คือ อุปกรณ์ที่ใช้ควบคุมการไหลของของไหลในเส้นท่อ ซึ่งอาจจะเป็นน้ำ ก๊าซ หรือ ไอน้ำ ให้เป็นไปตามความต้องการใช้งาน ไม่ว่าจะต้องการให้ไหลหรือหยุดไหล หรือไหลไปในทิศทางด้วยอัตราการไหลเท่าไร วาล์วจะเป็นตัวช่วยควบคุมให้เป็นไปตามที่ผู้ใช้งานต้องการ 

      ปกติที่ตัววาล์วจะมีสัญลักษณ์บอกระดับการใช้งานของวาล์ว (rated valve )  ที่ตัวของวาล์วแต่ละตัว เพื่อให้ผู้ใช้สามารถเลือกชนิดของวาล์วมาใช้งานได้ตามความเหมาะสม โดยสัญลักษณ์นี้จะบอกระดับความดันใช้งานสูงสุด และประเภทของไหลที่ใช้งาน  มีลักษณะสัญลักษณ์มาตรฐานระบุ ดังนี้

                           S W G  =   Stream  Working  Pressure  ( ระบบไอน้ำ )

                           W O G  =  Water  Oil  Gas  (ระบบน้ำ , น้ำมัน , ก๊าซ )

                           C W G  =  Cold  Working  Presure  (ระบบน้ำประปา )

 

ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับวาล์ว 

ชนิดของ วาล์ว

         มี 4 ชนิดใหญ่ๆ คือ

                                    1.     วาล์ว ตัดตอน (Isolating valves)

                                    2.     วาล์ว ควบคุม (Control valves)

                                    3.     วาล์ว กันกลับ (Check valves)

                                    4.     วาล์ว ควบคุมความดันสูงสุด (Maximum pressure control valves)

วาล์ว ตัดตอน (Isolating valves)

               -       ปกติ ปิดสุด หรือ เปิดสุด

               -       การใช้งานเพื่อตัดอุปกรณ์ต่างๆ ออกจากระบบ

วาล์ว ควบคุม (Control valves)

               -       ปกติ ปิดสุด, เปิดบางส่วน, เปิดสุด

               -       การใช้งานเพื่อปรับหรือควบคุมการไหลของของเหลวหรือก๊าซ

               -       การควบคุมนั้น สามารถออกแบบให้ควบคุมได้ทั้ง ความเร็ว, ความดัน,ปริมาณ หรืออุณหภูมิ สุดแล้วแต่จะ

                       ต้องการ

วาล์ว กันกลับ (Check valves)

               -       ปกติ ปิด หรือ เปิด

               -       การใช้งาน เพื่อควบคุมทิศทางการไหล ยกตัวอย่าง เช่นเดียวกับรถเดินทางเดียว หรือ one way ไม่อนุญาต

                       ให้ไหลย้อนกลับได้

วาล์ว ควบคุมความดันสูงสุด (Maximum pressure control valves)

แบ่งออกเป็น 2 ชนิด

                1    Relief valves (รีลิฟ วาล์ว)

                เป็นวาล์วนิรภัยประเภทที่ใช้งานทั้งกับก๊าซและของเหลว โดยจะรักษาควบคุมความดันให้ได้ตามที่ตั้งเอาไว้ เช่น รีลีฟวาล์วของอุปกรณ์ ไฮดรอลิกปั้ม (hydraulic pumping system)

                2   Safety valves (เซฟตี้ วาล์ว)

เป็นวาล์วนิรภัยที่ใช้กับ ก๊าซหรือไอน้ำเท่านั้น จะเริ่มเปิดเมื่อถึงความดันที่ตั้งไว้ และจะเปิดเต็มที่เมื่อความดันสูงกว่าที่ตั้งไว้ 3% จากนั้น เมื่อความดันลดลงมาต่ำกว่า 3 % จึงจะปิด

ยกตัวอย่างเช่น

ตั้งค่าไว้                                          2,000  psig

Safety valve จะเติมที่ที่                    2,060 psig (+3%)

จะไม่ยอมปิดจนกว่าจะลดความดันเหลือ     1,940 psig (-3%)