1. Nêu đặc điểm, ý nghĩa của thành tựu.

2. Sưu tầm một thành tựu cụ thể trong lựa chọn của mình (giới thiệu những nét cơ bản và có hình ảnh minh họa).

-Kinh đô Thăng Long trở thành trung tâm buôn bán sầm uất dưới thời Lý, Trần, Lê sơ.

-Hoạt động trao đồi, buôn bán với các nước trong khu vực khá phát triển

-Từ thế kỉ XI, các địa điểm trao đổi hàng hóa với nước ngoài được hình thành ở Vân Đồn,

Lạch Trường...

-Từ thế kỉ XVI, thương nhân như Bồ Đào Nha, Hà Lan,... đã vào Đại Việt trao đổi, buôn bán.

=> thúc đấy sự hưng thịnh của các đô thị và cảng thị.

- Thời Lý, Trần, Nho giáo dần dần trở thành hệ tư tưởng chính thống của giai cấp thống trị (những nguyên tắc cơ bản trong quan hệ vua – tôi, cha – con, chồng – vợ), chi phối nội dung giáo dục thi cử. Nho giáo không phổ biến trong nhân dân.

- Thời Lê sơ:

+ Nho giáo chính thức được nâng lên vị trí độc tôn đến cuối thế kỉ XIX, số người theo Phật giáo và Đạo giáo giảm bớt.

+ Nhà nước ban hành nhiều điều lệnh nhằm hạn chế sự phát triển của Phật giáo, thiết lập tôn ti trật tự xã hội Nho giáo trong nhân dân.

+ Sự phát triển của giáo dục Nho học củng cố sự phát triển của Nho giáo.

Mục 2

2. Đạo Phật

- Thời Lý - Trần được phổ biến rộng rãi và giữ vị trí đặc biệt quan trọng.

+ Các nhà sư được triều đình tôn trọng và có lúc đã tham gia bàn việc nước.

+ Vua quan nhiều người theo đạo Phật, góp tiền xây chùa, đúc chuông, tô tượng, viết giáo lí Phật.

+ Chùa chiền được xây dựng khắp nơi, sư sãi đông.

- Nhà nước thực hiện nhiều chính sách quan tâm, chăm lo phát triển sản xuất nông nghiệp, như:

+ Đắp đê, xây dựng hoặc tu sửa các công trình thủy lợi

+ Kêu gọi và tổ chức nhân dân khai hoang mở rộng diện tích cày cấy

+ Thực hiện phép “quân điền” chia ruộng đất cho nông dân

+ Nghiêm cấm giết trâu bò, để bảo vệ sức kéo cho nông nghiệp

+ Ngoài ra, nhà nước còn thực hiện: miễn giảm thuế, cày tịch điền; đặt một số chức quan quản lí, giám sát và khuyến khích sản xuất nông nghiệp

- Nông nghiệp là ngành kinh tế chủ đạo với cây trồng chính là lúa nước. Ngoài ra, người dân còn trồng nhiều cây lương thực như ngô, khoai, sắn,...

- Phương thức và kĩ thuật canh tác có những bước tiến mới, nhân dân sử dụng phổ biến công cụ lao động bằng sắt; năng suất lao động tăng cao

- Công cuộc khai hoang, phục hoá, lấn biển làm tăng diện tích trồng trọt, lập thêm nhiều làng mới, góp phần mở rộng lãnh thổ và tăng cường khả năng phòng thủ đất nước.

- Hệ thống để điều, thuỷ lợi từng bước được hoàn chỉnh trong cả nước.

Thương mại và trao đổi quốc tế: Đại Việt có mối quan hệ thương mại với các nước láng giềng như Trung Quốc, Champa, và các nước trong khu vực Đông Nam Á. Các thương cảng như Vân Đồn trở thành trung tâm buôn bán sầm uất.

- Phong phú, đa dạng, gồm hai bộ phận: văn học dân gian và văn học viết

Văn học dân gian: Được lưu truyền và bổ sung qua thời gian, gồm các thể loại như truyền thuyết, cổ tích, ca dao,...

=> Phản ánh đời sống xã hội, đúc kết kinh nghiệm và răn dạy,...

• Tư tưởng yêu nước, thương dân được xem là tiêu chuẩn đạo đức cao nhất để đánh giá con người và các hoạt động xã hội, được biểu hiện thông qua các chính sách của nhà nước trong việc quan tâm đến sản xuất và đời sống của nhân dân. Đó là cội nguồn của tư tưởng “ lấy dân làm gốc “

+ Khẳng định tinh thần quật khởi và sức lao động sáng tạo bền bỉ của nhân dân Đại Việt.

+ Những thành tựu đạt đã chứng minh sự phát triển vượt bậc trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá trong các thời kì lịch sử; góp phần quan trọng tạo nên sức mạnh dân tộc, giúp Đại Việt giành thắng lợi trong những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm, bảo vệ nền độc lập dân tộc.

+ Thành tựu của văn minh Đại Việt đạt được trong gần mười thế kỉ là nền tảng để Việt Nam đạt được nhiều thành tựu rực rỡ trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; tạo dựng bản lĩnh, bản sắc của con người Việt Nam, vượt qua thử thách, vững bước tiến vào kỉ nguyên hội nhập và phát triển mới.

+ Địa lí: xuất hiện nhiều công trình địa chí ghi chép về ranh giới, núi sông, địa danh, phong tục,...của đất nước, các địa phương: Dư địa chí; Hồng Đức bản đồ,…

+ Toán học: Đại thành toán pháp, Lập thành toán pháp.

+ Quân sự: đạt được nhiều thành tựu quan trọng về lí luận, kĩ thuật quân sự.

+ Y học: tiêu biểu là các danh y như Tuệ Tĩnh, Hải Thượng Lãn Ông.

Trấn Quốc, chùa Phật Tích, chùa Thiên Mụ,... Bên cạnh đó, kiến trúc đình làng cũng phát triển mạnh, tiêu biểu như đình làng Thạch Lỗi (Hải Dương), đình làng Đình Bảng (Bắc Ninh),...

• Đề cao tính dân tộc và chủ quyền quốc gia.

• Bảo vệ quyền lực của vua, quý tộc, và quan lại.

• Bảo vệ sức kéo trong nông nghiệp.

• Bảo vệ quyền lợi của nhân dân (có quyền lợi phụ nữ).

Thành tựu: Bộ Quốc triều hình luật

• Từ năm 1483.

• Tên gọi khác "Luật Hồng Đức".

• Thời Lê sơ.

• Mục đích: Duy trì và bảo vệ quyền lợi của tầng lớp thống trị và trật tự xã hội.

- Địa điểm giao thương: Thăng Long có vị trí địa lý thuận lợi với hệ thống sông ngòi chằng chịt => thuận tiện cho việc vận chuyển hàng hóa qua đường thủy.

- Chợ búa phát triển: ví dụ như chợ Đông - là nơi trao đổi hàng hóa giữa các thương nhân trong nước mà còn thu hút nhiều thương nhân nước ngoài.

+ Được sáng tác chủ yếu bằng chữ Hán, Nôm

+ Gồm các thể loại như thơ, phú, hịch, cáo, truyện,...

+ Nội dung thể hiện tinh thần yêu nước, niềm tin tôn giáo tín ngưỡng,...

Từ thời Trần, triều đình lập Quốc học viện cho con em quan lại học tập. Bên cạnh trường học của nhà nước còn có lớp học tư nhân ở các làng xã. Từ thời Lê sơ, hệ thống trường học mở rộng trên cả nước. Nhà nước khuyến khích phát triển giáo dục, tiêu biểu như việc ban Chiếu khuyến học thời Tây Sơn.

• Kỹ thuật chế tác truyền thống: Các nghệ nhân nơi đây vẫn giữ gìn và phát triển các kỹ thuật chế tác truyền thống, như đúc, chạm khắc và đính đá quý.

• Bảo tồn văn hóa: Ngành trang sức bạc góp phần bảo tồn các giá trị văn hóa và truyền thống của địa phương.

• Thương hiệu và xuất khẩu: Sản phẩm không chỉ tiêu thụ trong nước mà còn xuất khẩu ra nhiều thị trường quốc tế, mang lại giá trị kinh tế cao cho người dân.

Điều này không chỉ tạo ra công ăn việc làm cho nhiều người mà còn giúp nâng cao nhận thức về giá trị văn hóa và nghệ thuật trong sản phẩm được làm ra