Οι κάτοικοι του χωριού Γέργερη, ντυμένοι με προβιές, ζωσμένοι με κουδούνια και με μουτζουρωμένα πρόσωπα και χέρια, βγαίνουν στους δρόμους και επιδίδονται σε έναν «αρκουδίστικο χορό». Δεμένοι μεταξύ τους με σχοινιά, ο ένας ακολουθεί τον άλλο, τρέχουν, χορεύουν, σατιρίζουν, χειρονομούν, δημιουργώντας με τους ήχους και τις κραυγές τους ατμόσφαιρα έκστασης και μέθης.

Στο νομό Ρεθύμνου αναβιώνει ακόμη και το έθιμο της «Αρπαγής της νύφης». Γαμπρός και νύφη, είναι μεταμφιεσμένοι άντρες, κρατούν μαζί τους μία κούκλα -μωρό, με ζωγραφισμένο ένα μουστάκι για να… μοιάζει στο γαμπρό.

Μερικά ακόμη δρώμενα είναι το «Όργωμα και η Σπορά», η «Κηδεία της Αποκριάς» και η «Καμήλα» φτιαγμένη από κρανίο ζώου και δύο ανθρώπους που τρέχουν σκυφτοί μέσα σε μεγάλα υφαντά υφάσματα, δημιουργώντας ένα αλλόκοτο τετράποδο, το οποίο οι υπόλοιποι μάταια προσπαθούν να τιθασεύσουν.
Πηγή: https://www.clickatlife.gr/taksidi/story/13573

Το σύνολο των δρώμενων του εθίμου του “βλάχικου γάμου” με κορύφωμα την πομπή και την τελετή του “γάμου” την Καθαρά Δευτέρα, μέσα από τον ομαδικό χορό των μπουλουκιών και τις ρυθμικές ιαχές-επίκληση, τα μουσικά όργανα που χρησιμοποιούνται όπως είναι το τύμπανο ή νταούλι και η πίπιζα(η οποία αποτελεί εξέλιξη του αυλού), καθώς και τον σκωπτικό διάλογο ο οποίος εξελίσσεται με την παλαιά βλάχικη προφορά κατά την τελετή του γάμου μεταξύ των “συμπεθέρων” του γαμπρού και της νύφης, μεταφέρει σημειολογικά το σήμερα, την αρχαιότατη Διονυσιακή λατρεία, η οποία δραματοποιείται και εικονοποιείται με θεατρικό τρόπο με τον κυκλικό “χορό του πεθαμένου” ο οποίος αποτελεί το κορυφαίο δρώμενο του εθίμου.

Το ζευγάρι, ο γαμπρός και η νύφη, αποτελούν τον πυρήνα αυτής της αέναης διεργασίας της γονιμότητας που αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της ζωής, με την ένωση, τον γάμο του αρσενικού με το θηλυκό, μαζί με όλους τους συμμετέχοντες Θηβαίους σε αυτή την εαρινή μετουσίωση, μεταμορφωμένους σε “Βλάχους”, “Λιάπηδες” και “Μακεδόνες”.

Ο διαπεραστικός ήχος που παράγεται από το πνευστό όργανο, την πίπιζα διαχέεται περιστροφικά και επίμονα αγκαλιάζοντας τα σωματα των “βλάχων-βακχιστών”, εκτινάσσοντας σε διέγερση όλες τις ζωογόνες ερωτικές δυνάμεις και συνταιριάζεται απόλυτα με τον μουσικό βροντερό ήχο του βαρύτονου τύμπανου, δημιουργώντας ένα ρευστό ρυθμικό και απόλυτα δονητικό περιβάλλον μέσα στο οποίο διαδραματίζονται τα δρώμενα, ο θάνατος, η γονιμότητα και η αναγέννηση της φύσης και των όντων.

Την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς καιγόταν σε κέντρο αλάνας, πλατείας ή σε υψώματα για να μην έχουν το καλοκαίρι ψύλλους. Το έθιμο αυτό το έφεραν οι πρόσφυγες απο το Σαμακώβ της Ανατολικής Θράκης και αναβιώνει κάθε χρόνο από τους κατοίκους του συνοικισμού, ο οποίος βρίσκεται στη γέφυρα του ποταμού Κόσυνθου. Πηγή: ellinismosonline.com

Από τα πιο γνωστά πανελλαδικά έθιμα, που διατηρούνται αυτούσια ως τις μέρες μας κατά τις απόκριες, είναι το γαϊτανάκι. Δεκατρία άτομα χρειάζονται γι’ αυτόν το χορό. Ο ένας κρατά ένα μεγάλο στύλο στο κέντρο, από την κορυφή του οποίου κρέμονται 12 μακριές κορδέλες, διαφορετικού χρώματος η καθεμιά. Οι κορδέλες αυτές λέγονται γαϊτάνια και δίνουν το όνομά τους στο έθιμο. Οι υπόλοιποι δώδεκα χορευτές κρατούν από ένα γαϊτάνι και χορεύουν σε ζευγάρια. Καθώς κινούνται γύρω από το στύλο, κάθε χορευτής εναλλάσσεται με το ταίρι του. Έτσι, πλέκουν τις κορδέλες πάνω του δημιουργώντας χρωματιστούς συνδυασμούς. Όταν πια οι κορδέλες τυλιχτούν στο στύλο και οι χορευτές χορεύουν όλο και πιο κοντά σε αυτόν, τότε ο χορός τελειώνει και το στολισμένο γαϊτανάκι μένει να θυμίζει το αποκριάτικο πνεύμα.

Οι ρίζες του Καρναβαλιού είναι πάρα πολύ βαθιές και στενά συνδεδεμένες με την ιστορία του Ελληνισμού. Έχει σχέση με την αρχαιότητα, τα αρχαία Διονύσια, κατά τα οποία γίνονταν οι δραματικοί αγώνες των τριών κορυφαίων τραγικών ποιητών της ιστορίας μας, Αισχύλου, Σοφοκλή και Ευριπίδη, προς τιμή του Θεού Διονύσου, θεού του γλεντιού και της διασκέδασης. Οι ηθοποιοί της αρχαιότητας, φορούσαν προσωπεία (μάσκες) κατά την παράσταση των τραγωδιών και κωμωδιών τους και από τη συνήθεια αυτή είναι φανερό πως προήλθε και η σημερινή μεταμφίεση κατά το διάστημα των Καρναβαλιών.

Φυσικά η λέξη Καρναβάλ έχει Γαλλική και Ιταλική πρoέλευση και σημαίνει, το τέλος της κρεατοφαγίας. Είναι για μας τους ‘Ελληνες αυτό που λέμε Αποκριά, όπου ο άνθρωπος αφήνεται ξέγνοιαστος στους πόθους και τις επιθυμίες του και συμπεριφέρεται όπως ο ίδιος θέλει, ανεξάρτητα από ηλικία και φύλο. Τα καρναβάλια αποτελούν την εισαγωγή στην περίοδο της νηστείας και προετοιμασίας για τη μεγαλύτερη γιορτή της χριστιανοσύνης, του Πάσχα, που έρχεται σε ενάμιση περίπου μήνα αργότερα. Το Καρναβάλι της Λεμεσού, είναι μια γιορτή που την περιμένουν όλοι με αγωνία και πολλή λαχτάρα. ‘Αρχισε από παλιά να γιορτάζεται οργανωμένα, όταν ομάδες γλεντζέδων από όλα τα κοινωνικά στρώματα της πόλης διοργάνωναν στα σπίτια τους συγκεντρώσεις με μοναδικό στόχο τη διασκέδαση. Και όταν το κρασί τους άναβε το κέφι, κατά δεκάδες έβγαιναν στους δρόμους για να οργανώσουν αυτοσχέδιες παρελάσεις με γαϊδούρια, άμαξες, καρότσες και ποδήλατα. Οι άνθρωποι εκείνης της εποχής ένιωθαν απέραντη ικανοποίηση να βλέπουν συνανθρώπους τους ντυμένους μάσκες να σατιρίζουν πράγματα, άτομα και καταστάσεις που είχαν άμεση ή έμμεση σχέση με την καθημερινή ζωή και την τότε πραγματικότητα.

Ο

Ο θεσμός με τη μεγαλύτερη διάρκεια ζωής είναι αυτός του Ξανθιώτικου Καρναβαλιού – Θρακικών Λαογραφικών Εορτών που ξεκίνησε το 1966. Γεννημένος σε μια εποχή αστικοποίησης και εκβιομηχάνισης – μια εποχή κρίσιμη σε θέματα οικονομικά αλλά και ζητήματα ταυτότητας-, έχει διαγράψει μια πορεία σαράντα και πλέον ετών, που πέρασε ποικίλες φάσεις εξέλιξης και μετάλλαξης φθάνοντας έως τις μέρες μας.

Το Ξανθιώτικο Καρναβάλι έχει να επιδείξει μια σειρά εκδηλώσεων γύρω από τη μουσική, το χορό και το θέατρο, εκθέσεις με εικαστικό ή άλλο περιεχόμενο, διαλέξεις, παρουσιάσεις βιβλίων και προβολές ταινιών. Στη διάρκεια των δύο αυτών εβδομάδων εκδηλώσεων στην πόλη της Ξάνθης πολύ σημαντική θέση κατέχει και μια άλλη μορφή κοινωνικής επιτέλεσης, το γλέντι, το οποίο συναντά κανείς σε πολλούς διαφορετικούς χώρους και μορφές.

Ο θεσμός κλείνει με την καρναβαλική παρέλαση και το έθιμο της καύσης του ομοιώματος του Τζάρου.