​

Tekil Kişiler

• 1. Tekil Kişi (-m, -im, -ım, -um, -üm): Eylemi yapan "ben".

  • Örnek: Geliyorum. (Ben geliyorum)

  • Örnek: Yazdım. (Ben yazdım)

• 2. Tekil Kişi (-sin, -sın): Eylemi yapan "sen".

  • Örnek: Geliyorsun. (Sen geliyorsun)

  • Örnek: Yazdın. (Sen yazdın)

• 3. Tekil Kişi (ek almaz): Eylemi yapan "o".

  • Örnek: Geliyor. (O geliyor)

  • Örnek: Yazdı. (O yazdı)

Çoğul Kişiler

• 1. Çoğul Kişi (-iz, -yiz, -uz, -yüz): Eylemi yapan "biz".

  • Örnek: Geliyoruz. (Biz geliyoruz)

  • Örnek: Yazdık. (Biz yazdık)

• 2. Çoğul Kişi (-siniz, -sınız): Eylemi yapan "siz".

  • Örnek: Geliyorsunuz. (Siz geliyorsunuz)

  • Örnek: Yazdınız. (Siz yazdınız)

• 3. Çoğul Kişi (-ler, -lar): Eylemi yapan "onlar".

  • Örnek: Geliyorlar. (Onlar geliyor)

  • Örnek: Yazdılar. (Onlar yazdı)

​​

Fiillerde kişi ekleri, eylemin kim tarafından yapıldığını belirtir ve bu ekler, fiilin sonuna eklenir. Bu ekler, cümlenin anlamını ve öznesini açıkça belirler.

• Gelmek → Gelmemek (Eylemin mastar hâli)

• Geliyorum → Gelmiyorum (Şimdiki zaman)

• Geldim → Gelmedim (Geçmiş zaman)

• Geleceğim → Gelmeyeceğim (Gelecek zaman)

• Gelirim → Gelmem (Geniş zaman)

• gelseler → Gelmeseler

​

UYARI: Geniş zamanın olumsuz çekiminde, zaman ekinin düşmesi ve olumsuzluk ekinin “-maz, -mez” şeklinde kullanılması, geniş zamanın olumsuzluğunu diğer kiplerden ayıran önemli bir özelliktir.

Örnekler:

• 1. Tekil Kişi: Ben yapmam. (Zaman eki düşmez)

  • Yaparım → Yapmam

• 2. Tekil Kişi: Sen yapmazsın. (Olumsuzluk eki “-maz, -mez” şeklinde kullanılır)

  • Yaparsın → Yapmazsın

• 3. Tekil Kişi: O yapmaz. (Olumsuzluk eki “-maz, -mez” şeklinde kullanılır)

  • Yapar → Yapamaz

• 1. Çoğul Kişi: Biz yapmayız. (Zaman eki düşmez)

  • Yaparız → Yapmayız

• 2. Çoğul Kişi: Siz yapmazsınız. (Olumsuzluk eki “-maz, -mez” şeklinde kullanılır)

  • Yaparsınız → Yapmazsınız

• 3. Çoğul Kişi: Onlar yapmazlar. (Olumsuzluk eki “-maz, -mez” şeklinde kullanılır)

  • Yaparlar → Yapmazlar

​

UYARI: Şimdiki zaman kipinin olumsuzluğunu oluştururken, “-yor” ekinin etkisiyle olumsuzluk ekleri olan “-me” ve “-ma” daralarak “-mı”, “-mi”, “-mu”, “-mü” şekline dönüşür.

​

Örnekler:

• Ben: Geliyorum → Gelmiyorum 

• Sen: Yapıyorsun → Yapmıyorsun 

• O: Gidiyor → Gitmiyor

• Biz: Konuşuyoruz → Konuşmuyoruz

• Siz: İzliyorsunuz → İzlemiyorsunuz

• Onlar: Gülüyorlar → Gülmüyorlar 

​

Soru eklerin fiilden ya da zaman eklerinden hemen sonra kullanır ve ayrı yazılır. Soru ekinden sonra gelen ekler ise soru ekine bitişik yazılır.

​

Örnekler:

• Annem her gün çay içer mi?

• Tatilde dinlenecek misiniz?

• Geliyor musun?