Theo Hãng tin Reuters, ngày 27-3, Hạ viện Thái Lan đã thông qua dự luật bình đẳng hôn nhân với 400/415 phiếu ủng hộ.

Dự luật vừa được thông qua được tổng hợp từ bốn dự luật riêng biệt từng được đề xuất trước đó. Văn bản này công nhận hôn nhân giữa hai cá nhân không phân biệt giới tính, thay vì chỉ công nhận hôn nhân "giữa chồng và vợ" như pháp luật hiện hành.

Dự luật mới cho phép các cặp đôi đồng tính hưởng đầy đủ quyền lợi được quy định bởi luật dân sự và thương mại Thái Lan cho các cặp đôi đã kết hôn, bao gồm quyền thừa kế và quyền nhận con nuôi.

Với động thái này, Thái Lan tiến sát đến việc trở thành quốc gia hoặc vùng lãnh thổ thứ ba ở châu Á (sau Đài Loan và Nepal) hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới. Dự luật trên đã được ấp ủ trong hơn 10 năm và được toàn bộ đảng lớn trong Hạ viện ủng hộ.

Để thành luật, văn bản này sẽ cần được Thượng viện Thái Lan thông qua và được Quốc vương Rama X chấp thuận. Sau khi các thủ tục trên hoàn tất, đạo luật mới sẽ có hiệu lực sau 120 ngày.

Ông Danuphorn Punnakanta, lãnh đạo ủy ban phụ trách dự luật này của Hạ viện Thái Lan, phát biểu trước thềm phiên họp ngày 27-3: "Chúng ta làm điều này cho toàn thể người dân Thái Lan, nhằm giảm bất công trong xã hội và bắt đầu kiến tạo nên sự bình đẳng. Tôi kính mời tất cả các vị cùng làm nên lịch sử".

Ông Nada Chaiyajit, giảng viên luật tại Đại học Mae Fah Luang, cho biết việc thông qua dự luật trên là động thái tích cực, song vẫn còn nhiều vấn đề xã hội cần được giải quyết.

Tại phần thảo luận của phiên họp, các nghị sĩ ủng hộ quyền hôn nhân đồng giới đã yêu cầu sửa khái niệm "cha" và "mẹ" thành từ không ám chỉ giới tính như "phụ huynh" khi nhắc đến các thành viên cấu thành gia đình. Điều này nhằm tránh các vấn đề phát sinh trong một số khía cạnh như nhận con nuôi. Tuy nhiên, đề xuất này đã không được chấp thuận.

"Tôi rất vui. Tuy nhiên, đây chưa phải là bình đẳng toàn bộ trong hôn nhân, mà chỉ là cho phép hôn nhân đồng giới. Quyền kết hôn đồng giới đã được thông qua, nhưng quyền tạo dựng gia đình đầy đủ thì chưa. Thật tiếc rằng chúng ta chưa làm được điều đó", ông Chaiyajit cho biết.

Nguồn: Báo Tuổi trẻ

Ngày 19-1, Quốc hội Đức đã thông qua dự luật cải cách mang tính bước ngoặt, theo đó tạo điều kiện dễ dàng hơn cho quy chế hai quốc tịch cũng như việc nhập tịch đối với các công dân ngoài Liên minh châu Âu (EU).

Tất cả các đảng trong liên minh cầm quyền của Thủ tướng Olaf Scholz, gồm Đảng Dân chủ Xã hội (SPD), Đảng Xanh và Đảng Dân chủ Tự do (FDP), đã bỏ phiếu ủng hộ dự luật này.

Tuy nhiên, các nghị sỹ thuộc Đảng Dân chủ/Xã hội Cơ đốc giáo (CDU/CSU) đối lập và Đảng Cực hữu Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD) bỏ phiếu chống.

Với những cải cách mới, những người nhập cư hợp pháp ở Đức sẽ được phép nộp đơn xin quốc tịch sau 5 năm, thay vì 8 năm như hiện nay. Nếu người nộp đơn xin quốc tịch có những thành tựu đặc biệt, thời gian này có thể giảm xuống chỉ còn 3 năm.

Trẻ em sinh ra ở Đức có cha hoặc mẹ đã sống hợp pháp ở nước này từ 5 năm trở lên sẽ tự động có quốc tịch Đức. Những người nhập cư trên 67 tuổi có thể làm bài kiểm tra trình độ tiếng Đức theo hình thức vấn đáp, thay vì hình thức thi viết như hiện nay.

Những người sống phụ thuộc hoàn toàn vào trợ cấp của Nhà nước sẽ không đủ điều kiện để trở thành công dân Đức. Ngoài ra, quyền công dân Đức cũng sẽ bị từ chối đối với những người có hành vi bài Do Thái, phân biệt chủng tộc, bài ngoại hoặc các hành vi phạm tội phỉ báng khác.

Cho đến nay, quy chế quốc tịch kép chỉ có thể thực hiện ở Đức đối với công dân Liên minh châu Âu (EU) và Thụy Sĩ, hoặc những nước không cho phép người dân từ bỏ quốc tịch gốc (như Iran, Afghanistan, Maroc...).

Theo Bộ Nội vụ Liên bang Đức, khoảng 14% dân số nước này không có quốc tịch Đức, tương đương hơn 12 triệu người. Trong đó, 5 triệu người đã sống ở Đức ít nhất 10 năm.

Năm 2022, có 168.545 người nộp đơn xin quốc tịch Đức, thấp hơn mức trung bình của EU. Với những cải cách mới, Đức sẽ ngang hàng với các nước châu Âu khác. Tại EU, Thụy Điển có tỷ lệ nhập quốc tịch cao nhất vào năm 2020, với 8,6% tổng số người nước ngoài sống ở đó được nhập tịch. Ở Đức, tỷ lệ này là 1,1%.

Văn phòng Thống kê Liên bang Đức cho biết khoảng 2,9 triệu người có hai quốc tịch hiện đang sống ở Đức, chiếm khoảng 3,5% dân số. Tuy nhiên, con số thực tế có thể cao hơn vì theo thống kê mới, với 69% công dân Đức mới vẫn giữ quốc tịch gốc, nhiều nhất là những người có hộ chiếu Ba Lan, Nga hoặc Thổ Nhĩ Kỳ.

Cho tới nay, con đường trở thành công dân Đức vẫn còn khó khăn đối với nhiều người nhập cư từ Thổ Nhĩ Kỳ và các quốc gia khác đến Đức trước đây với tên gọi "lao động khách" nửa sau thế kỷ 20.

Việc cải tổ luật công dân của Đức là cam kết quan trọng được chính phủ của Thủ tướng Olaf Scholz đưa ra khi lên nắm quyền vào cuối năm 2021.

Nền kinh tế lớn nhất châu Âu đang cố gắng thu hút lao động nước ngoài để giải quyết tình trạng thiếu lao động trầm trọng và mong muốn biến quốc gia đầu tàu châu Âu này thành một điểm đến hấp dẫn hơn.

Theo Bộ trưởng Nội vụ Đức Nancy Faeser, dự luật mới trên phản ánh một xã hội đa dạng, trong bối cảnh nước này đang phải "cạnh tranh toàn cầu để thu hút những bộ óc xuất sắc nhất" và sẽ tăng cơ hội cho những người lao động tiềm năng bằng cách đưa ra một lộ trình rõ ràng để họ có thể nhanh chóng trở thành công dân Đức./.

NGUỒN: THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM

Theo luật pháp quốc tế, quốc gia chỉ được thực hiện quyền tự vệ khi bị “tấn công vũ trang” và chủ thể thực hiện hành vi tấn công vũ trang phải là quốc gia.

Với định nghĩa “tấn công vũ trang”, theo nhận định của Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) trong phán quyết vụ Nicaragua cáo buộc Mỹ có những hoạt động quân sự và bán quân sự chống lại chính phủ nước này (năm 1986), tấn công vũ trang “phải được hiểu là bao gồm không chỉ hành động của các lực lượng vũ trang chính quy xuyên biên giới quốc tế, mà còn hành động gửi hoặc thay mặt cho một quốc gia của các băng nhóm, tổ chức vũ trang hoặc lính đánh thuê, thực hiện các hành động của lực lượng vũ trang chống lại một quốc gia khác có mức độ nghiêm trọng như một cuộc tấn công vũ trang thực sự được thực hiện bởi những lực lượng vũ trang thường xuyên, hoặc có sự tham gia đáng kể của lực lượng vũ trang thường xuyên trong đó”.

Đồng thời, kết luận tư vấn vụ Israel xây dựng bức tường trên lãnh thổ Palestine ở Đông Jerusalem (năm 2003), ICJ đã cho rằng: “Điều 51 Hiến chương thừa nhận sự tồn tại quyền tự vệ vốn có của một quốc gia trong trường hợp bị tấn công vũ trang, chủ thể tấn công vũ trang phải là quốc gia, được thực hiện trực tiếp qua hoạt động của lực lượng vũ trang thường xuyên hoặc được thực hiện gián tiếp thông qua các băng nhóm vũ trang, lính đánh thuê được quy cho quốc gia”.

Ngoài ra, ICJ còn xác định “vai trò của quốc gia bị tấn công trong việc xác định hành động tấn công vũ trang. Trong phán quyết vụ Nicaragua (năm 1986), ICJ cho rằng “chính quốc gia là nạn nhân của một cuộc tấn công vũ trang phải đưa ra và tuyên bố quan điểm rằng nó đã bị tấn công”. Như vậy, tuyên bố của quốc gia bị tấn công là yêu cầu bắt buộc để xác định có cuộc tấn công vũ trang từ quốc gia khác.

Gần đây, nhiều quốc gia đã viện dẫn “quyền vốn có” trong hiến chương để đối phó với các hành vi đe dọa sử dụng vũ lực, tấn công vũ trang, chống chủ nghĩa khủng bố. Cách hiểu này là không thuyết phục và không phù hợp với quy định của Điều 51, vì các quốc gia chỉ được quyền tự vệ khi bị tấn công vũ trang. Nếu “lạm dụng” quyền tự vệ thì tính tối thượng của nguyên tắc kiềm chế sử dụng và đe dọa sử dụng vũ lực theo luật pháp quốc tế sẽ bị vô hiệu. Đồng thời, nếu hiểu quyền tự vệ theo cách này chính là “cổ vũ” cho hành vi sử dụng vũ lực bất hợp pháp trong quan hệ quốc tế.

Về vụ Đại sứ quán Iran ở Syria bị không kích, theo luật quốc tế, cơ quan ngoại giao được xem như là “lãnh thổ của quốc gia ở nước ngoài”. Do đó, việc một quốc gia, trong trường hợp này có thể là Israel, đã phóng tên lửa vào Đại sứ quán Iran tại Syria được coi là hành vi “tấn công vũ trang” theo quy định của luật pháp quốc tế.

Cần nói thêm rằng hành vi này bị coi là hành vi “xâm lược” theo Điều 1 Nghị quyết 3314 của Đại hội đồng LHQ năm 1974. Theo đó, “hành vi xâm lược là việc một quốc gia sử dụng lực lượng vũ trang chống lại chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ hoặc độc lập chính trị của một quốc gia khác hoặc theo bất kỳ cách nào khác trái với Hiến chương LHQ”.

Do đó, hành vi tấn công vào tòa đại sứ quán của Iran tại Syria là điều kiện để Iran trả đũa Israel. Tuy nhiên, phương thức Iran tấn công Israel lại không thỏa mãn các điều kiện để tự vệ theo Điều 51 Hiến chương LHQ.

II. Điều kiện để thực hiện quyền tự vệ

Về điều kiện mà quốc gia phải tuân thủ khi thực hiện “quyền tự vệ” thì hành vi tự vệ phải thỏa mãn nguyên tắc về “sự cần thiết và tương xứng”, như ICJ khẳng định trong Kết luận tư vấn về tính hợp pháp của hành động đe dọa hoặc sử dụng vũ khí hạt nhân (năm 1996).

Về yếu tố “sự cần thiết”, quốc gia thực hiện quyền tự vệ phải chỉ ra rằng hành động tự vệ của họ là lựa chọn duy nhất có sẵn để có thể đẩy lùi cuộc tấn công vũ trang. Nếu cuộc tấn công vũ trang đã chấm dứt hoặc chưa diễn ra, việc thực hiện quyền tự vệ của quốc gia được xem là không cần thiết. Điều kiện này đòi hỏi về thời gian, hành vi tự vệ (nếu có) phải được thực hiện ngay sau khi bị tấn công vũ trang.

Hành vi Iran tấn công Israel vào ngày 13-4 “không phải là sự lựa chọn duy nhất có sẵn để có thể đẩy lùi cuộc tấn công vũ trang”. Ngay cả khi Israel được xác định là quốc gia đã tấn công vào Đại sứ quán Iran tại Syria thì “cuộc tấn công vũ trang đó cũng đã chấm dứt” nên việc thực hiện quyền tự vệ của Iran được xem là không cần thiết.

Về nguyên tắc tương xứng, nguyên tắc này được xác định bằng mức độ tương đồng (mang tính tương đối) giữa hành vi tự vệ và hành vi tấn công như: Mục tiêu đẩy lùi hoặc ngăn chặn hành vi tấn công vũ trang của quốc gia khác có đạt được hay không; vũ khí, phương tiện quân sự được sử dụng để tự vệ có tương xứng hay không; cơ sở vật chất, hạ tầng bị thiệt hại, số người bị chết, bị thương do hành động tự vệ gây ra có tương xứng hay không để xác định xem việc sử dụng vũ lực là hành động trả thù hay tự vệ hợp pháp.

Do đó, nếu vũ khí, phương tiện quân sự sử dụng để tự vệ quá lớn, quá chênh lệch so với vũ khí, phương tiện quân sự được sử dụng để tấn công vũ trang trước đó; số thiệt hại, thương vong do hành động tự vệ gây ra lớn hơn đáng kể so với hành vi tấn công vũ trang đã diễn ra thì đó là minh chứng để khẳng định đó không phải là hành vi tự vệ, mà là hành vi trả thù, trả đũa bất hợp pháp.

Xét tới hành vi tấn công của Iran, cuộc tấn công này có phạm vi, mục tiêu, vũ khí, phương tiện quân sự quá lớn, quá chênh lệch so với phạm vi, mục tiêu, vũ khí, phương tiện quân sự đã được sử dụng trong vụ Đại sứ quán Iran tại Syria bị không kích. Cụ thể, Iran dùng 170 máy bay không người lái (UAV), 120 tên lửa đạn đạo và 30 tên lửa hành trình tấn công nhiều khu vực ở Israel. Thế nên nếu hệ thống phòng không của Israel không chặn được các vũ khí của Iran, thiệt hại và thương vong do hành vi “tự vệ” của Iran gây ra cho Israel sẽ lớn hơn rất nhiều so với vụ Đại sứ quan Iran trúng không kích.

Do vậy, hành vi tấn công Israel của Iran không đáp ứng “nguyên tắc tương xứng” giữa hành vi tự vệ và hành vi tấn công. Ngoài ra, việc thực hiện “quyền tự vệ” của Iran cũng không nhằm mục tiêu “đẩy lùi hoặc ngăn chặn” hành vi tấn công vũ trang của Israel. Như vậy, hành vi của Iran không phải là “tự vệ”, mà là sự trả thù, trả đũa bất hợp pháp.

Về thủ tục thông báo của quốc gia cho HĐBA LHQ khi thực hiện quyền tự vệ, Điều 51 Hiến chương LHQ quy định quốc gia thực hiện quyền tự vệ phải thông báo ngay cho HĐBA. Trong phán quyết vụ Nicaragua, theo ICJ, thủ tục thông báo cho HĐBA không phải là điều kiện để xác định tính hợp pháp của hành vi tự vệ. Tuy nhiên, việc thông báo đến HĐBA là một trong những căn cứ để chứng minh rằng quốc gia là nạn nhân của một cuộc tấn công vũ trang.

Tóm lại, theo quy định tại Điều 51 Hiến chương LHQ, quốc gia được quyền tự vệ khi và chỉ khi quốc gia “bị tấn công vũ trang” bởi một quốc gia khác; quốc gia bị tấn công phải tuyên bố và xác thực mình là nạn nhân của hành động tấn công vũ trang bởi quốc gia khác; quốc gia thực hiện quyền tự vệ khi bị tấn công vũ trang phải đảm bảo nguyên tắc cần thiết và tương xứng và tự vệ là biện pháp duy nhất và cuối cùng để đối phó với việc bị tấn công vũ trang.

NGUỒN: Trang thông tin điện tử tổng hợp

Việt Nam vừa công bố một văn bản luật quy định đầy đủ chế độ pháp lý các vùng biển, đảo theo đúng Công ước Luật Biển 1982. Luật Biển sẽ tạo cơ sở pháp lý quan trọng trong việc quản lý, bảo vệ và phát triển kinh tế biển, đảo.

Sau 30 năm kể từ khi ra đời, không thể phủ nhận tầm quan trọng và vị trí pháp lý của Công ước Luật Biển 1982 trong đời sống luật pháp quốc tế. Đây là thành quả của một cuộc thương lượng lâu dài giữa các nhóm nước khác nhau, Công ước là một giải pháp cả gói công bằng và đỉnh cao trong quá trình pháp điển hóa và phát triển tiến bộ ngành Luật Biển quốc tế.

Tham gia Công ước Luật Biển 1982, Việt Nam, quốc gia ven biển được thừa nhận có vùng lãnh hải rộng 12 hải lý, vùng đặc quyền kinh tế rộng 200 hải lý, thềm lục địa rộng ít nhất 200 hải lý và có thể mở rộng tới 350 hải lý tính từ đường cơ sở. Diện tích các vùng biển và thềm lục địa mà nước ta được hưởng theo quy định của Công ước, khoảng gần một triệu km², rộng gấp ba lần diện tích lãnh thổ đất liền. Tính đến nay đã có 161 quốc gia và tổ chức quốc tế tham gia Công ước Luật Biển năm 1982, trong đó có 7 quốc gia ven biển Đông là Việt Nam, Trung Quốc, Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore và Brunei.

Áp dụng Công ước Luật Biển năm 1982 của Liên hợp quốc vào điều kiện cụ thể của biển Đông chúng ta thấy mấy điểm cơ bản sau đây. Các quốc gia ven biển Đông có chủ quyền đối với nội thủy và lãnh hải 12 hải lý kể từ đường cơ sở của mình. Đáng lưu ý là theo Luật Biển quốc tế những năm 40 - 50 của thế kỷ trước, vùng lãnh hải của các quốc gia ven biển Đông chỉ có 3 hải lý và toàn bộ phía ngoài 3 hải lý đó là vùng biển quốc tế. Như vậy, Công ước đã mở rộng phạm vi vùng lãnh hải của các quốc gia ven biển Đông thêm 9 hải lý.

Mỗi quốc gia ven biển Đông có quyền chủ quyền đối với vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý và thềm lục địa tối thiểu 200 hải lý của mình. Chiều rộng của hai vùng biển này đều được đo từ đường cơ sở dùng để tính lãnh hải. Trong trường hợp thềm lục địa thực tế lớn hơn 200 hải lý thì quốc gia ven biển Đông có thể mở rộng thềm lục địa của mình đến 350 hải lý với điều kiện tuân thủ đúng các quy định và thủ tục nêu trong Công ước.

Mỗi quốc gia ven biển Đông có toàn quyền thăm dò, khai thác các tài nguyên trong các vùng biển của mình, đặc biệt là trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa để phục vụ đời sống nhân dân và phát triển đất nước. Mỗi quốc gia ven biển Đông có toàn quyền quyết định cho phép hay không cho phép các quốc gia khác khai thác tài nguyên trong các vùng biển của mình. Mỗi quốc gia ven biển Đông có nghĩa vụ tôn trọng các quyền chủ quyền đó của các quốc gia láng giềng khác ven biển Đông.

Xuất phát từ Công ước Luật Biển năm 1982 thì sự kiện Trung Quốc khai thác các tài nguyên trong vùng biển Việt Nam là sự vi phạm trắng trợn chủ quyền Việt Nam theo Công ước Luật Biển 1982.

Về yêu sách “đường lưỡi bò” hay “đường 9 đoạn” thì các học giả Trung Quốc đều biết rõ là tại Hội thảo quốc tế về biển Đông ở Hà Nội (2009) và thành phố Hồ Chí Minh (2010) cũng như các Hội thảo quốc tế khác, các học giả Pháp, Bỉ, Mỹ và nhiều học giả quốc tế khác đã nêu rõ yêu sách “đường lưỡi bò” mơ hồ, không có cơ sở và cho rằng Trung Quốc cần giải thích rõ bản chất pháp lý của các vùng biển trong “đường lưỡi bò” đó. Nhưng cho đến nay, cả chính giới lẫn học giả Trung Quốc đều không thể đưa ra các câu trả lời thỏa đáng.

Dùng các quy định của Công ước Luật Biển năm 1982 mà Trung Quốc cũng là một bên tham gia để đối chiếu thì ai cũng thấy rằng yêu sách này hoàn toàn trái với các quy định của Công ước. Không một quy định nào của Công ước có thể biện minh cho yêu sách “đường lưỡi bò”. Đơn giản bởi vì vùng biển mà “đường lưỡi bò” ngoạm vào không thể nào là lãnh hải hoặc vùng đặc quyền kinh tế hoặc là thềm lục địa của Trung Quốc. Đó chính là vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam, Philippines, Malaysia, Indonesia và Brunei.

Yêu sách “đường lưỡi bò” phi lý nói trên đã vi phạm nghiêm trọng chủ quyền của 5 nước ASEAN đối với vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của mình. Trong cuộc đấu tranh bảo vệ chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, bên cạnh những chứng cứ lịch sử, pháp lý chứng minh chủ quyền của Việt Nam đã được xác lập liên tục, hòa bình từ lâu đời đối với hai quần đảo, Công ước là công cụ pháp lý để phản bác những yêu sách phi lý, ngang ngược của Trung Quốc đối với cái gọi là “đường lưỡi bò” chiếm đến 80% diện tích biển Đông, vốn là vùng biển nửa kín được bao bọc bởi 9 quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Tại Hội nghị lần thứ 22 các quốc gia thành viên của Công ước, tổ chức tại New York tháng 6/2012, một lần nữa Công ước được khẳng định là thành tựu của nhân loại bởi những quy định của nó là kết quả của sự hợp tác - đấu tranh - xây dựng nhiều năm giữa các quốc gia trên thế giới với các chế độ chính trị, trình độ phát triển kinh tế, quan điểm luật pháp… khác nhau; là sự thỏa hiệp giữa các quốc gia vì một nhận thức chung đối với tầm quan trọng sống còn của biển và đại dương đối với sự phát triển của nhân loại. Khi trở thành thành viên của Công ước, các quốc gia có trách nhiệm tuân thủ đầy đủ các quy định trong Công ước, không có ngoại lệ và không có bảo lưu. Do đó, không thể có quốc gia nào, khi tham gia sân chơi luật pháp chung này lại chỉ viện dẫn và áp dụng những quy định trong Công ước có lợi cho quốc gia mình hoặc không tuân thủ, thậm chí phủ nhận những quy định không có lợi cho quốc gia mình.

Áp dụng nguyên tắc nói trên của pháp luật quốc tế vào trường hợp hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, mọi người đều thấy rằng Nhà nước Việt Nam đã thực hiện chủ quyền ở đây ít ra từ thế kỷ XVII khi hai quần đảo chưa hề thuộc chủ quyền của bất cứ nước nào. Từ đó Việt Nam đã thực hiện thật sự chủ quyền của mình đối với hai quần đảo một cách liên tục và hòa bình. 

Nguồn: Báo sức khỏe đời sống

“Thực tế là các thành viên trong gia đình nguyên đơn đã thiệt mạng tại địa điểm này và bà Thanh phải chịu nhiều vết thương nghiêm trọng do quân đội Hàn Quốc gây ra”, tòa án cho biết, thêm rằng sự việc là “hành động phạm pháp rõ ràng”.

Bộ Quốc phòng Hàn Quốc chưa bình luận về phán quyết. Bộ Ngoại giao nước này cho hay Hàn Quốc và Việt Nam đã “đạt được tiến bộ chưa từng thấy trong quan hệ 30 năm qua, dựa trên nguyên tắc ‘Gác lại quá khứ, hướng tới tương lai'”.

Trong cuộc gọi trực tuyến từ Việt Nam, bà Thanh hoan nghênh phán quyết của tòa. Bà nói “vô cùng vui mừng” và quyết định này “sẽ là niềm an ủi hương linh những người thiệt mạng”.

Đây là lần đầu tiên một tòa án Hàn Quốc thừa nhận trách nhiệm bồi thường của nhà nước đối với các nạn nhân trong vụ thảm sát năm 1968 tại Việt Nam.

Bà Thanh là một trong số ít nạn nhân sống sót sau cuộc thảm sát. Sáng ngày 12/2/1968, người dân làng Phong Nhất – Phong Nhị bất ngờ khi thấy nhiều toán lính Đại Hàn mang theo súng tràn vào làng.

Vài ngày trước, chiếc xe Jeep của quân đội nước này đi qua đường lớn trước làng thì trúng mìn. Toán lính lao vào từng nhà dân và nổ súng, bắt đầu cuộc thảm sát.

Bà Thanh khi đó tròn 8 tuổi, bị đạn xé toang một phần hông bên trái. Toán lính sát hại mẹ và hai chị em của bà cùng 71 người khác trong làng, đốt phá nhà cửa rồi bỏ đi. Mồ côi, bà Thanh phải đi ở mướn, không được học hành.

Tháng 4/2015, Bảo tàng Hòa bình Hàn Quốc đã mời bà Thanh đến Seoul để kể lại câu chuyện của mình. Một nhà sư từng tham chiến ở Việt Nam đã quỳ dưới chân bà để nói lời xin lỗi, nhưng nhiều cựu binh Hàn Quốc nói rằng bà Thanh bịa chuyện.

Cách đây hơn nửa thế kỷ, lính đánh thuê Hàn Quốc tham gia vào cuộc chiến tại Việt Nam, gây ra nhiều vụ thảm sát hàng nghìn người dân vô tội ở Bình Định, Ninh Thuận, Phú Yên, Quảng Ngãi. Theo điều tra của tiến sĩ lịch sử Ku Su Jeong, người khởi xướng phong trào Xin lỗi Việt Nam, quân đội Đại Hàn đã làm chết 9.000 người dân Việt Nam vô tội trong các cuộc thảm sát.

(Theo Vnexpress.net)

Sáng 5-9, Hội nghị cấp cao Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) lần thứ 43 và các hội nghị cấp cao liên quan với chủ đề “ASEAN tầm vóc: Tâm điểm tăng trưởng” đã chính thức khai mạc tại Indonesia.

Hội nghị diễn ra từ ngày 5 đến 7-9 với 12 cuộc họp cấp cao, với sự tham dự của lãnh đạo các nước thành viên ASEAN, Timor Leste với tư cách quan sát viên, chín nước đối tác đối thoại đồng thời là các nước thành viên Hội nghị cấp cao Đông Á (EAS) như Mỹ, Trung Quốc (TQ), Ấn Độ, Nhật Bản, Úc.

Hòa hợp và tăng trưởng

Theo TTXVN, dự kiến tại Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 43, các nước sẽ đánh giá tình hình triển khai Tầm nhìn cộng đồng ASEAN 2025 và các kế hoạch tổng thể trên ba trụ cột chính trị – an ninh, kinh tế và văn hóa – xã hội, định hướng chiến lược phát triển ASEAN, làm sâu sắc quan hệ giữa ASEAN và các đối tác cũng như trao đổi về tình hình khu vực, thế giới.

ASEAN dự kiến thông qua khoảng 50 văn kiện quan trọng như Tầm nhìn cộng đồng ASEAN 2045, Tuyên bố hòa hợp ASEAN IV, Tuyên bố ASEAN là tâm điểm của tăng trưởng, các văn kiện về những lĩnh vực hợp tác cụ thể trong ASEAN và giữa ASEAN với các đối tác.

Trước đó, ngày 4-9, các bộ trưởng Bộ Ngoại giao ASEAN đã nhất trí trình văn kiện Tuyên bố hòa hợp ASEAN IV lên Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 43 xem xét thông qua. Đây là một trong những văn kiện quan trọng nhất, đóng vai trò là nền tảng cho Tầm nhìn cộng đồng ASEAN năm 2045.

Về kinh tế, hội nghị sẽ tập trung thảo luận về nhiều nội dung liên quan đến an ninh lương thực, an ninh năng lượng, y tế, ổn định tài chính, chuỗi cung ứng như chuyển đổi số, kinh tế xanh… Về các vấn đề quốc tế và khu vực, các lãnh đạo sẽ thảo luận về tình trạng bất ổn ở Myanmar, bán đảo Triều Tiên, xung đột tại Ukraine và tình hình Biển Đông.

Sẽ bàn về Myanmar, Biển Đông

Một thách thức quan trọng với khối là tình trạng bế tắc ở Myanmar. Hai năm sau khi được thông qua, quá trình thực hiện đồng thuận năm điểm của ASEAN về Myanmar – vốn kêu gọi chấm dứt ngay lập tức bạo lực và tổ chức đối thoại giữa các bên – vẫn rất ít tiến triển, theo tờ Nikkei Asia.

Trong cuộc họp các bộ trưởng Bộ Ngoại giao ASEAN ngày 4-9, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Indonesia Retno Marsudi cho biết khối sẽ đánh giá toàn diện về việc thực hiện đồng thuận năm điểm khẳng định ASEAN chỉ có thể phát huy hết sức mạnh nếu đảm bảo một giải pháp hòa bình và lâu dài ở Myanmar. Theo dự thảo tuyên bố chung của ASEAN mà hãng tin AFP thu thập được, nội dung Myanmar không được đề cập, cho thấy những nỗ lực hòa bình đơn phương, đa phương của khối đến nay chưa có kết quả.

Các hành động gây hấn của TQ ở Biển Đông cũng sẽ là điểm được lưu ý, theo dự thảo tuyên bố chung. Căng thẳng Biển Đông gia tăng đáng ngại thời gian gần đây với hàng loạt bước đi nguy hiểm của TQ. Có thể kể đến việc tàu hải cảnh TQ bắn vòi rồng, cắt ngang đầu tàu Philippines và mới đây là việc TQ công bố cái gọi là “bản đồ tiêu chuẩn” năm 2023, trong đó yêu sách đường lưỡi bò phi pháp chiếm trọn Biển Đông. Các nước láng giềng ven biển của TQ bao gồm Việt Nam, Malaysia và Philippines đã phản đối bản đồ phi pháp này.

Bối cảnh mất an ninh này là động lực để các nước ASEAN và TQ kết thúc đàm phán Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC). Một nguồn tin ngoại giao Đông Nam Á nói với AFP rằng tại kỳ hội nghị này các lãnh đạo sẽ hướng tới “mục tiêu đầy tham vọng” là kết thúc đàm phán COC với TQ vào năm 2026.

Hội nghị lần này cũng sẽ thảo luận tiến đến thống nhất quy tắc hỗ trợ quá trình ra quyết định tại các hội nghị cấp cao ASEAN, nhất là trong các tình huống khủng hoảng. Bộ trưởng Retno Marsudi cho biết các nhà lãnh đạo sẽ thảo luận về các quy tắc thủ tục mới nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc ra quyết định mà không cần phải sửa đổi Hiến chương ASEAN.

(Theo Plo.vn)

Theo Hãng tin AFP, ngày 19-6 (giờ địa phương), Bộ trưởng Bộ Tư pháp Mỹ Merrick Garland đã thăm Tòa án hình sự quốc tế (ICC) tại thành phố The Hague ở Hà Lan. Trọng tâm của chuyến thăm là thảo luận những biện pháp chống lại Nga và "chiến dịch quân sự đặc biệt" của Matxcơva tại Ukraine.

Thông báo của Bộ Tư pháp Mỹ cho biết ông Garland đến châu Âu "để trao đổi với các nhà đồng cấp quốc tế về việc bắt Nga phải chịu trách nhiệm cho những hành động của họ, cũng như về các ưu tiên thực thi pháp luật chung khác".

Bộ này cũng mô tả việc ông Garland thăm tòa ICC là "chuyến thăm lịch sử". 

Về phần mình, Tòa án hình sự quốc tế đã đăng lên Twitter video về cuộc họp giữa ông Garland với chủ tịch tòa Piotr Hofmanski và công tố viên Karim Khan.

Ông Khan chính là người đã chuẩn bị lệnh bắt giữ Tổng thống Nga Vladimir Putin với cáo buộc phạm tội ác chiến tranh hồi tháng 3-2023.

Chào đón ông Garland đến The Hague, Ngoại trưởng Hà Lan Wopke Hoekstra đăng trên Twitter: "Chúng tôi bàn về những nỗ lực chung trong việc đền bù nạn nhân của cuộc chiến ở Ukraine".

Theo Hãng tin AFP, khi thành lập, ICPA sẽ tập trung vào những cáo buộc chống lại hành động của Nga tại Ukraine.

Sau khi kết thúc chuyến thăm Tòa án hình sự quốc tế, ông Garland sẽ đến Thụy Điển để họp với các bộ trưởng và lãnh đạo cấp cao của Liên minh châu Âu (EU) vào ngày 20-6.

Theo: tuoitre.vn

Ngày 6/12, Bộ Ngoại giao đã tổ chức Tọa đàm năm 2019 về Phát triển của Luật pháp quốc tế với sự tham dự của hơn 100 đại biểu bao gồm đại diện các Bộ, ngành, cơ quan trung ương, các chuyên gia, học giả, giảng viên từ nhiều trường đại học, viện nghiên cứu, cùng đại diện một số công ty, hiệp hội, tổ chức hoạt động trong lĩnh vực luật pháp quốc tế tại Việt Nam

Phát biểu khai mạc Tọa đàm, Vụ trưởng Vụ Luật pháp và Điều ước quốc tế, Bộ Ngoại giao, Tiến sỹ Lê Thị Tuyết Mai điểm qua một số nét lớn về phát triển luật pháp quốc tế gần đây, đề cập một số thách thức to lớn đối với luật pháp quốc tế, trong đó nổi bật là việc một số nước gia tăng sử dụng biện pháp đơn phương trái với quy tắc, chuẩn mực của luật pháp quốc tế, gây những tác động lớn đến quan hệ quốc tế và khu vực.

Tuy nhiên, hầu hết các nước, kể cả những nước sử dụng biện pháp đơn phương, đều đề cao tôn trọng luật pháp quốc tế, xây dựng trật tự thế giới dựa trên luật lệ; đề cập yêu cầu tất yếu đòi hỏi các nước tăng cường hợp tác quốc tế, định hình quy tắc và chuẩn mực chung trong lĩnh vực mới nổi và củng cố các cơ chế đa phương trên cơ sở những nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, để cùng nhau giải quyết các thách thức xuyên biên giới mà một nước, một nhóm nước không thể giải quyết được; khẳng định nhận định chung của cộng đồng quốc tế cho rằng luật pháp quốc tế tiếp tục đóng vai trò quan trọng giúp các quốc gia, dù lớn, dù nhỏ, phát huy nguồn lực trong nước và quốc tế để hợp tác ứng phó với các thách thức, giải quyết hòa bình tranh chấp quốc tế, duy trì quan hệ quốc tế hữu nghị, hòa bình, an ninh và phát triển bền vững.

Bà Lê Thị Tuyết Mai chia sẻ, hiện nay quá trình xây dựng luật chơi trong lĩnh vực mới và cả lĩnh vực truyền thống tiếp tục diễn ra trên thế giới, với yêu cầu cải tổ một số cơ chế đa phương, trong đó có sự khác biệt quan điểm rất lớn giữa các nhóm nước, đấu tranh gay gắt, thể hiện rõ nét nhất ở một số lĩnh vực truyền thống như thương mại, đầu tư, luật biển; và các lĩnh vực mới phi truyền thống như an ninh mạng, biến đổi khí hậu.

Trước tình hình quốc tế và khu vực như vậy, Việt Nam tiếp tục đề cao pháp quyền ở cấp độ quốc tế và quốc gia, thúc đẩy tôn trọng luật pháp quốc tế, củng cố chủ nghĩa đa phương, trật tự quốc tế dựa trên luật lệ, tuân thủ các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc (LHQ) và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; đồng thời tiếp tục xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền, tiến hành cải cách hành chính, cải cách tư pháp ở trong nước. Những chuyển biến phức tạp, nhanh chóng và khó lường của tình hình khu vực và quốc tế, cùng với thách thức trong trong giải thích, áp dụng và định hình luật chơi cũng như yêu cầu nhiệm vụ thực hiện chủ trương hội nhập quốc tế toàn diện và sâu rộng, đẩy mạnh và nâng tầm đối ngoại đa phương trong giai đoạn mới đang đặt ra những thách thức không nhỏ đối với Việt Nam.

Trong bối cảnh đó, Tọa đàm năm 2019 về Phát triển của luật pháp quốc tế nhằm thúc đẩy thảo luận, trao đổi pháp lý giữa các cán bộ các bộ, ngành và các chuyên gia, học giả, luật sư, trọng tài viên trong lĩnh vực luật pháp quốc tế, cũng như pháp luật quốc gia, nhất là đánh giá các vấn đề pháp lý quốc tế đang nổi lên có liên quan, hoặc có thể có tác động đến Việt Nam; thúc đẩy nghiên cứu và xây dựng quan điểm, giải pháp của Việt Nam liên quan đến các chủ đề này; đồng thời tạo kết nối, phát triển đội ngũ cán bộ, chuyên gia pháp lý, luật sư phục vụ yêu cầu hội nhập quốc tế, tham gia các diễn đàn pháp lý đa phương, nâng cao hiệu quả vận dụng và tham gia phát triển luật pháp quốc tế nhằm bảo vệ lợi ích của quốc gia, người dân và doanh nghiệp của Việt Nam, thể hiện Việt Nam là thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế.

Tọa đàm có hơn 20 tham luận của các diễn giả và nhiều ý kiến thảo luận của đại biểu đến từ các cơ quan Nhà nước ở Trung ương (Tòa án Nhân dân tối cao, Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Bộ Công Thương, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Tài nguyên và Môi trường…), các chuyên gia, học giả, luật sư, trọng tài viên thuộc Hội Luật quốc tế Việt Nam (VSIL), Hội Luật gia Việt Nam, Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Trung tâm trọng tài Việt Nam (VIAC), Trung tâm Hòa giải Thương mại quốc tế Việt Nam (VICMC).

Các thảo luận tại Tọa đàm có nội dung phong phú và thực tiễn về nhiều vấn đề pháp lý quốc tế gắn kết chặt chẽ với pháp luật quốc gia, tập trung vào ba chủ đề lớn, bao gồm: Việt Nam tham gia phát triển và thúc đẩy thực thi luật pháp quốc tế; các vấn đề pháp lý nổi bật hiện nay của Luật Biển và tác động đến Việt Nam; và các vấn đề pháp lý quốc tế về thương mại, đầu tư.

Tọa đàm đã trao đổi về công tác trọng tâm của Ủy ban Luật pháp quốc tế của LHQ (ILC) nhiệm kỳ 2017-2021 và sự tích cực của thành viên Việt Nam tại Ủy ban này; khẳng định giá trị của Công ước Viên năm 1969 về Luật Điều ước quốc tế sau 50 năm ra đời và thực tiễn áp dụng tại Việt Nam; đánh giá những vấn đề đặt ra trong quá trình Việt Nam tham gia các cơ chế đánh giá quốc gia đối với việc thực thi một số điều ước quốc tế đa phương (Công ước LHQ về quyền dân sự và chính trị, Công ước LHQ về chống tra tấn, và Công ước LHQ về Tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia).

Về lĩnh vực luật biển, Tọa đàm nhấn mạnh giá trị của Công ước LHQ về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS) sau 25 năm có hiệu lực, đặc biệt là vai trò thiết yếu của UNCLOS với tư cách là Hiến pháp của biển và đại dương, điều chỉnh mọi hoạt động trên biển, giải quyết hòa bình các tranh chấp quốc tế về biển; đồng thời đánh giá về một số vấn đề an ninh biển đang nổi lên thời gian qua như mực nước biển dâng và tác động đối với luật pháp quốc tế, bảo đảm an ninh, an toàn hàng hải, quá trình phân định ranh giới biển của Việt Nam với các nước láng giềng, bảo vệ môi trường biển cũng như vấn đề chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (khai thác IUU).

Về lĩnh vực thương mại, đầu tư quốc tế, Tọa đàm nhấn mạnh chủ trương đúng đắn của Việt Nam trong hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, thảo luận những vấn đề pháp lý đặt ra trong việc thực hiện các hiệp định thương mại tự do, hiệp định bảo hộ đầu tư thế hệ mới (như Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương - CPTPP, Hiệp định thương mại tự do giữa EU và Việt Nam - EVFTA, và Hiệp định bảo hộ đầu tư giữa EU và Việt Nam - EVIPA).

Những cam kết quốc tế của Việt Nam đáp ứng yêu cầu nội tại về hoàn thiện chính sách và pháp luật và cải cách tư pháp trong nước cũng như yêu cầu hội nhập quốc tế của Việt Nam, với nội dung ngày càng được mở rộng vượt khỏi các lĩnh vực thương mại, đầu tư truyền thống sang các lĩnh vực khác có liên quan đến thương mại, đầu tư (như lao động, công đoàn, phát triển bền vững). Điều này đang tạo ra những chuyển biến tích cực và cả những thách thức không nhỏ trong xây dựng, hoàn thiện và thực thi pháp luật trong nước.

Các xu hướng cải tổ hệ thống và cơ chế giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế đang có những chuyển biến lớn và Việt Nam, với tư cách nước tiếp nhận đầu tư và có cả đầu tư ra nước ngoài, đang và sẽ cần tiếp tục tận dụng xu thế này để hoàn thiện các điều ước quốc tế về đầu tư theo hướng một mặt duy trì sức hút đối với đầu tư nước ngoài, đồng thời xác định rõ thẩm quyền của quốc gia trong việc hoạch định chính sách và quy định pháp luật đối với các lĩnh vực thiết yếu nhằm bảo đảm đầu tư có chất lượng, vì các mục tiêu phát triển bền vững.

Tọa đàm cũng trao đổi về việc Việt Nam lần đầu tiên đảm nhiệm vị trí thành viên Ủy ban Luật thương mại quốc tế thuộc LHQ (UNCITRAL) nhiệm kỳ 2019-2025, xu hướng của thế giới và khu vực trong việc thúc đẩy các biện pháp trọng tài và hòa giải các tranh chấp thương mại quốc tế, trong đó có tranh chấp đầu tư quốc tế cũng như các vấn đề liên quan đặt ra đối với Việt Nam.

Tọa đàm cho thấy những bước đi ngày càng vững chắc của Việt Nam trong lĩnh vực pháp lý quốc tế thời gian qua không chỉ khẳng định Việt Nam đề cao pháp quyền ở cấp độ quốc tế và quốc gia mà còn đánh dấu bước tiến của Việt Nam trong việc chủ động, tích cực hội nhập quốc tế về mặt luật pháp quốc tế, thể hiện là thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế. Các cán bộ, chuyên gia của Việt Nam đã có bước tiến lớn trong việc nắm bắt kịp thời các xu thế quốc tế, đề xuất chủ trương, giải pháp phù hợp với lợi ích quốc gia và xu thế tiến bộ của quốc tế.

Tuy nhiên, tương tự không ít nước đang phát triển, Việt Nam đang gặp phải những khó khăn và hạn chế nhất định, cả về khách quan và chủ quan, trong việc thúc đẩy tuân thủ cam kết quốc tế, tôn trọng luật pháp quốc tế và pháp luật quốc gia, nhất là việc tranh thủ cơ hội mang lại từ các cam kết quốc tế trong các lĩnh vực đầu tư, thương mại, đòi hỏi sự chủ động, tích cực của doanh nghiệp và địa phương.

Các đại biểu tham gia thảo luận cũng bày tỏ sẵn sàng tăng cường phối hợp, đồng thời đề nghị Bộ Ngoại giao nghiên cứu tiếp tục tổ chức mô hình thảo luận này nhằm tạo cầu nối cho các cán bộ, chuyên gia pháp lý trên nhiều lĩnh vực có cơ hội trao đổi chuyên sâu về các vấn đề pháp lý, nâng cao hiệu quả triển khai chủ trương của Đảng và Nhà nước về hội nhập quốc tế toàn diện và sâu rộng trong giai đoạn mới, đáp ứng yêu cầu bảo vệ lợi ích của quốc gia, người dân và doanh nghiệp Việt Nam, đồng thời đóng góp vì mục tiêu hòa bình, an ninh và phát triển bền vững ở khu vực và trên thế giới.

Nguồn: Báo Quốc tế

Ngày 26/1, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định nước này cam kết tuân thủ luật pháp quốc tế.

Cam kết trên được Thủ tướng Netanyahu đưa ra trong một tuyên bố qua video thực hiện sau khi Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) trực thuộc Liên hợp quốc cùng ngày ra phán quyết yêu cầu Israel thực thi mọi biện pháp ngăn chặn các hành động diệt chủng tại Dải Gaza.

Trong tuyên bố, ông Netanyahu cũng khẳng định Israel sẽ tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động cứu trợ nhân đạo và đảm bảo an toàn cho dân thường tại Gaza.

Phán quyết của ICJ yêu cầu Israel đảm bảo không vi phạm các nghĩa vụ trong Công ước Liên hợp quốc về ngăn ngừa và trừng trị tội ác diệt chủng liên quan đến người Palestine tại Dải Gaza.

Phán quyết cũng kêu gọi Israel khẩn trương có những bước đi nhằm cải thiện tình hình nhân đạo tại dải đất ven biển này. Chủ tọa phiên tòa Joan Donoghue đề nghị Israel báo cáo về việc thực thi phán quyết này của tòa trong vòng một tháng.

Phán quyết trên được đưa ra sau khi Nam Phi vào tháng 12/2023 đã đệ đơn lên ICJ kiện Israel vi phạm các nghĩa vụ trong Công ước Liên hợp quốc về ngăn ngừa và trừng trị tội ác diệt chủng liên quan đến người Palestine tại Dải Gaza.

Sau khi ICJ ra phán quyết trên, Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa bày tỏ hy vọng Israel sẽ tuân thủ phán quyết.

Trong bài phát biểu ngắn gọn sau phán quyết của ICJ, Tổng thống Ramaphosa đánh giá phán quyết này là bước quan trọng đầu tiên đối với nỗ lực của Nam Phi nhằm đảm bảo công lý cho người dân Gaza. Ông hy vọng điều này sẽ mở đường cho việc kết thúc cuộc khủng hoảng tại đây.

Phán quyết của ICJ đã nhận được sự hoan nghênh của cộng đồng quốc tế. Bộ Ngoại giao Ai Cập ra tuyên bố nhấn mạnh sự cần thiết phải tôn trọng và tuân thủ phán quyết.

Trên mạng xã hội, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan bày tỏ hy vọng phán quyết của ICJ sẽ giúp ngăn chặn thương vong trong dân thường tại Dải Gaza.

Ông khẳng định Ankara sẽ tiếp tục các nỗ lực nhằm thiết lập lệnh ngừng bắn và hướng đến một nền hòa bình lâu dài tại Gaza.

Trong khi đó, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez khẳng định tiếp tục ủng hộ các giải pháp hòa bình, chấm dứt giao tranh, trao trả con tin, tăng cường viện trợ nhân đạo tại Gaza, đồng thời thành lập một nhà nước Palestine độc lập bên cạnh Israel trên cơ sở biên giới trước năm 1967.

Từ Brussels, Liên minh châu Âu (EU) ra tuyên bố kêu gọi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas tại Dải Gaza ngay lập tức tuân thủ đầy đủ phán quyết của ICJ./.

Nguồn: Thông tấn xã Việt Nam

Tham dự hội thảo gồm đại diện các cơ quan Việt Nam, đại diện chính phủ các quốc gia trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương, giới học giả và luật sư quốc tế.  

Hội thảo được tổ chức nhằm giới thiệu tổng quan về sự ra đời và ý nghĩa của thủ tục Ý kiến tư vấn của Tòa án Công lý quốc tế về biến đổi khí hậu trên cơ sở Nghị quyết 77/276 ngày 29/3/2023 của Đại hội đồng Liên hợp quốc. Tại hội thảo, các đại biểu thảo luận về các khía cạnh pháp lý chủ chốt trong thủ tục Ý kiến tư vấn, sự đóng góp mà các nước châu Á – Thái Bình Dương có thể mang lại cũng như hỗ trợ kỹ thuật cho các nước để tham gia hiệu quả vào thủ tục Ý kiến tư vấn mà Tòa án Công lý quốc tế đang xử lý.

Trước đó, Đại hội đồng Liên hợp quốc đã thông qua Nghị quyết 77/276 bằng đồng thuận. Theo đó, Đại hội đồng đề nghị Tòa án Công lý quốc tế cung cấp ý kiến tư vấn về trách nhiệm của các quốc gia trong cuộc chiến chống lại biến đổi khí hậu. Việt Nam và Vanuatu là hai trong số 18 quốc gia thuộc nhóm nòng cốt thúc đẩy Nghị quyết này. Theo quy định của Tòa án Công lý quốc tế, các quốc gia thành viên Liên hợp quốc có thời hạn tới 22/3/2024 để tham gia ý kiến, trước khi Tòa chính thức đưa ra ý kiến của mình vào năm 2025.

Phát biểu khai mạc Hội thảo vào sáng 16/3/2024, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ cho biết, đặc điểm địa lý đặc thù, với vùng bờ biển rộng lớn, khiến Việt Nam đặc biệt dễ bị tổn thương trước tác động của biến đổi khí hậu, trong đó Vịnh Hạ Long, di sản thiên nhiên thế giới, cũng là địa điểm tổ chức Hội thảo, không phải ngoại lệ. Bởi vậy, Việt Nam rất coi trọng sự hợp tác với các quốc gia, tổ chức quốc tế trong nỗ lực chung nhằm ứng phó các thách thức về môi trường và biến đổi khí hậu.

“Nghị quyết của Đại hội đồng thừa nhận biến đổi khí hậu gây ra tác động khác nhau với mỗi quốc gia, vì thế gánh nặng cũng như trách nhiệm ứng phó phải được san sẻ công bằng, bình đẳng. Việc tham gia thủ tục ý kiến tư vấn của Tòa án Công lý quốc tế là cơ hội to lớn cho các nước đang phát triển tham gia nỗ lực toàn cầu ứng phó biến đổi khí hậu, thúc đẩy quyền của các nước dễ bị tổn thương và định hình sự phát triển của luật môi trường quốc tế”, Thứ trưởng cho biết.

Theo Thứ trưởng, Hội thảo là cơ hội để chuyên gia pháp lý các nước trong khu vực thảo luận, tìm kiếm ý tưởng, củng cố lập luận để vừa đảm bảo lợi ích quốc gia trong ứng phó biến đổi khí hậu, vừa trả lời các câu hỏi pháp lý đang được Tòa án Công lý quốc tế xem xét, từ đó cân nhắc khả năng để các quốc gia có phản ứng và sự tham gia phù hợp vào thủ tục ý kiến tư vấn. Bên cạnh đó, sự kiện có thể tạo ra diễn đàn kết nối, thúc đẩy hợp tác giữa giới chuyên gia pháp lý quốc tế trong khu vực, củng cố tiếng nói của các quốc gia châu Á – Thái Bình Dương trong ứng xử với các vấn đề về mang tính toàn cầu. Cùng với đó nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của Luật pháp quốc tế, tầm quan trọng của việc tuân thủ các quy định về biến đổi khí hậu, cam kết biến đổi khí hậu, các nghĩa vụ đối với vấn đề biến đổi khí hậu; thông qua hợp tác quốc tế để tranh thủ được sự hỗ trợ về tài chính, về công nghệ pháp lý, về kỹ thuật để triển khai các biện pháp ứng phó với biến đổi khí hậu thông qua hợp tác quốc tế; qua đó tạo ra một mạng lưới chia sẻ với các chuyên gia pháp lý, các chuyên gia kỹ thuật và các tổ chức quốc tế tham dự hội thảo này để hình thành mạng lưới cùng nhau hợp tác trong vấn đề ứng phó với biến đổi khí hậu. 

Tại Hội thảo, ông Arnold Kiel Loughman, Bộ trưởng Tư pháp Vanuatu, cho biết các thách thức từ biến đổi khí hậu như mực nước biển dâng, các hình thái thời tiết cực đoan, ô nhiễm biển, đa dạng sinh học suy thoái đang đe dọa cuộc sống, nền văn hóa và thậm chí sự tồn tại của nhiều dân tộc. “Triển khai những biện pháp hiệu quả nhằm ứng phó biến đổi khí là trách nhiệm đạo đức của cộng đồng quốc tế, đây cũng chính là mục tiêu mà Hội thảo này hướng tới”, ông Loughman nói.

Đại diện các nước tham dự Hội thảo đánh giá cao nỗ lực của Việt Nam và Vanuatu tổ chức sự kiện, tạo cơ hội để chuyên gia pháp lý các quốc gia trong khu vực và quốc tế thảo luận một cách thẳng thắn, thực chất, trao đổi kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình hoàn thiện các bản đệ trình dự kiến gửi tới Tòa án Công lý quốc tế.

Đại sứ Odo Tevi, Trưởng phái đoàn thường trực Cộng hòa Vanuatu tại Liên hợp quốc thông tin, Hội thảo này rất quan trọng, qua đây sẽ tập hợp tất cả các nước châu Á lại với nhau để thảo luận về bản đệ trình của họ lên Tòa án Công lý quốc tế. Vì vậy, ông hy vọng rằng buổi Hội thảo sẽ giúp xây dựng và tăng cường năng lực quốc gia; đồng thời cho các quốc gia khác biết những khía cạnh nào sẽ được đề cập trước Tòa án Công lý quốc tế. Vì vậy ông Odo Tevi cho rằng sẽ rất tốt nếu tất cả các quốc gia được nâng cao năng lực, đồng thời nên lắng nghe các quốc gia khác về những lĩnh vực mà họ có thể đưa ra Tòa án Công lý quốc tế, đặc biệt khi điều đó sẽ được phản ánh trong bản đệ trình của họ. Ở đây, chúng ta có châu Á, châu Phi, Caribbean, tất cả đều sẽ có một tiếng nói chung tại Tòa án Công lý quốc tế.

Hiện nay, có khoảng 80 quốc gia đã nộp bản đệ trình để chính thức tham gia thủ tục ý kiến tư vấn của Tòa án Công lý quốc tế tới thời điểm hiện tại. Con số này biến thủ tục ý kiến tư vấn về biến đổi khí hậu trở thành vụ việc có quy mô lớn nhất mà Tòa án Công lý quốc tế từng xử lý, đồng thời cho thấy vai trò quan trọng mà ý kiến của Tòa án Công lý quốc tế mang lại trong vấn đề biến đổi khí hậu.

Theo Đại sứ Đặng Hoàng Giang, Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc: Việc tích cực thúc đẩy và tham gia thủ tục ý kiến tư vấn tại Tòa án Công lý quốc tế thể hiện rõ vai trò của Việt Nam với tư cách thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, thu hút sự ủng hộ của các nước đang phát triển. Tiến trình tại Tòa án Công lý quốc tế cũng cho thấy sự coi trọng của cộng đồng quốc tế đối với vai trò, đóng góp của Việt Nam trong vấn đề biến đổi khí hậu, bao gồm các cam kết mạnh mẽ thời gian qua tại các diễn đàn quốc tế.

Chúng ta biết rõ Việt Nam là một trong những nước chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu và nhận thức rõ ràng nhất tác động đến sự phát triển quốc gia, sinh kế của người dân. Vì xuất phát điểm như vậy trong thời gian qua Việt Nam đi đầu trong việc tham gia cùng cộng đồng quốc tế tham gia các nỗ lực chung hợp tác quốc tế để đưa ra để thực hiện triển khai các hành động ứng phó với biến đổi khí hậu.  Vì vậy, trong thời gian qua Việt Nam rất tự hào là một trong những nước đầu tiên tham gia nhóm nòng cốt thúc đẩy nghị quyết Đại hội đồng Liên hợp quốc để xin ý kiến tư vấn của Tòa án Công lý quốc tế về trách nhiệm quốc gia đối với biến đổi khí hậu, Đại sứ Đặng Hoàng Giang nói thêm.

Để hỗ trợ các nước xây dựng đệ trình tham gia thủ tục ý kiến tư vấn của Tòa án Công lý quốc tế, một số hội thảo hỗ trợ kỹ thuật đã được tổ chức tại các khu vực khác trên thế giới. Năm ngoái, Fiji là quốc gia đăng cai tổ chức hội thảo khu vực Thái Bình Dương. Trong tháng 2/2024, hội thảo hỗ trợ kỹ thuật cho các nước khu vực Caribe cũng được tổ chức tại Grenada.

Nguồn: baotintuc.vn

Theo Hãng tin Reuters (Anh), truyền thông Nga dẫn dữ liệu của Bộ Nội vụ Nga cho biết công tố viên Karim Khan đã được thêm vào danh sách truy nã của bộ này.

Công tố viên Karim Khan là người đã chuẩn bị lệnh bắt giữ Tổng thống Nga Vladimir Putin, với cáo buộc phạm tội ác chiến tranh hồi tháng 3.

Matxcơva đã mở cuộc điều tra hình sự nhằm vào ông Karim Khan và ba thẩm phán ICC vào ngày 20-3, chỉ vài ngày sau khi ICC ra lệnh bắt giữ ông Putin.

Ngày 17-3, ICC phát lệnh bắt ông Putin và Ủy viên về quyền trẻ em Liên bang Nga - bà Maria Lvova-Belova, với cáo buộc "có thể liên quan tội ác chiến tranh" khi đưa trẻ em từ các khu vực bị chiếm đóng của Ukraine sang Nga một cách bất hợp pháp.

Sau khi ICC phát lệnh bắt ông Putin, các nước phương Tây như Mỹ, Đức... đã hoan nghênh. Tổng thống Mỹ Joe Biden nói ông Putin "rõ ràng đã phạm tội ác chiến tranh" và việc ICC quyết định phát lệnh bắt ông Putin là "chính đáng".

Tuy nhiên, Điện Kremlin khẳng định Nga không công nhận thẩm quyền của ICC và coi các quyết định của cơ quan này là vô hiệu.

Vừa qua, trong cuộc phỏng vấn với truyền thông nước ngoài hôm 10-5, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói ICC là con rối của phương Tây. 

Ông Peskov tuyên bố khó có thể tưởng tượng được bất kỳ quốc gia nào dám thực thi lệnh bắt của ICC đối với ông Putin.

Nguồn: tuoitre.vn

Giải bơi lội Oceanman dùng sai bản đồ

Theo Công an tỉnh Khánh Hòa, trên trang thông tin điện tử chính thức của giải bơi lội Oceanman do Công ty cổ phần sự kiện Peak làm đại diện, có đăng bản đồ định vị vị trí của giải bơi, lấy nguồn từ bản quyền bản đồ của Leaflet, OpenStreetMap (đơn vị tư nhân), thể hiện thông tin xâm phạm quyền chủ quyền lãnh thổ Việt Nam về quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Cụ thể, tại khu vực quần đảo Trường Sa có một phần lãnh thổ được chú thích với tên gọi đảo Hải Dương (bằng tiếng Trung Quốc).

Ở vùng biển thuộc chủ quyền của Việt Nam có chú thích là quận Tam Sa (ghi bằng tiếng Trung Quốc) và phần quần đảo Hoàng Sa có chú thích là quận Tây Sa (ghi bằng tiếng Trung Quốc).

Toàn bộ đảo thuộc quần đảo Hoàng Sa và một phần quần đảo Trường Sa có chú thích địa danh bằng tiếng Trung Quốc.

Căn cứ điểm b, khoản 3, điều 99, nghị định số 14/2022/NĐ-CP của Chính phủ về việc "Đăng, phát, sử dụng hình ảnh bản đồ Việt Nam không thể hiện đầy đủ hoặc thể hiện sai chủ quyền quốc gia", công an tỉnh xử phạt hành chính 25 triệu đồng về các hành vi này.

Quyết định này được giao cho ông Đỗ Huỳnh Khánh Duy, là người đại diện của Công ty cổ phần sự kiện Peak để chấp hành.

Ban tổ chức đã yêu cầu gỡ bỏ bản đồ

Trên trang fanpage của cuộc thi, ban tổ chức giải bơi lý giải về sự cố đối với việc sử dụng bản đồ sai quy cách trên trang web. Nguồn thông tin bản đồ được phát triển từ đơn vị thứ ba "OpenStreetMap", bản đồ này không nằm trong sự kiểm soát và sở hữu của Oceanman toàn cầu.

Đơn vị tổ chức đã yêu cầu Oceanman toàn cầu gỡ bỏ các nội dung này ngay lập tức khi vừa nhận được các thông tin phản ảnh từ vận động viên.

Phía ban tổ chức luôn tôn trọng chủ quyền lãnh thổ Việt Nam tại Trường Sa và Hoàng Sa và nhận thấy đây là một sơ suất cực kỳ nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, dựa trên biên bản vi phạm hành chính, đơn vị đã chịu trách nhiệm và chấp hành đầy đủ quyết định xử phạt hành chính vào cùng ngày.

Ngay khi giải đấu bị tạm dừng, ban tổ chức gửi email đến các vận động viên đã đăng ký tham gia sự kiện.

Nguồn: tuoitre.vn

(ĐCSVN) - Đại sứ Đặng Hoàng Giang, Trưởng Phái đoàn Việt Nam tại LHQ khẳng định luật pháp quốc tế là nền tảng của trật tự quốc tế hiện đại và hoà bình thế giới. Các quốc gia, dù lớn hay nhỏ, đều chịu trách nhiệm trong việc tuân thủ Hiến chương LHQ và các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, trong đó có nguyên tắc tôn trọng độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia, không sử dụng và đe dọa sử dụng vũ lực, giải quyết hòa bình các tranh chấp và thực hiện các nghĩa vụ quốc tế một cách thiện chí.

Ngày 12/1, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) đã tổ chức phiên thảo luận mở đầu tiên của năm 2023 với chủ đề “Thúc đẩy và tăng cường thượng tôn pháp luật trong duy trì hoà bình và an ninh quốc tế: luật pháp giữa các quốc gia”.

Phiên họp do Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản chủ trì và có sự tham dự, phát biểu của Tổng thư ký Liên hợp quốc, Chánh án Toà án công lý quốc tế (ICJ) và đại diện gần 80 nước thành viên LHQ.

Tổng thư ký LHQ và Chánh án Toà án công lý quốc tế cho rằng thượng tôn pháp luật là nền tảng hoạt động của LHQ trong thực hiện chức năng duy trì và bảo vệ hoà bình thế giới; đồng thời khẳng định củng cố và thúc đẩy thượng tôn pháp luật đang cần thiết hơn bao giờ hết trong hoàn cảnh xung đột vũ trang diễn ra nghiêm trọng hiện nay, kêu gọi các nước thành viên hướng tới giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp hoà bình.

Các nước tham gia phát biểu hoan nghênh thảo luận về chủ đề này trong bối cảnh pháp quyền quốc tế đang đối mặt với nhiều thách thức; khẳng định sự đề cao chủ nghĩa đa phương, tôn trọng các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế trong việc thúc đẩy trật tự quốc tế dựa trên luật lệ và thượng tôn pháp luật giữa các quốc gia.

Phát biểu tại phiên thảo luận, Đại sứ Đặng Hoàng Giang, Trưởng Phái đoàn Việt Nam tại LHQ khẳng định luật pháp quốc tế là nền tảng của trật tự quốc tế hiện đại và hoà bình thế giới. Các quốc gia, dù lớn hay nhỏ, đều chịu trách nhiệm trong việc tuân thủ Hiến chương LHQ và các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, trong đó có nguyên tắc tôn trọng độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia, không sử dụng và đe dọa sử dụng vũ lực, giải quyết hòa bình các tranh chấp và thực hiện các nghĩa vụ quốc tế một cách thiện chí.

Đại sứ kêu gọi HĐBA và các thành viên đi đầu trong việc bảo đảm tôn trọng Hiến chương LHQ và thượng tôn pháp luật, tìm giải pháp hòa bình cho mọi xung đột.

Nhân dịp này, Đại sứ Đặng Hoàng Giang đã nhắc lại các nỗ lực của Việt Nam trong duy trì hòa bình, an ninh và thúc đẩy thượng tôn pháp luật trong ASEAN và giữa ASEAN với các đối tác, trong đó có việc thực hiện Tuyên bố về ứng xử của các bên tại Biển Đông (DOC) và quá trình đàm phán Bộ quy tắc ứng xử Biển Đông (COC) phù hợp với Công ước LHQ về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS).

Bên cạnh đó, năm 2021, Việt Nam đã chủ trì sáng lập Nhóm bạn bè của UNCLOS với gần 120 nước thành viên để thực hiện mục tiêu thúc đẩy sự hiểu biết, áp dụng và tuân thủ rộng rãi Công ước này.

ASEAN đã có bài phát biểu chung tại phiên thảo luận đề cao thượng tôn pháp luật, tuân thủ Hiến chương LHQ và luật pháp quốc tế, nhấn mạnh tầm quan trọng của chủ nghĩa đa phương và các mối quan hệ ASEAN-đối tác. Hiệp hội cam kết duy trì và thúc đẩy hòa bình, an ninh, ổn định ở khu vực, bao gồm cả Biển Đông, và giải quyết hòa bình các tranh chấp phù hợp với luật pháp quốc tế. ASEAN cũng cam kết tiếp tục làm việc tích cực để sớm đạt được một Bộ quy tắc ứng xử thực chất và hiệu quả ở Biển Đông, phù hợp với luật pháp quốc tế và UNCLOS.

Đây là phiên thảo luận mở cấp Bộ trưởng được tổ chức theo đề xuất của Nhật Bản, trong tháng đầu tiên nước này đảm nhiệm vai trò Uỷ viên không thường trực đồng thời là Chủ tịch HĐBA.

Nguồn: dangcongsan.vn

Cùng ngày, Tổng thống Mỹ Joe Biden đánh giá cuộc tấn công của Hamas vào Israel là một hành động “khủng bố", cho rằng hành động này “làm nổi lên những vết sẹo ký ức đau buồn do chủ nghĩa bài Do Thái và nạn diệt chủng hàng thiên niên kỷ để lại cho người Do Thái”.

Ba ngày sau, đại sứ Palestine tại Liên Hiệp Quốc Riyad Mansour kêu gọi tổ chức này ngăn chặn Israel thực hiện tội ác chống lại loài người.

Và gần đây nhất vào ngày 18-10, hàng trăm người biểu tình ủng hộ Palestine đã tụ tập bên ngoài trụ sở Tòa án Hình sự quốc tế (ICC) ở La Haye để yêu cầu hành động chống lại tội diệt chủng đối với người Palestine.

Đài France 24 đã phân tích cụ thể các thuật ngữ liên quan đến việc vi phạm luật lệ chiến tranh - được các bên tận dụng để lên án lẫn nhau - cần được hiểu như thế nào trong cuộc chiến giữa Hamas - Israel.

Tội ác chiến tranh 

Theo Liên Hiệp Quốc, tội ác chiến tranh là một hành động bất hợp pháp hoặc một tập hợp các hành động vi phạm luật nhân đạo quốc tế. Nó bao gồm: hành động nhắm vào người cần được bảo vệ như người bị thương, thường dân, ngăn trở các nỗ lực nhân đạo hay hoạt động gìn giữ hòa bình, tra tấn, bắt giữ con tin…

Tội ác chiến tranh luôn được thực hiện có chủ ý và luôn diễn ra trong thời điểm có xung đột vũ trang quốc tế hoặc phi quốc tế.

Ông Marco Sassoli, giáo sư luật quốc tế tại Đại học Geneva, nói: “Chiến tranh luôn vô nhân đạo. Nhưng nếu luật nhân đạo quốc tế được tôn trọng thì sẽ bớt hơn”.

Đối với ông Sassoli, cuộc tấn công của Hamas được thực hiện trong lễ hội âm nhạc Supernova ở sa mạc gần biên giới Gaza “là sự vi phạm rõ ràng” luật pháp quốc tế và là tội ác chiến tranh.

Nhưng việc truy tố những tội ác như thế này là một quá trình lâu dài và tốn nhiều công sức. Phải mất nhiều năm điều tra và kiện tụng, và các quyết định thường được đưa ra hàng thập kỷ sau khi xung đột kết thúc.

Ví dụ vào năm 2012, cựu tổng thống Liberia Charles G. Taylor đã bị kết án 50 năm tù vì những tội ác mà ông ta đã gây ra trong cuộc nội chiến ở Sierra Leone vào những năm 1990.

Cơ quan có thể buộc các cá nhân phải chịu trách nhiệm về tội ác chiến tranh là Tòa án Hình sự quốc tế (ICC), được thành lập năm 2002.

Tội ác chống lại loài người

Không giống như tội ác chiến tranh, tội ác chống lại loài người không nhất thiết phải diễn ra trong bối cảnh xung đột vũ trang và không cần phải có chủ định tổng thể đặc biệt nào.

Tội ác chống lại loài người vẫn được coi là vi phạm cơ bản luật hình sự quốc tế và là “một trong những tội ác nghiêm trọng nhất cần quan tâm”, theo ICC.

Tội ác chống lại loài người có thể được thực hiện thông qua một số hành vi khác nhau bao gồm phân biệt chủng tộc, nô lệ hóa hoặc cưỡng bức di dời dân cư, xảy ra trong bối cảnh một cuộc tấn công có hệ thống và rộng khắp nhằm vào dân thường.

Để đáp trả các cuộc tấn công của Hamas, quân đội Israel đã san bằng toàn bộ các khối nhà ở Gaza và chuẩn bị cho một cuộc chiến trên bộ mà họ cho biết sắp diễn ra.

Chính quyền Israel đã cảnh báo người dân phía bắc Gaza sơ tán về phía nam, một động thái được ông Sassoli coi là “không thể chấp nhận được theo luật nhân đạo”.

Diệt chủng

Thuật ngữ này được đặt ra vào năm 1943 từ luật sư Ba Lan Raphael Lemkin, người đã chứng kiến các vụ thảm sát do Đức Quốc xã thực hiện và đã dành cả cuộc đời mình vận động để từ này được hệ thống hóa thành một tội ác quốc tế.

Diệt chủng lần đầu tiên được Liên Hiệp Quốc công nhận là tội ác theo luật quốc tế vào năm 1946 và sau đó được quy định trong Công ước diệt chủng năm 1948.

Giống như tội ác chống lại loài người, nó có thể được thực hiện thông qua nhiều hành vi khác nhau, bao gồm giết người, gây tổn hại nghiêm trọng về thể chất hoặc tinh thần và cưỡng bức.

Nhưng để những hành động đó bị coi là tội diệt chủng, chúng phải được thực hiện “với ý định tiêu diệt, toàn bộ hoặc một phần, một nhóm sắc tộc, chủng tộc hoặc tôn giáo trên bình diện quốc gia”. Các cuộc thảm sát của Đức Quốc xã với người Do Thái, những hành động tàn bạo diễn ra ở Rwanda và Armenia là ví dụ về tội ác diệt chủng.

Tuy nhiên, ông Sassoli đề nghị phải cực kỳ thận trọng khi sử dụng thuật ngữ này để mô tả các cuộc tấn công của Israel vào Gaza.

Ông nói: “Chúng ta không nên sử dụng một thuật ngữ nghiêm trọng như vậy".

Nguồn: Báo Tuổi trẻ

Nhiều khoảng trống chưa lấp đầy

Nếu so sánh nội dung dự thảo Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo và Luật Quảng cáo 2012(1), có thể nhận thấy nhiều nội dung bổ sung còn mang tính kỹ thuật. Đơn cử, dự luật bổ sung quy định chi tiết về hội đồng thẩm định sản phẩm quảng cáo (điều 9), quyền và nghĩa vụ của người chuyển tải sản phẩm quảng cáo (điều 15a), điều kiện quảng cáo (điều 20)…

Một số nội dung về các hình thức quảng cáo trên báo in; báo điện tử, trang thông tin điện tử, mạng xã hội… cũng được thể hiện (điều 23). Đáng chú ý nhất là về hoạt động quảng cáo xuyên biên giới (điều 23a).

Tuy nhiên, các nội dung này cũng chỉ đề cập đến các vấn đề mang tính kỹ thuật. Chẳng hạn, điều 23 tiếp tục nhắc lại nội dung quy định hiện hành về trách nhiệm của đơn vị vận hành báo điện tử, trang tin hay mạng xã hội trong việc “không được thiết kế, bố trí phần quảng cáo lẫn vào phần nội dung tin” và phải thiết kế để độc giả có thể chủ động tắt quảng cáo, thời gian chờ tắt quảng cáo tối đa là 3 giây (thay vì 1,5 giây như hiện nay) đối với những quảng cáo không ở vùng cố định. Dù có đề cập đến các bên có liên quan, như đơn vị người kinh doanh dịch vụ quảng cáo, người phát hành quảng cáo và người quảng cáo ở trong nước và ngoài nước tham gia hoạt động cung cấp dịch vụ quảng cáo xuyên biên giới tại Việt Nam, điều luật chỉ nhắc rằng họ cần phải tuân thủ yêu cầu trên của pháp luật Việt Nam. Còn với hoạt động quảng cáo xuyên biên giới trong điều 23a được bổ sung sau đó thì nội dung quy định chủ yếu nhắc đến việc tố giác hành vi vi phạm pháp luật Việt Nam để Bộ Thông tin và Truyền thông xử lý. Yêu cầu và những ràng buộc cho phương thức quảng cáo đặc thù này không được thể hiện trong suốt các nội dung quy định của dự luật.

Vấn đề quan trọng trong xây dựng luật không phải chỉ chú trọng đến các quy định để nhà nước có thể kiểm tra và xử lý vi phạm. Ý nghĩa và hiệu quả hơn nếu dự luật đặt ra những tiêu chí chuẩn mực cho hoạt động quảng cáo mà nếu như vi phạm các chuẩn mực đó bên thực hiện hoạt động quảng cáo có thể bị khởi kiện bởi bất cứ bên nào có liên quan.

Đặc biệt, quảng cáo gắn với các hoạt động thương mại điện tử không hề xuất hiện trong các nội dung sửa đổi. Rõ ràng, các quy định hiện hành về quảng cáo trên báo điện tử, trang tin và mạng xã hội hiện nay không đủ sức tầm soát được các biểu hiện đa dạng của quảng cáo trong hoạt động kinh doanh số được tranh luận nhiều trong thời gian qua. Như vừa đề cập, các nội dung bổ sung mang tính kỹ thuật về quy trình quản lý đã không phản ánh gì các đặc trưng và các vấn đề pháp lý cần phải tầm soát đối với các hoạt động quảng cáo đang nở rộ và diễn ra sôi động này.

Thậm chí, dù Luật Cạnh tranh 2018 có hiệu lực thi hành nhiều năm qua đã loại bỏ quy định cấm doanh nghiệp thực hiện quảng cáo so sánh (chỉ cấm quảng cáo so sánh nhưng không chứng minh được nội dung) thì quy định về hành vi quảng cáo bị cấm tại điều 8 của Luật Quảng cáo 2012 (khoản 10) vẫn giữ nguyên nội dung này.

Nhà nước kiểm soát hay để xã hội tham gia cùng?

Có thể thấy nội dung quy định của dự luật đã có sự phản hồi ít nhiều trước những phản ứng của xã hội về các biến thể xấu trong hoạt động quảng cáo thời gian qua. Tiêu biểu là nội dung quy định tại điều luật bổ sung số 19a về quảng cáo sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đặc biệt; gồm mỹ phẩm, thực phẩm, hóa chất, thiết bị y tế, dịch vụ y tế, thuốc, sữa… Tuy nhiên, ngoài quy định về nội dung quảng cáo thì, tương tự như các quy định đối với hoạt động quảng cáo ngoài trời, sử dụng băng rôn hay ngay cả hoạt động quảng cáo trên trang tin điện tử, mạng xã hội…, các yêu cầu đặt ra cũng nhằm bảo đảm cho quá trình kiểm tra, giám sát và xử lý của cơ quan quản lý nhà nước. Cơ chế thiết lập cơ sở pháp lý để xã hội tự ứng xử chưa được phản ánh rõ trong cách tiếp cận của dự thảo luật.

Không phủ nhận rằng, Nhà nước có vai trò lớn trong quản lý và duy trì trật tự xã hội, gồm cả động thái… trấn áp hoạt động quảng cáo vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, cho dù nguồn lực lớn đến đâu thì bản thân Nhà nước cũng khó có thể gánh nổi trọng trách này, hay ít ra là khó có thể đạt được hiệu quả như kỳ vọng, nếu không có sự tham gia giám sát của xã hội.

Tại nhiều quốc gia, thay vì nhà nước tự làm và tự gánh vác việc xử lý, quá trình giám sát, phát hiện và thậm chí xử lý hành vi trái pháp luật được chia sẻ với xã hội. Giả dụ, đối với hoạt động quảng cáo bất minh và bất chính, nếu phát hiện, các bên có liên quan thay vì báo cơ quan có thẩm quyền xử lý thì họ có thể tự kiện ra tòa và đương nhiên sẽ được hưởng lợi nếu thắng kiện. Cơ chế theo đuổi vụ kiện dân sự như vậy sẽ giảm thiểu gánh nặng cho Nhà nước rất nhiều.

Cho nên, vấn đề quan trọng trong xây dựng luật không phải chỉ chú trọng đến các quy định để Nhà nước có thể kiểm tra và xử lý. Ý nghĩa và hiệu quả hơn nếu dự luật đặt ra những tiêu chí chuẩn mực cho hoạt động quảng cáo mà nếu như vi phạm các chuẩn mực đó bên thực hiện hoạt động quảng cáo có thể bị khởi kiện bởi bất cứ bên nào có liên quan, và đương nhiên phải đối diện với các án phạt sau đó nếu không chứng minh được mình không sai trái.

Ví dụ, theo hướng tư duy này, nếu trở lại vấn đề về quảng cáo trên không gian mạng trước sự bùng nổ của hoạt động kinh doanh số như hiện nay, theo khuyến cáo của OECD, pháp luật quảng cáo cần thiết lập tiêu chuẩn để doanh nghiệp khi thực hiện hoạt động quảng cáo phải thiện chí, quan tâm đúng mực đến lợi ích của người tiêu dùng, không cố tình gây nhầm lẫn, không che đậy thông tin, không ẩn các điều kiện ràng buộc khi bán hàng, không áp đặt điều khoản mua hàng không công bằng. Thông tin về giá cả và các điều khoản hợp đồng sau đó phải rõ ràng, không cố tình làm sai lệch hoặc gây hiểu nhầm hoặc ẩn chứa các khoản chi phí phát sinh nếu như người tiêu dùng quyết định mua hàng.

Đặc biệt, OECD cho rằng, thông tin quảng cáo chuẩn mực phải xác thực, không gây nhiễu và phải đủ để người tiêu dùng có khả năng để nhận biết. Hành vi quảng cáo nhằm thu thập dữ liệu cá nhân người dùng cũng có thể bị ngăn cấm.

Quan trọng là thông tin quảng cáo phải giúp người tiếp nhận quảng cáo nhận dạng được doanh nghiệp, có thể kết nối và trao đổi với doanh nghiệp một cách thuận tiện và hơn hết là khi cần thiết, người dân có thể khởi kiện các doanh nghiệp đưa ra các thông tin vi phạm hay yêu cầu cơ quan có thẩm quyền bảo vệ quyền lợi của mình thông qua các cơ chế bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng(2).

(*) Trường Đại học Kinh tế – Luật, ĐHQG TPHCM.
(1) Tham khảo tại website của Chính phủ, link https://chinhphu.vn/du-thao-vbqppl/du-thao-luat-sua-doi-bo-sung-mot-so-dieu-cua-luat-quang-cao-6329
(2) Xem thêm: OECD, Recommendation of the Council on Consumer Protection in E-commerce, 2016.

Nguồn: Quảng cáo: Nhà nước kiểm soát hay để xã hội trợ lực giám sát? - Tạp chí Kinh tế Sài Gòn (thesaigontimes.vn)

Tác giả: Trương Trọng Hiểu

Từ tháng 5-2024, nhiều chính sách mới về điện, giáo dục, ngân hàng sẽ chính thức có hiệu lực, PLO xin giới thiệu cùng bạn đọc.

Điều chỉnh giá bán điện bình quân tối thiểu 3 tháng/lần

Ngày 26-3, Thủ tướng ban hành Quyết định 05/2024 quy định về cơ chế điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân, áp dụng đối với tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động điện lực và sử dụng điện.

Quyết định 05 nêu rõ, giá bán điện bình quân là mức giá bán lẻ điện bình quân trong phạm vi khung giá của mức giá bán lẻ điện bình quân do Thủ tướng Chính phủ quy định.

Trong năm, giá bán điện bình quân được xem xét điều chỉnh trên cơ sở cập nhật chi phí khâu phát điện, chi phí mua điện từ các nhà máy điện cung cấp dịch vụ phụ trợ theo thông số đầu vào cơ bản trong khâu phát điện và các khoản chi phí khác chưa được tính vào giá điện.

Khi giá bán điện bình quân giảm từ 1% trở lên so với giá bán điện bình quân hiện hành thì giá điện được phép điều chỉnh giảm tương ứng.

Khi giá bán điện bình quân tăng từ 3% trở lên so với giá bán điện bình quân hiện hành thì giá điện được phép điều chỉnh tăng.

Đáng chú ý, thay vì thời gian điều chỉnh giá bán điện bình quân tối thiểu là 6 tháng như quy định hiện nay tại Quyết định 24/2017/QĐ-TTg thì kể từ ngày 15-5-2024, thời gian điều chỉnh giá bán điện bình quân tối thiểu là 3 tháng kể từ lần điều chỉnh giá điện gần nhất.

Việc điều chỉnh giá bán điện bình quân phải thực hiện công khai, minh bạch.

Quyết định 05/2024 có hiệu lực từ ngày 15-5-2024.

Nguyên tắc in seri tiền mới

Thông tư 01/2024 của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) quy định về quản lý seri tiền mới in có hiệu lực từ ngày 14-5-2024.

Thông tư này quy định việc quản lý seri tiền mới in đối với các loại tiền giấy của NHNN Việt Nam được thực hiện từ khi cấp vần seri, sử dụng vần seri trong quá trình in tiền cho đến khi tiền mới in được phát hành vào lưu thông.

Theo đó, nguyên tắc in seri trong quá trình in tiền là mỗi tờ tiền có một seri riêng. Đối với các loại tiền NHNN công bố phát hành trước năm 2003, seri gồm vần seri và dãy số tự nhiên gồm 07 chữ số in từ 0000001 trở đi.

Đối với các loại tiền NHNN công bố phát hành từ năm 2003 trở đi, seri gồm vần seri và dãy số tự nhiên gồm 8 chữ số, trong đó hai chữ số liền kề với vần seri là hai chữ số cuối của năm sản xuất tờ tiền, 06 chữ số tiếp theo là dãy số tự nhiên in từ 000001 trở đi.

Trong đó, vần seri là phần chữ được ghép bởi 2 trong số 26 chữ cái (gồm: A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, U, V, W, X, Y, Z). Vần seri bao gồm vần chính (vần seri sử dụng để in trên các tờ tiền theo số lượng, cơ cấu tiền in hàng năm) và vần phụ (vần seri sử dụng để in trên các tờ tiền thay thế những tờ tiền in hỏng).

Tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu Nhà giáo ưu tú

Từ ngày 25-5-2024, việc xét tặng danh hiệu “Nhà giáo nhân dân”, “Nhà giáo ưu tú” được thực hiện theo hướng dẫn tại Nghị định 35/2024 của Chính phủ.

Trong đó, danh hiệu “Nhà giáo ưu tú” để tặng cho cá nhân trung thành với Tổ quốc, chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, có phẩm chất đạo đức tốt là nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục, cán bộ nghiên cứu giáo dục (nhà giáo).

Tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu “Nhà giáo ưu tú” bao gồm:

(i) Nhà giáo có thời gian trực tiếp nuôi dạy, giảng dạy từ 15 năm trở lên; đối với cán bộ quản lý tại cơ sở giáo dục, cán bộ quản lý tại cơ quan quản lý giáo dục, cán bộ nghiên cứu giáo dục phải có thời gian công tác trong ngành từ 20 năm trở lên, trong đó có từ 10 năm trở lên trực tiếp nuôi dạy, giảng dạy.

(ii) Tâm huyết, tận tụy với nghề, thương yêu, đối xử công bằng và tôn trọng nhân cách người học; có uy tín về chuyên môn, ảnh hưởng rộng rãi trong ngành, lĩnh vực hoặc cấp tỉnh, là tấm gương sáng, nhà giáo mẫu mực, xuất sắc tiêu biểu trong đối mới quản lý, nuôi dạy, giảng dạy;

(iii) Có năng lực tham mưu, tư vấn, hỗ trợ đồng nghiệp trong hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ và trong hoạt động bồi dưỡng phát triển năng lực nghề nghiệp; tích cực tham gia các hoạt động xã hội, có đóng góp vì lợi ích cộng đồng, vì sự nghiệp giáo dục và đào tạo; được người học, đồng nghiệp và nhân dân kính trọng.

(iv) Có tài năng sư phạm được quy định với từng đối tượng. Đơn cử như Nhà giáo, cán bộ quản lý tại các cơ sở giáo dục mầm non đạt các tiêu chuẩn: Tác giả 1 sáng kiến được công nhận có hiệu quả áp dụng trong nuôi dạy hoặc quản lý, có khả năng nhân rộng trong bộ, ban, ngành, tỉnh; Tham gia biên soạn 01 tài liệu bồi dưỡng theo các chương trình bồi dưỡng cấp bộ, ban, ngành, tỉnh, sở tổ chức hoặc tham gia biên soạn 01 báo cáo chuyên đề tại hội nghị, hội thảo chuyên môn do bộ, ban, ngành, tỉnh, sở tổ chức hoặc 01 lần tham gia biên soạn, phát triển chương trình giáo dục mầm non đã được Bộ GD&ĐT phê duyệt;

(v) Có công lao và thành tích đóng góp cho sự nghiệp giáo dục, đào tạo.

Nguồn: Báo Pháp Luật

Mới đây, VKSND Cấp cao tại Đà Nẵng ban hành thông báo rút kinh nghiệm vụ án tranh hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, đòi lại tài sản và yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất giữa các nguyên đơn bà TN, bà H. với bị đơn là vợ chồng ông N.

Theo hồ sơ, cha mẹ bà TN có 4 người con gồm bà TN, ông R. và hai người nữa. Ngoài ra, cha của bà TN còn chung sống với người vợ thứ 2 là bà H., có một con chung là ông V.

Năm 1990, cha của bà TN chết không để lại di chúc. Toàn bộ diện tích đất được giao cho ông R. thay mặt gia đình tạm thời quản lý và sử dụng.

Tháng 3-2009, phát hiện ông R. đã tự ý chuyển nhượng đất cho vợ chồng ông N. nên bà TN và bà H. đi kiện để hủy hợp đồng chuyển nhượng đất, hủy giấy chứng nhận đã cấp cho vợ chồng ông N.

Xử sơ thẩm, TAND tỉnh Q không chấp nhận yêu cầu khởi kiện nên họ kháng cáo. Xử phúc thẩm năm 2023, TAND Cấp cao tại Đà Nẵng huỷ án sơ thẩm để TAND tỉnh Q xét xử lại.

Trong thông báo rút kinh nghiệm, VKSND Cấp cao tại Đà Nẵng nêu: Trong sổ hộ khẩu đứng tên bà H. làm chủ hộ có tên anh K. (sinh năm 1974), quan hệ với chủ hộ là "con". Tòa án cấp sơ thẩm chưa xác minh làm rõ anh K. là con nuôi hay con đẻ của bà H. Trường hợp là con đẻ thì có phải là con chung của bà H. và cha bà TN hay không.

Cấp sơ thẩm nhận định trong khoảng thời gian từ năm 1971 đến năm 1974, ngoài người con tên V. thì bà H. còn có người con tên là K. với người khác... nên không đủ điều kiện áp dụng quy định về xác định hôn nhân thực tế (Nghị quyết 35/2000 của Quốc hội). Nhận định này của cấp sơ thẩm là chưa đủ căn cứ, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự trong vụ án.

Tại phiên tòa phúc thẩm, phía bà H. cũng trình bày không biết chính xác mối quan hệ giữa anh K. và bà H. nên tòa đã hủy án để xác minh làm rõ và xét xử lại theo trình tự sơ thẩm, đảm bảo đúng quy định pháp luật.

Nguồn: Báo Pháp luật

Tác giả: Yến Châu

Vừa qua, Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM tổ chức hội thảo góp ý dự thảo luật Thuế giá trị gia tăng (sửa đổi). Theo đó, tại khoản 1 và 2 điều 8 của dự thảo quy định về thời điểm xác định thuế giá trị gia tăng (GTGT):

"Thời điểm xác định thuế GTGT đối với hàng hóa là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hàng hóa cho người mua, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền.

Thời điểm xác định thuế GTGT đối với dịch vụ là thời điểm hoàn thành việc cung ứng dịch vụ hoặc thời điểm lập hóa đơn cung ứng dịch vụ, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền".

Phát biểu tại hội thảo, luật sư Trương Thị Hòa (Đoàn luật sư TP.HCM) cho rằng, cần xem xét lại quy định trên của dự thảo. Lý do mà luật sư đưa ra là do trên thực tế dù đã cung cấp dịch vụ đầy đủ, nhưng có những trường hợp bên cung cấp vẫn chưa thu hồi được tiền mà đã phải đóng tiền thuế thì chưa phù hợp.

Luật sư Hòa dẫn chứng, có vụ án ở Trọng tài thương mại xét xử xong rồi mà đương sự chưa thanh toán hợp đồng lên đến 7,5 tỉ đồng, nhưng lại bị thu thuế.

Không đồng tình với quan điểm trên, theo thượng tá Nguyễn Minh Tâm (Công an TP.HCM): "Người mua phải thanh toán tiền, mới tính thuế thì Nhà nước muôn đời không thu được thuế".

Trao đổi với Báo Thanh Niên, luật sư Nguyễn Văn Hậu (Chủ tịch Trung tâm trọng tài thương mại luật gia Việt Nam) cho hay, thời điểm xác định thuế GTGT theo quy định tại dự thảo là có cơ sở để đảm bảo nghĩa vụ nộp thuế.

Cũng theo luật sư, về bản chất, thuế GTGT là loại thuế gián thu, theo đó người chịu thuế phần lớn là cá nhân mua hàng hóa, sử dụng dịch vụ. Còn doanh nghiệp được coi là người đại diện thu gom phần thuế của cá nhân nộp lại cho Nhà nước.

Tuy nhiên, theo ông Hậu vẫn còn một số điểm hạn chế, chưa khắc phục được dẫn đến nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi của cá nhân, tổ chức. "Một số trường hợp Trung tâm trọng tài thương mại phải thanh toán cho Chi cục thuế khoản thuế GTGT khi giải quyết vụ việc tranh chấp, trước khi đương sự thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thanh toán cho trung tâm", ông Hậu chia sẻ.

Để khắc phục được hạn chế trên, ông Hậu cho rằng, dự thảo luật nên bổ sung thêm một số trường hợp cụ thể về thời điểm tính thuế GTGT. Trong đó, quy định rõ về thời điểm xuất hóa đơn tính thuế GTGT đối với một số loại hình cụ thể, trong đó bao gồm cả loại hình giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại.

Còn theo Ths Trần Minh Hiệp (ĐH Luật TP.HCM), cho rằng nội dung quy định về thời điểm xác định thuế GTGT theo điều 8 của dự thảo là không mới, và được áp dụng thống nhất trong thời gian qua.

Người mua đã nhận được hóa đơn và được khấu trừ thuế GTGT đầu vào, làm giảm số tiền thuế phải nộp. Vì vậy, nếu người bán (người xuất hóa đơn) chưa nộp thuế VAT thì Nhà nước thất thu thuế, do chưa thu được nhưng lại được khấu trừ.

Trong khi đó, quan hệ thanh toán là thỏa thuận theo hợp đồng, hoặc chậm trễ thanh toán do tranh chấp giữa các bên, không liên quan đến nghĩa vụ thuế mà người kinh doanh phải thực hiện. Vì vậy, pháp luật Việt Nam cũng như nhiều quốc gia đều quy định thời điểm tính thuế là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu, hoặc quyền sử dụng hàng hóa cho người mua, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa.

Nguồn: Báo Thanh Niên (https://thanhnien.vn/tinh-thue-gia-tri-gia-tang-thoi-diem-nao-nguoi-ban-moi-khong-bi-thiet-hai-185240430205708105.htm)

Hôm 15.4, Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM tổ chức hội thảo góp ý dự thảo Luật Tổ chức TAND (sửa đổi).

Tại điểm d khoản 3 điều 2 luật Tổ chức TAND năm 2014 thì tòa án có nhiệm vụ, quyền hạn: "Khởi tổ vụ án hình sự nếu phát hiện có việc bỏ lọt tội phạm". Tuy nhiên, tại điều 3 của dự thảo đã bỏ đi quy định này.

Phát biểu tại hội thảo, bà Ung Thị Xuân Hương, Phó chủ tịch Hội luật gia TP.HCM (nguyên Chánh án TAND TP.HCM) thống nhất bỏ thẩm quyền khởi tố vụ án hình sự của toà án. Vì theo bà, việc ra quyết định khởi tố vụ án thuộc chức năng của cơ quan điều tra, công tố.

"Tòa án là cơ quan xét xử, nhưng ra quyết định khởi tố vụ án hình sự sẽ ảnh hưởng đến tính vô tư, khách quan trong quá trình xét xử vụ án đó. Thực tiễn 10 năm qua tòa án rất ít thực hiện việc khởi tố vụ án tại tòa", bà Hương chia sẻ.

Bà Hồ Thị Thanh Hương, Phó trưởng phòng kiểm sát dân sự, đại diện Viện KSND TP.HCM cũng tán thành với dự thảo là không nên quy định TAND có nhiệm vụ khởi tố vụ án hình sự tại phiên tòa.

"Trường hợp thiếu chứng cứ thì tòa án trả hồ sơ yêu cầu Viện kiểm sát điều tra bổ sung. Nếu phát hiện có việc bỏ lọt tội phạm, thì tòa án yêu cầu Viện kiểm sát khởi tố vụ án hình sự. Việc bỏ thẩm quyền của Hội đồng xét xử khởi tố vụ án hình sự tại phiên tòa góp phần phân định rõ nhiệm vụ, quyền hạn của tòa án và các cơ quan tiến hành tố tụng khác", đại diện Viện kiểm sát nêu.

Trao đổi với Báo Thanh Niên về vấn đề trên, TS Trần Thanh Thảo (Đại học Luật TP.HCM) cũng cho rằng việc tòa án khởi tố vụ án, rồi sau đó lại xét xử vụ án đó thì yếu tố độc lập, khách quan của tòa án sẽ khó được đảm bảo.

Nguồn: Báo Thanh niên (https://thanhnien.vn/co-nen-cham-dut-quyen-cho-toa-khoi-to-vu-an-185240428093756393.htm)

Mới đây, Bộ Tư pháp đã tiếp nhận hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung Điều 252 Luật Đất đai 2024 quy định về thời điểm có hiệu lực của luật này.

Theo dự thảo Nghị quyết, Điều 252 sẽ được sửa đổi, bổ sung thành "Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2024, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều này”.

Như vậy, nếu dự thảo Nghị quyết mới được thông qua, Luật Đất đai sẽ có hiệu lực thi hành sớm hơn dự kiến sáu tháng, thay vì có hiệu lực ngày 1-1-2025 như được ghi trong luật.

Bộ Tài nguyên và Môi trường là cơ quan được Chính phủ giao chủ trì phối hợp cùng các bộ ngành khác xây dựng dự thảo, tờ trình để Chính phủ trình lên Quốc hội thông qua.

Về lý do phải điều chỉnh hiệu lực của Luật Đất đai, Bộ Tài nguyên và Môi trường cho biết Luật Đất đai là một đạo luật lớn, có ý nghĩa và tầm quan trọng đặc biệt trong đời sống chính trị, kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường của đất nước; giữ vai trò trung tâm trong hệ thống pháp luật về đất đai, có tác động sâu rộng đến các tầng lớp nhân dân, cộng đồng doanh nghiệp và có mối quan hệ chặt chẽ với nhiều luật khác có liên quan.

Luật Đất đai có nhiều nội dung mới mang tính đột phá quan trọng góp phần vào mục tiêu hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và sử dụng đất như: quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; thu hồi, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; giao đất, cho thuê đất...

Để tổ chức triển khai thi hành Luật Đất đai, Thủ tướng đã phân công các bộ, ngành, địa phương chủ trì soạn thảo các văn bản quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai.

Trong đó, Bộ Tài nguyên và Môi trường được phân công chủ trì soạn thảo 10 văn bản gồm sáu Nghị định (quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai; quy định về đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất và hệ thống thông tin đất đai; quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất; quy định về giá đất; quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai...); và bốn Thông tư (quy định về hồ sơ địa chính, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất; quy định về nội dung, cấu trúc và kiểu thông tin cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai...).

Bộ Tài chính được phân công chủ trì soạn thảo một Nghị định quy định về quỹ phát triển đất, một Nghị định quy định về thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; và một Thông tư quy định về mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý, sử dụng phí khai thác và sử dụng tài liệu đất đai.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn được phân công chủ trì soạn thảo một nghị định quy định chi tiết về trồng lúa...

Hiện nay các Bộ được phân công đang tập trung mọi nguồn lực để xây dựng văn bản quy định chi tiết Luật Đất đai.

Đối với các địa phương, Thủ tướng cũng đã phân công cụ thể trách nhiệm của HĐND, UBND cấp tỉnh trong việc khẩn trương ban hành các nội dung được giao quy định chi tiết trong Luật.

Việc có hiệu lực sớm của Luật Đất đai sẽ góp phần phát huy nguồn lực từ đất đai, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, bền vững tài nguyên đất trong giai đoạn mới, hướng tới mục tiêu phát huy cao nhất nguồn lực đất đai, góp phần đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, hội nhập quốc tế sâu rộng, từng bước hiện thực hóa mục tiêu cuộc cách mạng công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đề ra; kịp thời đáp ứng mong mỏi và nguyện vọng của nhân dân.

Theo Công văn 202/TTg-NN của Thủ tướng ngày 26-3-2024 về việc triển khai thi hành Luật Đất đai 2024, thì để có cơ sở đề xuất Quốc hội cho phép Luật Đất đai 2024 có hiệu lực từ ngày 1-7-2024, sớm đưa Luật Đất đai vào cuộc sống, các Bộ, ngành, địa phương thực hiện các nhiệm vụ được giao.

Việc sửa đổi quy định tại khoản 1 Điều 252 Luật Đất đai thuộc thẩm quyền quyết định của Quốc hội và được ban hành dưới hình thức văn bản quy phạm pháp luật của Quốc hội (luật hoặc Nghị quyết).

Từ đó, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã xây dựng thảo và tờ trình dự thảo Nghị quyết để Chính phủ trình Quốc hội thông qua theo quy định.

Nguồn: Báo Pháp Luật (https://plo.vn/ly-do-luat-dat-dai-2024-duoc-de-xuat-co-hieu-luc-tu-ngay-1-7-2024-post788192.html)

Tác giả: Hữu Đăng

Hiện nay hoạt động chứng thực bản sao từ bản chính hay còn gọi là sao y bản chính vẫn còn được rất nhiều người dân thực hiện để phục vụ cho nhiều mục đích sử dụng khác nhau, nhiều nhất vẫn là bổ túc hồ sơ để thực hiện các thủ tục hành chính.

Có không ít trường hợp nhiều cơ quan, tổ chức khi tiếp nhận đã yêu cầu bản sao y phải trong thời gian từ ba đến sáu tháng. Cạnh đó cũng có không ít người dân đang chưa phân biệt được hai thủ tục chứng thực bản sao từ bản chính với thủ tục cấp bản sao từ sổ gốc. Vậy pháp luật hiện nay quy định về vấn đề này như thế nào?

Luật sư Trần Văn Giới, Đoàn Luật sư TP.HCM, cho biết sao y bản chính và cấp bản sao từ sổ gốc là hai thủ tục hoàn toàn khác nhau. Cụ thể theo Điều 2 Nghị định 23/2015 thì chứng thực bản sao từ bản chính là việc cơ quan, tổ chức có thẩm quyền căn cứ vào bản chính để chứng thực bản sao là đúng với bản chính.

Còn cấp bản sao từ sổ gốc là việc cơ quan, tổ chức đang quản lý sổ gốc, căn cứ vào sổ gốc để cấp bản sao. Bản sao từ sổ gốc có nội dung đầy đủ, chính xác như nội dung ghi trong sổ gốc.

Cạnh đó, cũng cần phân biệt sao y bản chính khác với chứng thực chữ ký. Bởi nội dung, hình thức của bản sao y được chứng thực là đúng với bản chính. Trong khi đó, chứng thực chữ ký là việc chứng thực chữ ký trong giấy tờ, văn bản là chữ ký của người yêu cầu chứng thực (không chứng thực nội dung, hình thức văn bản).

Về cơ quan có thẩm quyền sao y bản chính, theo quy định tại Nghị định 23/2015 thì phòng Tư pháp quận, huyện; UBND cấp xã; Công chứng viên tại các Phòng công chứng hoặc Văn phòng công chứng hoặc cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan đại diện lãnh sự và cơ quan khác được ủy quyền thực hiện chức năng lãnh sự của Việt Nam ở nước ngoài có thẩm quyền thực hiện sao y bản chính.

Việc chứng thực bản sao từ bản chính không phụ thuộc vào nơi cư trú của người yêu cầu chứng thực.

Về giá trị hiệu lực của bản sao y, khoản 2 Điều 3 Nghị định 23/2015 quy định: Bản sao được chứng thực từ bản chính có giá trị sử dụng thay cho bản chính đã dùng để đối chiếu chứng thực trong các giao dịch, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Như vậy, pháp luật hiện hành không có quy định hạn chế thời hạn sử dụng của bản sao đã được chứng thực hay được cấp từ sổ gốc.

Tuy nhiên, cũng cần lưu ý trên thực tế có một số giấy tờ như đối với bản sao y các loại giấy tờ có giá trị vô hạn (bảng điểm, bằng tốt nghiệp,…) thì bản sao y có giá trị pháp lý vô hạn.

Đối với bản sao y các loại giấy tờ có xác định thời hạn (CMND, CCCD, …) thì bản sao chỉ có giá trị pháp lý khi bản gốc còn giá trị.

Nguồn: Báo Pháp luật (https://plo.vn/sao-y-giay-to-tu-ban-chinh-co-phai-chi-duoc-su-dung-trong-6-thang-post788174.html)

TAND Tối cao đang lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Nghị quyết của HĐTP TAND Tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật trong giải quyết tranh chấp về đặt cọc.

Hiệu lực đối kháng với người thứ ba

Theo cơ quan soạn thảo, Điều 328 BLDS 2015 không còn quy định việc đặt cọc phải được lập thành văn bản. Đây là điểm mới của Bộ luật Dân sự 2015 so với Bộ luật Dân sự 2005, tuy nhiên vẫn chưa có văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn cụ thể.

Do đó, dự thảo Nghị quyết hướng dẫn việc đặt cọc theo hướng đặt cọc được thể hiện bằng lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể (khoản 2 Điều 2 dự thảo Nghị quyết).

Về hiệu lực của đặt cọc, dự thảo Nghị quyết hướng dẫn hiệu lực đối kháng của đặt cọc theo hướng việc đặt cọc có hiệu lực đối kháng với người thứ ba kể từ thời điểm bên nhận đặt cọc nắm giữ tài sản đặt cọc.

Dự thảo nêu ví dụ: Các bên ký hợp đồng viết tay chuyển nhượng quyền sử dụng đất, trong đó ghi nhận bên nhận chuyển nhượng giao cho bên chuyển nhượng một khoản tiền để đảm bảo giao kết và thực hiện việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Ngay sau khi ký hợp đồng, bên nhận chuyển nhượng giao khoản tiền cho bên chuyển nhượng. Hợp đồng đặt cọc có hiệu lực đối kháng với người thứ ba kể từ thời điểm bên chuyển nhượng nhận tiền.

Hiện nay, không có văn bản nào định nghĩa khái niệm "hiệu lực đối kháng với người thứ ba".

Tuy nhiên, Điều 292 BLDS 2015 quy định đặt cọc là một trong những biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ. Điều 297 quy định khi biện pháp bảo đảm phát sinh hiệu lực đối kháng với người thứ ba thì bên nhận bảo đảm được quyền truy đòi tài sản bảo đảm và được quyền thanh toán theo quy định tại Điều 308 của Bộ luật này và luật khác có liên quan.

Kết hợp với hướng dẫn tại dự thảo, chúng ta có thể hiểu: Hiệu lực đối kháng với người thứ ba trong giao dịch đặt cọc là khi việc giao kết hợp đồng hợp pháp thì quyền và nghĩa vụ giữa các bên trong giao dịch không chỉ phát sinh đối với bên đặt cọc và bên nhận đặt cọc mà còn phát sinh hiệu lực cả đối với người thứ ba không phải là chủ thể trong giao dịch; thời điểm phát sinh hiệu lực kể từ khi bên nhận đặt cọc nắm giữ tài sản đặt cọc.

Trong đó, nắm giữ tài sản đặt cọc là việc bên nhận đặt cọc trực tiếp quản lý, kiểm soát, chi phối tài sản đặt cọc hoặc là việc người khác quản lý tài sản đặt cọc theo thỏa thuận hoặc theo quy định của pháp luật nhưng bên nhận đặt cọc vẫn kiểm soát, chi phối được tài sản này, theo Điều 23 Nghị định 21/2021.

Trường hợp thỏa thuận đặt cọc không đương nhiên vô hiệu

Bên cạnh đó, theo dự thảo, trường hợp đặt cọc chỉ để bảo đảm cho việc giao kết hợp đồng hoặc chỉ để bảo đảm cho việc thực hiện hợp đồng hoặc vừa để bảo đảm cho việc giao kết hợp đồng vừa để bảo đảm cho việc thực hiện hợp đồng thì khi hợp đồng không giao kết, thực hiện được hoặc vô hiệu thì không đương nhiên làm cho thỏa thuận đặt cọc bị vô hiệu.

Ví dụ 1: Các bên thỏa thuận đặt cọc để bảo đảm cho việc giao kết hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Bên nhận đặt cọc cam kết sẽ hoàn thành các giấy tờ, thủ tục để bên nhận đặt cọc được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trong thời hạn thỏa thuận nhưng không thực hiện được cam kết. Trường hợp này hợp đồng đặt cọc có hiệu lực.

Ví dụ 2: A có quyền sử dụng mảnh đất X đang được thế chấp tại ngân hàng, A nhận đặt cọc để chuyển nhượng quyền sử dụng mảnh đất X cho B và cam kết sẽ giải chấp để thực hiện việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất trong thời hạn cam kết. Hết thời hạn thỏa thuận, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa A và B vô hiệu do A không thực hiện được việc giải chấp và Ngân hàng không đồng ý việc chuyển nhượng. Trường hợp này, hợp đồng đặt cọc giữa A và B vẫn có hiệu lực.

Theo cơ quan soạn thảo, hướng dẫn này đưa ra nhằm khắc phục sự thiếu thống nhất trong việc xác định tính độc lập của hợp đồng đặt cọc, còn tình trạng xác định hợp đồng đặt cọc là hợp đồng phụ, giao dịch được bảo đảm là hợp đồng chính nên cho rằng hợp đồng chính vô hiệu do đối tượng không thực hiện được thì dẫn đến đặt cọc cũng vô hiệu.

Ví dụ 2 khoản 3 Điều 3 dự thảo Nghị quyết là pháp điển mục 13 phần III Công văn số 196/TANDTC-PC ngày 03/10/2023 của Tòa án nhân dân tối cao về việc thông báo kết quả giải đáp trực tuyến một số vướng mắc trong công tác xét xử.

Thẩm quyền giải quyết tranh chấp hợp đồng đặt cọc

Trên cơ sở những vướng mắc của một số Tòa án địa phương đề nghị xác định thẩm quyền của Tòa án giải quyết tranh chấp đặt cọc, dự thảo Nghị quyết hướng dẫn việc xác định thẩm quyền giải quyết tranh chấp hợp đồng đặt cọc được thực hiện theo quy định tại điểm a, điểm b khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Trường hợp bên đặt cọc hoặc bên nhận đặt cọc chỉ yêu cầu tuyên bố văn bản công chứng hợp đồng đặt cọc vô hiệu khi có căn cứ cho rằng việc công chứng có vi phạm pháp luật thì Tòa án có thẩm quyền giải quyết là Tòa án nơi tổ chức hành nghề công chứng đã thực hiện việc công chứng có trụ sở quy định tại điểm m khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Nguồn: Báo Pháp luật (https://plo.vn/toa-toi-cao-du-thao-nghi-quyet-huong-dan-giai-quyet-tranh-chap-ve-dat-coc-post787961.html)

Hoàn thành Nghị định mới về cải cách tiền lương trong tháng 5

Ngày 5-1, Nghị quyết 01 về nhiệm vụ, giải pháp thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách nhà nước năm 2024 được ban hành. Trong đó, Chính phủ đã quyết nghị nhiều nội dung quan trọng.

Liên quan đến chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, Chính phủ giao Bộ Nội vụ hoàn thành Nghị định quy định chế độ tiền lương mới đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang trong tháng 5-2024.

Đây là cơ sở để thực hiện cải cách chính sách tiền lương từ ngày 1-7-2024.

Hướng dẫn xếp lương công chức thi hành án dân sự

Thông tư 02/2024 của Bộ Tư pháp quy định mã số, xếp lương các ngạch công chức chuyên ngành Thi hành án dân sự sẽ có hiệu lực từ ngày 18-5-2024.

Thông tư này quy định mã số, tiêu chuẩn chuyên môn, nghiệp vụ và xếp lương các ngạch công chức chuyên ngành Thi hành án dân sự, gồm Chấp hành viên, Thẩm tra viên thi hành án và Thư ký thi hành án; áp dụng đối với công chức làm công tác thi hành án dân sự thuộc Tổng cục Thi hành án dân sự và cá nhân, cơ quan, tổ chức có liên quan.

Cụ thể, công chức thi hành án dân sự được quy định gồm 8 ngạch: Chấp hành viên cao cấp, chấp hành viên trung cấp, chấp hành viên sơ cấp, thẩm tra viên cao cấp thi hành án, thẩm tra viên chính thi hành án, thẩm tra viên thi hành án, Thư ký thi hành, thư ký thi hành án, thư ký trung cấp thi hành án.

Công chức chuyên ngành thi hành án dân sự được áp dụng Bảng lương chuyên môn, nghiệp vụ đối với cán bộ, công chức trong cơ quan Nhà nước (Bảng 2) ban hành kèm theo Nghị định 204/2004.

Ngạch Chấp hành viên cao cấp, thẩm tra viên cao cấp thi hành án được áp dụng hệ số lương công chức loại A3, nhóm A3.1 (từ 6.20 đến 8.0).

Ngạch Chấp hành viên trung cấp, Thẩm tra viên chính thi hành án được áp dụng hệ số lương công chức loại A2, nhóm A2.1; (từ 4.40 đến 6.78).

Ngạch Chấp hành viên sơ cấp, Thẩm tra viên thi hành án, Thư ký thi hành án được áp dụng hệ số lương công chức loại A1 (từ 2.34 đến 4.98).

Ngạch Thư ký trung cấp thi hành án được áp dụng hệ số lương công chức loại B (từ 1.86 đến 3.66).

Tiêu chuẩn chức danh lãnh đạo, quản lý cơ quan nhà nước

Nghị định 29/2024/NĐ-CP tiêu chuẩn chức danh công chức lãnh đạo trong cơ quan Nhà nước có hiệu lực thi hành từ ngày 1-5-2024.

Nghị định 19 áp dụng đối với các chứng danh Thứ trưởng, Phó Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ; Vụ trưởng, Cục trưởng, Chánh Văn phòng Bộ, Chánh Thanh tra Bộ; Tổng cục trưởng và tương đương; Phó Tổng cục trưởng và tương đương; Giám đốc Sở, Chánh Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND, Chánh Văn phòng UBND cấp tỉnh, Chánh Thanh tra tỉnh, Trưởng ban Ban Dân tộc…

Các chức danh nêu trên phải đáp ứng tiêu chuẩn chung về chính trị tư tưởng; đạo đức, lối sống, ý thức tổ chức kỷ luật; trình độ; năng lực và uy tín; sức khỏe, độ tuổi, kinh nghiệm công tác và các tiêu chuẩn riêng đối với từng chức danh.

Trong đó, tiêu chuẩn chung về trình độ là tốt nghiệp đại học trở lên phù hợp với ngành, lĩnh vực công tác theo quy định của cấp có thẩm quyền…

Hướng dẫn vị trí việc làm lãnh đạo, quản lý về giáo dục

Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 04/2024/TT-BGDĐT hướng dẫn vị trí việc làm lãnh đạo, quản lý chuyên ngành giáo dục và đào tạo.

Nội dung thông tư bao gồm danh mục vị trí việc làm; bản mô tả vị trí việc làm; khung năng lực của vị trí việc làm lãnh đạo, quản lý và vị trí việc làm chức danh nghề nghiệp viên chức chuyên ngành giáo dục và đào tạo; áp dụng đối với các cơ sở giáo dục đại học (bao gồm các đại học, học viện, trường đại học) và trường cao đẳng sư phạm công lập và các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Thông tư quy định xác định vị trí việc làm theo 5 nguyên tắc.

Thứ nhất, bảo đảm thống nhất, đồng bộ với các quy định pháp luật chuyên ngành trong lĩnh vực giáo dục.

Thứ hai, bảo đảm tuân thủ các nguyên tắc quy định tại Điều 3 Nghị định 106/2020/NĐ-CP quy định về vị trí việc làm trong đơn vị sự nghiệp công lập.

Thứ ba, vị trí việc làm lãnh đạo, quản lý và vị trí việc làm chức danh nghề nghiệp chuyên ngành giáo dục và đào tạo gắn với cơ cấu tổ chức, hoạt động đào tạo, hoạt động khoa học và công nghệ, phục vụ cộng đồng của các cơ sở giáo dục.

Thứ tư, mỗi vị trí việc làm phải có bản mô tả vị trí việc làm, khung năng lực và gắn với chức vụ, chức danh lãnh đạo, quản lý hoặc hạng chức danh nghề nghiệp viên chức.

Thứ năm, đảm bảo hiệu quả, thu gọn đầu mối, thực hiện tinh giản biên chế, cơ cấu lại đội ngũ viên chức và giảm chi phí ngân sách nhà nước khi xác định vị trí việc làm theo chức danh nghề nghiệp trong các cơ sở giáo dục.

Thông tư 04/2024/TT-BGDĐT có hiệu lực từ ngày 15-5-2024.

Nguồn: Báo Pháp Luật (https://plo.vn/chinh-sach-moi-thang-5-2024-voi-can-bo-cong-chuc-vien-chuc-post788156.html)

Tác giả: Quỳnh Linh

Theo đó, Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2024 được điều chỉnh như sau:

- Bổ sung vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2024, trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua tại kỳ họp thứ 7 (trong tháng 5/2024) tại một kỳ họp theo trình tự, thủ tục rút gọn các dự thảo:

• Nghị quyết sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 119/2020/QH14 về việc thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị và một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Đà Nẵng (Quốc hội sẽ xem xét và quyết định tên gọi chính thức của dự thảo Nghị quyết);

• Nghị quyết thí điểm bổ sung cơ chế, chính sách đặc thù phát triển tỉnh Nghệ An.

• Bổ sung vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2024, trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp thứ 7 và thông qua tại kỳ họp thứ 8 (trong tháng 10/2024): dự án Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ - Điều chỉnh từ Chương trình cho ý kiến tại kỳ họp thứ 7 và thông qua tại kỳ họp thứ 8 sang Chương trình cho ý kiến tại kỳ họp thứ 8 và thông qua tại kỳ họp thứ 9 (trong tháng 5/2025): dự án Luật sửa đổi, bổ sung Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật.

Nguồn: Luatvietnam (https://luatvietnam.vn/tin-van-ban-moi/dieu-chinh-chuong-trinh-xay-dung-luat-phap-lenh-nam-2024-186-97483-article.html)

Tác giả: Kim Anh

Thanh tra TP HCM vừa ban hành kết luận thanh tra về việc quản lý, sử dụng nhà, đất thuộc sở hữu nhà nước và quản lý nhà nước về trật tự đô thị tại UBND quận Bình Tân (thời kỳ 2021-2022).

Cụ thể, trong quản lý trật tự đô thị, UBND quận đã chấn chỉnh được nhiều khu vực buôn bán tự phát trên địa bàn, tiếp tục đề ra các giải pháp mạnh mẽ để tăng cường công tác xử phạt vi phạm hành chính, thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội, tuyên truyền trong quá trình tổ chức thực hiện, góp phần quan trọng trong việc chỉnh trang đô thị và làm đẹp cho TP. 

Tuy nhiên, vẫn còn một số tồn tại, hạn chế, thiếu sót như: Về quản lý, sử dụng nhà, đất thuộc sở hữu nhà nước: Việc theo dõi, đôn đốc các đơn vị sự nghiệp công lập trong việc lập, điều chỉnh đề án sử dụng nhà, đất công vào mục đích kinh doanh, cho thuê, liên doanh, liên kết chưa sâu sát, đến nay chưa có đề án trình UBND TP phê duyệt.

Để 40 đơn vị sự nghiệp công lập và 2 địa chỉ của Trung tâm Văn hóa – Thể dục thể thao quận sử dụng nhà, đất công vào mục đích kinh doanh, cho thuê, liên doanh, liên kết nhưng chưa được UBND TP phê duyệt đề án, là chưa đảm bảo quy định.

Về khu đất tại địa chỉ số 1756A đường Tỉnh lộ 10, phường Tân Tạo báo cáo UBND TP chưa đúng diện tích trong quy hoạch.

Chủ trương dừng cho thuê đối với 4 mặt bằng tại các phường Bình Hưng Hòa, Bình Hưng Hòa B và phường An Lạc nhưng chưa báo cáo và chưa được UBND TP chấp thuận.

Áp dụng đơn giá cho thuê của chứng thư thẩm định giá đối với tài sản thẩm định có diện tích lớn để ký nhiều hợp đồng cho thuê mặt bằng với diện tích nhỏ hơn tại cùng 1 địa chỉ, là chưa phù hợp, làm giảm đơn giá thuê của tài sản; chấp thuận gia hạn hiệu lực chứng thư thẩm định giá (đã hết hiệu lực theo quy định) để ký hợp đồng cho thuê, là chưa đảm bảo quy định.

Còn 10 địa chỉ sử dụng chưa hết công năng, giảm hiệu quả khai thác tài sản, không đảm bảo vệ sinh môi trường (6 địa chỉ để trống, 3 địa chỉ sử dụng để làm kho, 1 địa chỉ người dân dựng nhà tạm cư ngụ) theo quy định tại khoản 5, điều 10 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017 và 3 địa chỉ nhà, đất cần báo cáo, đề xuất lại Thường trực Ban chỉ đạo 167 để rà soát, trình UBND TP xem xét, chỉ đạo.

Chưa xây dựng phương án quản lý, sử dụng đối với các khu đất dôi dư trên địa bàn quận theo kết luận thanh tra số 26/KL-TTTP-P4.

Phòng Tài chính – Kế hoạch quận không ký hợp đồng thuê nhà, không ký phụ lục gia hạn đối với hợp đồng đã hết hạn; ký hợp đồng đơn giá 00 đồng/tháng đối với các trường hợp nhà ở cũ thuộc sở hữu nhà nước, có nguồn gốc tự chia tách khuôn viên, sang nhượng đất ở trong khuôn viên nhà ở, đất ở thuộc sở hữu nhà nước; chưa đôn đốc thu nộp đầy đủ nghĩa vụ tài chính, còn tồn đọng chưa thu được hơn 168 triệu đồng.

Những hạn chế, sai sót nêu trên trách nhiệm chính trực tiếp thuộc về Trưởng phòng Tài chính – Kế hoạch quận, Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường quận, thủ trưởng các đơn vị sự nghiệp công lập được giao sử dụng nhà, đất công và các cá nhân có liên quan qua các thời kỳ có địa chỉ nhà, đất như nêu tại phần kết quả thanh tra. Trách nhiệm trong quản lý địa bàn thuộc về chủ tịch UBND các phường có liên quan. Phó chủ tịch UBND quận được giao phụ trách và chủ tịch UBND quận tại thời kỳ có liên quan có trách nhiệm trong quản lý, chỉ đạo, điều hành.

Về quản lý nhà nước về trật tự xây dựng đô thị:

Một số trường hợp cấp giấy phép xây dựng; giấy phép sửa chữa, cải tạo nhà chưa đầy đủ về trình tự, thủ tục: không có bản kê khai năng lực, kinh nghiệm, chứng chỉ hoạt động xây dựng của công ty và chứng chỉ hành nghề của cá nhân tham gia kiểm định móng, kết cấu công trình; trong đó có 3 công trình trong khu quy hoạch 1/500 cấp phép không đúng quy hoạch, sai mẫu nhà được duyệt. Cá biệt có 3 cá nhân sử dụng chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng không phải do cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền cấp, có dấu hiệu vi phạm hình sự, cần chuyển cho cơ quan điều tra để làm rõ và xử lý theo quy định.

Còn 79 công trình tại phường Tân Tạo, 1 công trình là biệt thự xây trái phép trên đất trồng cây lâu năm và 1 công trình vị trí đất bên hông cầu An Lạc cùng trên địa bàn phường An Lạc chưa được tháo dở dứt điểm.

Còn 9 trường hợp phát hiện chậm dẫn đến quá thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính (gồm 2 trường hợp tại phường An Lạc A, 3 trường hợp tại phường An Lạc, 1 trường hợp tại phường Tân Tạo và 3 trường hợp tại phường Bình Hưng Hòa B).

Để xảy ra các sai sót, vi phạm nêu trên trách nhiệm chính trực tiếp thuộc về đội Thanh tra địa bàn quận, phòng Quản lý đô thị, đội Quản lý trật tự đô thị, chủ tịch UBND các phường có địa chỉ nhà, đất vi phạm qua các thời kỳ. Phó chủ tịch UBND quận được giao phụ trách và chủ tịch UBND quận tại thời kỳ có liên quan có trách nhiệm trong quản lý, chỉ đạo, điều hành.

Từ những kết luận nêu trên, Chánh Thanh tra TP kiến nghị chủ tịch UBND TP chỉ đạo giao chủ tịch UBND quận Bình Tân tổ chức kiểm điểm trách nhiệm và xử lý theo quy định pháp luật đối với các tập thể, cá nhân thuộc quyền quản lý có sai sót, vi phạm đã nêu.

Nguồn: Báo Người lao động (https://nld.com.vn/thieu-sot-trong-quan-ly-su-dung-nha-dat-thuoc-so-huu-nha-nuoc-o-binh-tan-196240501135443317.htm)

Kết luận kiểm tra của Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật (Bộ Tư pháp) cho rằng quy chế tổ chức họp báo của UBND TP Cần Thơ (ban hành kèm Quyết định 798) là văn bản hành chính nhưng nội dung có chứa quy phạm pháp luật. Điều này là không phù hợp với quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2020).

Về nội dung, quy định họp báo đột xuất, chuyên đề khi có sự kiện, sự việc quan trọng theo yêu cầu của chủ tịch UBND TP, quy định như của Cần Thơ chưa đảm bảo đầy đủ về các trường hợp tổ chức họp báo của UBND TP theo quy định của Chính phủ.

Quy định họp báo đột xuất khi có sự kiện, sự việc quan trọng theo yêu cầu của chủ tịch UBND TP cần căn cứ các trường hợp quy định tại nghị định 09 năm 2017 về phát ngôn và cung cấp thông tin trong trường hợp đột xuất, bất thường.

Quy định trường hợp không thể tổ chức họp báo được trong quý, Văn phòng UBND TP sẽ cung cấp thông tin cho báo chí trên cổng thông tin điện tử thành phố cũng không đúng về trách nhiệm tổ chức họp báo định kỳ của UBND cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương. Hiện, Chính phủ quy định ít nhất 3 tháng một lần tổ chức họp báo để cung cấp thông tin định kỳ cho báo chí.

Các quy định hiện hành không đặt ra giới hạn thời gian cơ quan báo chí, phóng viên phải gửi trước câu hỏi trước thời gian diễn ra họp báo.

Nhưng quy chế của UBND TP Cần Thơ quy định cơ quan, văn phòng đại diện báo chí thường trú khi tham dự họp báo phải đúng thành phần được mời; trang phục, tác phong lịch sự và gửi câu hỏi về Sở Thông tin và Truyền thông trước thời gian diễn ra họp báo ít nhất 3 ngày là chưa đảm bảo quyền của cơ quan báo chí, phóng viên báo chí theo quy định.

Từ các điểm nêu trên, Kết luận kiểm tra kiến nghị UBND TP Cần Thơ khẩn trương xử lý nội dung trái pháp luật như đã nêu. Đồng thời, rà soát quá trình thực hiện để có biện pháp khắc phục hậu quả (nếu có).

Đồng thời, căn cứ vào nội dung, tính chất, mức độ trái pháp luật của văn bản và hậu quả của nội dung trái pháp luật gây ra đối với xã hội và trên cơ sở tính chất, mức độ lỗi của cơ quan, người đã ban hành, tham mưu ban hành văn bản, tổ chức xem xét, xử lý trách nhiệm đối với tập thể, cá nhân đã ban hành, tham mưu ban hành văn bản trái pháp luật.

Kết quả xử lý thông báo bằng văn bản cho Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được kết luận.

Trước đó, UBND TP Cần Thơ đã ban hành Quy chế tổ chức họp báo, có hiệu lực từ tháng 4-2024. Với quy chế mới, UBND thành phố sẽ tổ chức họp báo định kỳ (mỗi quý một lần) và đột xuất khi có chuyên đề, sự việc quan trọng theo yêu cầu của người đứng đầu chính quyền địa phương này.

Quy chế nêu cơ quan báo chí, phóng viên phải gửi câu hỏi về Sở Thông tin và Truyền thông trước cuộc họp báo ít nhất 3 ngày. Người dự họp phải đúng thành phần được mời, trang phục, tác phong lịch sự. Phóng viên đặt câu hỏi bổ sung tại họp báo phải phù hợp tôn chỉ, mục đích của cơ quan báo chí đang công tác.

Tại cuộc họp báo quý I-2024 của UBND TP Cần Thơ ngày 19-4, Giám đốc Sở Thông tin và Truyền thông TP Cần Thơ Huỳnh Hoàng Mến đã thông tin về quy chế họp giao ban báo chí nêu trên.

Theo đó, sau khi quy chế được ban hành, đã có những thông tin phản hồi và phía Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật của Bộ Tư pháp có ý kiến mời Cần Thơ làm việc và lưu ý TP ban hành văn bản quy phạm pháp luật đảm bảo theo quy trình ban hành văn bản pháp luật, điều chỉnh một số nội dung.

Cũng theo ông Mến, tiếp thu ý kiến của Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật, Sở Thông tin và Truyền thông sẽ tham mưu với UBND TP để ban hành lại quy chế họp báo theo đúng trình tự thủ tục ban hành văn bản quy phạm pháp luật, đồng thời sửa đổi một số nội dung cho phù hợp.

Nguồn: Báo Pháp Luật (https://plo.vn/bo-tu-phap-quy-che-hop-bao-cua-ubnd-tp-can-tho-khong-phu-hop-quy-dinh-post787549.html)

Tác giả: Bùi Trang, Thu Nguyệt

Hôm nay (25-4), Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), Khoa Luật quốc tế Trường ĐH Luật TP.HCM và Hội Pháp luật Xây dựng Việt Nam (SCLVN) phối hợp tổ chức Hội thảo Trọng tài Xây dựng quốc tế TP.HCM 2024 (HICAC 2024) với chủ đề về "Hợp đồng Xây dựng và Trọng tài quốc tế: Khi các truyền thống pháp luật có sự xung đột".

Ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác

Trong khuôn khổ hội nghị, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam điều phối sự kiện thảo luận chuyên môn về Giao thoa giữa các Truyền thống Pháp luật trong Trọng tài Quốc tế với sự tham dự của hơn 80 đại biểu trong nước và quốc tế.

Theo đó, lĩnh vực Trọng tài quốc tế luôn tồn tại sự giao thoa của đa dạng các hệ thống pháp luật. Với tốc độ toàn cầu hóa đang tăng nhanh, việc các tranh chấp có sự tham gia của các bên và Trọng tài viên đến từ các truyền thống pháp luật có sự khác biệt đang ngày càng phổ biến. Các tranh chấp xuyên biên giới và tranh chấp đầu tư là không thể tránh khỏi đối với các nền kinh tế mở cửa sâu rộng.

Trong khi làn sóng hài hòa hóa pháp luật đang ngày càng lan rộng, thực tiễn lại cho thấy có sự khác biệt trong việc luật được lựa chọn để điều điều chỉnh, từ thỏa thuận trọng tài đến phán quyết trọng tài. Sự giao thoa giữa Hệ thống pháp luật Phương Đông và Phương Tây trong trọng tài quốc tế đã và đang đặt ra những thách thức nhưng cũng là cơ hội trong việc hướng tới vận hành thủ tục tố tụng trọng tài một cách công bằng và hiệu quả.

Tại chương trình, cũng đã diễn ra Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) và Trung tâm Trọng tài Quốc tế Dubai (DIAC). Theo Thỏa thuận Hợp tác, hai bên cam kết đồng hành cùng nhau trong các hoạt động nhằm thúc đẩy sự phát triển của các phương thức giải quyết tranh chấp thương mại hiệu quả thông qua trọng tài thương mại cũng như các phương thức giải quyết tranh chấp (ADR) khác.

Thỏa thuận Hợp tác giữa VIAC và DIAC được kỳ vọng sẽ tiếp thêm một bước tiến trong việc tăng cường quan hệ kinh tế và đầu tư giữa doanh nghiệp Việt Nam và Dubai cũng như các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất.

Sự khác nhau giữa bất khả kháng và sự kiện bất thường

Cũng trong hôm nay đã diễn ra buổi thảo luận một số điều khoản có thể gây xung đột trong các hợp đồng xây dựng quốc tế do Hội Pháp luật Xây dựng Việt Nam điều phối.

Tại phiên này, GS.TS Đỗ Văn Đại (Trường ĐH Luật TP.HCM) trình bày về bất khả kháng, hoàn cảnh thay đổi cơ bản và sự kiện bất thường.

Theo GS.TS Đại, pháp luật Việt nam hiện nay chưa có khái niệm sự kiện bất thường. Sự kiện bất thường là khách quan, không lường trước được, đây là điểm chung với sự kiện bất khả kháng ở Việt Nam. Tuy nhiên, theo Fidic 2017 (hợp đồng mẫu xây dựng của Hiệp hội Quốc tế các kỹ sư tư vấn) sự kiện bất thường là khi không thể vượt qua được “một cách hợp lý” lại cho thấy không phải là bất khả kháng ở Việt Nam, cụm từ “một cách hợp lý” phải hiểu như thế nào?

Về hoàn cảnh thay đổi, theo GS.TS Đại đã được quy định tại Điều 420 BLDS 2015. Hoàn cảnh thay đổi giống bất khả kháng ở chỗ do nguyên nhân khách quan xảy ra, các bên không thể lường trước được về sự thay đổi hoàn cảnh. Tuy nhiên, khác với bất khả kháng, hoàn cảnh thay đổi có một số đặc điểm như việc tiếp tục thực hiện hợp đồng mà không có sự thay đổi nội dung hợp đồng sẽ gây thiệt hại nghiêm trọng cho một bên...

GS.TS Đại nêu một ví dụ điển hình cho hoàn cảnh thay đổi. Vụ án mà một bên nhà thầu và chủ đầu tư ký hợp đồng xây dựng với giá 60 tỉ trong vòng 5 năm. Đến năm thứ 3 xây dựng thì nhà nước nâng tiền lương tối thiểu, nhà thầu vẫn cam kết xây được nhưng nhà thầu cảm thấy rất khó khăn khi thực hiện hợp đồng chi phí tăng lên nhiều do tiền lương tối thiểu tăng. Cuối cùng, VIAC đã ra phán quyết đây chính là hoàn cảnh thay đổi và giá hợp đồng đã phải nâng từ 60 tỉ lên 69 tỉ đồng.

Theo GS.TS Đại, bất khả kháng ở Việt Nam là các bên không thể làm được, không thể thay đổi và buộc phải dừng lại. Còn hoàn cảnh thay đổi vẫn thay đổi được, nếu không thay đổi thì một bên sẽ bị thiệt hại nghiêm trọng. Chẳng hạn như đại dịch COVID-19, hợp đồng xây dựng vẫn thực hiện được nhưng để xây dựng thì chi phí lại tăng lên rất nhiều. Trường hợp này không phải là bất khả kháng vì vẫn xây dựng được nên đây chỉ là hoàn cảnh thay đổi.

Nguồn: Báo Pháp luật (https://plo.vn/phap-luat-viet-nam-chua-co-khai-niem-su-kien-bat-thuong-post787551.html)

Tác động của cuộc xung đột này đã vượt xa khỏi các mục tiêu quân sự, gây ra một cuộc khủng hoảng nhân đạo tồi tệ với hàng triệu người phải rời bỏ nhà cửa, trong khi hệ thống y tế và cứu trợ tại các vùng chiến sự rơi vào trạng thái sụp đổ hoàn toàn. Trên bình diện kinh tế, Trung Đông vốn là "trạm bơm" dầu mỏ của thế giới, nên việc các tuyến đường hàng hải huyết mạch bị đe dọa và các giếng dầu nằm trong tầm ngắm của hỏa lực đã khiến giá năng lượng thế giới biến động dữ dội, gây áp lực lạm phát nặng nề lên các nền kinh tế đang trong quá trình hồi phục. Hơn thế nữa, xung đột này còn làm bộc lộ sự chia rẽ sâu sắc trong lòng cộng đồng quốc tế, khi các cường quốc lớn không thể tìm thấy tiếng nói chung tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, khiến các cơ chế gìn giữ hòa bình trở nên tê liệt trước sức nóng của chiến sự.

Đến đầu năm 2026, các chuyên gia quân sự nhận định rằng cuộc xung đột đã chuyển sang một giai đoạn tiêu hao nguy hiểm, đe dọa xóa sạch những thành quả hòa bình mỏng manh mà khu vực đã nỗ lực xây dựng trong nhiều thập kỷ. Việc sử dụng rộng rãi các loại vũ khí thông minh và sự can thiệp của trí tuệ nhân tạo trong việc định vị mục tiêu đã khiến cường độ tàn phá tăng lên gấp bội, biến nhiều đô thị lớn thành những đống đổ nát. Trước tình hình đó, thế giới đang đứng trước một thử thách lịch sử về việc kiến tạo một cấu trúc an ninh mới cho Trung Đông, bởi nếu không có một giải pháp chính trị đột phá và toàn diện, ngọn lửa xung đột này không chỉ thiêu rụi tương lai của khu vực mà còn có nguy cơ lôi kéo các cường quốc vào một cuộc đối đầu trực tiếp với những hậu quả không thể lường trước cho nhân loại.

Việc Mỹ chính thức triển khai hệ thống thuế đối ứng (Reciprocal Tariffs) từ giữa năm 2025 đến đầu năm 2026 đã đánh dấu một bước ngoặt mang tính lịch sử, phá vỡ các nguyên tắc thương mại tự do vốn được duy trì suốt nhiều thập kỷ. Thay vì tuân thủ các quy tắc đa phương của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), chính sách này hoạt động dựa trên nguyên tắc "có đi có lại" một cách cứng rắn: Mỹ sẽ áp mức thuế nhập khẩu tương đương với mức thuế mà các quốc gia đối tác đang áp đặt lên hàng hóa của Mỹ. Đến tháng 2 năm 2026, tình hình càng trở nên căng thẳng khi Washington áp dụng thêm mức thuế quan toàn cầu bổ sung 10% đối với hầu hết các mặt hàng nhập khẩu, biến nước Mỹ thành một "pháo đài bảo hộ" nhằm mục tiêu thu hẹp thâm hụt thương mại và đưa sản xuất quay trở lại nội địa.

Sự xáo trộn này đã tạo ra một hiệu ứng dây chuyền làm đứt gãy các chuỗi cung ứng toàn cầu vốn đã cực kỳ phức tạp. Các doanh nghiệp đa quốc gia, đặc biệt là trong lĩnh vực điện tử, dệt may và ô tô, đã rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan khi chi phí nguyên liệu đầu vào tăng vọt do các mức thuế đối ứng cao ngất ngưỡng. Điều này buộc các tập đoàn lớn phải thực hiện một cuộc tháo chạy khỏi các công xưởng sản xuất truyền thống để tìm kiếm các quốc gia "thân thiện" hoặc có mức thuế ưu đãi hơn, dẫn đến sự dịch chuyển dòng vốn đầu tư quốc tế (FDI) trên quy mô lớn. Bản đồ thương mại thế giới bị vẽ lại với sự hình thành của các liên minh kinh tế mới nhằm đối trọng lại sức ép từ Mỹ, đồng thời đẩy chi phí sinh hoạt của người tiêu dùng toàn cầu lên cao do hàng hóa không còn được sản xuất tại những nơi có chi phí tối ưu nhất.

Về mặt pháp lý và chính trị, chính sách thuế đối ứng mới đã gây ra những cuộc tranh luận nảy lửa tại các diễn đàn quốc tế và ngay trong nội bộ nước Mỹ. Nhiều quốc gia đối tác đã đệ đơn kiện lên WTO và đồng thời triển khai các biện pháp trả đũa nhắm vào các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Mỹ, làm dấy lên bóng ma của một cuộc chiến tranh thương mại toàn diện. Tại Mỹ, các phán quyết của Tòa án Tối cao vào đầu năm 2026 liên quan đến thẩm quyền áp thuế của Tổng thống đã buộc chính phủ phải điều chỉnh lộ trình, tạo ra sự bất ổn định về chính sách khiến thị trường tài chính liên tục chao đảo. Tính đến nay, sự kiện này không chỉ là một vấn đề kinh tế thuần túy mà đã trở thành công cụ địa chính trị sắc bén, định hình lại trật tự thế giới theo hướng phân cực và bảo hộ cực đoan hơn bao giờ hết.