Туа біткен қылилық жіті түрде немесе біртіндеп дамиды. Екінші ынтымақты қылилықтың пайда болуы аметропияға байланысты болады (астигматизм, жақынан көрмеушілік, алыстан көрмеушілік). Қылилықтың дамуына күйзелістер, көзге көп күш салу, жоғары лихорадкамен жүретін балалар инфекциялары (қызылша, қызамық, дифтерия, грипп) және жалпы аурулар (ювенилді ревматоидтық артрит) әсер етеді.

Жоғары жаста, яғни, ересек адамдарда жүре пайда болған қылилық көздердің көруін күрт төмендеуін тудыратын катаракта, лейкома (ақ шел), көру нервісінің атрофиясы, көз торының бөлінуі, макуланың дегенерациясы салдарынан туындауы мүмкін. Паралитикалық қылилықтың қауіпті факторларына ісіктер (ретинобластома), бассүйек миының жарақаттары, бассүйек миы нервілерінің сал болуы (көзді қозғалтушы нерв, топтамалық, бағыттаушы), нейроинфекциялар (менингит, энцефалит), инсульттер, көз қабырғалары мен түбінің зақымдануы, ұмытшақ склероз, миастения жатады.

Қылилықты оптикалық коррекциялау кезінде көру қырағылығын қалпына келтіру, аккомодация мен конвергенция арақатынасын реттеу көзделеді. Бұл мақсатта көзілдірік немесе байланыс линзаларын таңдау жүргізіледі.

Амблиопия кезінде плеоптикалық емдеу жүргізіледі, мұнда қыли көзге күш салынады. Осы мақсатпен көзге окклюзия (көру үрдісінен шығу), пенализация қолданылады, амблиопиялық көзге аппараттық ынталандыру жасалады (амблиокор, амблиопанорама, бағдарламалық-компьютерлік емдеу, аккомодация жаттығуы, электроокулостимуляция, лазерстимуляция, магнитостимуляция, фотостимуляция, вакуумдық офтальмологиялық массаж) жүргізіледі. Ортоптикалық емдеуде екі көздің бірлескен бинокулярлық қызметін қалпына келтіру жүзеге асырылады. Синоптикалық аппараттар (синоптофор), компьютерлік бағдарламалар қолданылады.

Қылилықты емдеудің соңғы сатысында диплоптикалық емдеу жүргізіледі, қалыпты жағдайда бинокулярлық көруді іске қосу көзделеді (Баголини линзаларымен, призмалармен жаттығулар жасау); көздердің жылжуын жақсарту үшін гимнастика жасалады.

Ынтымақты аккомодациялық қылилық тезірек емделеді, ал кеш анықталған паралитикалық қылилықты толық емдеу қиынға түседі.

Қылилықтың алдын алу үшін балаларды офтальмологқа жиі тексертіп тұру қажет, аметропияларды уақытында оптикалық түрде түзету, көз гигиенасын сақтау, көзге көп күш салмау керек. Көз ауырған кезде дереу дәрігерге жүгініп, ауруды, инфекцияларды ерте анықтау тиіс, бассүйек жарақаттарының алдын алу қажет. Жүктілік барысында құрсақтағы нәрестені жағымсыз әсерлерден сақтау қажет.