CLIL - Methodology & ICT Tools for Teachers working with CLIL by Katarzyna Pec

Co to jest CLIL?

kasiaryms — 2022-10-26 15:50:50 UTC

CLIL to metodyka nauczania, gdzie równocześnie uczymy treści jakiegoś przedmiotu i języka angielskiego. Byłam także uczestnikiem szkolenia na temat CLIL, prowadzonego w ORE przez dr Barbarę Muszyńską i zauważyłam, że nasze podejście do CLIL w Polsce jest nieco inne, niż w innych krajach europejskich. Wspomniana polska autorka, twórczyni programów nauczania i scenariuszy lekcji opartych o CLIL, które można znaleźć na platformie edukacyjnej: link, zachęca raczej do stosowania SOFT CLIL, gdzie treści przedmiotowe przekazywane są przez nauczycieli języka obcego w trakcie lekcji językowych.
Generalnie CLIL ma być to jednak bardziej dwukierunkowym działaniem nauczycieli przedmiotowych i języków obcych. Prowadzą oni lekcję oddzielnie, ściśle ze sobą współpracując. Obie lekcje powinny odbywać się w języku obcym. Nauczyciel języka pracuje z uczniem nad językiem ogólnym, wspierając nauczyciela przedmiotowego, który podczas swoich lekcji przekazuje język specjalistyczny.
Celem nauczyciela języka jest kształtowanie kompetencji językowych, natomiast nauczyciel przedmiotowy skupia się na podstawie programowej swojego przedmiotu.

Kurs odbył się w szkole:

kasiaryms — 2022-10-26 16:17:45 UTC

kliknij link do szkoły

Co oznacza The 5 C's?

kasiaryms — 2022-10-26 16:20:54 UTC

Każda lekcja CLIL powinna zawierać określone elementy: Content (zawartość, wynikająca z podstawy programowej lub innych źrodeł), Communication (odnosi się do języka, którego uczniowie będą używać w czasie lekcji, żeby aktywnie tworzyli wypowiedzi ustne i pisemne), Cognition (jakie procesy poznawcze chcemy u uczniów uruchomić), Competence (jakie kompetencje po naszej lekcji uczniowie będą posiadali), Community/Culture (określenie zadań, ktore pozwolą uczniowi zrozumieć szerszy kontekst edukacyjny i kulturowy, także wynikający ze współpracy międzynarodowej).

Planowanie lekcji CLIL:

kasiaryms — 2022-10-26 16:44:02 UTC

W celu dobrego zaplanowania lekcji CLIL trzeba podjąć następujące kroki:
1. Jakie treści chcemy uczniowi przekazać - jakie elementy podstawy programowej?
2. Jaką gramatykę i słownictwo musimy uwzględnić w lekcji? Kiedy i jak będziemy ich uczyć?
3. Jakie materiały chcę wykorzystać?
4. Jaka będzie rola nauczyciela? Jak zaangażuję uczniów? Jak będę ich wspierać?
5. Jaka będzie rola ucznia? Co zrobić, żeby ta lekcja stawiała ucznia w centrum naszych działań?

BICS i CALP

kasiaryms — 2022-10-26 17:30:27 UTC

BICS to Basic Interpersonal Communication Skills - to umiejętności językowe, których potrzebujemy, żeby wejść w interakcje z innymi ludźmi, zarówno w klasie, jak i w życiu.
CALP to Cognitive Academic Language Proficiency - to nie tylko język związany z konkretnym tematem, to także język którego potrzebujemy, żeby słuchać, mówić, czytać i pisać na naukowe tematy. Dzięki niemu posiadamy kompetencje językowe, żeby myśleć o problemach i rozwiązywać zadania naukowe.

Taksonomia Blooma

kasiaryms — 2022-10-26 18:41:23 UTC

Rozwój poznawczy ucznia to bardzo skomplikowany proces. Uczenie się na pamięć jest bardzo nietrwałe, co potwierdzają badania Henriego Roedigera i Marka McDaniela.
Poniżej link do ciekawego artykułu:
https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/nauka/1606757,1,tradycyjne-wkuwanie-jest-nieskuteczne-wiec-jak-sie-uczyc-zeby-sie-nauczyc.read
Przygotowując lekcje CLIL i nie tylko, ważne aby brać pod uwagę różne poziomy myślenia zdefiniowane przez Blooma. Jest to dla nas pomoc, jak klasyfikować oraz formułować cele lekcji. Co ważne w scenariuszu lekcji możemy zadania dla ucznia od razu przygotować w taki sposób, aby odnosiły się do interesującego nas poziomu, pamiętając, że 3 dolne piętra piramidy to procesy myślowe niższego rzędu (LOTS) a 3 wyższe to procesy myślowe wyższego rzędu (HOTS). Warto zwrócić uwagę, że w polskojęzycznej literaturze te piętra są inaczej przedstawiane i nazywane. Przykłady wymienione w opisie mogą wykraczać poza podstawę programowa dla szkoły podstawowej ;-)
Remebering (Recall facts and basic concepts)- wiedza - wszystko to co uczeń zna na pamięć w chwili zadania, bez gwarancji, że ta wiedza zostanie z nim na dłużej. Zadania, które będziemy stworzyć, żeby pobudzić procesy myślowe tego poziomu to np.: wymień zwierzęta leśne, powtórz słowa za nauczycielem, podaj definicję wydalania, co za tym idzie nasze cele to odpowiednio: "uczeń wymienia 10 zwierząt leśnych", "uczeń powtarza nowe słowa za nauczycielem" i "uczeń definiuje proces wydalania".
Understanding (Explain ideas or concepts)- zrozumienie - to kolejny poziom myślowy. Formułowane przez nas cele i zadania służą temu, żeby uczeń był w stanie wyjaśnić pojęcia i koncepcje. Przykładowe zadania: podziel owoce na kategorie, opisz budowę kości długiej, wymień przykłady konkurencji międzygatunkowej. Cele, które możemy sformułować: "uczeń segreguje owoce", "uczeń opisuje budowę kości długiej", "uczeń wymienia przykłady konkurencji międzygatunkowej". Niestety wciąż nie mamy gwarancji, że wiedza którą uczeń posiada jest wystarczająca i trwała.
Applying (Use information in new situations) - zastosowanie - kolejny poziom zakłada wykorzystanie przez ucznia zdobytych informacji w nowej sytuacji. Zadania dla ucznia: zastosuj wzór Pitagorasa do rozwiązania zadania, zilustruj krążenie krwi w sercu, zinterpretuj wyniki badania krwi. Przygotowując takie zadania możemy osiągnąć następujące cele: "uczeń stosuje wzór Pitagorasa do rozwiązania zadania", "uczeń ilustruje krążenie krwi w sercu", "uczeń interpretuje wyniki badań krwi". Ten ostatni cel jest dość skomplikowany - na tym poziomie zależy nam przede wszystkim na tym aby uczeń łączył ze sobą fakty. Nie musi poddawać ich analizie i ocenie - są to kolejne poziomy myślowe.
Analysing - (Draw connections among ideas) - analiza -zadaniem ucznia jest dokonywanie analizy treści i koncepcji. Zadania mogą brzmieć: porównaj budowę komórki roślinnej i zwierzęcej, podziel poznane czasowniki na regularne i nieregularne, uporządkuj przygody bohatera chronologicznie. Tak sformułowane zadania pozwolą nam osiągnąć następujące cele: "uczeń porównuje budowę komórki roślinnej i zwierzęcej na rysunku", "uczeń dzieli czasowniki na regularne i nieregularne", "uczeń porządkuje przygody bohatera chronologicznie". Pamiętajmy, że zadania z tego poziomu powinny być poprzedzone zadaniami z poziomów niższych, więc uczeń ma co porządkować, dzielić, porównywać.
Dochodzimy do różnic w ostatnich piętrach. Bardzo często w polskiej literaturze jako ostatnie piętra wymienia się: syntezę i ocenę, podejście w literaturze anglojęzycznej oraz w kursie, który odbyłyśmy jest efektywniejsze jeśli chodzi o aktywizację procesów poznawczych ucznia.
Evaluting - (Justify a stand or decision) - ocena - dokonywanie oceny i formułowanie sądów na określone tematy. Przykładowe zadania: wylicz ilość spożytego w ostatnim tygodniu białka i oceń jego poziom spożycia, przeczytaj prace pisemną kolegi i napisz komentarz zgodnie z kryteriami oceny pracy, wykonaj zaproponowane ćwiczenia fizyczne, zmierz tętno i określ zależność między aktywnością fizyczna a tętnem. Cele: "uczeń sprawdza, czy jego tygodniowe spożycie białka jest wystarczające", "uczeń komentuje pracę pisemną kolegi", "uczeń wykrywa zależność między aktywnością fizyczną a tętnem".
Creating - (Produce new or original work) - tworzenie - zadaniem ucznia jest stworzyć coś nowego, złączyć ze sobą wszystkie wcześniej poznane aspekty danego zagadnienia. Zadania dla ucznia: przygotuj podcast na temat czerniaka, zaplanuj zdrowy jadłospis na najbliższy tydzień, stwórz model stawu łokciowego. Cele: "uczeń przygotowuje podcast na temat czerniaka", "uczeń planuje zdrowy tygodniowy jadłospis", "uczeń tworzy model stawu łokciowego".

Pytania w CLIL

kasiaryms — 2022-10-26 18:53:37 UTC

Rodzaj pytania, które stawiamy przed uczniami również będą miały wpływ na to jakie procesy myślowe uruchamiamy. Dlatego możemy wyróżnić SKINNY (proste, zaczynające się często od: kto?, co?, kiedy?) i FAT (otwarte) pytania. Na pytania z kategorii Skinny bardzo łatwo znaleźć odpowiedź - odnoszą się do niższych poziomów poznawczych, natomiast pytania z kategorii Fat są zdecydowanie trudniejsze - odnoszą się do poziomów myślowych wyższego rzędu.
Przykłady prostych (Skinny) pytań:
Co to jest metafora?
Kiedy Kolumb odkrył Amerykę?
Kto napisał "Szatana z siódmej klasy"?
Przykłady bogaty (Fat) pytań:
Co sądzisz na temat aktywności fizycznej?
Jak wyobrażasz sobie świat za 10 lat?
Dlaczego człowiek pobiera pożywienie?