Sumir einstaklingar eru með mikinn athyglisbrest en væg einkenni ofvirkni og hvatvísi. Í þeim tilvikum er talað um athyglisbrest án ofvirkni eða ADD. Þeir einstaklingar eru oft mjög hægir og róleg og oft er talað um vanvirkni hjá þeim. Þeir einstaklingar sem eru með ADD fá síður greiningu en þeir sem eru með mikla ofvirkni og hvatvís. Athyglisbrestur án ofvirkni getur þó haft alvarlegar afleiðingar á námshæfni og ákveðin gerð minnistruflana hrjáir þessa einstaklinga ásamt kvíða og depurð. Tíðni sértækra námserfiðleika svo sem lesblindu er mjög há hjá einstaklingum sem eru með ADD.

ADHD er ólæknandi en það eru ýmsar leiðir sem hægt er að nota til að draga úr einkennum.

• Lyfjameðferð

• sálfræðimeðferð

Auka hlutir sem geta bætt líðan einstaklings með ADHD

• Góð svefnrútína og fá nægan svefn

• Hollt mataræði og reglulegt

• Finna áhugamál fyrir barnið

• Stunda hreyfingu, fá útrás

• Góð vinasambönd

• Finna aðferðir til að takast á við hegðun eða mótþróa

• Markmiða settning

• Stuðningur fjölskyldu og fræðsla fjölskyldu

Ef um barn sé að ræða sem er en í skóla er samvinna á milli skólans og heimilis mikilvæg, mælt er með að koma ákveðnu "teymi" saman í skólanum, yfirleitt kennari og námsráðgjafi til stuðnings við barnið.

Ýmsar stofnanir sem veita aðstoð

• Geðheilsumiðstöð barna hjá heilsugæslu höfuðborgarsvæðis

• Sálfræði þjónusta

• Samþættingarþjónusta

• Barna og unglingageðdeild Landspítala

• Ráðgjafamiðstöð Sjónarhóls

• Félagsþjónusta sveitarfélaga

• ADHD samtökin

• Utanaðkomandi áreiti trufla auðveldlega

• Barnið virðast ekki hlusta þegar talað er til þess

• Erfitt að fylgja fyrirmælum

• Erfiðleikar með að halda athygli

• Einbeitingarskortur til dæmis við lestur eða úrvinnslu verkefna

• Erfiðleikar við að byrja á eða ljúka verkefni

• Forðast eða frestar verkefnum

• Erfitt að vera með mörg verkefni í gangi á sama tíma

• Fljótfærni eða kæruleysisleg mistök í verkefnum

• Skipulagsleysi - týna hlutum, slök yfirsýn, slakt tímaskyn

• Gleymska

Athyglisbrestur kemur fram í því að barnið eða unglingurinn á erfitt með að einbeita sér, heimanám er oft erfitt, eiga erfitt með að koma sér að verki, eru auðtrufla og oft hverfur athyglin þegar þau eru á miðju kafi í einhverju og verkefni gleymast. Gleymska og skipulagserfiðleikar fylgja oft athyglisbrest. Ef verkefni eru hins vegar nógu spennandi og tilbreytingarrík getur komið nánast ofureinbeiting hjá einstakling, t.d. yfir tölvuleik eða við perl og einstaklingur dettur nánast úr sambandi við umhverfið sitt.

Einkenni ofvirkni:

• Stöðugt á hreyfingu, hlaupa og klifra í aðstæðum þar sem það er ekki viðeigandi

• Sífellt á ferðinni og hefur mikla orku

• Erfiðleikar með að sitja kyrr – stendur oft upp þegar það er ekki viðeigandi

• Þarf stöðugt að hafa eitthvað í höndunum

• Hendur og fætur á hreyfingu eða iða í sæti

• Á erfitt með að leika sér hljóðlega

• Talar of mikið

• Á erfitt með að slaka á og róa sig

Ofvirkni lýsir sér þannig að börnin eiga erfitt með að sitja kyrr. Þau iða í sætinu sínu, eru stanslaust að fikta og stöðugt á ferð. Þau tala oft mikið og liggur oft hátt rómu. Hvatvísi er mikið einkenni ofvirkni, einstaklingar eiga erfitt með að bíða, grípa oft fram í og gera oft hlutið án þess að hugsa um afleiðingarnar. 

• Elf, er mjög hvatvís, segir bara það sem honum dettur í hug og pælir ekkert í afleiðingum

• Daniel Hillards í Mrs. Doubtfire, er oft mjög hvatvís og óáreiðanlegur.

• Percy Jackson í Percy Jackson and the olympians, hann er greindur með ADHD og lesblindu í myndinni, meira lýsandi með ADD, hefur gríðarlegan áhuga á grískri goðafræði

• Hiksti í að temja drekann sinn, hann er mjög annars hugar oft, á erfitt með að hlusta og einbeita sér og er stundum alveg út á þekju.

• Dory í Nemo hefur sum sömu einkenni og einstaklingur með ADHD, erfitt með að fylgjast með og gleymska

• Ef grunur vaknar um að barn sé með ADHD er fyrsta skref að leita til ráðgjafa, sálfræðings, námsráðgjafa eða kennara. Einnig er hægt að leita til heimilislæknis. Hjá börnum er oft fyrsta skref frumgreining, en þá er gefinn listi til barns og foreldra sem þau eiga að svara. Ef sá listi gefur til kynna að nánari greining sé þörf er barnið sent til geðheilsumiðstöðvar barna í nánari greiningu. Fengnar eru upplýsingar frá leikskóla/grunnskóla og nánasta umhverfi. 

• Ef grunur vaknar um að fullorðin einstaklingur sé með ADHD er fyrsta skrefið að panta tíma hjá sálfræðing. Einnig er hægt að panta tíma hjá heimilislækni og hann bendir þér til sálfræðings. Ef sálfræðingur telur ADHD liggi fyrir getur hann hafið greiningarferlið. Aðili fer í gegnum marga spurninga lista, viðtölásamt því aðnánustu ættingjar s.s. foreldrar eða makar svara hegðunarmatskvarða listum. Þegar greining er komin beinir sálfræðingur einstaklings til geðlæknis ef talin er þörf á lyfjameðferð.

• viðvarnadi einkenni í að minnstakosti sex mánuði

• Athyglisleysiseinkenni og/eða samblanda af ovirknis- og hvatvísiseinkennum sem eru utan marka eðlileg miða við aldur og þroska

• Vísbendingar koma yfirleitt fram um verulegan athyglisbrest eða ofvirkni koma oft fram fyrir 12 ára aldur, en fá greiningu síðar á unglingsárum

• Einkenni athyglisbrest og/eða ofvirkni þurfa að vera áberandi í mörgum aðstæðum og umhverfi, t.d. heimili, skóla, vinnu eða samskiptum

• Einkenni eru ekki betur skýrð af annarri geðröskun (kvíða, óráði)

• Einkenni eru ekki vegna áhrifa efna, vímuefna eða áfengis

  
  

Einkenni athyglisbrest

• Erfiðleikar við að halda athygli við verkefni sem veita ekki mikla örvun eða umbun, krefjast viðvarandi andlegrar áreynslu

• Skortur athygli á smáatriðum

• Gera kærulaus mistök í skóla eða vinnuverkefnum, klára ekki verkefni

• Auðveldlega trufluð af utanaðkomandi áreiti eða hugsunum sem tengjast ekki því sem er aðila fyrir hendi

• Virðast ekki hlusta þegar talað er beint við einstakling

• Dagdreyma

• Tapa hlutum

• Gleymin/n/ið í daglegum störfum

• erfiðleikar við að skipuleggja

Einkenni ofvirkni/hvatvísi

• Of mikil hreyfivirkni/erfitt með að sitja kyrr

• tilfinning um líkamlegt eirðarleysi, óþægindartilfinning við að þegja eða sitja kyrr

• Erfitt með að taka þátt í hlutum hljóðlega, tala of mikið

• Grípa fram í, truflar önnur samtöl

• Tilhneiging til að bregðast við tafarlausu áreiti án tillits til afleiðinga