Το βράδυ της Μεγάλης Τρίτης ψάλλεται ο όρθρος της Μεγάλης Τετάρτης όπου είναι αφιερωμένη στην αμαρτωλή γυναίκα (Λουκ. 7,47) που μετανιωμένη άλειψε τα πόδια του Κυρίου με μύρο, και συγχωρέθηκε για τα αμαρτήματά της,^[4] γιατί έδειξε μεγάλη αγάπη και πίστη στον Κύριο, ενώ ψάλλεται ένα από τα πιο γνωστά και δημοφιλή τροπάρια της θρησκευτικής υμνολογίας, το τροπάριο της Κασσιανής.

Στάθης Μαυρίδης

Ο Ιωσήφ ήταν ο μικρότερος υιός του Ιακώβ ο οποίος όμως διώχθηκε από τα αδέλφια του λόγω της ενάρετης ζωής του και αρχικά τον έριξαν σ' ένα λάκκο και προσπάθησαν να εξαπατήσουν το πατέρα τους χρησιμοποιώντας ένα ματωμένο ρούχο ότι δήθεν τον κατασπάραξε κάποιο θηρίο. Αφού δεν μπόρεσαν να εξαπατήσουν τον πατέρα τους, τον πούλησαν σε εμπόρους, οι οποίοι με την σειρά τους τον πούλησαν στον αρχιμάγειρα του βασιλιά της Αιγύπτου, τον Φαραώ Πετεφρή. Εκεί ο Ιωσήφ αφού δεν ενέδωσε στις ερωτικές επιθυμίες της συζύγου του Πετεφρή, συκοφαντήθηκε από την ίδια και ο Φαραώ τον φυλάκισε. Κάποτε όμως ο Φαραώ είδε ένα παράξενο όνειρο και ζήτησε έναν ερμηνευτή. Ο Ιωσήφ ερμήνευσε ότι θα έλθουν στη χώρα επτά χρόνια ευφορίας και επτά ακαρπίας και λιμού. Ο Φαραώ ευχαριστημένος και ενθουσιασμένος από τη σοφία του, έδωσε στον Ιωσήφ αξιώματα. Ο Ιωσήφ διαχειρίσθηκε άριστα την εξουσία και φρόντισε στα δύσκολα χρόνια του λιμού τον λαό. Στα πρόθυρα του λιμού τα αδέρφια του που τον είχαν φθονήσει φανερώθηκαν μπροστά του ζητώντας βοήθεια. Εκείνος όχι μόνο δεν τους κρατούσε κακία, αλλά αντιθέτως τα συγχώρεσε και τα προσκάλεσε μόνιμα στην Αίγυπτο μαζί με τους γονείς του.

Δημήτρης Μαυρίδης

Βασική ασχολία της ημέρας είναι και το βάψιμο των αυγών. Πάσχα δίχως κόκκινα αυγά δε γίνεται. Για αυτό και η Μεγάλη Πέμπτη λέγεται επίσης και Κόκκινη Πέμπτη. Το βάψιμο των αυγών γίνεται με ορισμένη εθιμοτυπία.

Σε πολλά μέρη, είναι συγκεκριμένος ο αριθμός αυγών που θα βάψουν και οι τρόποι και τα μέσα βαφής που θα χρησιμοποιήσουν. Σε ορισμένες περιοχές διατηρούν και κάποιες δεισιδαιμονίες: «π.χ. το δοχείο όπου βάφουν τα αυγά, πρέπει να είναι καινούριο, τη βαφή δεν την βγάζουν από το σπίτι, ούτε επιτρέπεται να τη χύσουν».

Σύμφωνα με την παράδοση, η Μαρία Μαγδαληνή επισκέφθηκε τον Αύγουστο στη Ρώμη προκειμένου να διαμαρτυρηθεί για τη στάση του Ποντίου Πιλάτου, αναφέροντας την Ανάσταση. Για να τον πείσει, του είπε πως θα κοκκίνιζε μόνο του ένα αυγό  που  εκείνος κρατούσε στο χέρι του – όπως και έγινε. Για άλλους, το κόκκινο χρώμα συμβολίζει το αίμα του Χριστού. Επίσης, πολλοί θεωρούν ότι το κόκκινο χρώμα είναι έκφραση χαράς για το ευτυχισμένο γεγονός της Ανάστασης του Κυρίου.
Παρόμοια συνήθεια με το βάψιμο των κόκκινων αβγών του Πάσχα είναι και τα κόκκινα υφάσματα που κρεμάνε οι νοικοκυρές την Κόκκινη Πέμπτη από τα παράθυρα ή τα μπαλκόνια των σπιτιών τους.

Επιπλέον, στα περισσότερα σπίτια το ζύμωμα έχει την τιμητική του. Από πασχαλινά κουλουράκια μέχρι τσουρέκια, το πένθιμο κλίμα της ημέρας εξισορροπείται με τον καλύτερο τρόπο.

Τέλος, συνηθίζεται να μη γίνονται δουλειές στο σπίτι τόσο τη Μεγάλη Πέμπτη, όσο και την επομένη.

Ελισάβετ Γρηγοροπούλου 

Το απόγευμα γίνεται η Ακολουθία του Ευχελαίου και η τελετή του Νιπτήρος, που είναι και ο Όρθρος της Μεγάλης Πέμπτης και αναφέρεται σε τέσσερα γεγονότα: Τον Ιερό Νιπτήρα, το πλύσιμο δηλαδή των ποδιών των μαθητών από τον Χριστό, τον Μυστικό Δείπνο, την Προσευχή του Κυρίου στο Όρος των Ελαιών και την προδοσία του Ιούδα, δηλαδή την αρχή των Παθών του Χριστού.

ΦΤΕΡΓΙΩΤΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ

Τελειώνοντας το τραγούδι τους τα Λαζαράκια, όπως αποκαλούνται οι καλαντιστές της ημέρας, συνεχίζουν με ευχετικούς και επαινετικούς στίχους για το σπίτι και δέχονται ως φιλοδώρημα αυγά που τα τοποθετούν σ’ ένα στολισμένο καλαθάκι (σε κάποιες περιοχές φρούτα ή χρήματα). Τον Λάζαρο τραγουδούν κυρίως κορίτσια σχολικής ηλικίας, τα οποία αποκαλούνται λαζαρίνες, λαζαρίτσες, λαζαρούδισσες κ.α.

Γενικότερα, το Σάββατο του Λαζάρου λαμβάνει χαρούμενο χαρακτήρα, καθώς η έγερση του Λαζάρου προαναγγέλλει την Ανάσταση του Χριστού.

Στον παρακάτω σύνδεσμο θα δείτε μία από τις παραλλαγές όπου συγκεκριμένα είναι από την Σύρο :
https://www.youtube.com/watch?v=oSYKJvWabbc

Ακριτίδου Φωτεινή Α1

Ο Ιωσήφ ήταν ο μικρότερος υιός του Ιακώβ ο οποίος όμως διώχθηκε από τα αδέλφια του λόγω της ενάρετης ζωής του και αρχικά τον έριξαν σ' ένα λάκκο και προσπάθησαν να εξαπατήσουν το πατέρα τους χρησιμοποιώντας ένα ματωμένο ρούχο ότι δήθεν τον κατασπάραξε κάποιο θηρίο. Αφού δεν μπόρεσαν να εξαπατήσουν τον πατέρα τους, τον πούλησαν σε εμπόρους, οι οποίοι με την σειρά τους τον πούλησαν στον αρχιμάγειρα του βασιλιά της Αιγύπτου, τον Φαραώ Πετεφρή. Εκεί ο Ιωσήφ αφού δεν ενέδωσε στις ερωτικές επιθυμίες της συζύγου του Πετεφρή, συκοφαντήθηκε από την ίδια και ο Φαραώ τον φυλάκισε. Κάποτε όμως ο Φαραώ είδε ένα παράξενο όνειρο και ζήτησε έναν ερμηνευτή. Ο Ιωσήφ ερμήνευσε ότι θα έλθουν στη χώρα επτά χρόνια ευφορίας και επτά ακαρπίας και λιμού. Ο Φαραώ ευχαριστημένος και ενθουσιασμένος από τη σοφία του, έδωσε στον Ιωσήφ αξιώματα. Ο Ιωσήφ διαχειρίσθηκε άριστα την εξουσία και φρόντισε στα δύσκολα χρόνια του λιμού τον λαό. Στα πρόθυρα του λιμού τα αδέρφια του που τον είχαν φθονήσει φανερώθηκαν μπροστά του ζητώντας βοήθεια. Εκείνος όχι μόνο δεν τους κρατούσε κακία, αλλά αντιθέτως τα συγχώρεσε και τα προσκάλεσε μόνιμα στην Αίγυπτο μαζί με τους γονείς του.

Ελένη Τότσκα Α4

Ο Μυστικός Δείπνος, δηλαδή το ιερό δείπνο του Ιησού Χριστού με τους 12 Αποστόλους, όπως περιγράφεται στα Ευαγγέλια του Ματθαίου, του Μάρκου και του Λουκά. Ο Ιερός Νιπτήρας, δηλαδή το πλύσιμο των ποδιών των 12 Αποστόλων από τον Ιησού Χριστό, όπως περιγράφεται στα Ευαγγέλια του Ματθαίου, του Λουκά και του Ιωάννη. Η Υπερφυής Προσευχή, δηλαδή η προσευχή του Ιησού προς τον Πατέρα του μετά τον Μυστικό Δείπνο και λίγο πριν τη σύλληψή του, όπως περιγράφεται στο Ευαγγέλιο του Ιωάννη και η προδοσία του Ιούδα η οποία είχε ως αποτέλεσμα τη σύλληψη του Ιησού, όπως περιγράφεται στα Ευαγγέλια του Ματθαίου, του Μάρκου, του Λουκά και του Ιωάννη.

Τα Δώδεκα Ευαγγέλια περιγράφουν την πορεία του Ιησού προς τον Γολγοθά. Τον Μυστικό Δείπνο, το δάκρυ και την ανθρώπινη αδυναμία στους κήπους της Γεσθημανής, την προδοσία του από τον Ιούδα, την σύλληψη, την δίκη, τα βασανιστήρια, την Σταύρωση.

Το πρωί της Μεγάλης Πέμπτης τελείται ο εσπερινός της Μεγάλης Παρασκευής μαζί με τη Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου. Το βράδυ τελείται ο όρθρος της Μεγάλης Παρασκευής, στον οποίο αναπαριστάται το Θείο Δράμα της Σταύρωσης και διαβάζονται τα 12 ευαγγέλια που περιγράφουν τα γεγονότα από τη σύλληψη έως και την ταφή του Χριστού. Ανάμεσα στο 5ο και το 6ο Ευαγγέλιο ψάλλεται το αντίφωνο "Σήμερον κρεμάται επί ξύλου…" και ο Εσταυρωμένος λιτανεύεται από τους ιερείς. Χαράλαμπος Γιαννουχιδης Α1

         
         Στην Ορθόδοξη Εκκλησία, η Κυριακή των Βαΐων έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς είναι η πρώτη από τις γιορτές της Μεγάλης Εβδομάδας, η οποία κορυφώνεται με το Πάσχα. Κατά τη διάρκεια της Λειτουργίας της Κυριακής των Βαΐων, οι πιστοί λαμβάνουν βαΐα και συμμετέχουν σε ειδικές ακολουθίες που τιμούν την είσοδο του Ιησού στην Ιερουσαλήμ.
         
         Επιπλέον, η Κυριακή των Βαΐων έχει και ένα σημαντικό κοινωνικό πλαίσιο στην Ελλάδα. Παραδοσιακά, οι άνθρωποι στολίζουν τα σπίτια τους με βαΐα και πηγαίνουν στις εκκλησίες για να λάβουν ευλογία για τα βαΐα τους.
Γιάννης Φωτιάδης Α4

Η αμαρτωλή γυναίκα αλείφει με μύρο τα πόδια του Ιησού Χριστού

ΑΠΟΣΤΟΛΗΔΙΣ ΑΓΓΕΛΟΣ

Το πρωί τελείται o Εσπερινός της Μεγάλης Πέμπτης και Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία.^[2] Είναι η τελευταία Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία του έτους.

Το απόγευμα γίνεται η Ακολουθία του Ευχελαίου και η τελετή του Νιπτήρος^[3], που είναι και ο Όρθρος της Μεγάλης Πέμπτης και αναφέρεται σε τέσσερα γεγονότα: Τον Ιερό Νιπτήρα, το πλύσιμο δηλαδή των ποδιών των μαθητών από τον Χριστό, τον Μυστικό Δείπνο, την Προσευχή του Κυρίου στο Όρος των Ελαιών και την προδοσία του Ιούδα, δηλαδή την αρχή των Παθών του Χριστού.

Παραπομπές

Το βασικό τροπάριο της ημέρας, «Ότε οι ένδοξοι μαθηταί», αποδίδεται στον Ρωμανό τον Μελωδό.

Αντώνης Σίσκος

Το πρωί εορτάζεται στην εκκλησία η πρώτη Ανάσταση, ο Εσπερινός δηλαδή της Κυριακής του Πάσχα, κατά την οποία ψάλλεται το "ἀνάστα, ὁ Θεός, κρίνων τὴν γῆν, ὅτι σὺ κατακληρονομήσεις ἐν πᾶσι τοῖς ἔθνεσι". Τα μεσάνυχτα του Μεγάλου Σαββάτου προς Κυριακή του Πάσχα εορτάζεται κατά το ορθόδοξο τυπικό η Ανάσταση του Χριστού, όπου ψάλλεται το Χριστός Ανέστη, και στη συνέχεια τελείται ο Όρθρος και η Αναστάσιμη Θεία Λειτουργία της Κυριακής του Πάσχα. Είναι το μόνο Σάββατο του χρόνου κατά το οποίο νηστεύεται και το λάδι, για αυτό και ονομάζεται και Αλάδωτο Σάββατο"^[3].

Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι θα ζητήσουμε εμείς από κάποιον να μας πλύνει τα πόδια. Ο Χριστός δεν είπε: «Να ζητάτε να σας πλένουν τα πόδια»! Είπε: «Να είσαστε όλοι πρόθυμοι, εκείνο που έκανα εγώ, να το κάνετε και εσείς». Σαν τί να το κάνετε; Σαν εκδήλωση αγάπης και πίστης σε μένα. Όταν ένας πιστεύει, το έχει δεχθεί, το έχει καταλάβει, ότι ο θάνατος του Χριστού και η υπακοή Του είναι η Καινή Διαθήκη, τότε την υπακοή του Χριστού στον Πατέρα Του την έχει μέσα στο νου του, μέσα στην καρδιά του και στις εκδηλώσεις του σώματός του.

Επομένως, όταν ένας μου ζητήσει κάτι, εγώ πρέπει να είμαι πρόθυμος να αφήσω το δικό μου θέλημα στην άκρη. Και να αισθανθώ μπροστά του, σαν να είμαι ζωσμένος την πετσέτα και να έχω νερό να του πλύνω τα πόδια. Όταν αυτό δεν έχω την διάθεση να το κάνω, την υπακοή του Χριστού δεν την έχω στην καρδιά μου. Ή μάλλον δεν την υπολογίζω καθόλου. Γιατί, απλούστατα, δεν την έχω καταλάβει. Δεν έχω καταλάβει τι ήθελε να μας πει ο Χριστός, όταν έπλενε τα πόδια των μαθητών Του.

Κάθε άνθρωπος έχει υποχρέωση να βάλει την υπακοή του Χριστού στην καρδιά του. Γιατί για όλους τους ανθρώπους ο θάνατος του Χριστού και η υπακοή Του, η θυσία του Σώματος και του Αίμα­τός Του είναι το πιο ουσιαστικό για τη ζωή μας.

Γι’ αυτό και η μεγαλύτερη δύναμη της πνευ­ματικής ζωής είναι η ταπείνωση. Ή μάλλον η αγάπη που θεμελιώνεται πάνω στην ταπείνωση και η προθυμία καλωσύνης και θυσίας.

Ολόκληρο το μυστήριο της σωτηρίας μας είναι θεμελιωμένο επάνω στην αγάπη και στην καλωσύνη που μας έδειξε ο Χριστός, όταν ήλθε να θυσιαστεί για μας και για τη σωτηρία μας κατά το πανάγιο και προσκυνητό θέλημα του Πατέρα μας του εν τοις ουρανοίς.

Να Τον παρακαλέσουμε να μας φωτίζει και να ζεσταίνει την καρδιά μας, αυτά να τα καταλα­βαίνουμε και να τα αγαπάμε όλο και περισσότερο. Αμήν.