De Motketel en de Rollekoot zijn een bos en heide gebied tussen Vaassen en Niersen, nabij Apeldoorn op de Veluwe. Het natuurgebied is  ontstaan boven op de stuwwallen van Midden-Nederland. In de voorlaatste ijstijd de Saalien, zo’n 150000 jaar geleden, lag de noordelijke helft van Nederland onder het ijs. Het ijs schoof de grond voor zich uit en zo zijn de stuwwallen ontstaan. 

De Motketel is het gebied waar veel sprengenbeken hun oorsprong hebben, het heidegebied er tegen aan is de Rollekoot.

Latere bewoning, zo rond het ontstaan van onze jaartelling, ontstond op de Rollekoot een boerensamenleving. Een complex van ongeveer 75 hectare bestond uit akkers, boerderijen en begraafplaatsen. De akkers, met verschillende gewassen, waren omwald en hadden een omvang van 30meter bij 30 meter, dit worden ook wel raatakkers genoemd. Hun doden begroeven ze in grafheuvels. De grafheuvels liggen in een rechte lijn tussen Niersen en Epe, als een dunne scheidslijn  tussen leven en dood en tussen bos en heide 

Vanaf de tweede helft van de zestiende eeuw zijn er molens gebouwd op de Rollekoot. Die achtereenvolgens gebruikt zijn als korenmolen, oliemolen, papiermolen en volmolen. De oliemolen is voor 1640 alweer afgebroken, de exacte datum en reden ontbreken. De korenmolen is in 1640 omgebouwd tot volmolen. Vollen is het vervilten van wollen stoffen, onder andere met behulp van urine. Na flink wat strijd met de stad Hattem en de tol die betaald moest worden om de goederen van Kampen naar de Rollekoot te krijgen is besloten de molen om te bouwen naar een papiermolen. Deze papiermolen heeft tot 1865 gefunctioneerd, na het uitsterven van de familie en geen erfgenamen is de papiermolen verkocht en is er een wasserij/blekerij van gemaakt. Deze wasserij Jaspers is  in bedrijf geweest tot 2012. 

Ook qua begroeiing zijn er verschillende soorten aanwezig. Denk aan de heide, zoals de kraaiheide, de dopheide en de erica. Naaldbomen, zoals de spar, de den en de lariks, loofbomen zoals de berk, de beuk en de Amerikaanse vogelkers, verschillende grassen en struiken en in en om het water de waterpest, watereppe en bronkruid.  Waarbij bronkruid een zeldzame plant is in Nederland.

De exoten uit dit rijtje zijn de Amerikaanse vogelkers en de waterpest. 

Wat is een slenk?

Het is een breuk die in het aardoppervlakte. Deze zijn heel lang geleden ontstaan door het uit elkaar drijven van de continenten Europa en Amerika en anderzijds door het botsen van de continenten Afrika en Europa. De krachten die hierbij vrij kwamen hebben ervoor gezorgd dat stukken aardkorst over elkaar heen gedrukt werden waardoor breuken en hoogteverschillen ontstonden. 

De vennen in het gebied zijn meestal ontstaan doordat zand is weggewaaid en er een lemige ondergrond achterbleef. Sommige vennen zijn ook ontstaan door de werking van ijslenzen tijdens de voorlaatste ijstijd (tijdvak Saalien, ongeveer 150.000 jaar geleden).

De Strabrechtse Heide is een restant van een historisch landbouwsysteem. Tijdens de Romeinse tijd werd er in dit gebied landbouw uitgeoefend. Het aanwezige bos werd gekapt en met name op de hogere delen en dichtbij beken werden nederzettingen gesticht. Na het vertrek van de Romeinse nederzettingen groeide er weer talrijke bomen die het landbouwgebied deden laten verdwijnen. Met de komst van de Middeleeuwen ontstond er wederom behoefte aan extra landbouwgebied. Het bos werd weer gekapt en er ontstond een heide-potstalsysteem (de schapen graasde overdag op de hei en gingen ’s avonds op stal waar de mest verzameld werd voor de omliggende akkers). Tot en met de 19e eeuw bleef dit systeem bestaan, totdat er kunstmest kwam. (KNNV Eindhoven, z.d.)

Op de Strabrechtse Heide ligt de Galgenberg, dit is een klein stukje open stuifzand. Hier zouden lang geleden criminelen aan de galg zijn gehangen. Ook staat er de hoenderboompaal. Dit is een gedenkteken aan de vroegere hoenderboom waar de vijf omliggende gemeenten (Heeze, Maarheeze, Lierop, Someren, Mierlo ) aan elkaar grensde. Hier vlakbij ligt het Grafven. Op deze plaats zouden tijdens de Middeleeuwen vrouwen zijn vermoord die van hekserij beschuldigd werden.

Dol op opgewarmd zand en stenen op de heide zijn de reptielen. Op de heide kun je de hazelworm, levendbarende hagedis en gladde slang vinden.

Exoten op de Strabrechtse Heide:

Amerikaanse hondsvis is in veel Brabantse vennen aangetroffen. Hij eet de eieren en larven van amfibieën. De struik Amerikaanse vogelkers (Prunus seritina) heeft de neiging om gebieden te overwoekeren en andere planten te verdrukken.

Strabrechtse heide is