KÜLTÜREL MİRASIMIZ:EFSANELER by Öğretmenim

Cennet Bursa Efsanesi

aslanneslihanaslan — 2025-02-07 11:34:35 UTC

Vaktiyle her Süleyman'dan içeri bir Hazreti Süleyman varmış. Alnında Peygamberlik nuru yanar, başında Hükümdarlık tacı yanarmış, Allah, ona “Mührü Süleyman” derler tılsımlı bir mühür ihsan etmiş. Bu sayede dağa taşa hükmeder olmuş, oturduğu taht ne altın ne fildişi ya cin ya peri işi tahtırevanmış, böylece dünyanın dört bir yanını dolaşarak ağlayanla ağlar gülenle gülermiş. Günlerden bir gün tahtına kurulmuş sağ vezirini sağ tarafına sol vezirini sol tarafına alarak havalanır, göklere dağlar eğim eğim eğilir, yollar erim erim erir göz açıp kapayıncaya kadar varırlar. Dağların dağı Uludağ'ın tepeciğine bir bakar ki ne baksın. Bu dağın bir kanadı ses bir kanadı renk bir kanadı su, bir kanadı ışık, Hazreti Süleyman “Yaratan neler yaratıyor” der parmağı ağzında kalır. Sağına döner sağ vezirine “A Vezirim sen çok gezdin, çok gördün bakınca bu yerleri nasıl görüyorsun” diye sorar , “Ey benim Sultanım Efendim Allah her güzelliği buraya vermiş ama bunları görüp duyacak derleyip koklayacak biri olmadıktan sonra neye yarar deyince Hazreti Süleyman bu söze mührünü basar, Sol vezirine dönüp “A benim vezirim sen çok gördün, çok yaşadın Dünyada bu güzellikten üstün bir güzellik var mı?” Sol vezirde “Var vezirim var, Öyle dal dal ötüşen kuşların sesi güzeldir ama gönül yaylasını saran insan sesi daha güzeldir.” Su pırıl pırıl gökyüzü güzeldir ama hiçbiri ayın on dördü Sultan gibi ay ile bahsedip gün ile doğamaz“ deyip kesince Hazreti Süleyman bu söze de mührünü basar. Son sözü kendi alıp “Ey benim vezirlerim bu yerlerin bir insan eksiği var dediğiniz gibi bu güzellikleri görüp duyacak biri olsaydı böyle kaybolup gitmezdi bu bir; üstelik bunlara her güzellikten üstün insan güzelliği katılırdı. Bu iki; şimdi sizde benim bu sözüme bir mim koyarsınız şu yaylaları yurt edinelim, saray yaptıralım köşkü beraber içinde bahçesi suyu beraber.... Bu saraya güzeller güzeli Belkıs’ın tahtını kuralım, bu bahçeye de dilediği gülü bülbülü konduralım. Vezirler mim koymaya kalmadan taş dile gelip “Belkıs, Belkıs” diye inim inim inler Hazreti Süleyman o saatten tezi yok perilerini başına toplayarak konuşacakken perilerden biri niyetini anlayarak dilsiz anlatır onlara “Ya Süleyman, Can kavmi” derler bir kavim buralara bir şehir kurmuş ama “Cin” kavmi dedikleri kavim de bu şehre göz koymuştur. Bin yıl dövüştüler sonu ne onlara kaldı ne bunlara tufan gelip sular altında bıraktı şehri işte bu dağın eteğinde gördüğün göller, göl değil, tufanda göllenip kalmış sudur; O Şehirde sözüm ona bu göllerden birinin altında yatıp duruyor, deyince Hazreti Süleyman mührü Süleyman’ ı basar. Vezirlerde birer mim koyar söze, bunun üzerine su perileri sulara dalar, suları boşaltıp can şehrini çıkartırlar, dağ perileri de dağlara tırmanır, getirecekleri kadar mermer taş, mermer direk, bir saray kurarlar, köşkü beraber, bahçesi suyu ile periler uğraşırken Hazreti Süleyman kuşun kanadında dört bir yana haber gönderip cümle ela gözlülere “Buyur” eder. Nerde var nerde yok ela gözlülerde gelir, bu şehre yerleşir. Belkıs Sultanda varıp sarayına tahtına kurulur, şehirde şehir olur şağ vezir sağ gözüyle görür “Cennet Burası “der meğer sol Vezirin kulağı biraz ağırmış Cennet Bursa anlamasın mı? O gün bugün bu şehrin adı “Bursa” kalır.

KAYNAKÇA: ÇINAR. A.ABBAS ( 1985) Halk Edebiyatı Çalışması ( Yazılı Olarak Çalışılmıştır) Bursa İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Halk Kültürü Arşivi.

Bir Atlarsın Çekirge, İki Atlarsın Çekirge…

aslanneslihanaslan — 2025-02-07 11:37:14 UTC

Efsane bu ya; bir zamanlar Bursa’da “Çekirge” adında fakir bir adam yaşarmış. Bu adamcağız, sabahtan akşama kadar hamam kapısının önünde bekler, sadaka dilenirmiş. Günün birinde hamamda kadınlardan biri küpelerini kaybetmiş. Bütün hamam telaşla kadının küpelerini aramaya başlamış. Çekirge, kadına “Yıkandığın kurnanın yanında ufak bir delik var, dökülen saçlarına sarılı olarak küpelerin orada durmaktadır” demiş. Hamamdaki bütün kadınlar büyük bir heyecanla koşmuşlar, Çekirge’nin dediği yerde küpeleri bulmuşlar. Bu olaydan sonra herkes ona gelecekle ilgili sorular sormaya başlamış. Zamanla ünü o kadar yayılmış ki bu ün Sultan Murad’ın kulağına gitmiş. Padişahın huzuruna getirilen Çekirge, kendisine sorulan iki soruya mükemmelen cevap vermiş. Sıra üçüncü soruya gelince Sultan Murad, kapalı olan elini ona doğru uzatıp “Söyle bakalım elimde ne var?” diye sormuş. Böyle bir soru beklemeyen adam bir süre düşünmüş ve çaresizliğe düşerek “Bir atlarsın Çekirge, iki atlarsın Çekirge…” derken padişah elini açmış ve elinden bir çekirge atlamış. Bu olaydan sonra kendisine Çekirge Sultan lakabı verilmiş ve padişahın baş müneccimi tayin edilmiş.

Kaynak: Bursa İl ve Kültür Turizm Müdürlüğü

GÖNÜL ALAN HATIRA

aslanneslihanaslan — 2025-02-07 11:38:56 UTC

Rivayet odur ki; 6 Nisan 1326 yılında Bursa’nın fethinden sonra devletin ileri gelenleri Orhan Gazi’nin huzuruna varıp, başarısından dolayı kendisini tebrik ederlermiş. Onu kutlayanlar arasında Baba Sultan’ın (Geyikli Baba) olmayışını fark eden Orhan Gazi bu duruma çok üzülmüş. Orhan Gazi’nin üzüldüğünün haberini alan Baba Sultan da zaferi kutlamak için sırtına bir kavak fidanı alıp çıkmış yola. Gitmiş, o fidanı, Osmanlı ordularının şehre girdikleri yere dikmiş. Derler ki o fidan; bugün Bursa Hisar içi olarak bilinen bölgedeki Kavaklı Caddesi üzerinde, Kavaklı Cami’sinin hemen önünde bulunan ağaçmış.

Kaynak: Bursa İl ve Kültür Turizm Müdürlüğü

BEYAZ ATLI SAVAŞÇI

aslanneslihanaslan — 2025-02-07 11:40:39 UTC

Anlatılan o ki; zamanın birinde Yıldırım Beyazıd savaşa gitmiş. Yıldırım Beyazıd’ın damadı olan Emir Sultan ise Bursa’dan ayrılmamış. Bu duruma Yıldırım Beyazıt’ın karısı ve Emir Sultan’ın kızı çok içerlenmiş. Hatta karısı, Emir Sultan’a “Sana yakışıyor mu? Babam harp meydanında savaşıyor, sen buradasın” diye isyan etmiş. Emir Sultan da “Hanım bizim harbe gidecek zamanımız henüz gelmedi. Allah kısmet eder, izin verirse, o zaman da gelecek.” diye karşılık vermiş. Birkaç gün sonra çadırında otururken çadırın bir ucunu kaldıran Emir Sultan, karısına savaş meydanını göstermiş. Bakmışlar ki Yıldırım Beyazıd ayağından yaralanmış. Ordusu da yenilmek üzere, Emir Sultan karısına “Şimdi Allah’ın izniyle babana yardıma gidiyorum” diyerek hanımının başörtüsünü almış ve ortadan kaybolmuş. Bu sırada savaş meydanın da beyaz bir atlı belirmiş. Beyaz atlı savaşçı, önüne çıkan düşmanı perişan etmiş. Kaybedilmek üzere olan savaş zaferle sonuçlanmış. Emir Sultan, evden çıkarken karısının başından aldığı çevreyi de Yıldırım Beyazıd’ın ayağına sarmış ve ortadan kaybolmuş. Zafer dönüşü Bursa’ya gelen Yıldırım Beyazıd, ilk iş olarak damadı Emir Sultan’ı huzuruna çağırmış. Hiddetle “Ben senin gibi karısının koynundan çıkmayan zavallı bir damat istemiyorum. Benim damadım halk meydanında düşmanı perişan eden o beyaz atlı gibi bir yiğit olmalıydı.” demiş. Emir Sultan, af dilemekle yetinip, beyaz atlının kendisi olduğunu açıklamamış. Orada bulunan Hundi Hatun, babasının bacağına sarılı olan örtüyü hemen tanımış. “Hayır baba! Bacağınızdaki çevreye bakın, o benim çevrem” demiş. Padişah bacağındaki çevrenin kızına ait olduğunu öğrenince kendisine yardım edenin Emir Sultan olduğunu anlamış.

Kaynak: Bursa İl ve Kültür Turizm Müdürlüğü

1.Murat'ın Sırrı

aslanneslihanaslan — 2025-02-07 11:42:01 UTC

Söylenceye göre Murat Hüdavendigar, yaptırdığı caminin inşaatında işçi olarak çalışmış. O tarihlerde de Sırp kralı elçisini Bursa’ya göndermiş. Elçi, Murat Hüdavendigar’ı, inşaatta çalışırken bulmuş ve ona Sırp Kralı tarafından gönderildiğini, kralının savaş istediğini söylemiş. Padişah sinirlenerek “Bana bakın, ben burada Allah’ın evini yaptırıyorum, bu inşaat bitmeden beni harbe mecbur kılmayın, aksi halde kralının iki gözünü çıkartırım” demiş. Bunları söylerken iki parmağını da havada sallamış. Ülkesine dönen elçi, kralına bu haberi vermek için saraya dönünce, kralın iki gözünün de çıkartıldığını ve yüzünde harç izleri olduğunu görmüş.

Kaynakça: Bursa İl ve Kültür Turizm Müdürlüğü

2025-02-11 05:26:53 UTC

Bakı Atlantidası: sualtı şəhərin əfsanəsi

Bakı buxtasının cənub-qərb hissəsində, sahildən 250 metr məsafədə, kiçik bir adada, orta əsr tikilisinin qalıqları var. Bayıl yaşayış sahəsinin yaxınlığındakı adada yerləşən bu abidəni həmin yerin adına uyğun olaraq “Bayıl qəsri” yaxud “Səbayıl” (fars dilindən “Bayıl daşları”) adlandırmışlar.

1939-1969-cü illərin arxeoloji tədqiqatları nəticəsində, suyun altından 700-ə yaxın kitabə çıxarılmışdır. Bu kitabələrdən qalanın inşaat tarixini – hicri 632-ci il (1232-1235-ci illər), və memar Zeynəddin bin Əbu Rəşid Şirvaninin adını təyin etmək mümkündür. Qız qalasından gedən yeraltı yollardan biri bu qalaya çıxırdı. Alimlərin fikrincə, qala 1306–cı ildə baş verən güclü zəlzələ nəticəsində dağılmış və suyun altında qalmışdır.

XVII əsrdə, Xəzər dənizinin səviyyəsinin aşağı düşməsi səbəbindən, qalanın qalıqları su səviyyəsindən yuxarı idi və onun forması haqqında təsəvvür yaradırdı. Qəsrin uzunluğu 200 metrə yaxın, eni isə 34 metr idi. Abidənin 15 qülləsi var idi.

Sualtı quruluşun ilk yazılı təsvirini 1723-cü ildə Bakı buxtasını ziyarət edən rus dənizçisi İvan Soimonov verir. Onun sözlərinə görə, bu tikili qədim zamanlarda karvansaray idi. Lakin başqa versiyalar da mövcuddur. Bəziləri, qalanın keçmişdə liman kimi fəaliyyət göstərdiyini iddia edir. Bəziləri isə, divarların qalınlığını 1,4-1,75 metr və çox sayda qüllənin olmasını nəzərə alaraq, bu binanı müdafiə qalalarının sırasına aid edirlər.

Burada suyun altından çıxarılmış kitabələrin xüsusiyyəti ondadır ki, onların müsəlman abidəsi olduğuna baxmayaraq, üzərində insanların və heyvanların şəkilləri təsvir olunub. Bayıl qəsrinin daş kitabələrində tədqiqatçılar 15 Şirvanşahın adını və 10-dan çox üz təsvirini tapmışdılar. Onların arasında, qəsrin tikintisi zamanı Şirvanşahların hökmdarı olan III Fəribürzün də şəkli var. 1939–cu ildə burada tapılmış mis pulların üzərində Şirvanşah Güştasp Fərruxzadənin də adı yazılmışdır.

Hal-hazırda, kitabələr Azərbaycan Tarix Muzeyində və Şirvanşahlar sarayında saxlanılır. Abidə 2001-ci ildə UNESCO Ehtiyat Siyahısına daxil edilmişdir.

2025-02-11 06:01:15 UTC

“Qız qalası” haqqında iki əfsanə

Birinci əfsanə

Bu əfsanəyə görə, vaxtilə Sasani hökmdarı Abşerona hücum edib Bakını mühasirəyə alır. Düşmənin

təzyiqi gündən-günə artır. Sasani hökmdarı şəhər əhalisinin dərhal təslim olmasını tələb edir. Əks təqdirdə o,

şəhəri dağıdıb yerlə-yeksan edəcəyini bildirir.

Əhali həyəcanla ağsaçlı atəşgah kahinin yanına gəlib ondan qan tökülmədən şəhəri təslim etməyi tələb

edir. Bunları görən üzü günəş kimi parıldayan gözəl qız müqəddəs məbədə yaxınlaşıb onunla vidalaşır.

Sonra düşmənin iqamətgahına tərəf yollanır. Qızın alovlu siması müqəddəs məbədin şüaları altında

parıldayaraq atəşpərəstlərin qəlbini işıqlandırır, onlara xilas olmaq ümidi verir. Atəşpərəstlərin müqəddəs

məbədindən gələn qız şəhəri mühasirə edən hökmdarın sarayı qarşısında görünür. Hökmdar qızı görən kimi

onun gözəlliyinə heyran olur. Atəş qızı da hökmdara aşiq olur.

Heç bir qüvvə onu bu fikirdən geri döndərə bilmir. Bir tərəfdə eşq və məhəbbət, digər tərəfdə

vətənpərvərlik! Biri digərinə qalib gəlməli idi. Ya müqəddəs məbəd qarşısında verdiyi vədə xain çıxmalı, ya

sevdiyi hökmdarı öldürməli idi. Ortalıqda uzun müddət sükut hökm sürür. Hökmdar qızla uzun söhbətdən

sonra şirin yuxuya gedir. Qıza demək istədiyi: "Səni sevirəm” sözləri onun dodağında quruyub qalır... Səhər

açılır...

Atəşpərəstləri müqəddəs oda sitayiş etməyə çağıran neflərin məlahətli sədaları hökmdarın sarayında

qalmış qızı yuxudan oyadır. Vətəni təhlükədən xilas etmək haqqında məbəd qarşısında öhdəsinə götürdüyü

vəzifə onun yadına düşüb həyəcanlandırır. Xəzərin sahilində yaşayan və ondan kömək gözləyən əhali gözü

qarşısında dayanır. Dənizin dalğalarının gurultusuna qoşulan həmvətənlərinin nalələri onun vücudunu

sarsıdır. Qız bir an içərisində öz eşqini ayaqları altına alaraq odlu qılıncını yuxuda olan hökmdarın boynuna

endirir. Daha sonra odlu qılıncı öz sinəsinə sancır, canını xalqının və vətəninin nicatı uğrunda fəda edir.

Qızın qəlbinin dayanması ilə alovlu siması da sönür. Hər tərəfi qaranlıq və sükut bürüyür. Baş kahin və

atəşpərəstlər də dua oxumağı dayandırırlar. Birdən şiddətli tufan qopur. Dənizin dalğaları gurultu ilə sahilə

toxunaraq uzaqlarda qığılcımlar görünməyə başlayır. O, öz canını vətən yolunda fəda etmiş qızın ruhunun

guya bağışlanmasını tələb edirdi.

Əfsanəyə görə, bu qığılcım atəşpərəstləri öz ətrafına toplayıb onların ürəklərini işıqlandırır. Onlar

həmin vaxtdan etibarən Xəzərin sahilində yüksələn odlar məbədini həlak olmuş qızın şərəfinə Qız qalas

2025-02-11 06:05:59 UTC

barən Xəzərin sahilində yüksələn odlar məbədini həlak olmuş qızın şərəfinə Qız qalası

adlandırırlar.

İkinci əfsanə QIZ QALASI

Qız qalası vaxtilə Xəzərin lap sahilində yerləşirmiş. Onun mavi ləpələri qalanın bünövrəsindəki

qayalara toxunurmuş. Hər gün axşam gün batandan sonra bir cavan qız öz sevgilisi ilə görüşmək üçün

şəhərdən çıxıb qala divarı yanındakı qaya üzərində dayanarmış. Oğlan Bakı körfəzinin şərq tərəfində

yerləşən indiki Zığ ərazisində yaşayırmış. Dənizin dalğaları iki sevgilinin görüşünə mane ola bilmirmiş.

Sevgi oğlanın qollarına qüvvət verir, o, sanki quruda addımlayırmış kimi Xəzərin dalğalarını aşaraq özünü

hər axşam sahildə dayanan qıza çatdırırmış.

Lakin bir gün oğlan qıza diqqət etdikdə onun o qədər də gözəl olmadığını görür. Buna görə gəncin

ürəyinə şübhə qonur, eşqi və sevgisi sönməyə başlayır. O, evinə qayıtmaq istədikdə daha qollarındakı

əvvəlki gücü duymur. Bir qədər üzdükdən sonra yorulub, nəhayət, suda boğulur. Qız oğlanın öldüyünü

biləndə dəniz sahilindəki hündür qalanın başına çıxır və özünü oradan suya atır. Sonralar həmin qala xalq

dilində Qız qalası adlanır.

Yanardağın qəzəbi:

2025-02-11 06:12:57 UTC

Çox qədim dövrlərdə Bakı yaxınlığında böyük bir kənd vardı. Bu kəndin əhalisi o qədər varlı, o qədər xoşbəxt yaşayırdı ki, hamının gözü onlarda idi. Bu xoşbəxtliyi Allah onlara məhəbbətlərinin saflığına, sədaqətlərinə görə veribmiş.

Bir gün burada iki cavana toy qurulur. Elə bu vaxt düşmən ölkənin adamları kəndin var-dövlətini ələ keçirmək üçün oranı mühasirəyə alırlar. Toy vaya çevrilir. Düşmən kənd əhalisini yaxındakı dağa doğru sıxışdırır. Çarəsiz qalan insanlar Allaha yalvarırlar ki, onların hər birini alov diliminə çevirsin.

Bu zaman möcüzə baş verir. Dağın ətəklərindən alov qalxmağa başlayır. Düşmən yaxınlaşdıqca alov daha da güclənir, ətrafa od saçır. Qəzəbli dağ, düşmənlərin keçə bilmədiyi bir səddə çevrilir. O vaxtdan bu dağın adı Yanardağ qalır.

Belə deyirlər ki, təzə həyat quran cütlüklər xeyir-dua almaq üçün Yanardağa gəlirlər. Əgər cavanlar təmiz ürəklə ailə qururlarsa, alov bir qızıl gül topasına çevrilir. Yox, əgər onların qəlbində səmimiyyət azdırsa alov şiddətlənir.

Yanardağ bu gün də öz möcüzələrini və qəzəbini yaşadır.

Uzun Mehmet Efsanesi

2025-02-14 08:41:20 UTC

Tarih 8 Kasım 1829, evde Uzun Mehmet’e: "- Unumuz pek azaldı. Değirmene git de biraz buğday öğüt" dediler. Uzun Mehmet, gönlünde ve kafasında yanıcı kara taş, önünde buğday çuvalları yüklü eşeği ile köyün yakınındaki Köseağzı Değirmeni’ne gitti. Gördü ki değirmen kalabalıktı. Sıraya girmesi lazımdı. Bu arada boş duracak değildi ya. Çevresinde yanıcı ve kara bir taş kömürü aramaya başladı. Neyren Deresi’nin daha yukarı kesimlerden sürükleyip getirdiği moloz yığınları arasında bir takım taşlar gördü. Acaba bunlar, subayların gösterdikleri kömürler miydi? Kara taştan topladı. Eline aldığı parçaları evirdi çevirdi, umutları tazelendi. Birkaç parça karataşı seçip; değirmene gelerek, kimseye sezdirmeden, yamakta olan ocağa attı. Heyecanlıydı. Acaba ne olacaktı? Taşlar yanacak mıydı? Yoksa şimdiye kadar olduğu gbi gene boynu bükülecek miydi? Bütün dikkati ile ocağı gözlüyordu. Aradan biraz zaman geçmişti, sevinçle: "-Tamam, buldum, buldum" diye bağırdı. Ocağa attığı taşlar Uzun Mehmet’in aradığı taşlardı. Ne de güzel yanıyordu. Bunlar günümüzün taşkömürü idi. Değirmende bulunan diğer köylüler olan bitenden habersiz: "-Ne oldu Mehmet? Neyi buldun?" diyerek çevresine dizildiler. Kendisini toparlayan Uzun Mehmet: "-Canım bulduğum bir şey yok. Herhalde rüya görüyordum" diye cevap verdi. Sırrını saklamak istiyordu.

Takvim yapraklarının 8 Kasım 1829 tarihini gösterdiği böyle bir günde Neyren Deresi’nin Köseağzı çevresinde kömürü bulan Uzun Mehmet sırası gelip buğdayını da öğüterek eve döndü. Kömürü bulmasına bulmuştu ama, bu parçalar nereden gelmişti. Asıl önemli olan kömür damarlarını bulmaktı. Kömür damarları nerede olabilirdi? Sabahı dar etti. Erkenden kazmasını ve küreğini eşeğine sardı. Köseağzı dolaylarına geldi. Bir gün önce kömür parçalarını bulduğu yerden başlayarak daha yukarı taraflara doğru yürüdü. Gördüğü siyah bir toprak kesimine kazmayı vurdu. Kopardığı parçaları inceledi. Bunlar bir gün önce Köseağzı Değirmeni'nde ocağa atarak yaktığı kömürlerin ta kendisiydi. Kömür damarlarını bulmuştu. Uzun Mehmet kazmasını salladıkça kömür parçaları elmas gibi parıldayarak ayaklarının dibine toplanıyordu. Sevinci sonsuzdu. Subayların kulağına soktukları “En büyük vatan görevi” de gerçekleşiyordu. Kazıp çıkardığı kömürleri zevkle torbalarına doldurdu. Geç vakit eve döndü. Uzun Mehmet gözlerini artık İstanbul’a çevirdi. Askerliği sırasında büyük önemi hakkında çok şeyler dinleyip, işittiği kömürü İstanbul’da bulunan subaylarına ulaştırma gerekti. Ama önü de kıştı. İstanbul’a ancak günlerce yürüyerek gidebilirdi. Kış kıyamette yollarda donup kalabileceğini düşündü. İçi buruklaşarak ilkbaharda gitmeye karar verdi.

Sabırsızlıkla beklediği 1830 yılının ilkbaharı geldi. Heybesine doldurduğu kömürleri sırtına vurarak Alpalı-Akçakoca yoluyla gizlice İstanbul’a doğru yol almaya başladı. Günler süren yorucu bir yolculuk sonrası İstanbul’a ulaştı. Askerliği sırasında “-Gittiğiniz yerlerde bu kara taşları arayın. Bu en büyük vatan görevidir” diyen subayları buldu. Heybesinden taşıdığı kara taşları gösterdi. Birlikte gemi yapım ve bakım yerine gittiler kara taşlar incelendi, denendi. İyi nitelikte kömür oldukları anlaşıldı. Uzun Mehmet ve deniz subayları sevinç içindeydiler. Artık gemilerimiz fabrikalarımız ve trenlerimiz öz malımız olan kömürle işleyecekti. Dış ülkelere avuç avuç giden paralarımız kendi ülkemizde kalacaktı. Padişah II.Mahmut’a kömürün bulunduğu müjdelendi. Padişah bu haberden çok memnun oldu. Uzun Mehmet’e o zamanın parasıyla 500 kuruş ikramiye verilerek, ölünceye kadar da 600 kuruş aylık bağlandı. Uzun Mehmet sevinç içinde köyüne döndü.

SÜLEYMAN GÜLÜ EFSANESİ

2025-02-17 21:46:51 UTC

Bir zamanlar Konya’nın etrafındaki dağlarda, halk arasında “Süleyman Gülü” olarak bilinen nadir bir çiçek yetişirmiş. Bu çiçek, rengiyle çok dikkat çeker, pembe ve mor karışımı bir renge sahipti. Yalnızca çok özel bir yerin ve zamanın çiçeğiymiş, kimse onu her zaman göremezmiş.

Efsaneye göre, bu çiçeğin bir sırrı varmış. Bu çiçek, sadece gerçek sevgiye sahip insanların kalbinde açar ve onun açtığı an, o kişiye büyük bir hikmet verilirmiş. Ancak, çiçeği bulabilen kişi, yalnızca temiz kalpli ve saf yürekli olmalıymış.

Bir gün, Konya’ya bir derviş gelir. Adı Yusuf’tur. Herkesin işlerini halletmeye çalışan, sevgi ve barış dolu bir insandır. Fakat bir gün, bir sırra sahip olan bir ihtiyar ona “Süleyman’ın Gülü”nü aramasını söyler. Yusuf, bu çiçeği bulmaya karar verir.

Dağların zirvelerine kadar yürüyen Yusuf, bir gün, yorgun ve umutsuz bir şekilde bir çukurda oturur. O anda, etrafındaki çiçekler arasından bir ışık görür. Işığa doğru yürüdüğünde, gördüğü çiçekler arasında, “Süleyman Gülü”nü bulur. Ama çiçek yalnızca ona görünmüştür; çünkü kalbi saf, niyeti temizdir.

Yusuf çiçeği kokladığında, içini bir huzur kaplar ve kalbinde bir bilgelik uyanır. O an, çiçeğin sırrını anlamıştır. “Süleyman Gülü”, sevgi ve iyiliği kalbinde taşıyan kişilere açar ve bu kişi, hem kendisine hem de başkalarına ışık olur.

Yusuf, bu bilgeliği Konya’ya döndüğünde herkesle paylaşır. “Süleyman Gülü”nün, aslında her bir insanın içinde var olduğunu ve gerçek aşkın ve bilgelik yolunun, insanın kalbinde başladığını anlatır.

Efsaneye göre, “Süleyman Gülü”nün sırrı, bugüne kadar Konya’nın dağlarında hâlâ saklıdır. Her yıl, birkaç kişi bu çiçeği görmek için dağlara çıkar, ama sadece içi saf olanlar o özel çiçeği bulur ve o kişi, hayatının anlamını yeniden keşfeder.

Bu efsane, Konya’nın derinliklerinde saklanan sevgi, sadelik ve hikmet arayışının simgesidir.

“Meke Gölü’nün Gözyaşları” (Konya - Karapınar Yöresi)

2025-05-09 18:00:13 UTC

Çok eski zamanlarda, Konya’nın Karapınar bölgesinde bolluk içinde yaşayan bir köy varmış. Bu köyde insanlar toprağı işler, hayvanlarını otlatır, göl kıyısında huzurla yaşarlarmış. Köyün tam ortasında büyük bir göl varmış; adı “Meke Gölü”ymüş. Bu gölün ortasında ise siyah bir volkan konisi yükselirmiş, sanki gölün kalbi gibi…

Köylüler bu gölü kutsal sayar, ona zarar vermezmiş. Çünkü dilden dile dolaşan bir söylentiye göre, göl bir gün incitilirse, sonsuza dek ağlayacakmış.

Yıllar geçmiş, zaman değişmiş. Köye dışarıdan zengin bir tüccar gelmiş. Gölün çevresindeki tuzlu toprakların çok değerli olduğunu fark etmiş ve göl çevresindeki toprakları almak istemiş. Köylülere paralar teklif etmiş ama yaşlılar buna karşı çıkmış. Gençlerden bazıları ise zenginliğe kapılıp göl çevresini satmaya başlamış.

Tüccar, makinelerle toprağı kazmaya, gölü kirletmeye başlamış. Günler geçtikçe gölün rengi solmuş, içindeki kuşlar kaçmış, balıklar ölmüş. O gece, gölün ortasındaki volkan konisi birden sarsılmış. Gökyüzünü kara bulutlar kaplamış. Gölden bir çığlık yükselmiş sanki. Ardından, göl kuruyup gözyaşları gibi küçücük su birikintilerine dönüşmüş.

Köylüler pişman olmuş ama iş işten geçmiş. Göl bir daha hiç eski haline dönememiş.

Bugün hâlâ Karapınar’daki Meke Gölü, kurumuş ve yalnız bir halde durur. Derler ki rüzgâr esince gölden inceden bir sızlanma duyulurmuş. Bu, gölün hâlâ ağlayan kalbiymiş…

“Aşıklar Tepesi ve Al Sancak” (Konya – Meram Yöresi)

2025-05-09 18:01:54 UTC

Çok eski zamanlarda, Meram bağlarında yaşayan güzeller güzeli bir kız varmış. Adı Zehra’ymış. Zehra, su gibi duru, ay gibi parlak yüzlüymüş. Her bahar geldiğinde Meram Çayı’nın kenarında oturur, saz çalar, türküler söyler, çiçek toplarmış.

Zehra’nın gönlü ise bir yeniçereye düşmüş. Adı Ali olan bu delikanlı, Konya’daki bir karakolda görevliymiş. Ali, cesur, dürüst, vatanına sevdalı bir yiğitmiş. Zehra ile gizlice buluşur, Meram bağlarında aşklarını dile getirirlermiş.

Ama Zehra’nın babası bu aşka karşıymış. Çünkü kızını, Konya’nın zengin bir beyine vermek istiyormuş. Ne söyledilerse baba geri adım atmamış. Ali, her şeyi göze alıp Zehra’yı istemeye gitmiş ama hor görülüp kovulmuş.

Tam o günlerde Osmanlı ordusuna bir sefer çağrısı gelmiş. Ali, gözleri dolu dolu Zehra’ya veda etmiş:

“Dönüp gelirsem seni alırım, dönemezsem adımı unutma. Ben seni vatanım gibi sevdim…”

Ali seferden bir daha hiç dönmemiş. Aylar sonra Meram Tepesi’ne, elinde kanlı bir al sancakla bir haberci gelmiş. Ali’nin sancağı, son nefesinde Zehra’ya emanet edilmiş. Zehra, bu haberi alınca günlerce konuşmamış, yememiş, içmemiş. Sonunda, her gün oturdukları tepeye çıkmış, orada elinde sancakla son kez göğe bakıp gözlerini yummuş.

O günden sonra halk oraya “Aşıklar Tepesi” demiş. Ve Zehra’nın mezarının başında bir sancak sallanır gibi olurmuş rüzgâr estiğinde.

Tuz Gölü’nün Laneti” (Konya – Cihanbeyli Yöresi)

2025-05-09 18:04:16 UTC

Bir zamanlar Cihanbeyli yakınlarında yaşayan zengin bir bey varmış. Bu bey, servetiyle övünen, kibirli, merhametsiz bir adammış. Halk fakirlik içinde yaşarken o, altın taslarda yemek yer, göl kıyısına kristal aynalarla süslenmiş köşkler yaptırırmış.

Beyin en çok değer verdiği şey ise Tuz Gölü’ymüş. Çünkü bu gölden çıkan tuzlarla büyük servet kazanırmış. Ama gölün yaşlı bir bekçisi varmış: adı Derviş Kemal. Bu derviş, gölün ruhuna inanır, onun bir canlı gibi korunması gerektiğini söyler, kimseye zarar verdirtmezmiş.

Bir gün bey, gölün ortasına büyük bir saray yaptırmak ister. Derviş buna karşı çıkar:

“Ey bey! Göl susar ama unutmaz. Onu inciteni bağışlamaz. Kibre girme!”

Ama bey dinlemez, dervişi köyden kovar. İnşaat başlar, gölün ortası kazılır, tuz tabakaları parçalanır. Tam sarayın temelleri atıldığı gün gökyüzü kararır. Gölden uğultular yükselir. Gecenin bir yarısı tuzlu sular kabarır, bey ve adamlarının yaptığı her şeyi yutar.

Sabah olduğunda, saraydan geriye hiçbir şey kalmamıştır. Sadece gölün ortasında bir kara leke belirir. O leke, halk arasında “beyin lanetlendiği yer” olarak bilinir.

O günden sonra Tuz Gölü bazen kızarırmış. Halk, o kızıl tuz renginin, gölün öfkesinin işareti olduğunu söyler:

“Tuz candır, ekmektir ama hırsla alınırsa, gözyaşına dönüşür”

TAŞ KESEN SÜRÜ EFSANESİ

aslanneslihanaslan — 2025-05-10 13:25:29 UTC

Kars'ın Kağızman ilçesinin Nebiyurt Dağı'nda bir çoban sürüsünü yaymış. O yil hava kurak gittiğinden kaynak sular ve gölcükler kuruyuvermiş. Çoban Allah'a yalvararak "Allah'im bir yağmur yağdır, bir kaynak su çıkart, ahdım olsun ki yoluna yedi tane kurban keseceğim" demiş. Allah, çobanın dileğini kabul etmiş. Yağmurlar yağdırmış, gölcükler su ile dolmuş. Çoban yedi koyun yerine gömleğinin yakasından yedi tane bit tutup kırmış. Kendi kendine: "Ha koyun ha bit, ikisi de hayvan" demiş. Çobanın bu hareketi Allah'ın zoruna gitmiş.Çobanın bütün sürüsünü taş kesmiş. Nebiyurt Dağı'nın eteklerine bakıldığında birbirine yakın bir sürü taş, koyun sürüsü gibi gözükmektedir.

ANİ KUYUSUNDA KIŞLAYAN BULUT EJDERHASI EFSANESi

aslanneslihanaslan — 2025-05-10 13:27:21 UTC

Ani yöresinde tahıl saklama kuyuları vardır. Bulut ejderhalarının yerleri olan bu kuyulardan birine bir adam düşer. Cezasını çekmek için yeryüzüne gönderilmiş bir ejderhayla karşılaşır. Ejderha'nın gözleri alev alev yanmaktadır. Adam bir köşeye sığınır. Ejderha onu görür, ona bir şey yapmaz. Öğlen olunca ejderhaya gökten ak bir yumak biçiminde yiyecek iner. Ejderha bunun bir parçasını adama verir, gerisini yutar. Bи böyle sürüp gider. İyi beslenen adamın saçı sakalı uzamış, vücudu kıllanmıştır. Aradan kırk gün geçer. Artık sabrı kalmayan adam ne olacaksa olsun deyip haykırmaya başlar. Ejderha başını sallar, biraz daha sabretmesini işaret eder. Bir süre sonra gökten bir zincir sallanır. Ejderha'nın cezası bitmiş, göğe dönme zamanı gelmiştir. Adama kuyruğuna tutunmasını işaret eder. Adam denileni yapar, kuyudan çıkınca kuyruğunu bırakır ve kurtulur. Evine dönüp olayları anlattığında bir ermiş gibi karşılanır. Ejderha'nın Ani'deki yumuşak kayalara oyulmuş kuyularda kışladıkları inancı yörede yaygındır.

KAMBUR EFSANESi

aslanneslihanaslan — 2025-05-10 13:28:21 UTC

Bir zamanlar iyimi iyi, çalışkan me çalışkan bir külhancıvarmış. Otuzotuzbeş yaşlarında olan külhancı şehrin hamamında çalışırmış. Kimsenin varına yoğunakarışmaz, kendihalinde bir adammış. Ne var ki, sırtındaki kamburu yüzünden herkes ismi yerine "kambur" diye çağırırmış. Bir gece hamamda kimse kalmamış. Külhancı da bundan istifade ederek hamama girmiş ve göbek taşının üzerine uzanıp yatmış. Gecenin geç saatlerinde, garip sesler duymaya başlamış. Taht üzerine kurulmuş birinin bir süre adamla hamama girdiğini, tahttaki adamun kalabaliğa konuştuğunu görür gibi olmuş. Külhancı da elini önünde hürmetlebağlayarak tahtın üzerindeki adamı dinlemeye başlamış. Adam bazı talimatlar vermekteymiş. Biraz sonra çalgılar çalmaya başlamış. Hamamdakiler çeşit çeşitoyunlar oynamış ve türküler söylemişler. Külhancı da bu oyunlara katılırmış. Onlarla beraber oynamış ve eğlenmiş.Hamamfasli bittiğinde, ahtta kurulan adam, el etmiş, birkaç kişiyanına gelmiş. Onlara sormuş, "Söyleyin bakalım, biz bu külhanciya ne iyilik edelim". Aralarından biri, "Şu belindeki kamburu çıkaralım"demiş. Tahttaki adam memnun olmuş ve emir vermiş Kamburu yere yatırmış ve belindekikamburu çıkarmışlar, biraz sonra da geldikleri gibi kalkıp gitmişler. Giderlerken de kambura siki tembihte bulunmuş, "Sakın sırrını kimseye söyleme!" demişler. Sabah olup da külhancı wykudan uyanınca, bakmış ki belindeki kambur yok! Çok sevinmiş, şöyle bir doğrulmuş, filiz gibi bir delikanlı olduğunu görmüş. Hamam zamani halk hamama gelirken, külhancı da çarşıya çıkmış. Külhancyıgören herkes hayretler içinden sormuş, "Külhancı, hayrola, ne oldusenin kamburuna? Ne yaptın da kayboldu?" Külhancı dagoyet sakin cevaplarla karşılamış bu soruları: "Efendim, beni hamam iyileştirdi, gece, gidip kizgın göbek taşırın üzerine uzandım, herhalde, iyi terlemişim, sabahleyin kalktığımda kamburumu inmiş gördüm O şehirde çok zengin bir kambur da ha varmuş. Zengin bunu duyunca külhancıya koşmuş. Külhancızengin kambura da aynı açıklamalarda bulunmuş. İyileşmek isteyen zengin kambur, hamama girmeye,külhancı olmaya karar vermiş ve bu kararım uygulamış. Birkaç gün sonra zengin kambur bir gece sicak göbek taşının üzerine uzanmış. Geceningeç vaktinde hamamın kapılan açılmış. Zenginkambur büyük bir korkuyakapılmış. Tıpkıöncekiküilhancının görür gibi olduğu manzarayla karşılaşmış. Tahtın kenarından tutan zengin kamburun, içinden kötükötü şeyler geçmeye başlamış. Tahttakiadamın emri üzerine, zengin kamburututup bir köşeye bağlamışlar. Hamamve eğlence faslı bittiğinde tahtın üzerindeki adam, yine yanına adamlarıni çağırıp sormuş: "Arkadaşlar, biz bu adama ne iyilik yapalım?". Onlar da, "Şöyle bir iyilik yapalım, öbürünün kamburunubuna takalım" demişler. Zenginin kamburuna birkambur daha eklemişler. Sonra da çekip gitmişler. Zengin kambur sabah kalkıp doğrulduğunda, kamburunun ikileştiğini görmüş ve hemen gerçek külhancıya gitmiş: "Yahu sen,ne yaptın, beni mahvettin demiş."İyi kalpli külhancı onun, ikinci kamburunu görünce hiç sesini çıkarmamış. Zenginkambura, "Ne yapalım, herkes, kalbinin barını yer" demiş.! Bunun üzerine zengin kambur,külhancya "Işte, senin kamburunu da ben taşiyorum" demiş. Külhanci dazengin kambura ders verircesine şu sözleri söylemiş: "Surrınısöyleme dostuna, o da söyler dostuna. Sen sen ol kimseye sır verme."

2025-06-22 21:53:11 UTC

1. Amazon Kadınları Efsanesi

Konusu:
Samsun'un Terme ilçesi, Antik Çağ'da Amazon kadın savaşçılarının yaşadığı yer olarak bilinir. Bu efsaneye göre Amazonlar, erkek egemenliğine karşı savaşan, savaşçı ve cesur kadınlardan oluşan bir topluluktu. Erkekleri yalnızca soylarını devam ettirmek için kullanırlar, doğan erkek çocukları ise ya babalarına gönderir ya da ormanda bırakırlardı.

Efsane:
Amazon kadınları, Terme Çayı çevresinde yaşar, okçuluk ve savaşta ustalaşırlardı. Erkeklere ihtiyaç duymadan bir toplum kuran bu kadınların yaşadığı yer, zamanla kutsal kabul edilmiştir. Günümüzde her yıl Terme’de "Amazon Festivali" düzenlenerek bu efsane yaşatılır.