ก. หลักการมุ่งความเป็นเลิศ

ข. หลักการป้องกันอันตราย

ค. หลักการเคารพศักดิ์ศรีของความเป็นมนุษย์

ง. หลักการเคารพในความอิสระของมนุษย์

ตอบ ค เพราะต้องเคารพศักศรีและสิทธิส่วนบุคคลของผู้รับบริการ

2.หอผู้ป่วย ICU มีเตียงว่าง 1 เตียง มีการจัดสรรตามจรรยาบรรณวิชาชีพข้อใดเหมาะสม

ก. นักการเมืองท้องถิ่นป่วยมะเร็งตับระยะสุดท้าย

ข. ผู้มีอุปการะคุณกับโรงพยาบาลมีลูกสาวผ่าตัดคลอดครรภ์แรก

ค. บุคลากรในโรงพยาบาลมีภาวะแท้งคุกคาม

ง. บิดาของพยาบาลในโรงพยาบาลประสบอุบัติเหตุกะโหลกร้าว

ตอบ ง เพราะ การได้รับอุบัติเหตุกะโหลกร้าวอาจได้รับการกระทบกระเทือนถึงสมอง จึงจำเป็นที่จะต้องได้รับการดแลอย่างใกล้ชิด

3.พยาบาลตรวจผู้ป่วยนอกได้ลัดคิวให้ผู้ป่วยที่มีอาการหายใจเหนื่อยหอบ และได้ประกาศกับผู้ป่วยอื่นถึงเหตุจำเป็นที่ต้องลัดคิว เหตุผลที่สำคัญที่สุดในการปฏิบัติของพยาบาลคือข้อใด

ก. พยาบาลป้องกันอันตรายต่อสุขภาพผู้ป่วย

ข. พยาบาลมีความรับผิดชอบต่อผู้ป่วย

ค. พยาบาลมีความเมตตากรุณาต่อผู้ป่วย

ง. พยาบาลปฏิบัติหน้าที่ให้สังคมเชื่อถือและวางใจ

ตอบ ก เป็นการป้องกันอันตรายต่อสุขภาพผู้ป่วยเนื่องจากผู้ป่วยมีอาการหายใจเหนื่อยหอบ

ก. พยาบาลแก้ม เคยได้รับการคัดเลือกเป็นกรรมการสภาการพยาบาลเมื่อปี พ.ศ. 2560 และ 2564 ปัจจุบันเป็นพยาบาลวิชาชีพ ดำรงตำแหน่งหัวหน้าหอผู้ป่วยวิกฤต

ข. พยาบาลกี้ เคยถูกสั่งพักใช้ใบอนุญาตเป็นเวลา 2 เดือน เมื่อปี พ.ศ. 2563 ปัจจุบันเป็นพยาบาลวิชาชีพประจำหอผู้ป่วยนอก

ค. พยาบาลเก๋ เคยถูกพิพากษาให้เป็นบุคคลล้มละลาย เมื่อปี พ.ศ. 2566 ปัจจุบันเป็นพยาบาลวิชาชีพประจำหอผู้ป่วยใน 

ง. พยาบาลแก๊ป เคยถูกสภาการพยาบาลตักเตือน เนื่องจากปฏิบัติงานไม่ได้ตามมาตรฐานวิชาชีพ เมื่อปี พ.ศ. 2559 ปัจจุบันเป็นพยาบาลวิชาชีพประจำห้องฉุกเฉิน

***เฉลย ง. พยาบาลแก๊ป เคยถูกสภาการพยาบาลตักเตือน เนื่องจากปฏิบัติงานไม่ได้ตามมาตรฐานวิชาชีพ เมื่อปี พ.ศ. 2559 ปัจจุบันเป็นพยาบาลวิชาชีพประจำห้องฉุกเฉิน

ก. ไม่ถูกเพราะว่า สภาการพยาบาลเป็นได้ไม่เกิน 2 วาระ ติดต่อกัน ถ้าอยากเป็นอีก 1 วาระ

ข. ไม่ถูกเพราะว่า เคยถูกพักใช้ใบอนุญาต

ค. ไม่ถูกเพราะว่า เคยเป็นบุคคลล้มละลาย

➡️ คุณสมบัติกรรมการสภาการพยาบาล

• เป็นผู้ประกอบวิชาชีพพยาบาล

• ไม่เคยถูกสั่งพักใช้ หรือเพิกถอนใบอนุญาต

• ไม่เคยเป็นบุคคลล้มละลาย

ก. ว่ากล้าวตักเตือนสถานพยาบาลที่เปิดถึง 03.00 น.

ข. เข้าตรวจสอบใบอนุญาตฯพยาบาลวิชาชีพที่เปิดคลินิกรักษาโรคเบื้องต้น

ค. เข้าจับกุมผู้ที่ไม่ใช่ผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาลขณะพูดคุยกับผู้ป่วย

ง. พักใช้ใบอนุญาตพยาบาลวิชาชีพที่ให้การบริการที่ไม่เป็นมาตรฐานตามสภาการพยาบาลกำหนด

***เฉลย ข. เข้าตรวจสอบใบอนุญาตฯพยาบาลวิชาชีพที่เปิดคลินิกรักษาโรคเบื้องต้น

➡️ สิทธิและหน้าที่ของพนักงานเจ้าหน้าที่ : พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจตรวจสอบสถานที่ค้นหรือยึดเอกสารตั้งแต่พระอาทิตยาขึ้น-ตก หรือตามเวลาทำการ เช่น 17.00 - 20.00 น

ก. นักศึกษาพยาบาล รับจ้างทำแผลให้คนในหมู่บ้าน

ข. อสม. ช่วยฉีด Insulin ให้ผู้สูงอายุในชุมชน

ค. พี่ชายให้น้ำเกลือเข้าเส้นเลือดแก่แม่ที่ท้องเสีย

ง. พยายาลให้ ผู้ช่วยพยาบาลช่วยดูแลผู้ป่วยบนหอผู้ป่วยเนื่องจากพยาบาลไม่เพียงพอ

*** เฉลย ง. พยายาลให้ ผู้ช่วยพยาบาลช่วยดูแลผู้ป่วยบนหอผู้ป่วยเนื่องจากพยาบาลไม่เพียงพอ

ก. ไม่ถูก เพราะว่านักศึกษาพยาบาลไม่ได้ทำอยู่ภายใต้อาจารย์ หรือพี่เลี้ยงพยาบาล

ข. ไม่ถูก เพราะว่าอสม.ฉีดยาเข้าไปในร่างกายผู้อื่น

ค. ไม่ถูก เพราะว่าพี่ชายฉีดยาเข้าเส้นเลือดให้แม่

➡️ ข้อยกเว้นผู้ที่ไม่มีใบประกอบแต่ทำการพยาบาลได้

1. ต่อตนเอง เช่น ฉีด insulin ให้ตนเอง

2. ช่วยเหลือ แต่ไม่ได้ฉีดหรือให้ยาเข้าไปในร่างกายผู้อื่น

3. นักศึกษาฝึกงาน/ผู้ช่วยพยาบาลที่ขึ้นปฏิบัติงาน แต่ต้องอยู่ภายใต้ใบประกอบวิชาชีพของผู้ฝึกสอน ผู้ดูแล

4.1 ความหมายหรือขอบเขตของการพยาบาล การผดุงครรภ์ และการประกอบวิชาชีพการพยาบาล การผดุงครรภ์

คำถาม  บุคคลใดปฏิบัติถูกต้องตามขอบเขตของการพยาบาลและการผดุงครรภ์

1.       นักศึกษาพยาบาลฉีดยาแก้ปวดให้แก่ผู้ป่วยตามบ้าน

2.       พยาบาลวิชาชีพเย็บแผลฉีกขาดให้ผู้ป่วยที่มีลักษณะแผลซีดขาวและแข็ง

3.       ญาติให้อาหารทางสายยางแก่ผู้ป่วยติดเตียงที่บ้าน หลังได้เรียนรู้จากพยาบาล

4.       พยาบาลห้องคลอดทำคลอดทารกครรภ์แฝด

ตอบ 3. ญาติให้อาหารทางสายยางแก่ผู้ป่วยติดเตียงที่บ้าน หลังได้เรียนรู้จากพยาบาล

ข้อ 1 ผิด เพราะนักศึกษาพยาบาลไม่สามารถฉีดยาเข้าหลอดเลือดไม่ว่ากรณีใดๆ ให้แก่ผู้ป่วย ยกเว้นอยู่ภายใต้การดูแลของผู้ที่มีใบประกอบวิชาชีพ

ข้อ 2 ผิด เพราะพยาบาลวิชาชีพเย็บแผลฉีกขาดให้ผู้ป่วยที่มีลักษณะแผลซีดขาวและแข็ง (แผลซีดขาวและแข็งคือแผลที่เห็นกระดูก หรือแผลระดับ 3) โดย ข้อบังคับสภา ปี 2564

หมวด 2 การประกอบวิชาชีพการพยาบาล ส่วนที่ 2 การทำหัตถการ 

ข้อ 9.1 การทำแผล การตกแต่งบาดแผล การเย็บแผลขนาดลึกไม่เกินชั้นเนื้อเยื่อไขมัน ใต้ผิวหนัง (subcutaneous tissue) และไม่อยู่ในตำแหน่งซึ่งเป็นอันตรายต่ออวัยวะสำคัญของร่างกาย โดยใช้ยาระงับความรู้สึกเฉพาะที่ หรือการตัดไหมในตำแหน่งที่ไม่เป็นอันตราย การดูแลรักษาบาดแผลไหม้ แผลน้ำร้อนลวก หรือสารเคมี ไม่เกินระดับ 2 ของแผลไหม้

ข้อ 4 ผิด เพราะพยาบาลห้องคลอดทำคลอดทารกครรภ์แฝด โดย ข้อบังคับสภา ปี 2564 หมวด 4 การประกอบวิชาชีพการผดุงครรภ์ ส่วนที่ 2 การพยาบาลระยะคลอด 

ข้อ 23 ห้ามผู้ประกอบวิชาชีพการผดุงครรภ์ ชั้นหนึ่ง ผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาลและ การผดุงครรภ์ ชั้นหนึ่ง กระทำการที่เกี่ยวกับการคลอด ดังนี้ 23.2 การทำคลอดที่มีความผิดปกติ เช่น คลอดท่าก้น คลอดแฝด สายสะดือย้อย คลอดท่าขวาง หรือภาวะที่มีส่วนนำใหญ่กว่าช่องเชิงกราน เป็นต้น

1. ต้น พยาบาลวิชาชีพถูกฟ้องข้อหาฉ้อโกง

2. ตุ๋น ปฏิบัติงานโรงพยาบาลรัฐได้ 4 ปี วางแผนจะลาออก

3. แต๋น อายุ 18 ปี กำลังศึกษาอยู่คณะพยาบาลศาสตร์ ชั้นปีที่ 1

4. ตะโก้ เรียนจบพยาบาลศาสตร์บัณฑิต เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลด้วยอาการพูดคุยคนเดียวนาน 2 ปี

ตอบ 4. ตะโก้ เรียนจบพยาบาลศาสตร์บัณฑิต เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลด้วยอาการพูดคุยคนเดียวนาน 2 ปี เพราะขาดคุณสมบัติของการเป็นสมาชิกสภาการพยาบาล

ข้อ 1 ถูก เพราะ ต้น   พยาบาลวิชาชีพถูกฟ้องข้อหาฉ้อโกง   ศาลยังไม่ได้ตัดสินและยังไม่ได้โทษจำคุก

ข้อ 2 ถูก เพราะ ตุ๋น   ปฏิบัติงานโรงพยาบาลรัฐได้ 4 ปี วางแผนจะลาออก   แค่วางแผนแต่ไม่ได้ลาออกจริงๆ

ข้อ 3 ถูก เพราะ แต๋น  อายุ 18 ปี กำลังศึกษาอยู่คณะพยาบาลศาสตร์ ชั้นปีที่ 1  กำลังเรียน ยังเป็นนักศึกษาอยู่ มีสิทธิ์ที่จะเรียนจบคณะพยาบาลศาสตร์และเป็นสมาชิกสภาการพยาบาลได้

สิทธิและหน้าที่

มาตรา 12 สิทธิและหน้าที่ของสมาชิกสามัญ มีดังต่อไปนี้

(๑) ขอขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาล การผดุงครรภ์ หรือ การพยาบาลและการผดุงครรภ์ และขอหนังสืออนุมัติ หรือวุฒิบัตรเกี่ยวกับความรู้หรือความชำนาญเฉพาะทางหรือหนังสือแสดงวุฒิอื่นในวิชาชีพการพยาบาลและการผดุงครรภ์ โดยปฏิบัติตามข้อบังคับ สภาการพยาบาลว่าด้วยการนั้น

(๒) แสดงความเห็นเป็นหนังสือเกี่ยวกบักิจการของสภาการพยาบาลส่งไปยงัคณะกรรมการเพื่อพิจารณา และในกรณีที่สมาชิกสามัญร่วมกันตั้งแต่ห้าสิบคนขึ้นไปเสนอให้คณะกรรมการพิจารณาเรื่องใดที่เกี่ยวกับกิจการของสภาการพยาบาล คณะกรรมการต้องพิจารณาและแจ้งผลการพิจารณาให้ผู้เสนอทราบโดยมิชักช้า

(๓) เลือกตั้งรับเลือกตั้งหรือรับเลือกเป็นกรรมการ

(๔) ผดุงไว้ซึ่งเกียรติศักดิ์แห่งวิชาชีพและปฎิบัติตนตามพระราชบัญญัตินี้

มาตรา 13 สมาชิกภาพของสมาชิกสามัญสิ้นสุดลงเมื่อ

(๑) ตาย (๒) ลาออก (๓) ขาดคุณสมบัติตามมาตรา ๑๑ (๑)

**อ.ซี เพิ่มเติมนะคะ หากดูจากคุณสมบัติของสมาชิกสามัญ (ตามหนังสือกฏหมายสำหรับพยาบาล อ.แสงทอง หน้า 92) จะมีการระบุถึงคุณสมบัติของสมาชิกสามัญ ที่มีการระบุว่าต้องเป็นผู้ได้รับปริญญา หรือประกาศนียบัตรเทียบเท่าปริญญาทางการพยาบาลจากสถาบันการศึกษาแล้ว ข้อนี้น่าจะตอบข้อ 3 ด้วยนะคะ ส่วนข้อ 4 หาก ตะโก้ ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคจิตต่างๆ ก็จะไม่สามารถเป็นสมาชิกสภาการพยาบาลด้วยเช่นกันค่ะ

1. ไม่ผิด เพราะมิได้มีเจตนาไม่ดีต่อผู้สูงอายุ

2. ไม่ผิด เพราะเรียนจบพยาบาลมา สามารถทำการพยาบาลแก่ผู้อื่นได้

3. ผิด เพราะเป็นการกระทำที่ละเมิดข้อบังคับสภาการพยาบาล

4. ผิด เพราะยังไม่มีใบประกอบวิชาชีพไม่สามารถให้การพยาบาลแก่ผู้อื่นได้

🔎 คำอธิบายเพิ่มเติม

พระราชบัญญัติวิชาการพยาบาลและการผดุงครรภ์ พ.ศ.2528 หมวด 5 การควบคุมการประกอบวิชาชีพการพยาบาลและการผดุงครรภ์

มาตรา 27 ห้ามมิให้ผู้ใดซึ่งมิได้ประกอบวิชาชีพการพยาบาล หรือมิได้เป็นผู้ประกอบวิชาชีพการผดุงครรภ์ หรือมิได้ประกอบวิชาชีพการพยาบาลและการผดุงครรภ์ การะทำพยาบาลหรือการผดุงครรภ์ หรือแสดงด้วยวิธีใดๆให้ผู้อื่นเข้าใจว่าตนป็นผู้มีสิทธิประกอบวิชาชีพดังกล่าว โดยมิได้ขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาต เว้นแต่ในกรณีอย่างใดอย่างหนึ่ง ดังต่อไปนี้

1. การพยาบาลหรือการผดุงครรภ์ที่กระทำต่อตนเอง

2. การช่วยเหลือหรือเยียวยาแก่ผู้ป่วยตามหน้าที่ตามกฎหมายหรือตามธรรมจรรณยาโดยมิได้รับประโยชน์ตอบแทน แต่การกระทำดังกล่าวต้องมิใช่การฉีดยาหรือสารใดๆ เข้าไปในร่างกายผู้ป่วย หรือการให้ยาอันตราย ยาควบคุมพิเศษ วัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาทหรือสารเสพติดให้โทษตามกฎหมายว่าด้วยการนั้น

3. นักเรียน นักศึกษา หรือผู้รับการฝึกอบรม ในความควบคุมของสถาบันการศึกษาวิชาการพยาบาลหรือการผดุงครรภ์ของรัฐ หรือที่ได้รับอนุญาตจากทางราชการให้จัดตั้ง หรือสภาบันการศึกษาที่คณะกรรมการรับรอง ทั้งนี้ ในคาวมควบคุมของเจ้าหน้าที่ผู้ฝึกหัดหรือผู้ให้การฝึกอบรมซึ่งเป็นผู้ประกอบวิชาการพยาบาล การผดุงครรภ์ หรือการพยาบาลและการผดุงครรภ์

4. บุคคลซึ่งกระทรวง ทบวง กรม กรุงเทพมหานคร เมืองพัทยา องค์การบริหารส่วนจังหวัด เทศบาล สุขาภิบาล องค์การบริหารส่วนท้องถิ่นอื่นตามที่รัฐมนตรีประกาศในราชกิจจานุเบกษา หรือสภากาชาดไทยมอบหมายให้กระทำการพยาบาลหรือการผดุงครรภ์ ในความควบคุมของเจ้าหน้าที่ซึ่งเป็นผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาล การผดุงครรภ์ หรือการพยาบาลและการผดุงครรภ์ ตมระเบียบที่รัฐมนตรีกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา

5. ผู้ประกอบโรคศิลปะ ผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรม หรือผู้ประกอบวิชาชีพอื่น ตามข้อจำกัดและเงื่อนไขตามกฎหมายว่าด้วยการประกอบวิชาชีพนั้น

6. การพยาบาลหรือการผดุงครรภ์ของที่ปรึกษาหรือผู้เชี่ยวชาญของทางราชหาร หรือผู้สอนในสถาบันการศึกษา ซึ่งมีใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาล การผดุงครรภ์ หรือการพยาบาลและการผดุงครรภ์ของต่างประเทศ ทั้งนี้ ให้เป็นไปตามข้อบังคับของสภาการพยาบาล

7. บุคคลซึ่งปฏิบัติงานเกี่ยวกับการพยาบาลหรือการผดุงครรภ์ เพื่อช่วยเหลือเจ้าหน้าที่ซึ่งผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาล การผดุงครรภ์ หรือการพยาบาลและการผดุงครรภ์ ในกรณีที่มีสาธารณภัยหรือเกิดภัยพิบัติอย่างร้ายแรง

8. บุคคลซึ่งช่วยเหลือดูแลผู้ป่วยในสถานพยาบาลในความควบคุมของผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาล การผดุงครรภ์ หรือการพยาบาลและการผดุงครรภ์ตามระเบียบซึ่งรัฐมนตรีกำหนด โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา

1. ผู้เสียหายสามารถยื่นข้อกล่าวหาได้ภายในวันที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ.2562

2. ผู้เสียหายสามารถยื่นข้อกล่าวหาได้เนื่องจากยังอยู่ในระยะเวลา 1 ปีนับแต่วันรู้เรื่อง

3. ผู้เสียหายไม่สามารถยื่นข้อกล่าวหาได้เนื่องจากระยะเวลาเกิน 1 ปีนับแต่วันเกิดเหตุ

4. สภาการพยาบาลไม่สามารถกล่าวหาได้ในวันที่ 10 กรกฎาคม พ.ศ.2562

ข้อ 1 นางสาว ก อายุ 20 ปี ตั้งครรภ์กับสามี อายุ 17 ปี อยู่กินกันฉันสามีภรรยา มาคลอดที่โรงพยาบาลและต้องการผ่าตัดคลอด นางสาว ก สามารถเซ็นยินยอมเข้ารับการผ่าตัดด้วยตนเองโดยมีผลสมบูรณ์ตามกฎหมายหรือไม่ เพราะเหตุใด

ก. ไม่สมบูรณ์ เพราะยังไม่ได้รับการยินยอมจากบิดาหรือมารดา

ข. สมบูรณ์ เพราะนางสาว ก บรรลุนิติภาวะแล้ว

ค. ไม่สมบูรณ์ เพราะยังไม่ได้รับการยินยอมจากสามี

ง. สมบูรณ์ เพราะเป็นสถานการณ์ฉุกเฉิน

*** หลักเกณฑ์การให้ความยินยอมเพื่อการรักษา

ผู้เยาว์ : บรรณลุนิติภาวะเมื่ออายุ 20 ปีบริบูรณ์ หรือ อายุ 17 ปี ที่สมรสตามกฎหมาย (ศาลอนุมัติ หรือพ่อแม่ทั้ง 2 ฝ่ายยินยอม) ซึ่งในโจทย์นางสาว ก อายุ 20 ปี ถือว่าบรรลุนิติภาวะแล้ว สามารถให้ความยินยอมเพื่อการรักษาด้วยตนเองได้

ข้อ 2 บุคคลเสมือนไร้ความสามารถตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ยกเว้นข้อใด

ก. คนวิกลจริต

ข. คนที่มีร่างกายพิการ

ค. คนที่ติดสุราและสารเสพติด

ง. คนที่ใช้จ่ายสุรุ่ยสุร่ายเป็นอาจิณ

*** ผู้เสมือนไร้ความสามารถ : ผู้ที่สุรุ่ยสุร่ายเป็นอาจิณ จิตฟั่นเฟือน ไม่สมประกอบ กายพิการ ติดสุรายาเมา ทำสิ่งที่เสียทรัพย์สินตนเองและครอบครัว

*** ผู้ไร้ความสามารถ : คนวิกลจริต จิตใจไม่ปกติ พูดกันไม่เข้าใจ คนที่มีสมองพิการ ไม่รับรู้ว่าอะไรเป็นอะไร เสียสติทุกสิ่งอย่าง

3.2 องค์ประกอบของความรับผิดฐานละเมิด และการชดใช้ค่าสินไหมทดแทน

ข้อ 3 พยาบาลฉีดยาโดนเส้นประสาทของผู้ป่วยทำให้มีอาการอัมพาต ไม่สามารถทำงานได้ ตามกฎหมายแพ่ง ผู้ป่วยสามารถเรียกร้องให้ชดใช้ค่าสินไหมทดแทนฐานละเมิดได้ตามข้อใด

ก. ค่าเสียหายที่ต้องขาดประโยชน์ทำมาหากินและค่ารักษาพยาบาลทั้งหมดจนกว่าจะกลับมาใช้ชีวิตได้ตามปกติ

ข. ค่าเสียหายที่ต้องขาดประโยชน์ทำมาหากินและค่าขาดไร้อุปการะ

ค. ค่าเสียความสามารถในการประกอบอาชีพในอนาคตและค่ารักษาพยาบาล

ง. ค่าเสียความสามารถในการประกอบอาชีพในอนาคตและค่าใช้จ่ายจำเป็นอื่น ๆ

*** ความผิดฐานละเมิดและการชดใช้ค่าสินไหมทดแทน

• ค่าทำขวัญ

• ค่ารักษาพยาบาล

• ค่าขาดรายได้ในการประกอบอาชีพ

เรียกได้ในกรณีเสียชีวิตเท่านั้น

• ค่ารักษาพยาบาลก่อนตาย

• ค่าปลงศพ

• ค่าขาดไร้อุปการะ

• 4.9.2 ทางวิชาชีพสำหรับพยาบาลที่ประพฤติผิดจริยธรรมแห่งวิชาชีพ

คำถาม : ข้อใดไม่ใช่โทษและบทกำหนดทางวิชาชีพที่สภาการพยาบาลกำหนด

1. การว่ากล่าวตักเตือน

2. ภาคทัณฑ์

3. พักใช้ใบประกอบไม่เกิน 2 ปี

4. จำคุก ในกรณีทำผิดและละเมิดข้อบังคับ

🔎คำอธิบายเพิ่มเติม

​โทษและบทกำหนดโทษทางวิชาชีพ มีคำวินิจฉัยชี้ขาดของคณะกรรมการสภาการพยาบาล 5 ข้อ ได้แก่

1. ยกข้อกล่าวหา หรือข้อกล่าวโทษ

2. การว่ากล่าวตักเตือน

3. ภาคทัณฑ์

4. การพักใช้ใบประกอบ ในกรณีนี้เมื่อพ้นโทษสามารถประกอบวิชาชีพได้ทันทีโดยไม่ต้องขออนุญาตจากสภาการพยาบาล

5. การเพิกถอนใบอนุญาต ในกรณีนี้ผู้กระทำผิดสามารถยื่นคำขอรับใบอนุญาตได้เมื่อพ้นระยะเวลา 2 ปี นับตั้งแต่วันที่ถูกเพิกถอน หากถูกปฏิเสธสามารถยื่นคำขอรับใบอนุญาตได้อีกครั้งเมื่อพ้นระยะเวลา 1 ปี หากถูกปฏิเสธ 2 ครั้ง จะไม่มีสิทธิขอรับใบอนุญาตตามมาตรา 45

1.       นาง ก ได้รับใบประกาศนียบัตรสาขาพยาบาลศาสตร์จากสถาบันการศึกษาในประเทศไทย

2.       นาง ข ได้รับปริญญาในสาขาการพยาบาลและการผดุงครรภ์จากสถาบันการศึกษาในต่างประเทศ

3.       นาง ค เรียนจบคณะพยาบาลศาสตร์และได้รับใบปริญญาจากมหาวิทยาลัยในประเทศไทย แต่ติดเชื้อ HIV ขณะเป็นนักศึกษา

4.       นาง ง  ได้รับปริญญาในสาขาการพยาบาลและการผดุงครรภ์  แต่ป่วยเป็นโรคพิษสุราเรื้อรัง

ตอบ  4. นาง ง  ได้รับปริญญาในสาขาการพยาบาลและการผดุงครรภ์  แต่ป่วยเป็นโรคพิษสุราเรื้อรัง

หมวด 2 สมาชิก มาตรา 11 สภาการพยาบาลประกอบด้วยสมาชิกสองประเภท คือ (๑) สมาชิกสามัญ ได้แก่ผู้มีคุณสมบัติดังต่อไปนี้

(ก) มีอายุไม่ต่ำกว่าสิบแปดปีบริบูรณ์

(ข) (๑) มีความรู้ในวิชาชีพการพยาบาลหรือการผดุงครรภ์โดยได้รับปริญญา ประกาศนียบัตรเทียบเท่าปริญญา หรือประกาศนียบัตรในสาขาการพยาบาล การผดุงครรภ์ หรือการพยาบาลและ การผดุงครรภ์ ที่สภาการพยาบาลรับรอง

(ค) ไม่เป็นผู้ประพฤติเสียหาย ซึ่งคณะกรรมการเห็นว่าจะนำมาซึ่งความเสื่อมเสียเกียรติศักดิ์แห่งวิชาชีพ

(ง) ไม่เคยตอ้งโทษจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุดหรือคำสั่งที่ชอบด้วยกฎหมายให้จำคุกในคดีที่คณะกรรมการเห็นว่าจะนำมาซึ่งความเสื่อมเสียเกียรติศักดิ์แห่งวิชาชีพ

(จ) ไม่เป็นผู้ที่มีจิตฟั่นเฟือนไม่สมประกอบ หรือไม่เป็นโรคที่กำหนดไว้ในข้อบังคับสภาการพยาบาล

ข้อ 1-3 ถูก เพราะ หมวด 5 การควบคุมการประกอบวิชาชีพการพยาบาลและการผดุงครรภ ์

มาตรา 30 ผู้มีสิทธิขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบวชิาชีพตามมาตรา 29 ต้องมี ความรู้ดังนี้คือ

(๑) ผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาล ผู้ประกอบวิชาชีพการผดุงครรภ์หรือผู้ประกอบวิชาชีพ การพยาบาลและการผดุงครรภ์ ชั้นหนึ่ง ต้อง

-(ก) ( ๑ )ไดรับปริญญาหรือประกาศนียบัตรเทียบเท่าปริญญาในสาขาการพยาบาล การผดุงครรภ์ หรือการพยาบาลและการผดุงครรภ์ จากสถาบันการศึกษาในประเทศไทยที่คณะกรรมการรับรอง และสอบความรู้แล้ว หรือ

-(ข) (๒)ได้รับปริญญาหรือประกาศนียบัตรเทียบเท่าปริญญาในสาขาการพยาบาล การผดุงครรภ์ หรือการพยาบาลและการผดุงครรภ์ จากสถาบันการศึกษาในต่างประเทศและได้รับอนุญาตให้เป็นผู้ประกอบวิชาชีพในประเทศที่ตนได้รับปริญญาหรือประกาศนียบัตร ซึ่งคณะกรรมการได้ตรวจสอบหลักฐานการศึกษาและสอบความรู้แล้ว แต่ถ้าเป็นผู้ที่มีสัญชาติไทยไม่ต้องเป็นผู้ได้รับอนุญาตให้เป็นผู้ประกอบวิชาชีพในประเทศที่ผู้นั้นได้รับปริญญาหรือประกาศนียบัตรก็ได้

     ก. อนุญาตให้ผู้ป่วยนําเวชระเบียนของตนเองไปให้บริษัทประกันถ่ายเอกสาร

     ข. ให้ผู้ป่วยอิสลามถอดผ้าคลุมผมออกขณะอยู่โรงพยาบาลเพื่อป้องกันการสะสมของเชื้อโรค

     ค. พยาบาลไม่บอกชื่อตนแก่ผู้ป่วย เนื่องจากเป็นการละเมิดสิทธิ์ของตน

     ง. พยาบาลอธิบายให้ผู้ป่วยเข้าใจถึงความจําเป็นที่ต้องผ่าตัดไส้ติ่ง เพื่อให้ผู้ป่วยยินยอมรับการรักษา

เฉลย

ง. พยาบาลอธิบายให้ผู้ป่วยเข้าใจถึงความจําเป็นที่ต้องผ่าตัดไส้ติ่ง เพื่อให้ผู้ป่วยยินยอมรับการรักษา ตามหลักสิทธิผู้ป่วยข้อที่ 2 ว่าด้วยสิทธิทราบข้อมูลการรักษาที่เป็นจริงและเพียงพอในการตัดสินใจรักษา เว้นแต่กรณีฉุกเฉิน

ก. ผิด เพราะไม่สามารถนำข้อมูลจากเวชระเบียนของโรงพยาบาลมาเปิดเผยแก่บุคคลอื่นได้

ข. ผิด เพราะเป็นการละเมิดสิทธิของผู้ป่วยตามหลักความเชื่อส่วนบุคคล

ค. ผิด เพราะผู้ป่วยสามารถรู้ชื่อนามสกุลของผู้ให้บริการได้ตามสิทธิผู้ป่วยข้อที่ 4 ว่าด้วยสิทธิทราบชื่อ นามสกุลวิชาชีพของผู้ให้การรักษาพยาบาลแก่ตนเอง

2) ผู้ป่วยโรคเกี่ยวกับสมอง แพทย์ตรวจพบมีความดันในกะโหลกศีรษะสูงต้องได้รับการผ่าตัดด่วน พยาบาลพยายามโทรหาญาติของผู้ป่วย แต่ไม่สามารถติดต่อได้ จึงได้ทำการผ่าตัดผู้ป่วยไป เช้าวันต่อมาญาติผู้ป่วยทราบ จึงโวยวายว่ายังไม่ได้ยินยอมให้ผ่าตัด พยาบาลมีความผิดหรือไม่

     ก. ไม่ผิด เนื่องจากมีความจำเป็นเร่งด่วนที่จะต้องรีบทำการผ่าตัด

     ข. ไม่ผิด เนื่องจากติดต่อญาติแล้ว แต่ญาติไม่รับสาย

     ค. ผิด เนื่องจากไม่ได้รับการยินยอมจากญาติ

     ง. ผิด เนื่องจากไม่แจ้งญาติล่วงหน้าก่อนผ่าตัด

เฉลย

ก. ไม่ผิด เนื่องจากมีความจำเป็นเร่งด่วนที่จะต้องรีบทำการผ่าตัด ตามสิทธิผู้ป่วยข้อที่ 3 ว่าด้วยสิทธิรักษาเร่งด่วนในภาวะอันตรายต่อชีวิต

3) นางสาว ก. รักษาตัวอยู่ในโรงพยาบาลแห่งหนึ่ง พยาบาลผู้ดูแลมีพฤติกรรมพูดจาไม่สุภาพ เสียงดัง  นางสาวก. ไม่พอใจอย่างมากและต้องการเปลี่ยนพยาบาลผู้ดูแลได้หรือไม่ เพราะเหตุใด

ก. ได้ เพราะสามารถเปลี่ยนพยาบาลตามสิทธิ์ของผู้ป่วย

ข. ได้ เพราะผู้ป่วยรู้สึกไม่พอใจกับคำพูดพยาบาล

ค. ไม่ได้ เพราะผู้ป่วยไม่มีสิทธิ์ที่จะเปลี่ยนพยาบาลเพียงแค่รู้สึกไม่พอใจ

ง. ไม่ได้ เพราะเป็นการทำร้ายความรู้สึกของพยาบาล

เฉลย

ก. ได้ เพราะสามารถเปลี่ยนพยาบาลตามสิทธิ์ของผู้ป่วย ข้อที่ 5 ว่าด้วย สิทธิขอความเห็นจากผู้ประกอบวิชาชีพด้านสุขภาพอื่น สิทธิขอเปลี่ยนผู้ให้บริการและสถานบริการ

1. บอกญาติผู้ป่วยว่าผู้ป่วยเป็นมะเร็งระยะสุดท้าย

2. บอกอาการของผู้ป่วยเมื่อญาติโทรศัพท์มาสอบถาม

3. บอกญาติที่มาเยี่ยมว่าผู้ป่วยมีภาวะสับสน

4. ผู้ป่วยเล่าให้พยาบาลฟังว่ากำลังวางแผนจะไปทำร้ายหมอที่พูดไม่ดีกับตนเอง

ตอบ 4. ผู้ป่วยเล่าให้พยาบาลฟังว่ากำลังวางแผนจะไปทำร้ายหมอที่พูดไม่ดีกับตนเอง

ตามหลักจริยธรรมความซื่อสัตย์ ถือเป็นสิทธิของผู้ป่วยที่จะได้รับการปกปิดข้อมูลที่เป็นความลับของตนและจะเปิดเผยความลับได้ก็ต่อเมื่อ

1) ผู้ป่วยอนุญาต ยินยอม

2) ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ เพื่อประโยชน์ต่อการดูแลรักษา

3) เป็นไปตามกฎหมาย

4) ป้องกันผู้ป่วยหรือผู้อื่นจากอันตราย

เมื่อผู้ป่วยเล่าให้พยาบาลฟังว่ากำลังวางแผนจะไปทำร้ายหมอที่พูดไม่ดีกับตนเอง เพื่อป้องกันหมอที่พูดไม่ดีกับผู้ป่วยจากอันตรายที่จะถูกผู้ป่วยทำร้าย พยาบาลจึงสามารถเปิดเผยข้อมูลเรื่องนี้เพื่อป้องกันเหตุการณ์ที่อันตราย

คำถาม 23 หากพยาบาลทำการฉีดยาให้คนไข้ผิด ถือเป็นความเสี่ยงจริยธรรมข้อใด

1. การไม่เคารพเอกสิทธิ์

2. การไม่ทำอันตราย

3. ความไม่เอื้ออาทร

4. การไม่ทำประโยชน์

ตอบ 2. การไม่ทำอันตราย

หลักจริยธรรม "การไม่ทำอันตราย" คือการไม่นำสิ่งเลวร้ายหรืออันตราย มาสู่บุคคลอื่น ทั้งทางกาย จิตใจและจิตสังคม ทั้งทางตรงหรือทางอ้อม ไม่ทำให้ผู้อื่นเสี่ยงต่ออันตราย หรือเกิดอันตรายในรูปแบบต่างๆเช่น ไม่ทำให้เจ็บปวด ไม่ทำให้พิการ ไม่ทำให้หมดอิสระภาพ ดังนั้นการที่พยาบาลฉีดยาผิด ถือเป็นความเสี่ยงจริยธรรมในข้อการไม่ทำอันตราย เพราะทำให้ผู้ป่วยเสี่ยงต่อการเกิดอันตรายจากการกระทำของพยาบาล

คำถาม 24 ข้อใดถือเป็นการปฏิบัติตามหลักการเคารพเอกสิทธิ์

1. พยาบาลที่ห้องตรวจ ให้ข้อมูลผู้ป่วยและญาติถึงความจำเป็นที่ต้องนอนรักษาตัวที่โรงพยาบาล

2. การดูแลผู้ป่วยทุกคนด้วยมาตรฐานการพยาบาลเดียวกัน

3. การไม่แสดงอาการรังเกียจผู้ป่วยโรคเอดส์

4. การไม่แสดงท่าทางหรือวาจาที่ก้าวร้าวต่อผู้ป่วย

ตอบ 1. พยาบาลที่ห้องตรวจ ให้ข้อมูลผู้ป่วยและญาติถึงความจำเป็นที่ต้องนอนรักษาตัวที่โรงพยาบาล

หลักจริยธรรม "การเคารพเอกสิทธิ์" ถือว่าเป็นอิสรภาพของบุคคลที่จะทำตามสิ่งที่ตนปรารถนา และเป็นตัวของตัวเอง แม้ในยามที่เจ็บป่วย บนพื้นฐานคุณค่าของบุคคล ที่ได้รับข้อมูลที่ถูกต้องและเพียงพอ เป็นอิสระจากการถูกบังคับ หรืออิทธิพลใดๆ โดยขึ้นกับเหตุผลและความตั้งใจของผู้ป่วย ขั้นตอนการปฏิบัติสำหรับพยาบาล มีดังนี้

1) ประเมินความสามารถในการตัดสินใจของผู้ป่วย

2) การให้ข้อมูล พร้อมรับฟัง สอบถามความต้องการภายใต้ขอบเขตของพยาบาล

3) การประเมินความเข้าใจหลังให้ข้อมูล

4) ให้ผู้ป่วยตัดสินใจโดยอิสระ

5) ให้ผู้ป่วยลงนาม/มอบอำนาจ

ดังนั้นการที่พยาบาลที่ห้องตรวจให้ข้อมูลผู้ป่วยและญาติถึงความจำเป็นที่ต้องให้ผู้ป่วยนอนโรงพยาบาล จึงเป็นการปฏิบัติตามหลักจริยธรรมในข้อการเคารพเอกสิทธิ์

ส่วนตัวเลือกข้ออื่น ตรงกับหลักและแนวคิดจริยธรรมดังนี้

ข้อ 2. การดูแลผู้ป่วยทุกคนด้วยมาตรฐานการพยาบาลเดียวกัน = ความยุติธรรม

ข้อ 3. การไม่แสดงอาการรังเกียจผู้ป่วยโรคเอดส์ = ความยุติธรรม

ข้อ 4. การไม่ใช้กิริยาหรือวาจาที่ก้าวร้าวต่อผู้ป่วย = การไม่ทำอันตราย

นางสาวอัญชัญเป็นพยาบาลในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพประจำตำบลแห่งหนึ่ง พบผู้ป่วยมีอาการสงสัยว่า ติดเชื้อไข้ทรพิษ ตามพระราชบัญญัติโรคติดต่อพ.ศ. 2558 นางอัญชัญต้องปฏิบัติตัวอย่างไร

ก. ให้ผู้ป่วยพักที่รพสต.เพื่อสังเกตอาการ

ข. ส่งต่อให้ผู้ป่วยไปโรงพยาบาล

ค. อนุญาตให้กลับบ้านและติดตามเยี่ยมเป็นระยะ

ง. อนุญาตให้ผู้ป่วยกลับบ้านและแจ้งผู้ใหญ่บ้านให้รับทราบ

เฉลย ข. ส่งต่อให้ผู้ป่วยไปโรงพยาบาล ตามพระราชบัญญัติโรคติดต่อ พ.ศ. 2558 หมวด 6 การป้องกันและควบคุมโรคติดต่อ มาตรา 34 วรรค 1 ให้ผู้ที่เป็นหรือเหตุอันควรสงสัยว่าเป็นโรคอันตรายหรือโรคระบาด หรือผู้ที่สัมผัสหรือเป็นพาหะ มารับการตรวจรักษาหรือรักษา หรือรับการชันสูตรทางการแพทย์ ณ สถานที่ที่เจ้าพนักงานควบคุมโรคติดต่อกำหนดจนกว่าจะได้รับการตรวจและชันสูตรทางการแพทย์ว่าพ้นระยะติดต่อของโรคหรือสิ้นสุดเหตอันสมควรสงสัย โดยโรคไข้ทรพิษเป็นโรคติดต่ออันตราย จึงมีความจำเป็นต้องส่งต่อผู้ป่วยไปยังโรงพยาบาลที่มีศักยภาพในการตรวจคัดกรองและให้การรักษาผู้ป่วยติดเชื้อไข้ทรพิษได้

คำถามที่ 2

ผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาลทำการประกอบวิชาชีพตามระเบียบกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2539 ได้ ยกเว้นข้อใด

ก. ผ่าเอาหนามบริเวณนิ้วเท้าออก โดยใช้ยาระงับความรู้สึกทางผิวหนัง

ข. ใส่สายยางลงไปในกระเพาะอาหารในผู้ป่วยที่ดื่มน้ำยาล้างห้องน้ำ

ค. ผ่าฝีบริเวณกกหู

ง. ทำคลอดปกติ

เฉลย ค. ผ่าฝีบริเวณกกหู ขอบเขตการกระทำหัตถการของผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาลและผดุงครรภ์ สามารถทำการผ่าเอาสิ่งแปลกปลอมได้ ต้องอยู่ในบริเวณที่ไม่เป็นอันตรายต่ออวัยวะสำคัญโดยใช้ยาระงับความรู้สึกทางผิวหนัง พยาบาลไม่สามารถทำการผ่าฝีบริเวณกกหูได้เนื่องจากอยู่ใกล้ต่อมน้ำเหลือง Pre-Postauricular

คำถามที่ 3

นายสมจิตรมีภูมิลำเนาอยู่จังหวัดมุกดาหาร ประสบอุบัติเหตุทางรถยนต์ขณะเดินทางไปเที่ยวจังหวัดชลบุรี จึงถูกส่งตัวไปรับการรักษาในโรงพยาบาลใกล้เคียง สามารถใช้บัตรประกันสุขภาพได้หรือไม่

ก. ได้ เนื่องจากนายสมจิตรเป็นประชาชนชาวไทย

ข. ได้ เนื่องจากเป็นกรณีฉุกเฉิน 

ค. ไม่ได้ เนื่องจากไม่ได้ลงทะเบียนในโรงพยาบาลนั้น

ง. ไม่ได้ เนื่องจากนายสมจิตรไม่ได้อาศัยออยู่ในจังหวัดชลบุรี  

เฉลย ข. ได้ เนื่องจากเป็นกรณีฉุกเฉิน ตามพระราชบัญญัติหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2545 หมวด 1 สิทธิการรับบริการสุขภาพ มาตรา 7 กล่าวว่า กรณีที่มีเหตุสมควร หรืออุบัติเหตุหรือกรณีเจ็บป่วยฉุกเฉิน ให้บุคคลนั้นมีสิทธิเข้ารับบริการจากสถานบริการอื่น (ซึ่งไม่ใช่หน่วยบริการที่หน่วยบริการประจำของตน)

40. การที่พยาบาลไม่ระมัดระวัง และเปิดเผยข้อมูลของผู้ป่วยลงสื่อโซเชียล พฤติกรรมของพยาบาลถือเป็นความเสี่ยงทางด้านจริยธรรมข้อใด

ก. การไม่บอกความจริง

ข. การไม่ทำประโยชน์

ค. ความไม่ซื่อสัตย์

ง. การทำอันตราย

เฉลย 3.ความไม่ซื่อสัตย์

หลักจริยธรรม "ความซื่อสัตย์" พยาบาลต้องรักษาสัญญาและปกปิดความลับไม่ให้ผู้อื่นล่วงรู้ โดยการไม่นำข้อมูลของผู้ป่วยไปเปิดเผยในที่สาธารณะหรือผู้ที่ไม่เกี่ยวข้อง ยกเว้นผู้ป่วยอนุญาต

41. การใช้เทคโนโลยีเกินความจำเป็น คือข้อใด

ก. CT chest เนื่องจากผู้ป่วยมีไข้สูง ไอ มีเสมหะสีเหลือง

ข. EGD scopy เนื่องจากผู้ป่วยซีด ถ่ายดำ อาเจียนเป็นเลือด

ค. CT brain เนื่องจากผู้ป่วยแขนขาอ่อนแรง พูดไม่ชัด ปากเบี้ยว

ง. Chest X-ray เนื่องจากผู้ป่วยไอแห้ง เบื่ออาหาร น้ำหนักลด

เฉลย ก. CT chest เนื่องจากผู้ป่วยมีไข้สูง ไอ มีเสมหะสีเหลือง >> เป็นการใช้เทคโนโลยีเกินความจำเป็น เพราะผู้ป่วยมีอาการติดเชื้อระบบทางเดินหายใจ อาจจะให้ยารับประทานไปก่อน ถ้าไม่ดีขึ้นอาจจะนัดมาพบแพทย์อีกครั้ง

42. ผู้ป่วยไตวายระยะสุดท้าย แสดงเจตนาล่วงหน้าในการปฏิเสธการรักษาที่ยืดความตาย ได้แจ้งและพยาบาลว่า ถ้าหัวใจหยุดเต้นไม่ให้ช่วยฟื้นคืนชีพ ต่อมาผู้ป่วยมีอาการหายใจหอบ เริ่มสับสน พยาบาลจึงให้ Oxygen mask with bag การกระทำของพยาบาลเหมาะสมหรือไม่ เพราะเหตุใด

ก. เหมาะสม เพราะเป็นการช่วยเหลือตามสภาพปัญหาของผู้ป่วย

ข. เหมาะสม เพราะเป็นการป้องกันไม่ให้ถูกฟ้อง

ค. ไม่เหมาะสม เพราะเป็นการขัดต่อแนวทางการรักษาของแพทย์

ง. ไม่เหมาะสม เพราะไม่เป็นไปตามเจตนารมณ์ขอบผู้ป่วย

เฉลย ก.เหมาะสม เพราะเป็นการช่วยเหลือตามสภาพปัญหาของผู้ป่วย เนื่องจากผู้ป่วยมีอาหารหายใจหอบเหนื่อย เริ่มสับสน พยาบาลจึงให้ Oxygen mask with bag เพื่อช่วยบรรเทาอาการเหนื่อยให้ลดลง เป็นการช่วยเหลือตามสภาพปัญหาของผู้ป่วย

1. พยาบาล A ไม่เซ็นใบยินยอมผ่าตัดให้กับผู้ป่วยที่ไม่รู้สึกตัว

2. พยาบาล B ผูกมัดแขนผู้ป่วยที่ควบคุมตัวเองไม่ได้

3. พยาบาล C วางกระเป๋าน้ำร้อนบริเวณใต้สะโพกผู้ป่วย ทำให้เกิดการไหม้บริเวณผิวหนังผู้ป่วย

4. พยาบาล D ช่วยเหลือผู้ป่วยที่ได้รับอุบัติเหตุอย่างเต็มความสามารถ แต่ไม่สามารถช่วยชีวิตผู้ป่วยได้

**ตอบ 3 เพราะ มีองค์ประกอบของกฎหมายอาญาครบ ได้แก่

องค์ประกอบภายใน คือ ทำโดยประมาท

องค์ประกอบภายนอก คือ

• ผู้กระทำ = พยาบาล C

• การกระทำ = วางกระเป๋าน้ำร้อนบริเวณใต้สะโพกผู้ป่วย

• ความเสียหาย = การไหม้บริเวณผิวหนังผู้ป่วย

• การกระทำและความเสียหายมีความสัมพันธ์

ข้อ 5 พยาบาลกำลังจะเย็บแผลที่มีเลือดออกมาก พยาบาลบอกผู้ป่วยนอนลง เพื่อไม่ให้ผู้ป่วยตกใจขณะทำแผล แต่ผู้ป่วยยืนยันว่าจะดู ขณะทำผู้ป่วยเป็นลมตกเตียง พยาบาลมีความผิดทางกฎหมายอาญาหรือไม่ เพราะเหตุใด

1. ผิด เพราะขาดความระมัดระวัง

2. ผิด เพราะไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานวิชาชีพ

3. ไม่ผิด เพราะได้บอกผู้ป่วยให้นอนลงแล้ว

4. ไม่ผิด เพราะผู้ป่วยตกเตียงเอง

ถ้าพยาบาลได้ดูแลป้องกันแล้ว แต่ผู้ป่วยยังเกิดความเสียหาย/อุบัติเหตุ ถือว่าไม่ผิดกฎหมายอาญาใช่ไหมคะ

1. การบอกความจริง

2. การทำประโยชน์

3. การเคารพเอกสิทธิ์

4. ความเอื้ออาทร 

ตอบ 3. การเคารพเอกสิทธิ์ การเคารพอิสระของปัจเจกบุคคล (Respect of Autonomy) ให้ผู้ป่วยมีความ เป็นอิสระทางความคิดในการตัดสินใจด้วยตนเอง ซึ่งพยาบาลดังกล่าวได้แนะนำและให้ข้อมูลทั้งหมดในการรักษากับผู้ป่วยแล้ว ผู้รับบริการมีสิทธิในการตัดสินใจเลือกวิธีการรักษาด้วยตนเอง

- การบอกความจริง คือ บอกความจริงการพูความจริง เป็นการสนับสนุนตามสิทธิที่ผู้ป่วยมีสิทธิ์จะได้รับรู้ ซึ่งพยาบาลได้กระทำไปข้างต้นแล้ง

- การทำประโยชน์ คือ การกระทําและส่งเสริมในสิ่งที่ดี เป็นการกระทําที่มีประโยชน์ เอื้อเฟื้อ ด้วยความเมตตากรุณา ความปรารถนาดี และความ เอื้อต่อเพื่อนมนุษย์ ซึ่งจะสมดุลระหว่างประโยชน์กับอันตราย

- ความเอื้ออาทร คือ พยาบาลปฏิบัติต่อผู้ป่วยด้วยความเอื้อออาทร ปกป้องศักดิ์ศรีของ ความเป็นมนุษยก์ กระทำในสิ่งที่เกิดผลดีต่อผู้ป่วย ตระหนักอยู่เสมอว่า มนุษย์ทุกคนมีคุณค่า

2. พยาบาลในข้อใดดังต่อไปนี้ ถือเป็นความเสี่ยงหลักจริยธรรม “การไม่ทำอันตราย”

1. พยาบาลฉีดยาแก้ปวดที่มีฤทธิ์กดการหายใจทารกให้กับมารดาใกล้คลอด เนื่องจากมารดาบอกว่าปวดมาก 

2. พยาบาลไม่ให้ยานอนหลับตามคำขอของผู้ป่วยที่นอนไม่หลับเป็นวันแรก และไม่มีคำสั่งจากแพทย์

3. พยาบาลใส่สายสวนปัสสาวะตามคำสั่งแพทย์ให้กับผู้ป่วย เนื่องจากผู้ป่วยปัสสาวะเองไม่ได้

4. พยาบาลผูกยึดผู้ป่วยเนื่องจากผู้ป่วยมีภาวะสับสน ดึงสายน้ำเกลือ

ตอบ 1. พยาบาลฉีดยาแก้ปวดที่มีฤทธิ์กดการหายใจทารกให้กับมารดาใกล้คลอด เนื่องจากมารดาบอกว่าปวดมาก

“การไม่ทำอันตราย” คือ การกระทําที่ไม่นําสิ่งเลวร้าย หรือ อันตรายมาสู่บุคคลอื่น ทั้งด้านร่างกาย และจิตใจ ไม่ว่าจะโดยทางตรงหรือทางอ้อม รวมทั้งไม่ทําให้บุคคลอื่นเสี่ยงต่อ อันตราย” พยาบาลดังกล่าวให้ยาแก้ปวดให้กับมารดาใกล้คลอด ซึ่งหากมารดาคลอดในระยะเวลาที่ยายังไม่หมดฤทธิ์จะทำให้ทารกที่เกิดมาเป็นอันตรายได้

3. ผู้ป่วยรายหนึ่งเพิ่งพบว่าตนเป็น HIV ขอร้องให้พยาบาลช่วยเก็บความลับ และไม่ให้บอกแฟนที่พาตนเองมาหาหมอ แต่สัญญากับพยาบาลว่าตนเองจะบอกหลังจากที่กลับไปบ้าน พยาบาลควรใช้แนวคิดหลักจริยธรรมข้อใดดังต่อไปนี้

1.การเคารพเอกสิทธิ์

2. ความยุติธรรม

3. ความซื่อสัตย์ 

4. การทำสิ่งที่เป็นประโยชน์

ตอบ 3. ความซื่อสัตย์ เนื่องจาก ความซื่อสัตย์จะครอบคลุมถึงการรักษาสัญญา และการปกบิดความลับ พยาบาลต้องจะต้องไม่เปิดเผยความลับผู้ป่วย รวมถึงการรักษาความเป็นส่วนตัวของผู้ป่วย ยกเว้นในกรณีที่ผู้ป่วยยินยอมและเปิดเผยเพื่อใช้ในการรักษา เช่น การส่งเวร

1. ไม่ผิด เพราะได้รับการยินยอมจากผู้ป่วยแล้ว

2. ไม่ผิด เพราะการทำแท้งมีสาเหตุจากการถูกล่วงละเมิดทางเพศ

3. ผิด เพราะกฎหมายบัญญัติว่าการทำแท้ง มีความผิดทางกฎหมายอาญา

4. ผิด เพราะการทำแท้งมีความผิดจริยธรรมและไม่มีกฎหมายที่อนุญาตให้ทำแท้ง

*อธิบายเพิ่มเติม :

กรณีที่ทำแท้งได้

1. อายุครรภ์ไม่เกิน 12 สัปดาห์

2. อายุครรภ์เกิน 12 สัปดาห์ขึ้นไป

   • มีผลต่อสุขภาพหรือจิตใจมารดา

   • ลูกพิการรุนแรง เช่น โรคหัดเยอรมัน

   • ถูกล่วงละเมิดทางเพศ

3. อายุครรภ์เกิน 12 สัปดาห์ แต่ไม่เกิน 20 สัปดาห์ ต้องเป็นการแก้ไขปัญหาวัยรุ่น

**ถ้าหากทำแท้งนอกเหนือกรณีดังกล่าว มารดาจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 10000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

**อ.ซี เพิ่มเติมข้อมูลนะคะ หญิงตั้งครรภ์ที่จะสามารถทำแท้งได้ 1) ต้องได้รับการรับรองหรือเห็นชอบจากแพทย์ และต้องมีการบันทึกการตรวจและวินิจฉัยในเวชระเบียนเป็นหลักฐานไว้ด้วยนะคะ 2) หากอายุครรภ์เกิน 12 สป. ต้องทำใน รพ.เท่านั้นนะคะ

**

ก. พยาบาลมีสิทธิที่จะเข้าใจและยอมรับความรู้สึกของตนเอง

ข. พยาบาลไม่มีสิทธิที่จะผิดพลาด หรือไม่ตอบคำถามของผู้รับบริการ

ค. พยาบาลต้องวางแผนให้การพยาบาลและปฏิบัติการพยาบาลตามคำสั่งแพทย์

ง. พยาบาลไม่มีสิทธิที่จะถอนตัวจากสภาพการทำงานที่ก่อให้เกิดความตึงเครียดได้

เฉลย ข้อ ก. เนื่องจากสอดคล้องกับสิทธิพยาบาลข้อที่ 2 พยาบาลมีสิทธิที่จะเข้าใจและยอมรับความรู้สึกของตนเอง

11.2) พยาบาลจบใหม่รายหนึ่งได้ปฏิบัติงาน ณ หอผู้ป่วยนรีเวช ตลอดระยะเวลาที่ปฏิบัติงาน พบว่ามีผู้ป่วยตกเลือดและติดเชื้อจากการทำแท้งมารับบริการเป็นจำนวนมาก พยาบาลรายนี้รู้สึกคับข้องใจเนื่องจากมีความเชื่อว่าการทำแท้งเป็นบาป อย่างไรก็ตามก็ได้ทำหน้าที่ดูแลอย่างดีที่สุด 1 ปีต่อมา จึงได้ย้ายไปปฏิบัติงาน ณ ตึกกุมารเวชกรรม จากสถานการณ์นี้การตัดสินใจของพยาบาลถูกต้องหรือไม่ เพราะเหตุใด

ก. ถูกต้อง เพราะพยาบาลมีสิทธิที่จะเลือกประเภทของผู้ป่วยที่จะให้บริการ

ข. ไม่ถูกต้อง เพราะพยาบาลไม่ควรให้คุณค่าส่วนตัวในการเลือกปฏิบัติงาน

ค. ถูกต้อง เพราะพยาบาลมีสิทธิที่จะปฏิบัติงานที่ตรงกับความสามารถและความเชื่อของตนเอง

ง. ไม่ถูกต้อง เพราะพยาบาลไม่มีสิทธิที่จะปฏิเสธงานที่ขัดแย้งกับคุณค่าส่วนบุคคล และคุณค่าของวิชาชีพ

เฉลย ข้อ ค. เนื่องจากสอดคล้องกับสิทธิพยาบาลข้อที่ 4 พยาบมีสิทธิที่จะพ้นจากสภาพงานที่บั่นทอนสุขภาพอนามัยของตนเองและสภาพการทำงานที่ก่อให้เกิดความตึงเครียด วิตกกังวลหรือคับข้องใจต่อปัญหาทางศีลธรรมที่หาข้อยุติไม่ได้บางประการ

11.3) ข้อใดแสดงให้เห็นว่า หน่วยงานได้เคารพในสิทธิของพยาบาล

ก. จัดให้ปฏิบัติงานในหอผู้ป่วยที่มีความเหมาะสม

ข. จัดให้เข้าอบรมตามความต้องการของโรงพยาบาล

ค. จัดสรรทรัพยากรในการปฏิบัติการพยาบาลอย่างเพียงพอ

ง. จัดให้พยาบาลอาวุโสนิเทศติดตามพยาบาลจบใหม่อย่างใกล้ชิด

เฉลย ข้อ ค. จัดสรรทรัพยากรในการปฏิบัติการพยาบาลอย่างเพียงพอ