir þarf til að mynda aðrar tíðir sagna.

Hvað eru veikar sagnir?

haddyosk — 2024-03-22 11:14:29 UTC

Veikar sagnir eru sagnir sem enda á -aði, -ði, - ti eða di og er í fyrstu persónu, eintölu, þátíð. Veikar sagnir mynda þátíð með tann-hljóðsviðskeyti.

Hvað eru sterkar sagnir?

haddyosk — 2024-03-22 11:14:53 UTC

Sterkar sagnir eru endingalausar og í fyrstu persónu, eintölu, þátíð og hafa eitt atkvæði. Sterkar sagnir mynda þátíð með hljóðskiptum.

Hvaða evrópsku tungumál eru af Indóevrópsku málaættinni?

haddyosk — 2024-03-22 12:01:51 UTC

Þau tungumál sem tilheyra indoevrópsku málaættinni eru Íslenska, Færeyska, Norska, Sænska, Enska, Þýska, Hollenska, Ítalska, Portúgalska, Spænska, Franska, Rúmenska, Írska og Skoska.

Hvaða evrópsku tungumál eru ekki af indóevrópsku málaættinni?

haddyosk — 2024-03-22 13:35:17 UTC

Þau tungumál sem tilheyra ekki indóevrópsku málaættinni eru Finnska, Ungverska og Baskneska.

Hvað eru germönsk mál?

haddyosk — 2024-03-22 20:30:26 UTC

Germönsk mál eru stæðsti undirflokkur indoevrípskra mála og tilheyra til dæmis enska, þýska, hollenska og norrænu málin þessum flokki.

Germönskum málum er skipt í nokkra hópa sem eru þá norðurgermönsk eða norræn mál, austurgermönsk og vesturgermönsk en öll austurgermönsku málin eru nú útdauð.

Germanska hljóðfærslan

haddyosk — 2024-03-22 20:46:07 UTC

Stóra brottfall var hljóðbreyting sem tók stað í sirka 600-800 í síðfrumnorrænu. Þá veiktust áherslulaus sérhljóð og féllu þau brott og byrjuðu fleirkvæð orð að styttast í eitt atkvæði. Þegar áhersla flyst fremst á orð og síðari atkvæði fer minni áherslu falla hljóðvarpsvaldar og slík hljóð mun gjarnan niður.

Stóra Brottfall

haddyosk — 2024-03-22 21:38:42 UTC

Stóra brottfall var hljóðbreiting sem tók stað í sirka 600-800 í síðfrumnorrænu. Þá veiktust áherslulaus sérhljóð og féllu þau brott og byrjuðu fleirkvæð orð að styttast í eitt atkvæði. Þegar áheirla flyst fremst á orð og síðari atkvæði fer minni áheirslu falla hljóðvarpsvaldar og slík hljóð mun gjarnan niður.

Dæmi

hrabanaR > harabnR > hrabnR > hrafn.

Hvað er hljóðskipti

haddyosk — 2024-03-22 21:54:52 UTC

Hljóðskipti er þegar sérhljóð skiptast í stofn eða rót ýmsa beygingarmynda orða eða jafnvel í rótum skyldra orða.

Breytingar á Sérhljóðakerfinu

haddyosk — 2024-03-22 22:09:30 UTC

Sérhljóðakerfið breyttist og kallast helstu breytinarnar hljóðvörp og klofning.

Klofning: Klofning er þegar sérhljóðið e klofnar í ja eða jö.

Hljóðvarp: er þegar sérhljóði í áhersluatkvæði breytist fyrir áhrif annars sérhljóðs og kallast það hljóðvarpsvaldur.

Frumnorræna

haddyosk — 2024-03-22 22:21:49 UTC

Frumnorræna er tungumál sem var talað í Skandinavíu á árunum 800 – 1400.

Breytingar:

Í frumnorrænu lengjast sérhljóð þar sem brottfall verður á samhljóðum á n, m, h, w og þ, t.d.

Á 7. og 8. öld hurfu forskeyti sagnorða sem þekkjast enn í þýsku.

Á 9. öld hefjast samlaganir -nk- → -kk- , -nt- → -tt- og -mp- → -pp- í vestur-fornnorrænu.