Jafnrétti - hugtakaskilgreiningar by Hjördís Alda Hreiðarsdóttir https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti Lýðræðisvitund í MS en-us 2017-10-23 15:35:05 UTC 2025-10-02 20:11:24 UTC hello@padlet.com hjordisalda https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/199634028 padlet.com/hjordisalda/jafnretti]]> 2017-10-23 15:35:05 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/199634028 Vinna og kynna um jafnrétti. hjordisalda https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/199634033 1. Hver hópur fær 4 hugtök til að skilgreina.
2. Skilgreinið hugtökin með hjálp lesefnis og Google.
3. Skrifið skilgreiningarnar hér. Búið til nýtt atriði á padlet veggnum fyrir hvert hugtak – passið að setja hugtökin undir ykkar hóp.
4. Hver hópur kynnir og útskýrir svo sín hugtök fyrir hópnum.]]> 2017-10-23 15:35:05 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/199634033 Hugtökin ykkar: hjordisalda https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362330610 Normalísering
Femínisti
Kvenfyrirlitning
Eðlishyggja
]]> 2019-05-21 21:35:10 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362330610 Hugtökin ykkar: hjordisalda https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362330663 Mansal
Glerþakið
Klám / Klámvæðing
Kynbundið ofbeldi
]]> 2019-05-21 21:35:28 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362330663 Hugtökin ykkar: hjordisalda https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362330742 Sifjaspell
Feðraveldi
Kynhlutverk
Valdastétt
]]> 2019-05-21 21:35:52 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362330742 Hugtökin ykkar: hjordisalda https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362330899 Austuríska leiðin
Gagnkynhneigðarremba
Staðalmynd
Jafnréttisáætlun
]]> 2019-05-21 21:36:47 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362330899 Hugtökin ykkar: hjordisalda https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362331032 Jafnrétti
Erótík
Karlmennska
Mótunarhyggja
]]> 2019-05-21 21:37:21 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362331032 Hugtökin ykkar: hjordisalda https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362331065 Hlutgerfing kvenna / líkama
Kynferðisleg áreitni
Bein kynbundin mismunun
Kvenleiki / kvenska
]]> 2019-05-21 21:37:30 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362331065 Normalísering https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362488569 Þegar fyrirbæri sem teljast óeðlileg í menningu okkar eru ítrekað sýnd í jákvæðu ljósi og fólk fer að venjast þeim og þykja eðlileg. T.d. kynferðisofbeldi eða klámvæðing ]]> 2019-05-22 11:01:26 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362488569 Kynhlutverk https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362488748 Hinn félagslegi munur kynjanna. Hvernig ætlast er til að við högum okkur eftir kyni. Þau móta sjálfsmyndina, stýra samskiptum við aðra og hafa áhrif á atvinnuþátttöku og fjölskyldulíf. T.d. var litið á konur sem húsmæður og ætlast að þær verði alltaf heima.]]> 2019-05-22 11:02:20 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362488748 Austurríska leiðin https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362489163 Þetta eru lög sem gerir lögreglu kleift að fjarlægja ofbeldismenn af heimilum og banna þeim að koma þangað í einhvern tiltekin tíma. Hún er kölluð austuríska leiðin því Austurríki var fyrsta landið til að setja þessi lög.]]> 2019-05-22 11:04:47 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362489163 Valdastétt https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362489238 Stéttarskipting vísar til aðgreiningar í hópa eftir félagslegum, menningarlegum og efnahagslegum aðstæðum fólks. Valdastétt vísar til þeirra hópa sem hafa völd eða skapa sér þau í gegnum þessar aðstæður. Það er breytilegt eftir samfélögum og tímabilum hverjir teljast til valdastéttar. T.d. fyrr á öldum töldust ríkir karlar eða prestar sem valdastétt.]]> 2019-05-22 11:05:08 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362489238 Jafnréttisáætlun https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362489268 Er vinnuplagg fyrir fyrirtæki og stofnanir. Þar sem starfsfólk er 25 eða fleiri. Jafnréttisáætlun á að ná til allra um jafna stöðu og jafnan rétt kynja. Eins og til dæmis jöfn laun kynjanna.]]> 2019-05-22 11:05:17 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362489268 Gagnkynhneigaðarremba https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362489348 Eins og karlremba þar sem karli finnst hann æðri en konur og finnst að þær eigi bara að halda sig heima, nema að þetta gegngur út á að vera gagnkynhneigður og finnast gagnkynhneigð æðri en önnur kynhneigð. 
Dæmi: gagnkynhneigður maður tekur ekki mark á skoðunum samkynhneigðs manns vegna kynhneigð hans.]]> 2019-05-22 11:05:41 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362489348 Takk fyrir önnina 🥰 https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362489525 2019-05-22 11:06:34 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362489525 👨‍❤️‍💋‍👨👨‍❤️‍💋‍👨👨‍❤️‍💋‍👨👨‍❤️‍💋‍👨 https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362489596 2019-05-22 11:06:54 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362489596 Sifjaspell https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362489687 Sifjaspell er það þegar fólk brýtur reglur sem banna kynlíf milli tiltekinna ættingja, ss. þegar náskyldir einstaklinga eiga í kynferðislegu sambandi. Sifjaspell minkar líkurnar á úrkynjun, afbrýðisemi/ erjum í fjölskyldum, stöðutogstreytu og einangrun fjölskyldunar. Sifjaspell er oftast bannað en stundum eru þau leyfileg í höfðingjættum eins og t.d í höfðingjadæmum frumbyggja Hawaii þar sem yfirstéttin var talin afkomendur guða. Þá var sifjaspell mikilvægt til að viðhalda mananu. ]]> 2019-05-22 11:07:21 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362489687 hlutgerfing kvenna/líkama https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362489704 Hlutgerving á konum leiðir til þess að konur hlutgera sjálfar sig í auknum mæli. Þetta leiðir svo til þess að konur fara að skammast sín fyrir eigin líkama og útlit. Skömmin getur svo aftur leitt af sér þunglyndi. Tilraun þar sem fólk var hlutgert með því að láta þátttakendur koma fram í efnislitlum toppi, sýndi að konur hlutgerðu sjálfar sig en karlar ekki. Konurnar upplifðu skömm og einbeiting þeirra minnkaði. 
Einnig hefur klám verið skilgreint á þann hátt að það sé efni sem sýnir kynlíf eða afhjúpuð kynfæri í tengslum við misnotkun.]]> 2019-05-22 11:07:23 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362489704 Eðlishyggja https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362490069 það að kynin fæðist með ólíka eiginleika og skapferð. Kynunum er þá stillt upp sem andstæðum og alhæft um eiginleika þeirra. Mikið notast við gamlar staðalmyndir. T.d. móðureðli kvenna, eða árasarhneigni karla]]> 2019-05-22 11:09:06 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362490069 Erótík https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362490217 Erótík er kynferðislega örvandi efni sem er laust við kynjamismunun, kynþáttafordóma og fordóma gegn samkynheigðum og sett þannig fram að virðing sé borin fyrir öllum dýrum og manneskjum sem sýnd eru.]]> 2019-05-22 11:09:46 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362490217 Mansal https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362490322 er glæpastarfsemi sem felst í kaupum á mönnum í hagnaðarskyni. Fórnarlömbin eru seld sem vinnuafl í verksmiðjum eða oft í kynlífsiðnaði, en börn eru meðal annars oft seld mansali til ólöglegrar ættleiðingar eða til þjálfunar í hermennsku sem barnahermenn. Mannsal er mjög náskylt þrælahaldi og telja sumir að bein tengsl séu á milli kláms og mansals.  

]]> 2019-05-22 11:10:22 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362490322 Femínisti https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362490391 Þar sem konur og karlar berjast fyrir jafnrétti beggja kynja, það að öll kyn fái sömu réttindi, laun og starfsstöðu.]]> 2019-05-22 11:10:46 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362490391 Jafnrétti https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362490518 Jafnrétti er þegar allir eru jafnir innan ákveðins samfélags í ákvæðnu ástandi. Þar eru allir jafnir og hafa sömu stöðu.]]> 2019-05-22 11:11:25 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362490518 Kvenfyrirlitning https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362490597 Þegar það er litið á konur sem síðri eða ekki jafn góðar og menn. T.d. það að konur fá ekki að vinna jafn hásettar vinnur og menn því þær þykja ekki jafn góðar.]]> 2019-05-22 11:11:42 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362490597 Mótunarhyggja https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362490679 Mótunarhyggja er andstæða eðlishyggju. Mótunarsinnar hafna því að ólík hegðun, hlutverk og staða kynjanna stafi af meðfæddu eðli kvenna og karla. Þeir trú því að hver og einn einstaklingur fæðist með ólíka skap gerð. Að þeirra mati mótast manneskjan út frá þeim hugmyndum um karlmennsku og kvenleika sem eru við lýði hverju sinni.]]> 2019-05-22 11:12:08 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362490679 Feðraveldi https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362490801  
Feðraveldi er félagslegt kerfi um völd feðra, karlar ráða yfir, kúga og arðræna konur. T.d. Íslendingasögur  eru skrifaðar út frá ferðraveldi, eins og að er haldið brúðkaup og brúðurin var keypt, hún fær ekkert val, það er feðraveldi. 
]]> 2019-05-22 11:12:51 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362490801 Staðalmyndir https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362491003 Staðalmyndir eru fyrirfram ákveðnar hugmyndir um útlit og/eða eiginleika fólks sem tilheyrir ákveðnum hópi eða stétt innan samfélagsins, eins og t.d. það á að hegða sér og hvaða störf eru við hæfi þess
Dæmi um staðalmyndir eru að ljóskur séu heimskar og að múslimar séu hryðjuverkamenn ]]> 2019-05-22 11:13:55 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362491003 Karlmennska https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362491144 Hugmynd um það hvernig karlmenn eiga að haga sér og vera. Þetta er einhverskonar staðalímynd eins t.d. að karlmenn eiga að vera andlega sterkir og ekki gráta.]]> 2019-05-22 11:14:35 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362491144 Klám / Klámvæðing https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362491274 Klám er skilgreint á þann hátt að það sé efni sem sýnir kynlíf og/eða afhjúpuð kynfæri í tengslum við misnotkun og niðurlægingu. En hinsvegar er klámvæðing þegar klám og hlutverk, myndmál, táknmyndir og orðfæri úr kláminu smeygja sér inn í okkar daglega líf ]]> 2019-05-22 11:15:15 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362491274 Kynb https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362491308 2019-05-22 11:15:20 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362491308 Kynbundið ofbeldi https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362491309 Kynbundið ofbeldi er ofbeldi á grundvelli kynferðis sem leiðir til, eða gæti leitt til, líkamlegs, kynferðislegs eða sálræns skaða eða þjáningar brotaþola. Einnig á það við um hótanir, þvingun eða handahófskennda sviptingu frelsis, bæði í einkalífi og á opinberum vettvangi.]]> 2019-05-22 11:15:20 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362491309 Karlmennska https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362491371 Hugmynd um það hvernig karlmenn eiga að haga sér og vera. Þetta er einhverskonar staðalímynd eins t.d. að karlmenn eiga að vera andlega sterkir og ekki gráta.]]> 2019-05-22 11:15:40 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362491371 Kynferðisleg áreitni https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362491745 Hvers kyns kynferðisleg hegðun sem er í óþökk þess sem fyrir henni verður og hefur þann tilgang eða þau áhrif að misbjóða virðingu viðkomandi, einkum þegar hegðunin leiðir til ógnandi, fjandsamlegra, niðurlægjandi, auðmýkjandi eða móðgandi aðstæðna. Hegðunin getur verið orðbundin, táknræn eða líkamleg.

]]> 2019-05-22 11:17:19 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362491745 Bein kynbundin mismunun https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362491860 Fólki sé mismunað vegna kyns. T.d strákar komst inn í versló á lærri einkunn en stelpur, launa munur vegna kyns.]]> 2019-05-22 11:17:56 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362491860 Kvenleiki https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362492417 hugmyndir um karlmennsku og kvenleika í samfélaginu eru hvarvetna sýnilegar. ]]> 2019-05-22 11:20:47 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362492417 Glerþakið https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362492893 Glerþakið er stundum notað sem myndlíking í jafnréttismálum til þess að tala um ósýnilegar hindranir sem heft geta framgang kvenna og minnihlutahópa á vinnumarkaði, óháð frammistöðu eða hæfni. Fræg er t.d. auglýsing VR um útrýmingu kynbundins launamunar þar sem glerþakið kemur fyrir.]]> 2019-05-22 11:23:01 UTC https://padlet.com/hjordisalda/jafnretti/wish/362492893